[kk:u unh ij vVkjh ds ikl ls grca/k dh lhek ds feyku fcUnq ls ;nqoa'kh pkSd
ghjkiqj ls vkus okys ekxZ ,oa xzke rsanqvk ds ikl uxj fuxe lhek ds feyku fcUnq rdA
;nqoa'kh pkSd ghjkiqj ls vkus okys ekxZ ,oa xzke rsanqvk ds ikl uxj fuxe lhek ds
feyku fcUnq ls ;nqoa'kh pkSd gksrs gq, udVk rkykc] vk'kk fctusl dkiksZjs'ku gksrs gq,
ghjkiqj fjax jksM ua-&02 x.kir pkSd rdA
ghjkiqj fjax jksM ua-&02 x.kir pkSd ls fjax jksM ua-&02 gksrs gq, VkVhca/k pkSd rd
rRi'pkr~ fHkykbZ ekxZ ,u-,p-&53 gksrs gq, [kk:u unh ¼panuhMhg½ iqy rdA
[kk:u unh ¼panuhMhg½ iqy ls [kk:u unh gksrs gq, [kk:u unh vVkjh ds ikl ls
grcan dh lhek ds feyku fcUnq rdA
xzke rsanqvk ds ikl uxj fuxe lhek ,oa ;nqoa'kh pkSd ghjkiqj ls vkus okys ekxZ ds
feyku fcUnq ls lksuMksaxjh ukyk gksrs gq, xzke ljksjk dh lhek ,oa fjax jksM ua-&02 ds
feyku fcUnq rdA
xzke ljksjk dh lhek ,oa fjax jksM ua-&02 ds feyku fcUnq ls lksuMksaxjh ukyk gksrs gq,
gkmflax cksMZ bZ-MCY;w-,l- dkyksuh ,oa vfouk'k vkf'k;kuk ds ljgnh nhoky dh ckgjh
lhek gksrs gq, ck;ikl jsYos ykbZu rdA
vfouk'k vkf'k;kuk ds ljgnh nhoky dh ckgjh lhek gksrs gq, ck;ikl jsYos ykbZu
rRi'pkr~ jsyos ykbZu gksrs gq, ghjkiqj jsYos vaMj fczt rdA
ghjkiqj jsYos vaMj fczt ls ghjkiqj eq[;ekxZ gksrs gq, Jhjke pkSd] ';ke psEcj ls x.kir
pkSd rd rRi'pkr~ vk'kk fctusl dkiksZjs'ku] udVk rkykc] ;nqoa'kh pkSd gksrs gq,
ghjkiqj ls vkus okys ekxZ ,oa xzke rsanqvk ds ikl uxj fuxe lhek ds feyku fcUnq rdA
lksuMksaxjh ukyk gksrs gq, xzke ljksjk dh lhek ,oa fjax jksM ua-&02 ds feyku fcUnq ls
>kcd isVªksy iai gksrs gq, uxj fuxe dh ckgjh lhek gksrs gq;s fjyk;al isVªksy iai rd
fjyk;al isVªksy iai ls ugj ekxZ gksrs gq, xksanokjk vksojfczt ds uhps jsyos iVjh rd
xksanokjk vksojfczt ds uhps jsyos iVjh ls lhrkuxj jsyos iVjh gksrs gq, x.kifr Ldwy
eksM rd
lhrkuxj jsyos iVjh gksrs gq, x.kifr Ldwy eksM+ ls vfouk'k vkf'k;kuk ds ihNs ls
lksuMksaxjh ukyk gksrs gq, xzke ljksjk dh lhek ,oa fjax jksM ua-&02 ds feyku fcUnq rd
804 (1)
fjaxjksM ua 02 ij x.ks'k <kck ds cktw ls Jh ctjax bLikr ds ikl uxj fuxe dh
ckgjh lhek gksrs gq, LVsV cSad vkWQ bafM;k fcykliqj esu jksM rd
LVsV cSad vkWQ bafM;k fcykliqj esu jksM ls Hkuiqjh pkSd gksrs gq, cktkj pkSd] Hkuiqjh
gkbZ Ldqy gksrs gq, njhZ rkykc ds mRrjh lhek ls 'kqHke QuhZpj ekVZ gksrs gq, cqfu;kn
uxj jsyos iVjh feyku fcanq rd
'kqHke QuhZpj ekVZ ds vkxs ls cqfu;kn uxj jsyos iVjh ls t;xksiky daikamM gksrs gq,
[kerjkbZ fczt dks dzkWl djrs gq, czEgnkbZ ikjk ,oa xaxkuxj cLrh ds feyku fcanq jsyos
iVjh rd
czEgnkbZ ikjk ,oa xaxkuxj cLrh ds feyku fcanq jsyos iVjh ls xksfoan uxj jsYos iVjh
fdukjs gksrs gq, xksanokjk vaMjfczt gksrs gq, fjaxjksM ua 02 x.ks'k <kck rd
fcykliqj jksM ek:fr lfoZl lsaVj ls vkse lfoZl lsaVj gksrs gq, lsa/kokj rkykc ds ihNs
xhrk fdjkuk LVksj gksrs gq, jsyos iVjh rd
lsa/kokj rkykc ds ihNs xhrk fdjkuk LVksj gksrs gq, jsyos iVjh ls 'kqHke QuhZpj ekVZ gksrs
gq, cqfu;kn uxj jsyos iVjh rd
cqfu;kn uxj jsyos iVjh ls 'kqHke QuhZpj ekVZ gksrs gq, njhZ rkykc dh mRrjh lhek gksrs
gq, Hkuiqjh gkbZ Ldqy gksrs gq, cktkj pkSd fcykliqj eq[; ekxZ rdA
cktkj pkSd fcykliqj eq[; ekxZ gksrs gq, Hkuiqjh pkSd fcykliqj jksM ek:fr lfoZl
lsaVj rdA
[kerjkbZ mRrjh lhek fcykliqj jsYos ykbZu ls dkaik dh mRrjh lhek rd
dkaik dh mRrjh lhek ls fouk;d gksEl ds ljgnh lhek ls okYVs;j jsYos ykbZu gksrs gq,
MCY;w-vkj-,l- lhek rd
MCY;w-vkj-,l- lhek ls okYVs;j jsYos ykbZu gksrs gq, lEcys'ojh cLrh] f=ewfrZuxj
cLrh]tkx`fr uxj cLrh lfEefyr djrs gq, okYVs;j jsYos ykbZu o fcykliqj jsYos ykbZu
ds feyku fcYnq rd
okYVs;j jsYos ykbZu o fcykliqj jsYos ykbZu ds feyku fcYnq ls [kerjkbZ vksOgj fczt dks
ikj dj fcykliqj jksM gksrs gq, MCY;w-vkj-,l- jsYos LVs”ku ls vkxs [kerjkbZ mRrjh
lhek rd
804 (2)
uxj fuxe lhek Vsdkjh xkao ds ikl ls nynyflouh jksM gksrs gq, luflVh ds cktw ls
Nksdjk ukyk gksrs gq, bZjkuh Msjk ch,l;wih rd
bZjkuh Msjk ch,l;wih ls Nksdjk ukyk gksrs gq, vacqtk ekWy ds cktw ls fo/kkulHkk ekxZ
rd
vacqtk ekWy ds cktw ls fo/kkulHkk eq[; ekxZ gksrs gq, tCckj ukyk ¼isVªksy iEi½ gksrs gq,
nynyflouh iqy ls yxdj eq[; ekxZ gksrs gq, ckykth gkfLiVy ds eq[; }kj rd]
ckykth eq[; ekxZ ls xq:}kjk rd
xq:}kjk ls MCY;w-vkj-,l- ckmaMªh gksrs gq, uxj fuxe lhek Vsdkjh xkao ds ikl rd
bZjkuh Msjk ch,l;wih ds ikl ls Nksdjk ukyk ls izkjaHk gksdj oh-vkbZ-ih- flVh uxj fuxe
vafre lhek rd
oh-vkbZ-ih- flVh uxj fuxe dh vafre lhek ls gksrs gq, fo/kkulHkk thjks ikWbaV rd
fo/kkulHkk thjks ikWbaV ls fo/kkulHkk eq[; ekxZ gksrs gq, vacqtk ekWy ds cktw Nksdjk
ukyk rd
vacqtk ekWy Nksdjk ukyk ls gksrs gq, bZjkuh Msjk ch,l;wih Nksdjk ukyk rd
vacqtk ekWy ds ikl Nksdjk ukyk ls fo/kkulHkk eq[; ekxZ gksrs gq, fo/kkulHkk thjks
ikbaV rdA
fo/kkulHkk thjks ikWbaV ls uxj fuxe lhek gksrs gq, ¼fo'kk[kkiV~Vue½ jsyos ykbZu rd A
fo'kk[kkiV~Vue jsyos ykbZu gksrs gq, dpuk QkVd ls 'kadj uxj vksojfczt ,oa jsYos
ykbZu ds feyku fcUnq rd
'kadj uxj vksojfczt ,oa jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ls ch,l,u,y vkfWQl ds lkeus
ds ekxZ ls ,s'o;kZ foaMfey gksrs gq, vacqtk ekWy ds ikl Nksdjk ukyk rd
eksok vksOgj fczt ds uhps fLFkr cykSnkcktkj eq[; ekxZ ,oa okYVs;j jsYos ykbZu ds
feyku fcUnq ls eksok Fkkuk gksrs gq, vacqtk ekWy gksrs gq, fo/kkulHkk jksM ,oa Nksdjk ukyk
ds feyku fcUnq rdA
fo/kku lHkk jksM ,oa Nksdjk ukyk ds feyku fcUnq ls Nksdjk ukyk gksrs gq, ,e-vkj- jksM
ua- 31 ,oa Nksdjk ukyk ds feyku fcUnq rdA
,e-vkj-jksM ua- 31 ,oa Nksdjk ukyk ds feyku fcUnq ls ch-,l-,u-,y- vkWfQl ds lkeus
ekxZ ls gksrs gq, 'kadj uxj vksOgj fczt vkSj okYVs;j jsYos ykbZu ds feyku fcUnq rdA
'kadj uxj vksOgj fczt vkSj okYVs;j jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ls okYVs;j jsYos ykbZu
gksrs gq, eksok vksOgj fczt ds uhps fLFkr cykSnkcktkj eq[; ekxZ ,oa okYVs;j jsYos ykbZu
ds feyku fcUnq rdA
804 (3)
nynyflouh xq:}kjk ls nqxkZ eafnj gksrs gq, ckykth gkWfLiVy ds igys ls
nynyflouh eq[; ekxZ gksrs gq, ih-MCY;w-Mh- iqy rdA
ih-MCY;w-Mh- iqy ds uhps ls tCckj ukyk gksrs gq, eksok eq[; ekxZ ch-ih-lh-,y- isVªksy
iEi ds cktw rd
ch-ih-lh-,y- isVªksy iEi ds cktw ls eksok vksoj fczt ds uhps fLFkr cykSnkcktkj eq[;
ekxZ ,oa okYVs;j jsyos ykbZu ds feyku fcanq ls gksrs gq, MCY;w-vkj-,l dh eksok lhek rd
MCY;w-vkj-,l dh eksok lhek ls nynyflouh xq:}kjk rd
MCyw-vkj-,l- dh eksok lhek esa okYVs;j jsYos ykbZu esa vkxs lekukUrj 'kadj uxj vksOgj
fczt ,oa okYVs;j jsYos ykbZu feyku fcUnq rdA
'kadj uxj vksOgj fczt ,oa okYVs;j jsYos ykbZu feyku fcUnq ls Vh-oh- VkWoj ekxZ gksrs
VfuZax IokWbZaV 'kadj uxj pkSd rdA
VfuZax IokWbZaV 'kadj uxj pkSd ls gksrs gq, 'kfDr uxj lwyHk 'kkSpky; ,oa 'kfDr uxj
ukyk gksrs gq, vYQk DykWlsl ls lsDVj & 02 'kadj uxj gksrs gq, ujsUnz fdjkuk LVkslZ
,oa [kknh xzke m|ksx ds ckgjh lhek gksrs gq, cykSnk cktkj eq[; ekxZ esa vkSje 'kks&:e
rdA
cykSnk cktkj eq[; ekxZ esa vkSje 'kks&:e ls eaMh jksM guqeku eafnj efyZu pkSd gksrs
gq, eaMh jksM+ jke tkudh eafnj gksrs gq, MCyw-vkj-,l- dh eksok lhek esa okYVs;j jsYos
ykbZu rdA
fcykliqj jsYos ykbZu ¼okYVs;j ykbZu½ vaMj ikl ls okYVs;j jsYos ykbZu gksrs gq,
lEcys'ojh cLrh] f=ewfrZuxj cLrh]tkx`fr uxj cLrh dks lfEefyr u djrs gq, eaMh
os;j gkml rd
eaMh os;j gkml ls Jh jke tkudh eafnj eaMh xsV pkSd gksrs gq, ljnkj oYyHk HkkbZ
iVsy ¼yky pkSd½ ls nsosUnz uxj eqfDr/kke jksM vkSj vVy iFk ds feyku fcUnq rd
nsosUnz uxj eqfDr/kke jksM vkSj vVy iFk ds feyku fcUnq ls vVy iFk o fcykliqj jksM
ds feyku fcUnq rd
vVy iFk o fcykliqj jksM ds feyku fcUn ls fcykliqj jksM gksrs gq, jsYos vaMj ikl
¼okYVs;j ykbZu½ rd
jk;iqj fcykliqj jsYos ykbZu o okYVs;j jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ls fcykliqj jksM esa
jsYos vaMj ikl rd
fcykliqj jksM esa jsYos vaMj ikl ls xq: xksfoUn flag pkSd gksrs gq, lqHkk"k uxj pkSd
¼”kghn Lekjd Lokeh vkRekuan Ldwy pkSd½ rd
lqHkk"k uxj pkSd ¼”kghn Lekjd Lokeh vkRekuan Ldwy pkSd½ ls ugjikjk jksM ls
>qysyky pkSd gksrs gq, lat; xka/kh pkSd gksrs gq, LVs'ku jksM xsV ua- 02 ls rsy?kkuh
ukdk pkSd gksrs gq, rsy?kkuh vksojfczt jsYos ykbZu rd
rsy?kkuh vksojfczt jsYos ykbZu ls jsYos ykbZu ds fdukjs fdukjs gksrs gq, jk;iqj fcykliqj
jsYos ykbZu o okYVs;j jsYos ykby esa feyku fcUnq rd
804 (4)
>aMk pkSd f'kokuan uxj ls nqxkZ pkSd gksrs gq, izhr QSUlh gksrs gq, tykjke eafnj rd
tykjke eafnj ls ,yvkblh fcfYMax ds lkeus jsyos QkVd gksrs g, ngh gkaMh eSnku ds
ihNs jsyos iVjh gksrs gq, xqf<+;kjh iqjkuk vaMjfczt rdA
xqf<+;kjh iqjkuk vaMjfczt ls txUukFk eafnj ts- ds- ¶ySDl fizfVax gksrs gq, x.kifr
baVjizkbZtsl xqf<;kjh ekxZ gksrs gq, feuh ekrk pkSd ds vkxs eksM+ rd
feuh ekrk pkSd ds vkxs eksM+ ls eqjkZHkV~Bh pkSd nsokaxu eafnj ls ikBd nksukiRry gksrs
gq, Jh lkbZ ckykth LVksj gksrs gq, ugj jksM >aMk pkSd f'kokuan uxj rd
czEgnkbZ ikjk ,oa xaxkuxj ds feyku fcanq jsyos iVjh ls gksrs gq, [kerjkbZ fczt dks dzkWl
djrs gq, t;xksiky daikmaM ds lkeus ls cqfu;kn uxj jsyos iVjh ds feyku fcanq rd
cqfu;kn uxj jsyos iVjh ds feyku fcanq ls jsyos iVjh gksrs gq, lU;klhikjk vaMjfczt
gksrs gq, MCY;w vkj ,l jsyos LVs'ku gksrs gq, [kerjkbZ jsyos Økflax ls tykjke eafnj
rd
tykjke eafnj ls izhr QSsalh ds lkeus gksrs gq, >aMk pkSd f'kokuan uxj rd
>aMk pkSd f'kokuan uxj ls turk pkSd] yDdh Msyh uhM~l ls czEgnkbZ ikjk ,oa
xaxkuxj ds feyku fcanq jsyos iVjh rd
xksanokjk vaMj fczt ls gksrs gq, 65 CykWd ds ihNs jsyos iVjh gksrs gq, xaxkuxj ,oa
czEgnkbZikjk ds feyku fcanq jsyos iVjh rdA
xaxkuxj ,oa czEgnkbZikjk ds feyku fcanq jsyos iVjh gksrs gq, yDdh Msyh fuM~l ds
lkeus ls >aMk pkSd f'kokuan uxj ls ikBd nksukiRry ds lkeus ls gksrs gq, nsokaxu
eafnj ds lkeus eqjkZHkV~Bh pkSd rd
eqjkZHkV~Bh pkSd gksrs gq, lqyHk ds lkeus ls ta?ksy gsYFk Dyc gksrs gq, Mk- ykyokuh
fDyfud rd
Mk- ykyokuh fDyfud ls vacsMdj pkSd ds lkeus ls gksrs gq, fpjdqVh eafnj gksrs gq,
egrkjh pkSd ds lkeus rd
ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ,oa xksnokjk dsuky jksM fLFkr 'kadjkpk;Z gk;j
lds.Mjh Ldwy ls izkjEHk ekxZ ls guqeku /kkjk pkSd ekxZ ds feyku fcUnq ls ck;ikl jsYos
ykbZu gksrs gq, xksanokjk vaMj fczt rdA
xksanokjk vaMj fczt ls egrkjh pkSd ikj dj vacsMdj pkSd gksrs gq, Mk- ykyokuh
fDyfud ds lkeus ls igkM+h pkSd rd
igkM+h pkSd ls xqf<+;kjh Fkkuk ds lkeus lkr iqryk xkMZu rd
lkr iqryk xkMZu gksrs gq, Hkkjrekrk pkSd ls vkxs ckS) fogkj ds lkeus gksrs gq,
xksanokjk dsuky jksM esa fLFkr 'kadjkpk;Z gk;j lds.Mjh Ldwy ls guqeku /kkjk pkSd ikj
dj ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku fcUnq rdA
804 (5)
lhrkuxj ukyk ,oa ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ls ÁkjaHk gksdj ck;ikl jsYos
ykbZu gksrs gq, xksxkao vaMjfczt ,oa xksanokjk dsuky jksM fLFkr 'kadjkpk;Z gk;j lds.Mjh
Ldwy ls vkus okys ekxZ ls guqeku /kkjk pkSd gksrs gq, ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku
fcaUnq rdA
guqeku /kkjk pkSd ekxZ gksrs gq, ,oa ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku fcaUnq ls guqeku /kkjk
pkSd gksrs gq, xksanokjk dsuky jksM esa fLFkr 'kadjkpk;Z gk;j lds.Mjh Ldwy ls xksanokjk
dsuky jksM gksrs gq, Hkkjr ekrk pkSd rdA
Hkkjrekrk pkSd ls dksVk xqf<+;kjh eq[; ekxZ gksrs gq, foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds
ikl ukyk iqfy;k ,oa xqf<+;kjh eq[;ekxZ ds feyku fcUnq rdA
foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds ikl ukyk iqfy;k ,oa xqf<+;kjh eq[;ekxZ ds feyku
fcUnq ls Jhjke okfVdk] fodkl uxj] izhre uxj ukyk gksrs gq, lhrkuxj ukyk ,oa
ckbZikl jsYos ykbZu ds feyku fcUnq rdA
egksck cktkj ¶ykbZ vksOgj ls ck;ikl jsYos ykbZu gksrs gq, lhrkuxj ukyk ,oa ck;ikl
jsYos ykbZu ds feyku fcUnq rdA
lhrkuxj ukyk ,oa ck;ikl jsYos ykbZu ds feyku fcUnq ls izhre uxj] fodkl uxj]
Jhjke okfVdk ukyk gksrs gq, foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds ikl ukyk iqfy;k ,oa
xqf<+;kjh eq[;ekxZ ds feyku fcUnq rdA
foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds ikl ukyk iqfy;k ,oa xqf<+;kjh eq[;ekxZ ds feyku
fcUnq ls txUukFk pkSd] 'kqHke ds ekVZ gksrs gq, ek:rh ykbZQLVkbZy xsV ds lkeus ls
egar rkykc ikj ek:rh fogkj ds ihNs ls LdkbZ vkVkseksckbZy gksrs gq, vkekukdk
vaMjfczt rdA
vkekukdk vaMjfczt ls fidkMyh gksVy] th-bZ- jksM gksrs gq, egksck cktkj ¶ykbZ vksOgj
rdA
VkVhca/k pkSd ls fjx jksM ua-&02 gksrs gq, ghjkiqj x.kir pkSd rdA
x.kir pkSd ls ghjkiqj eq[;ekxZ gksrs gq, ';ke psEcj] Jhjke pkSd ikj dj ghjkiqj
vaMjfczt rdA
ghjkiqj v.Mjfczt ls egksck cktkj ¶ykbZ vksOgj ikj dj] jsYos ck;ikl gksrs gq, fjax jksM
ua-& 01 ,oa jsYos ck;ikl dk feyku fcUnq ¼ljksuk LVs'ku½ rdA
fjax jksM ua-& 01 ,oa jsYos ck;ikl dk feyku fcUnq ¼ljksuk LVs'ku½ ls fjax jksM ua-&01
gksrs gq, VkVhca/k pkSd rdA
804 (6)
fjax jksM+ ua- 01 ljksuk jsYos LVs'ku ls jsYos ck;ikl gksrs gq, egksck cktkj ¶ykbZ vksoj
rd
egksck cktkj ¶ykbZ vksoj ls gksrs gq, th-bZ-jksM fLFkr fidkMyh gksVy ls vkekukdk
vksOgj fczt ikj dj ,u-vkbZ-Vh- eq[; ekxZ gksrs gq, vuqie xkMZu rdA
th-bZ- jksM+ vuqie xkMZu ls lh,lbZlhch dk;kZy; tkus okys ekxZ gksrs gq, lkabZ eafnj
eksM+ ikj djrs gq, Maxfu;k rkykc gks dj jykl bUdsYo gksrs gq, th-,l-vkbZ- jk;iqj gks
dj ,uvkbZVh dh vksj tkus okys ekxZ ij ;qfuoZflVh ukyk dzkflax gksrs gq, ¼ljLorh
Ldwy] dapuxaxk Qsl&2 dkWyksuh] catkjh uxj½ ds mÙkjh; lhek ls dsUnzh; fo|ky; ds
nf{k.kh lhek ls cgus okys ;qfuoZflVh ukyk gksrs gq, fjax jksM+ usDlk 'kks:e ds ikl fjax
jksM+ ua- 01 feyku fcUnq rdA
fjax jksM+ ua- 01 ds ikl usDlk 'kks:e ;wfuZoflVh ukyk iqfy;k ls fjax jksM ua- 01 gksrs
gq, ljksuk jsYos LVs'ku rdA
ek:fr ykbZQLVkbZy ds xsV ls 'kqHke ds ekVZ txUukFk pkSd gksrs gq, foosdkuan fo|kihB]
lsUVªy cSad ds ikl ukyk iqfy;k xqf<;kjh eq[; ekxZ feyku fcUnq rdA
foosdkuan fo|kihB] lsUVªy cSad ds ikl ukyk iqfy;k xqf<;kjh eq[; ekxZ feyku fcUnq ls
cSdq.B /kke ukyk gksrs gq, eqDrh /kke ukyk gks dj xoZesaZV gk;j lsds.Mjh Ldqy ds ihNs
jsYos ykbZu feyku fcUnq rdA
xoZesaZV gk;j lsds.Mjh Ldqy ds ihNs jsYos ykbZu feyku fcUnq ls ljLorh uxj jsYos
LVs'ku gksrs gq, vkekukdk vaMj fczt rdA
vkekukdk vaMj fczt ls egar rkykc gksrs gq, ek:fr ykbZQ LVkbZy ds xsV rdA
Ckkxs'oj?kke dFkk LFky ds ikl izkjEHk ukyk gksrs gq, lh,lihMhlh,y Vsªfuax dk;kZy; ds
ihNs gksrs gq, d`’.kk uxj {ks= gksdj f=eqfrZ pkSd rdA
f=eqfrZ pkSd ls dekZ pkSd gksrs gq, jke uxj ew[; ekxZ ls gks dj cgqjk pkSgku o }kfjdk
pkSgku ds ?kj dks ikj djrs gq, jsYos ykbZu feyku fcUnq rdA
cgqjk pkSgku o }kfjdk pkSgku ds ?kj ds ikl jsYos ykbZu feyku fcUnq ls gksrs gq, xoZesaV
gk;j lsd.Mjh Ldwy ds ihNs jsYos ykbu feyku fcUnq rdA
xoZesaV gk;j lsd.Mjh Ldwy ds ihNs jsYos ykbu feyku fcUnq ls eqfDr /kke ukyk gksrs
gq, xqf<;kjh eq[; ekxZ Ckkxs'oj?kke dFkk LFky ds ikl lsUVªy cSad ds lkeus ukyk rdA
foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds lkeus ukyk iqfy;k xqf<;kjh ekxZ feyku fcUnq ls
xqf<;kjh eq[; ekxZ gksrs gq, Hkkjrekrk pkSd rd
Hkkjr ekrk pkSd ls lh,lbZch] xqf<;kjh eq[; ekxZ gksrs gq, dqdjh rkykc if'peh lhek
gksrs gq, rsy?kkuhukdk vksOgj fczt ds uhps jsYos ykbZu feyku fcUnq rd cktw gks dj
rsy?kkuh ukdk vksOgj fczt ds e/; fcUnq rdA
rsy?kkuhukdk vksOgj fczt ds uhps jsYos ykbZu feyku fcUnq ls cgqjk pkSgku o }kfjdk
pkSgku ds ?kj ds ikl jsYos ykbu feyku fcUnq rdA
cgqjk pkSgku o }kfjdk pkSgku ds ?kj ds ikl jsYos ykbu feyku fcUnq ls jkeuxj gksrs
gq, dekZ pkSd gksdj lh-,l-bZ-ch- jksM+ gksrs f=eqfrZ pkSd gksdj d`".kk uxj {ks= lh-,l-ih-
Mh-lh-,y- Vªsfux dk;kZy; ds ihNs gksrs gq, foosdkuan fo|kihB lsUVªy cSad ds lkeus
ukyk iqfy;k xqf<;kjh ekxZ feyku fcUnq rdA
804 (7)
vEcsMdj pkSd ls igys rqylh uxj pkSd ls iwoZ dh vksj ta?ksy gsYFk Dyc ls lqyHk
'kkSpky; gksrs gq, feuh ekrk pkSd ls xqf<+;kjh vaMjfczt rd
xqf<+;kjh vaMjfczt ls jk;iqj fcykliqj jsYos ykbZu ls gksdj rsy?kkuh ukdk jsYos dzkWflax
rd
rsy?kkuh ukdk jsYos dzkWflax ls dqdjh rkykc jksM gksrs gq, xqf<+;kjh jksM lh-,l-bZ-ch-
eq[; ekxZ gksrs gq, Hkkjr ekrk pkSd rd
Hkkjr ekrk pkSd ls igkM+h pkSd ls xksanokjk tkus okys eq[; ekxZ ,oa ta?ksy gsYFk Dyc
ls vkus okys rqylh uxj ekxZ ds feyku fcUnq rd
LVs'ku jksM vfjgar dkEiysDl gksrs gq, lat; xka/kh pkSd ls vkxs 'kghn Lekjd Ldwy
pkSd rdA
'kghn Lekjd Ldqy pkSd ls ekSngkikjk ds-ds- jksM+ gksrs gq, t;LraHk pkSd rd
t;LraHk pkSd ls th-bZ- jksM gksrs gq, rkR;kikjk pkSd ikj dj guqeku eafnj th-bZ- jksM-
rd
guqeku eafnj th-bZ- jksM- ds cktw ls eksehu ikjk jksM gksrs gq, ,p,eVh pkSd ikj dj
yfyrk pkSd ls jkelkxj ikjk esu jksM gksrs gq, jkBkSj pkSd] jkBkSj pkSd ls rsy?kkuh
pkSd ls LVs'ku jksM gksrs gq, vfjgar dkEiysDl rdA
ljnkj oYyHk HkkbZ iVsy pkSd ¼yky pkSd½ ls e.Mh jksM gksrs gq, e.Mh xsV pkSd ¼Jh
jke tkudh eafnj½ rdA
e.Mh xsV pkSd ¼Jh jke tkudh eafnj½ ls lsUV esjh Ldwy gksrs gq, guqeku eafnj cykSnk
cktkj jksM rdA
guqeku eafnj cykSnk cktkj jksM ls iaMjh esu jksM esa vVy iFk vaMjfczt ikj djds
'kghn gsew dkyk.kh pkSd ¼dpgjh pkSd½ rd
'kghn gsew dkyk.kh pkSd ¼dpgjh pkSd½ ls tsyjksM gksrs gq, xq:c{kk.kh pkSd ¼ueLrs
pkSd½ ls nsosUnz uxj eqfDr/kke jksM gksrs gq, ljnkj oYyHk HkkbZ iVsy pkSd ¼yky pkSd½
rd
cykSnk cktkj eq[; ekxZ esa vkSje 'kks&:e ls [kknh xzke m|ksx ,oa jk/kk d`".k eafnj gksrs
gq, ujsUnz fdjkuk LVkslZ rdA
ujsUnz fdjkuk LVkslZ ls 'kadj uxj esa vuqozr ukyk gksrs gq, vVyiFk ,Dlizsl&os ds
uwjkuh pkSd tkus okys vaMj fczt ds feyku fcUnq rdA
vVyiFk ,Dlizsl&os uwjkuh pkSd tkus okys vaMjfczt ds feyku fcUnq ls vVy iFk
,Dlizsl&os ls gksrs gq, vVyiFk ,Dlizsl&os cykSnk cktkj eq[; ekxZ ds feyku fcUnq ds
ikl fLFkr ekU;oj 'kks&:e rdA
vVyiFk ,Dlizsl&os cykSnk cktkj eq[; ekxZ ds feyku fcUnq ekU;oj 'kks&:e ds ikl
ls iaMjh jksM esa cykSnk cktkj eq[; ekxZ vkSje 'kks&:e rdA
804 (8)
ujsUnz fdjkuk LVkslZ ls 'kfDr uxj ukys ds ikl ls 'kadj uxj jksM esa VfuZax IokWbZaV
'kadj uxj pkSd ,oa ch-Vh-vkbZ- xzkm.M gksrs gq, 'kadj uxj [kEgkjMhg Fkkuk pkSd rdA
'kadj uxj [kEgkjMhg Fkkuk pkSd ls voafr fogkj ekxZ gksrs gq, xhrkatyh uxj xyh ua-
& 05 lhek rdA
xhrkatyh uxj xyh ua- & 05 lhek ls bafM;u vksojlhl cSad ls fdM~l ,dsMeh
xksYkNk vikVZesUV gksrs gq, vVyiFk ,Dlizsl&os esa uwjkuh pkSd tkus okys vaMj fczt ds
feyku fcUnq rdA
vVyiFk ,Dlizsl&os ds uwjkuh pkSd tkus okys vaMj fczt ds feyku fcUnq ls 'kadj uxj
vuqozr ukyk gksrs gq, ujsUnz fdjkuk LVkslZ rdA
'kadj uxj vksOgj fczt ,oa jsYos ykbu ds feyku fcUnq ls fo'kk[kkiV~Vue ykbZu gksrs gq,
dpuk jsyos QkVd rd
dpuk jsyos QkVd ls vofUr fogkj ukyk gksrs gq, vofUr fogkj eq[; ekxZ rd
vofUr fogkj eq[; ekxZ ls ysdj [kEgkjMhg pkSd gksrs gq, 'kadj uxj VfuZax ikWbZaV rd
'kadj uxj VfuZax ikbZaV ls eq[; ekxZ gksrs gq, “kadj uxj vksOgj fczt ,oa jsYos ykbu ds
feyku fcUnq rd
dpuk QkVd ls fo'kk[kkiV~Vue jsy ykbZu ls gksrs gq, ,s'o;kZ ,Eik;j ds ihNs Nksdjk
ukyk rd
,s'o;kZ ,Eik;j ds ihNs Nksdjk ukyk ls gksrs gq, Hklhu eksVlZ ds cktw Nksdjk ukyk
iqfy;k ¼,u-,p-53½ rd
Hklhu eksVlZ ds cktw Nksdjk ukyk ls ,u-,p- 53 gksrs gq, esd bu bafM;k pkSd ls
rsyhcka/kk ,Dlizslos rd
rsyhcka/kk ,Dlizsl&os ls voafr fogkj eq[; ekxZ ,-Vh-,e- pkSd gksrs gq, voafr fogkj ukys
ds feyku fcanq ls dpuk QkVd rd
'kadj uxj ,Dlisl os vaMj ikl ls ,Dliszl&os gksrs gq, dSyk'k jsflMsalh ds lkeus ls
lkabZ lgkjk cqfVd ls nk,a] nkoM+k vdkneh ls nk,a gksrs gq, ,l-,l-Mh- pkSd ls voafr
fogkj eq[; ekxZ esa voafr fogkj xkMZu ds lkeus rd
voafr fogkj eq[; ekxZ ls xkSjo iFk ,Dliszl os rd
,Dliszl os LdkbZ vkWVkseksckbZy ls xkSjo iFk Hkxr flag pkSd rd
Hkxr flag pkSd ls 'kadj uxj ,Dliszl os vaMj ikl rd
804 (9)
'kghn gseq dkyk.kh pkSd ls [kkylk Ldwy cykSnkcktkj eq[;ekxZ gksrs gq;s vVy iFk
,Dlizslos ds feyku fcUnq ls flVjl gksVy gksrs gq, ¼gkst;jh dkEiysDl½ ,Dlizsl os ij
ubZ cLrh lkabZ efnj rdA
,Dlizsl os ij ubZ cLrh lkabZ efnj ls f'ko eafnj jktkrkykc fdukjs ls rk: ckMk ls
uhye lk;dy ls ;knoikjk ls vtZu pkSd ls ,e-vkbZ-th- ¶ySV bUnzkorh dkyksuh]
pkSgku ds ?kj ls bUnzkorh ukyk gksrs gq;s th-bZ jksM xkSjo iFk rdA
QqM yk;czsjh ds ikl xkSjo iFk ls th-bZ- jksM gksrs gq;s ?kMh pkSd gksrs gq;s 'kkL=h pkSd
rdA
'kkL=h pkSd ls 'kghn gseq dkyk.kh pkSd rd
vVy iFk vkSj fcykliqj esujksM ds feyku fcUnq ls nsosUnz uxj eqfDr/kke jksM vkSj
vVy iFk ds feyku fcUnq rdA
nsosUnz uxj eqfDr/kke jksM vkSj vVy iFk ds feyku fcUnq ls xq:c{kk.kh pkSd ¼ueLrs
pkSd½ ls tsyjksM gksrs gq, 'kkL=h pkSd rd
'kkL=h pkSd ls th-bZ- jksM gksrs gq, t;LrEHk pkSd rd
t;LrEHk pkSd ls ds-ds- jksM gksrs gq, xq: xksfoUn flag pkSd ikj dj vVy iFk vkSj
fcykliqj esujksM ds feyku fcUnq rdA
jkeuxj v.Mj fczt ls rsy?kkuh ukdk pkSd rdA
rsy?kkuh ukdk pkSd ls jkBkSj pkSd gksrs gq, jkelkxj ikjk esu jksM gksdj] yfyrk pkSd
ls eksehuikjk gksrs gq, ,p,eVh pkSd gksdj guqeku eafnj th-bZ-jksM feyku fcUnq rdA
guqeku eafnj th-bZ-jksM feyku fcUnq ls vktkn pkSd] vkekikjk pkSd gksrs gq, fo'kky esxk
ekVZ th- bZ- jksM feyku fcUnq rdA
fo'kky esxk ekVZ th- bZ- jksM feyku fcUnq ls vkekikjk eq[; ekxZ gksrs gq, vxzlsu pkSd
ls rsy?kkuh ukdk pkSd rdA
lerk dkyksuh lw[kk >kM+ guqeku eafnj ls lerk dkWyksuh ekxZ gksrs gq, vxzlsu pkSd
rdA
vxzlsu pkSd gksrs gq, vkekikjk eq[; ekxZ ls xq:?kklh nkl Iyktk th- bZ- jksM feyku
fcUnq rdA
xq:?kklh nkl Iyktk th- bZ- jksM feyku fcUnq ls th- bZ jksM+ oanuk vkWVks rd
oanuk vkVksa th- bZ- jksM+ feyku fcUnq ls lqyHk 'kkSpky; gksrs gq, Bkdqj fuokl gkWLVy gks
dj ykbZQ cFkZ gkfLiVy ls lerk dkyksuh lw[kk >kM+ guqeku eafnj ls lerk dkWyksuh
feyku fcUnq rdA
804 (10)
vkekukdk vksOgj fczt ls jsYos ykbu gksrs gq, xoZesaV gk;j lsds.Mjh Ldwy ds ihNs jsYos
ykbu] vtZqu uxj jsYos ykbu gksrs gq, rsy?kkuh ukdk vksOgj fczt ds e/; fcUnq rdA
rsy?kkuh ukdk vksOgj fczt ds e/; fcUnq ls rsy?kkuh ukdk pkSd gksrs gq, yfyr
fla?kkfu;k ds edku gks dj HkSalFkku ekxZ] vxzlsu pkSd ls lerk dkWyksuh eq[; ekxZ gksrs
gq, ykbZQ cFkZ gkfLiVy] lqyHk 'kkSpky; ls th-bZ- jksM oanuk vkWVks rdA
oanuk vkVks th- bZ jksM+ ls gksrs gq, vuqie xkMZu gks dj ,u-vkbZ-Vh- dkWyst eq[; ekxZ
gksrs gq, vkekukdk vksOgj fczt ds e/; fcUnq rd
vkekukdk jsYos iVjh feyku fcanq ls vkekukdk vksOgj fczt ds e/; fcUnq rdA
th-bZ- jksM+ fLFkr vuqie xkMZu ds lkeus frjkgk ls th-bZ- jksM gksrs gq, vkekikjk 'khryk
ekrk eafnj ds lkeus frjkgk rdA
vkekikjk 'khryk ekrk eafnj ds frjkgk ls gksrs gq, lkjFkh pkSd gksrs gq, yk[ks uxj pkSd
rdA
yk[ks uxj pkSd ls egknso?kkV jksM] Mksfeukst fiTtk gksrs gq, n QS'ku foax lqanj uxj
pkSd gksrs gq, Hkkjr isVªksfy;e iai gksrs gq, NRrhlx<+ ih ,l lh ,dsMeh gksrs gq,
Ekgknso ?kkV jksM+ fLFkr n ikoj tksu fte ds lkeus Maxfu;k rkykc rdA
Ekgknso ?kkV jksM+ fLFkr n ikoj tksu the ds lkeus jksfg.khiqje rkykc ds iwohZ lhek ls
gksrs gq, lqjHkh izksMD'ku gkml ls y{eh dqat gksrs gq, lh th izns'k ;wFk QkmaMs'ku Qkj
g~;weu gksrs gq, vkjksX;e gkseksiSfFkd Dyhfud gksrs gq, flEl baLVhV~;wV ls Maxfu;k
rkykc ds if'peh lhek Maxfu;k ,l-,y-vkj-,e- lsaVj rd ds feyku fcUnq ls Maxfu;k
rkykc ds mRrjhlhek gksrs gq, lkabZ eafnj gksrs gq, lh-,l-bZ-ch- dk;kZy; ekxZ gksrs gq,
vuqie xkMZu lkeus frjkgk rdA
usDlk Li'kZ 'kks:e ljksuk fjax jksM ua- 1 ds lkeus ;qfuoflZVh ukyk ls gksrs gq, dsUnzh;
fo|ky; ls catkjh uxj ,oa dapu xaxk Qsl 2 dkyksuh] ,uvkbZVh ls xksy pkSd tkus
ekxZ ds feyku fcUnq ls gksrs gq, th-,l-vkbZ- jk;iqj ls jkykl ,uDyso gksrs gq, Maxfu;k
rkykc ,oa ,l-,y-vkj-,e- lsUVj ds feyku fcUnq rdA
Maxfu;k rkykc ,oa ,l-,y-vkj-,e- lsUVj ds feyku fcUnq ls Mxfu;k rkykc ds if'peh
lhek gksrs gq, flEl baLVhV~;wV gksrs gq, vkjksX;e gksE;ksisfFkd Dyhfud ls gksrs gq, lh-
th- izns'k ;wFk QkmaMs'ku Qkj g~;weu ls gksrs gq, y{eh dqat ls gksrs gq, lqjHkh izksMD'ku
eqo ls gksrs gq, jksfg.khiqje Maxfu;k rkykc ds iwohZ lhek ls gksrs gq, n ikoj fte ds
ikl egknso?kkV jksM ds feyku fcUnq rdA
egknso?kkV jksM fLFkr n ikoj fte ls jksfg.khiqje rkykc xkMZu dh nf{k.kh lhek gksrs
gq, jk;iqjk pkSd rdA
jk;iqjk pkSd ls fjax jksM ua- 1 gksrs gq, usD'kk 'kks:e ¼Li'kZ½ ljksuk rdA
804 (11)
jk;iqjk pkSd ls egknso?kkV jksM+ gksrs gq, lqanj uxj pkSd gksrs gq, lqij LohV~l gksrs gq,
Hkkjr isVªksfy;e iai lqanj uxj pkSd ls txUukFk eafnj gksrs gq, lqij LohV~l rdA
egksno?kkV jksM+ fLFkr lqij LohV~l gksrs gq, [nus'oj eafnj] Jh ek:fr TosylZ gksrs gq,
y{eh izksfotu LVkslZ ls guqeku eafnj] eqLdku gkyhMs ,Ma VªsOylZ ls ik;y izksfotu rdA
xksYMs FkzsMsosaV ,Ma osfMx Iykuj ds ikl ';ke nsokaxu ds ?kj ls feysfu;e pkSd gksrs gq,
,y-,u- ik.Ms; dSV~lZ ls U;w y{eh LohV~l gksrs gq, frjaxk pkSd gksrs gq, igkM+h rkykc
ls dq'kkyiqj pkSd rdA
dq'kkyiqj pkSd ls fjax jksM ua- 1 ls gksrs gq, jk;iqjk pkSd rdA
yk[ks uxj pkSd ls lqij LohV~l esa iqjkuh cLrh eq[; ekxZ gksrs gq, iqjkuh cLrh Fkkus
rdA
iqjkuh cLrh Fkkuk ls uonqxkZ pkSd egkek;k eafnj gksrs gq, egjktca/k rkykc lqyHk
'kkSpky; rdA
egkjkt ca/k rkykc lqyHk 'kkSpky; ls x.kir flU/kh Ldwy xksfi;kikjk gksrs gq, dq'kkyiqj
nars'ojh efnj pkSd rd rni'pkr~ [kks [kks rkykc nf{k.kh lhek gksrs gq, nsokaxu VsUV
gkÅl ls ';ke nsokaxu ds ?kj rdA
xksYMs FkzsMsosaV ,Ma osfMx Iykuj ds ikl ';ke nsokaxu ds ?kj ls ik;y izksfotu LVkslZ]
eqLdku gkyhMs ,Ma VªsOylZ] guqeku eafnj] y{eh izksfotu LVkslZ] Jh ek:fr TosylZ
[ns'oj eafnj gksrs gq, egksno?kkV jksM+ fLFkr lqij LohV~l rdA
vkekikjk pkSd esa ekW 'khryk ekrk eafnj frjkgk ls th-bZ- jksM gksrs gq;s] vktkn pkSd gksrs
gq, rkR;kikjk pkSd rdA
rkR;kikjk pkSd ls dadkyhikjk vLirky pkSd gksrs gq, rkacksyh ds ?kj ls 'khryk eafnj
pkSd iqjkuh cLrh jksM+ rdA
'khryk ekrk eafnj pkSd iqjkuh cLrh jksM+ ls iqjkuh cLrh Fkkuk gksrs gq;s] fyyh pkSd gksrs
gq, yk[ks uxj pkSd rdA
yk[ks uxj pkSd ls lkjFkh pkSd gksrs gq, th-bZ-jksM+ vkekikjk pkSd esa ekW 'khryk ekrk
eafnj frjkgk rdA
rkR;kikjk pkSd ls th-bZ- jksM gksrs gq, t;LraHk pkSd rdA
t;LraEHk pkSd ls ekyoh; jksM gksrs gq, dkyhckMh pkSd dkyhsckMh Ldwy ds vkxs ls
usg: uxj dh ckgjh lhek gksrs gq, cw<+krkykc eq[; ekxZ vkSj usg: uxj lhek dk
feyku fcUnq rdA
cw<+krkykc eq[; ekxZ vkSj usg: uxj lhek dk feyku fcUnq ls cw<+krkykc ekxZ gksrs gq,
dSyk'kiqjh <ky frjkgk gksrs gq, cw<s'oj egknso eafnj ls iqjkuh cLrh jksM esa 'khryk
eafnj pkSd rdA
'khryk eafnj pkSd ls racksyh ds ?kj ls dadkyh ikjk jksM gksrs gq, dadkyh vLirky
pkSd ls rkR;kikjk pkSd rdA
804 (12)
t;LraEHk pkSd ls th-bZ- jksM gksrs gq, 'kkL=h pkSd rdA
'kkL=h pkSd ls eksrhckx] efgyk Fkkuk] cky xksiky gkfLiVy] lsaV ikWy Ldwy] gksyhdzkl
Ldwy ls ts-lh-vkbZ- pkSd gksrs gq, foosdkuan uxj ekxZ gksrs gq, VSxksj uxj pkSdA
VSxksj uxj pkSd ls iqtkjh ikdZ jksM gksrs gq, /kerjh jksM ds feyku fcUnq rdA
iqtkjh ikdZ /kerjh jksM ds feyku fcUnq ls fl)kFkZ pkSd gksrs gq, iqfyl ykbZu pkSd ls
pkanuh pkSd] usg: uxj dh lhek ls gksrs dkyhckM+h Ldwy gksrs gq, dkyhckM+h pkSd
flVh dksrokyh] ekyoh; jksM gksrs gq, t;LraHk pkSd rdA
'kkL=h pkSd ls xkSjoiFk jksM gksrs gq, QwM ykbcsjh ds lkeus ls vkj-ds- tSu] iVokjh
dk;kZy; ds cxy ls ukyk gksrs gq, jktkrkykc ds ckgjh lhek ls vVy iFk ,Dlizsl os
gksrs gq, 'kadj uxj jksM ds feyku fcUnq ls gksrs gq, 'kghn Hkxrflax pkSd gksrs gq, ejhu
Mªkbo pkSd rdA
ejhu Mªkbo pkSd ls dsuky fyafdax jksM gksrs gq, dVksjk rkykc pkSd rdA
dVksjk rkykc pkSd ls usrkth pkSd] dchj pkSd] vkdk'kokuh pkSd] vks-lh-,e- pkSd gksrs
gq, jktho xka/kh pkSd rdA
jktho xka/kh pkSd ls eksrhckx gksrs gq, 'kkL=h pkSd rdA
xkSjo iFk esa ejhu MªkbZo pkSd ¼efLtn pkSd½ ls rsyhcka/kk xq:}kjk gksrs gq, usrkth
lqHkk"k pUnz cksl pkSd ds lkeus gkaMh ehV gkml xyh ds feyku fcUnq rdA
rsyhcka/kk usrkth lqHkk"k pUnz cksl pkSd ds lkeus gkaMh ehV gkml xyh ds feyku fcUnq
ls ykyh gkMZos;j] iwue fdjkuk LVkslZ] dSyk'k izksfotu gksrs gq, ekW 'kkjnk baVjizkbZtsl
rdA
ekW 'kkjnk baVjizkbZtsl ls rsyhcka/kk xyh ua- 07 xq:}kjk jksM+ HkkbZ rk: flax pkSd gksrs
gq, ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt dsuky jksM+ rdA
ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt pkSjkgk ls dsuky jksM+ gksrs gq, diqj gksVy ls vkxs dsuky jksM+
xkSjo iFk esa ejhu MªkbZo pkSd ¼efLtn pkSd½ rdA
gkaMh ehV gkml th-bZ- jksM ls xkSjo iFk gksrs gq, rsyhcka/kk Fkkuk gksrs gq, esd bu
bafM;k pkSd rdA
esd bu bafM;k pkSd ls fjax jksM ua- 01 esa m|ksx Hkou gksrs gq, ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt
pkSjkgs rdA
ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt pkSjkgs ls xksdqy fjtsUlh dsuky fyfdax jksM frjkgs rdA
xksdqy fjtsUlh dsuky fyfdax jksM frjkgs ls HkkbZ rk: flax pkSd gksrs gq, xq:}kjk jksM
rsyhcka/kk xyh ua- 07 ekW 'kkjnk baVjizkbtsl] dSyk'k izksfotu] iwue fdjkuk LVkslZ] ykyh
gkMZos;j] gkaMh ehV gkml th-bZ- jksM rdA
804 (13)
fjax jksM+ ua- 01 ds ihMCY;wMh vkpZ fczt ls gksVy mRlo bu gksrs gq, djsalh VkWoj oh-
vkbZ-ih- jksM pkSd rdA
djsalh VkWoj oh-vkbZ-ih- jksM pkSd ls jke eafnj ,;jiksVZ jksM gksrs gq, IykaV~l oSyh ulZjh
rdA
IykaV~l oSyh ulZjh ls fcey ,osU;w gksrs gq, ,DlÁslos jksM ls veyhMhg ch,l;wih ls
dqdjstk QkeZ gkÅl ls vkse 'kkafr jksM ls vueksy lqij cktkj gksrs gq, papyk Qk;j
oDlZ ls dey gs;j dV~l gksrs gq, [kuwtk QuhZpj gksrs gq, gksVy dkuokbZoy LdkbZ
dsuky fyfdax jksM rdA
gksVy dkuokbZoy LdkbZ dsuky fyfdax jksM ls fjax jksM ua- 01 ds ihMCY;wMh vkpZ fczt
rdA
dsuky fyfdax jksM gksVy dkuokbZoy LdkbZ ls [kuwtk QuhZpj ls dey gs;j dV~l ls
vueksy lqij cktkj ekxZ gksrs gq, vkse 'kkafr jksM ls dqdjstk QkeZ gkÅl ls ch-,l-;w-
ih- iqjSuk gksrs gq, ,DlÁslos ls fcey ,osU;q gksrs gq, IykaV~l oSyh ulZjh ,;jiksVZ jksM
rdA
IykaV~l oSyh ulZjh ls ,;jiksVZ jksM gksrs gq, Qq.Mgj pkSd ls igys osyde Jh gksVy
tkus okys ekxZ ds ikl ukyk ds feyku fcUnq rdA
Qq.Mgj pkSd ls igys osyde Jh gksVy tkus okys ekxZ ds ikl ukyk ds feyku fcUnq ls
,DlÁslos jkekxzhu ds fdukjs ls 'kkjnk fogkj gksrs gq, veyhMhg ekxZ ls tksu Ø- 10
dk;kZy; veyhMhg 'kkldh; Ldwy gksrs gq, dsuky fyfdax jksM pkSd veyhMhg rdA
dsuky fyfdax jksM pkSd veyhMhg ls dsuky fyfdax jksM gksVy dkuokbZoy LdkbZ
rdA
,s'o;kZ ,Eik;j ds ihNs Nksdjk ukyk ls izkjaHk gksdj fo'kk[kkiV~Vue jsyos ykbZu gksrs gq,
vek;jk dkyksuh ds ihNs uxj fuxe lhek rd
vek;jk dkyksuh ds ihNs jsyos ykbZu uxj lhek ls gksrs gq, flYoj fLizax ds ihNs
,Dliszlos feyku fcanq rd
,Dliszlos feyku fcanq ls uxj fuxe iwohZ lhek gksrs gq, Nksdjk ukyk gksrs gq, xkSjo
xkMZu oh-vkbZ-ih- jksM rd
xkSjo xkMZu oh-vkbZ-ih- jksM gksrs gq, djsalh Vkoj oh-vkbZ-ih- pkSd ls ,u-,p 53 gksrs gq,
Hklhu eksVlZ ds cktw ls ,s'o;kZ ,Eik;j ds ihNs Nksdjk ukyk rdA
dsuky fyfdax jksM pkSd veyhMhg ls tksu Ø- 10 dk;kZy; gksrs gq, Jhth dYir:]
'kkjnk fogkj] jkekxzhu ds fdukjs ls vVy ,DlÁslos feyku fcUnq rdA
vVy ,DlÁslos feyku fcUnq ls vVy ,DlÁslos Qq.Mgj l`f"V ulZjh rdA
vVy ,DlÁslos Qq.Mgj l`f"V ulZjh ls lksuw pkaoyk ds xksMkmu ls jk;y ,Ech;sal ds
ihNs ls iqfyl dkWyksuh ds ihNs gksrs gq, nsoiqjh lkeqnkf;d LokLF; dsUæ ekxZ gksrs gq,
uhjt eksVlZ u;k /kerjh ekxZ ls gksrs gq, xka/kh pkSd nsoiqjh gksrs gq, t; vEcs gkWfLiVy
pkSd gksrs gq, dey fogkj jksM osadVs'k gkWfLiVy rdA
dey fogkj jksM osadVs'k gkWfLiVy ls ykyiqj vksOgj fczt ls tSu dkyksuh gksrs gq,
dsuky fyfdax jksM ls æks.kkpk;Z Ldwy ls dsuky fyfdax jksM pkSd veyhMhg rdA
804 (14)
iqjkuk /kerjh jksM Jhjke pkSd ls dey fogkj gksrs gq, ykMZ flVh gksrs gq, ykyiqj
dkyhuxj ukyk ls t;Jh egkdky xsLV gkÅl ls dey fogkj dsuky jksM gksrs gq,
osadVs'k gkWfLiVy pkSd ls t; vEcs gkWfLiVy u;k /kerjh ekxZ gksrs gq,] uhjt eksVlZ
nsoiqjh ls lkeqnkf;d LokLF; dsUæ ekxZ gksrs gq, iqfyl dkyksuh ds ihNs ls vVy
,DlÁsl os l`f"V ulZjh rdA
vVy ,DlÁsl os l`f"V ulZjh ls Fkksd vukt e.Mh gksrs gq, 'kadjkpk;Z vkJe u;k
/kerjh jksM rdA
'kadjkpk;Z vkJe u;k /kerjh jksM ls uxj fuxe dh ckgjh lhek gksrs gq, U;w Lokxr
fogkj gksrs gq, Hkkjr isVªksfy;e iEi ds ikl iqjkuk /kerjh jksM rdA
Hkkjr isVªksfy;e iEi ds ikl iqjkuk /kerjh jksM ls iqjkuk /kerjh jksM Jhjke pkSd rdA
jkoriqjk Qsl&2 fleju flVh ds ihNs ukys ds feyku fcUnq ls eBiqjSuk lc LVs'ku gksrs
gq, Áfeyk fdjkuk LVksj xksnkojh uxj] dfork uxj jksM gksrs gq, enj fdjkuk LVkslZ
jSucks ifCyd Ldwy gksrs gq, Ñfr QuhZpj nqdku iqjkuk /kerjh jksM feyku fcUnq rdA
Ñfr QuhZpj nqdku iqjkuk /kerjh jksM Jhjke pkSd gksrs gq, Mw.Mk Hkkjr isVªksfy;e iEi
rdA
Mw.Mk Hkkjr isVªksfy;e iEi ls 'kfDr VªsMlZ gksrs gq, uxj fuxe dh ckgjh lhek gksrs gq,
dkanqy jksM ikj djrs gq, eBiqjSuk ch-,l-;w-ih- ds ihNs ukys ds feyku fcUnq rdA
eBiqjSuk ch-,l-;w-ih- ds ihNs ukys ds feyku fcUnq ls jkoriqjk Qsl&2 fleju flVh ds
ihNs ukys ds feyku fcUnq rdA
larks"kh uxj 'kkldh; fo|ky; iqjkuk /kerjh jksM ,oa ugj jksM frjkgk ls Mh-ds PokbZl
lsaVj HkSjo lkslk;Vh gksrs gq, jked`".k ds;j gkWfLiVy ls ca'kh gkMZos;j u;k /kerjh eq[;
ekxZ rdA
ca'kh gkMZos;j u;k /kerjh eq[; ekxZ ls ykyiqj vksOgj fczt gksrs gq, dey fogkj dsuky
fyfdax jksM gksrs gq, t; Jh egkdky xsLV gkml rdA
t; Jh egkdky xsLV gkml ls dkyh uxj ukyk gksrs gq, ykMZ flVh dey fogkj jksM
gksrs gq, iqjkuk /kerjh jksM Jhjke pkSd rdA
iqjkuk /kerjh jksM Jhjke pkSd ls iqjkuk /kerjh ekxZ gksrs gq, larks"kh uxj 'kkldh;
fo|ky; iqjkuk /kerjh jksM ,oa ugj jksM frjkgk rdA
804 (15)
ipisM+h ukdk pkSd ls fjax jksM ua- 01 ls gksrs gq, ihMCY;wMh vkpZ fczt dsuky fyfdax
jksM rdA
ihMCY;wMh vkpZ fczt dsuky fyfdax jksM ls dsuky fyfdax jksM gksVy dkuokbZoy LdkbZ
rdA
dsuky fyfdax jksM gksVy dkuokbZoy LdkbZ ls æks.kkpk;Z Ldwy gksrs gq, flVh gks.Mk
u;k /kerjh jksM rdA
flVh gks.Mk u;k /kerjh jksM ls ipisM+h ukdk pkSd rdA
jktho xka/kh pkSd ls vkslh,e pkSd] lar dchj pkSd] ihMCY;wMh pkSd] usrkth pkSd ls
dVksjk rkykc pkSd rdA
dVksjk rkykc pkSd ls dsuky jksM U;w Hkkjr pkSd ls xkso/kZu pkSd rdA
xkso/kZu pkSd ls Vsdw lkbZdy LVksj gksrs gq, cq<h ekrk eafnj dVksjk rkykc eq[; ekxZ
twfM;ks 'kks:e ds cktw ls 'kSysUnz uxj jksM ls bUisDV ,sdsMeh foosdkuan ekxZ feyku
fcUnq rdA
bUisDV ,sdsMeh foosdkuan ekxZ feyku fcUnq ls tslhvkbZ pkSd gksrs gq, gksyhØkl Ldqy
cSju cktkj cky xksiky gkWfLiVy gkrs gq, jktho xka/kh pkSd rdA
u;k /kerjh jksM es iqtkjh ikdZ xsV ls izkjaHk gksdj VSxksj uxj pkSd ls bEiSDV
,dsMeh gksrs gq, 'kSysUnz uxj pkSd ls dVksjk rkykc ekxZ es t; cq<+h ekW eafnj ls
xkso/kZu pkSd gksrs gq, dsuky jksM ds feyku fcUnq rdA
xkso/kZu pkSd gksrs gq, dsuky jksM ds feyku fcUnq ls dsuky jksM gksrs gq;s fjax jksM
ua- 01 aesa ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt rdA
fjax jksM ua- 01 aesa ih-MCY;w-Mh- vkpZ fczt ls fjax jksM gksrs gq;s nsoh y{eh gkWLIkhVy
ls ipisMh ukdk pkSd rdA
ipisMh ukdk pkSd ls u;k /kerjh jksM es iqtkjh psEcj ls gksrs gq, iqtkjh ikdZ xsV
rdA
fjax jksM ua- 01 nwxkZ eafnj ls izkjaHk gksdj larks"kh uxj pkSd gksrs gq, ipisMh ukdk
pkSd rdA
ipisMh ukdk pkSd ls u;k /kerjh jksM gksrs gq;s ca'kh gkMZos;j rdA
ca'kh gkMZos;j ls izkjaHk gksdj jked`".k gkWLihVy ds xsV ls dkWfcZt VkWoj gksrs gq,
nkoM+k dkyksuh esa egsUnz tSu ds edku rd rRi'pkr~ oh.kk fogkj ds eq[; ekxZ ls
gksrs gq, ugj jksM ds feyku fcUnq ls vfer uxj ls ugj jksM gksrs gq, larks"kh uxj
esa jkeeuksgj yksfg;k Ldwy ,oa eSnku ds nf{k.kh&if'peh ljgnh lhek gksrs gq,
xkSfl;k efLtn ls cqudj lkslk;Vh ekxZ gksrs gq, f=yksd /kke eafnj frjkgs rdA
f=yksd /kke eafnj frjkgs ls izkjaHk gksdj fjax jksM ua- 01 esa nwxkZ eafnj rdA
804 (16)
fjax jksM ua- 01 es gYdk rkykc tkus okys eksM ls izkjaHk gksdj nwxkZ pkSd ls
eBiqjSuk Ldwy gksrs gq, fjax jksM ua- 01 eas nwxkZ eafnj rd rRi'pkr~ f=yksd /kke
eafnj frjkgs ls cqudj lkslk;Vh ekxZ gksrs gq, xkSfl;k efLtn ls eSnku ,oa
jkeeuksgj yksfg;k Ldwy larks"kh uxj ds if'peh&nf{k.kh lhek gksrs gq, iqjkuk
/kerjh jksM es ugj jksM ds feyku fcUnq rdA
iqjkuk /kerjh jksM ,oa ugj jksM ds feyku fcUnq ls izkjaHk gksdj iqjkuk /kerjh jksM
esa r:.k cktkj ls 'kqHke ds ekVZ gksrs gq, dfork uxj eksM rdA
dfork uxj eksM ls izkjaHk gksdj tkyh QSDVªh ls jSEcks ifCyd Ldwy ls /kksch lekt
Hkou ls xkSBku gksrs gq, uojax pkSd feyku fcUnq ls eqfDr/kke tkus okys ekxZ esa
lcLVs'ku gksrs gq, xksdqy uxj Mcjh ls dkBkMhg ekxZ es ukyk dkWflax ls gksrs
gq, vkljk fogkj dkyksuh ds ckgjh lhek ls dsyk ckMh rdA
dsyk ckMh ls izkjaHk gksdj fleju flVh o jkoriqjk Qsl&02 dkyksuh ds ckgjh
nf{k.kh&if'peh ljgnh lhek gksrs gq, <scj flVh ch,l;wih ds nf{k.kh o iwohZ
ljgnh lhek gksrs gq, lcLVs'ku ls ca/kok o Mksafx;k rkykc ds if'peh ljgnh
lhek gksrs gq, f'kok jslhMsUlh dkyksuh ds ckgjh lhek gksrs gq, ugj jksM ds feyku
fcUnq ls usDLV ysoy dSQs rd rRi'pkr~ Kku/kkjk f'k'kq eafnj Ldwy ls gYdk
rkykc ds if'peh ljgnh lhek gksrs gq, fjax jksM ua- 01 esa gYdk rkykc tkus okys
eksM rdA
fjax jksM ua- 01 HkkBkxkao fLFkr jkepanz jkBkSj isVªksy iEi ls izkjaHk gksdj xaxk LVhy
ls HkkVkxkao pkSd gksrs gq, gYdk rkykc tkus okyh eksM rdA
gYdk rkykc tkus okyh eksM ls izkjaHk gksdj gYdk rkykc ds if'peh ljgnh lhek
gksrs gq, Kku/kkjk f'k'kq eafnj Ldwy ls usDLV usoy dSQs rd rRi'pkr~ ugj jksM es
f'kok gkbZVl~ dkWykuh ds ckgjh lhek gksrs gq, Mkasfx;k o ca/kok rkykc ds if'peh
ljgnh lhek gksrs gq, lcLVs'ku ls <scj flVh ch,l;wih dkyksuh ds iwohZ nf{k.kh
lhek gksrs gq, jkoriqjk Qsl&02 dkyksuh o fleju flVh dkyksuh ds ckgjh if'peh
o nf{k.kh ljgnh lhek gksrs gq, dsyk ckM+h rd rRi'pkr~ dPpk ukyk gksrs gq,
HkkBkxkao uxj fuxe ljgnh lhek gksrs gq, [kk:u unh ds feyku fcUnq rdA
dsykckMh ls vkus okys dPpk ukyk ,oa [kk:u unh ds feyku fcUnq ls [kk:u unh
gksrs gq, bUVsdosy ds feyku fcUnq rdA
bUVsdosy ls izkjaHk gksdj okVj oYMZ gksrs gq, pUnzk Vkmu ls 'khryk pkSd gksdj
tyx`g ekxZ esa ;wuh gksEl ds xsV ls lksudj ikjk ls yksgkj pkSd ls nUrs'ojh
eafnj gksrs gq, fjax jksM ua- 01 ij jkepanz jkBkSj isVªksy iEi rdA
804 (17)
tyx`g ekxZ es fuydaBs'oj eafnj ls vkbZ-,l-ch-Vh- ds ihNs gksrs gq, fVdjkikjk
'ke'kku ?kkV ljtw cka/kk rkykc dk iwohZ rV ls xqykc eafty th-,u-,e- gkLVy ls
,ysosV dksfpax ls xkSjk pkSd ls feyku pkSd ls >.Mk pkSd ls iqjkuk /kerjh jksM+
gksrs gq;s ghjk csdjh ls gjnsoykyk eafnj gksrs gq;s fl)kFkZ pkSd rdA
fl/nkFkZ pkSd ls izkjaHk gksdj fjax jksM ua- 01 es ipisMh ukdk pkSd rdA
ipisMh ukdk ls fjax jksM ua 01 esa larks"kh uxj pkSd gksrs gq, HkkBkxkao pkSd rdA
HkkBkxkoa pkSd ls tyx`g ekxZ esa vkbZ,lchVh gksrs gq, fuydaBs'oj eafnj rdA
pkWnuh pkSd ls /kerjh jksM esa iqfyl ykbu xsV rdA
iqfyl ykbZu xsV ls /kerjh ekxZ gksrs gq, fl/nkFkZ pkSd rd rRi'pkr~ iqjkuh
/kerjh jksM esa gjnso ykyk eafnj ls ghjk csdjh gksrs gq, >.Mk pkSd eksM rdA
>.Mk pkSd eksM ls feyku pkSd ls xkSjk pkSd ls ;kno fdjkuk LVkslZ gksrs gq,
,yhosaV dksfpax ls th-,u-,e- gkWLVy gksrs gq, xqykc eafty ls fVdjkikjk rkykc
dh iwoZ lhek gksrs gq;s fVdjkikjk 'ke'kku ?kkV ls vkbZ-,l-ch-Vh- ds mRrjh lhek
gksrs gq;s tyx`g ekxZ esa uhydaBs'oj eafnj rdA
Jh uhydaBs'oj eafnj ls izkjaHk gksdj nwxkZ pkSd rd rRi'pkr~ 'kadj pkSd ls
Jhjke pkSd gksrs gq, tyx`g ekxZ es 'kghn Hkxr flax pkSd feyku fcUnq gksrs gq,
pkanuh pkSd rdA
dSyk'kiqjh <ky frjkgs ls cw<krkykc jksM gksrs gq, pkanuh pkSd rd
pkanuh pkSd ls Hkxr flag pkSd ls Jh jke pkSd] 'kadj pkSd fVdjkikjk] gjnso ykyk
ekxZ gksrs gq, nqxkZ pkSd rdA
nqxkZ pkSd ls tyx`g ekxZ gksrs gq, fpjkSath rkykc Jh uhyd.Bs'oj /kke rdA
uhydaBs'oj /kke ls jk/kk ckbZ dU;k fo|ky; fVdjkikjk rkykc flVh gkVZ vikVZesaV ds
igys egkjktca/k rkykc dh if'peh lhek gksrs gq, dSyk'kiqjh <ky frjkgs rdA
804 (18)
dq'kkyiqj nUrs'ojh eafnj pkSd ls xksfi;kikjk pkSd gksdj x.kir fl/kh Ldwy gksrs
gq, egjktca/k rkykc lqyHk ls egkek;k eafnj gksrs gq, uonwxkZ pkSd ls iqjkuh
cLrh Fkkuk gksrs gq, cq<s'oj pkSd ls dSyk'kiqjh <ky frjkgs rdA
dSyk'kiqjh <ky frjkgs ls izkjaHk gksdj egjktca/k rkykc ,evkj ua- 03 gksrs gq,
,lVhih ls U;w dSyk'k fogkj dkyksuh ds ckgjh if'peh ljgnh lhek gksrs gq,
T;ksfr ifCyd Ldwy ds feyku fcUnq ls ctjax pkSd ls feV~Vw pkSd ls 'khryk
pkSd ls gksdj jk/kkckbZ dkWYkst gksrs gq, fpjkSth rkykc frjkgs ls tyx`g ekxZ gksrs
gq, fjax jksM ua- 01 es HkkBkxkao pkSd rdA
fjax jksM ua- 01 ij HkkBkxkao pkSd ls fl/ns'ojh eafnj gksrs gq, nhoku gkWLihVy ls
fjax jksM ua- 01 ij dSQs dkuZj gkml rdA
dSQs dkuZj gkml ls izkjaHk gksdj ujs'k VªsMlZ uksoYVh dysD'ku Jh jke eksckbZy ls
ckykth gksVy ls gfjvkse fdjkuk LVksj gksrs gq, Jh v"B fouk;d iSFkksykWth
dysD'ku lsUVj rd rRi'pkr~ dne pkSd ls lqes: eB ls eylk; rkykc gksrs gq,
dq'kkyiqj nUrs'ojh eafnj pkSd rdA
xksYM FkszM bosaV ,.M osfMx Iykuj ds ikl ';ke nsokaxu ds ?kj ls nsokaxu VsUV gkml]
eqDrk vxjcRrh gksdj [kks [kks rkykc ds nf{k.kh lhek gksrs gq, dq'kkyiqj] nars'ojh eafnj
pkSd rdA
dq'kkyiqj nars'ojh eafnj pkSd ls izkjaHk gksdj eylk; rkykc ikj] lqes: eB dne pkSd
gksrs gq, Jh v"B fouk;d iSFkksykWftd dysD'ku lsUVj rd rn~i'pkr~ Jh gfjvkse
fdjkuk LVkslZ] ckykth gksVy gksrs gq, Jh jke eksckbZy] ujs'k VªsMlZ] ukosYVh dysD'ku
gksdj fjax jksM ua- 01 ij dSQs dkuZj gkml rdA
dSQs dkuZj gkml ls fjax jksM ua- 01 gksrs gq, dq'kkyiqj pkSd rdA
dq'kkyiqj pkSd ls igkM+h rkykc] frjaxk pkSd gksrs gq, U;w y{eh LohV~l rd rn~i'pkr~
,y-,u- ik.Ms; dSV~lZ ls feysfu;e pkSd gksrs gq, xksYM FkszM bosaV ,.M osfMax Iykuj ds
ikl ';ke nsokaxu ds ?kj rdA
fjax jksM ua- 01 ij dq'kkyiqj pkSd ls HkkBkxkao fLFkr jkepanz jkBkSj isVªksy iai rdA
HkkBkxkao fLFkr jkepanz jkBkSj isVªksy iai ls izkjaHk gksdj nars'ojh eafnj] yksgkj pkSd]
lksudj ikjk gksrs gq, ;wuh gksEl xsV ls tyx`g ekxZ gksrs gq, 'khryk pkSd ls pUnzk
Vkmu gksdj okWVj oYMZ ls bUVsdosy [kk:u unh feyku fcUnq rdA
bUVsdosy [kk:u unh ls izkjaHk gksdj [kk:u unh gksrs gq, fpaxjh ukyk dh feyku fcUnq
rdA
[kk:u unh ,oa fpaxjh ukyk ds feyku fcUnq ls fpaxjh ukyk gksrs gq, ihgj eSjht iSysl]
LilZ Xykscy Vhlw isij] FkkWelZ ppZ] Jhin fogkj gksrs gq, fjax jksM ua- 01 esa dq'kkyiqj
pkSd rdA
804 (19)
804 (20)
804 (21)
31
Netaji Subhash Chandra Bose Ward
32
Maharishi Valmiki Ward
33
Shaheed Veernarayan Singh Ward
34
Pt. Ravi Shankar Shukla Ward
35
Abdul Hameed Ward
36
Tatyapara Ward
37
Shaheed Chudamani Nayak Ward
38
Swami Atmanand Ward
39
Thakur Pyarelal Ward
40
Pt. Deendayal Upadhyay Ward
41
Pt. Sundar Lal Sharma Ward
42
Mahant Lakshminarayan Das Ward
43
Brahmanpara Ward
44
Swami Vivekananda Sadar Bazaar Ward
45
Maulana Abdul Rauf Ward
46
Civil Line Ward
47
Mother Teresa Ward
48
Guru Ghasidas Ward
49
Rani Durgavati Ward
50
Pt. Vidyacharan Shukla Ward
51
Lal Bahadur Shastri Ward
52
Dr. Rajendra Prasad Ward
53
Babu Jagjivan Ram Ward
54
Comrade Sudhir Mukherjee Ward
55
Rabindranath Tagore Ward
56
Lt. Arvind Dixit Ward
57
Bhagwati Charan Shukla Ward
58
Shaheed Pankaj Vikram Ward
59
Moreshwar Rao Gadre Ward
60
Chandrashekhar Azad Ward
61
Shyama Prasad Mukherjee Ward
62
Shaheed Rajeev Pandey Ward
63
Brigadier Usman Ward
64
Dr. Vipin Bihari Sur Ward
65
Mahamaya Mandir Ward
66
Vamanrao Lakhe Ward
67
Bhaktamata Karma Ward
68
Dr. Khubchand Baghel Ward
69
Madhavrao Sapre Ward
70
Sant Ravidas Ward
804 (22)
Descriptions of the Boundries of ward of Municipal Corporation Raipur
Veer Savarkar Nagar Ward Number 01
North
From The Meeting Point Of Hatbandh Border Near Attari On Kharun River
To The Meeting Point Of The Road Coming From Yaduvanshi Chowk,
Hirapur And The Municipal Corporation Border Near Village Tendua.
East
From the meeting point of the road coming from yaduvanshi chowk, hirapur
and the municipal corporation border near village tendua via yaduvanshi
chowk to nakata pond, asha business corporation to hirapur ring road no. 02
ganpat chowk.
South
Hirapur Ring Road No.-02 From Ganpat Chowk Via Ring Road No.-02 To
Tatibandh Chowk And Then Via Bhilai Road NH-53 Till Kharoon River
(Chandnidih) Bridge.
West
From Kharoon River (Chandnidih) Bridge Via Kharoon River Near Attari To
The Matching Point Of Hatband Border.
Pt. Jawahar Lal Nehru Ward Number-02
North
From The Meeting Point Of The Municipal Corporation Border Near Village
Tendua And The Road Coming From Yaduvanshi Chowk Hirapur Via
Sondongri Nallah To The Border Of Village Sarora And The Meeting Point
Of Ring Road No. 02.
East
From The meeting point of Border Of Village Sarora And Ring Road No. 02
via Sondongri Nallah Boundary via Housing Board E.W.S. Colony and Outer
Border Of Avinash Ashiana Boundary wall upto Bypass Railway Line.
South
Through the outer boundary wall of Avinash Aashiyaana To the By pass
Railway Line then via By pss Upto Railway Under Bridge.
West
From Hirapur Railway Under Bridge Via Hirapur Main Road, Shri Ram
Chowk, Shyam Chamber To Ganpat Chowk And Then The Road Coming
From Hirapur Via Asha Business Corporation, Nakata Talab, Yaduvanshi
Chowk And The Meeting Point Of Municipal Corporation Border Near
Village Tendua.
Sant Kabir Das Ward Number 03
North
From Sondongri Nala Via Village Sarora Border Meeting Point Of Ring Road
No 02 Via Zhabak Petrol Pump Via Outer Boundary Of Municipal
Corporation Road To Relince Petrol Pump
East
From Relince Petrol Pump Via The Canal Route To The Railway Track Below
The Gondwara Overbridge.
South
Railway Track Below Gondwara Overbridge Via Sitanagar Railway Track Via
Ganpati School Turn
West
Sitanagar Railway Track Via Ganpati Scool Turn To Back Of Side Avinash
Ashiyana Via Sondongari Nala To Village Sarora Boundary & Ring Road No
02 Metting Point
804 (23)
Yatiyatanlal Ward Number 04
North
From Ring Road No. 02 at The Side Of Ganesh Dhaba Via Shri Bajrang Ispat
Via The Outer Boundary Of Municipal Corporation To State Bank Of India
Bilaspur Main Road
East
From State Bank Of India Bilaspur Main Road Via Bhanpuri Chowk Via
Bazar Chowk to Bhanpuri High School Via Northern Border Of Darri Talab
Via Shubham Furniture Mart To Buniyad Nagar Railway Track Meeting Point
South
In Front Of Shubham Furniture Mart, From Buniyad Nagar Railway Track Via
Jai Gopal Compound Crossing Khamtarai Bridge To The Meeting Point Of
Brahmadai Para And Ganganagar Basti Railway Track
West
From The Meeting Point Of Brahmadai Para And Ganganagar Basti Railway
Track Via Govind Nagar Track Side Via Gondwara Underbridge to Ring Road
No. 02 upto Ganesh Dhaba
Banjari Mata Ward Number 05
North
From Bilaspur Road Maruti Service Center Via Om Service Center To The
Railway Track Via Geeta Rental Store Behind Sendhwar Lake.
East
Behind Sendhwar Lake Via Geeta Rental Store From Railway Track Via
Shubham Furniture Mart To Buniyad Nagar Railway Track.
South
From Buniyad Nagar Railway Track Via Shubh Furniture Mart Through
Northern Border Of Darri Pond Via Bhanpuri High School To Bazar Chowk
Bilaspur Main Road.
West
Bazar Chowk Bilaspur Main Road Via Bhanpuri Chowk Bilaspur Road To
Maruti Services Centre.
Veerangana Avantibai Ward Number 06
North
From North Boundary Of Khamtrai On The Bilaspur Railway Line To
Northern Boundary Of Kapa.
East
From Northern Boundary Of Kapa via Boundary of Vinayak Homes to WRS
Boundary via Waltair Railway Line
South
From WRS Boundary via Waltair Railway Line including Sambaleshwari
Basti, Trimurti Nagar Basti, Jagriti Nagar Basti To junction of Waltair
Railway Line and Bilaspur Railway Line.
West
From junction of Waltair Railway Line and Bilaspur Railway Line crossing
khamtarai over bridge via bilaspur road via WRS Railway Station to North
Boundary Of Khamtrai.
804 (24)
Kushabhau Thackeray Ward Number 07
North
From The Municipal Corporation boundary Near Tekari Village Via
Daldalseoni Road From The Side Of Suncity Via Chhokra Nala upto Irani
Dera BSUP.
East
From Irani Dera BSUP Via Chhokra Nala From The Side Of Ambuja Mall To
Vidhansabha Marg.
South
From The Side Of Ambuja Mall Via Vidhan Sabha Main Road Via Jabbar
Nala (Petrol Pump) via Daldalseoni Bridge ViaThe Main Gate Of Balaji
Hospital to Balaji Main Road To Gurudwara.
West
From Gurudwara To W.R.S Boundary upto The Municipal Corporation
Boundary Near Tekari Village
Mahatma Gandhi Ward Number 08
North
From Irani Dera BSUP via Chhokra Nala via V.I.P. City upto end boundary of
municipal corporation.
East
From V.I.P. City end boundary of municipal corporation To Vidhansabha
Zero Point
South
From Vidhansabha Zero Point Via Vidhansabha Main Road to Chhokra Nala
Beside Ambuja Mall.
West
From Ambuja Mall Chhokra Nala to Irani Dera BSUP Chhokra Nala.
Pt. Motilal Nehru Ward Number 09
North
From Chhokra Nala Ambuja Mall To Vidhansabha Zero Point Via
Vidhansabha Main Road.
East
From Vidhansabha Zero Point Via Municipal Corporation boundary To
Visakhapatnam Railway Line
South
From Visakhapatnam Railway Line via kachna crossing to meeting point of
Shankar Nagar Overbridge and Railway line
West
From meeting point of Shankar Nagar Overbridge and Railway line to BSNL
Office front to Aishwarya Windmill upto Chhokra Nala Near Ambuja Mall
Rani Laxmibai Ward Number – 10
North
From the meeting point of Baloda Bazar main road and Waltair railway line
situated below Mowa over bridge, via Mowa police station via Ambuja mall to
the meeting point of Vidhan Sabha road and Chokra Nala.
East
From the meeting point of Vidhan Sabha road and Chokra Nala via Chokra
Nala to the meeting point of M.R. road no. 31 and Chokra Nala.
South
From the meeting point of M.R. road no. 31 and Chokra Nala via the road in
front of BSNL office to the meeting point of Shankar Nagar over bridge and
Waltair railway line.
West
From the meeting point of Shankar Nagar over bridge and Waltair railway line
via Waltair railway line to the meeting point of Baloda Bazar main road and
Waltair railway line situated below Mowa over bridge.
804 (25)
Dr. Bhimrao Ambedkar Ward Number 11
North
From Daldalseoni Gurudwara Via Durga Mandir to Balaji Hospital front gate
Via Daldalseoni Main Road upto PWD Bridge.
East
From PWD Bridge Via Jabbar Drain to Mova Main Road upto B.P.C.L.
Petrol Pump side
South
From B.P.C.L. Petrol Pump Side To Meeting Point Of Mowa Over Bridge
And Waltair Railway Line Via WRS Mowa Boundary
West
From WRS Mowa Boundary To Daldalseoni Gurudwara.
Kalimata Ward Number – 12
North
Further parallel to Valtair Railway Line in Mowa limit of W.R.S. upto
Shankar Nagar Over Bridge and Valtair Railway Line upto meeting point.
East
From Shankar Nagar Over Bridge and Valtair Railway Line joining point via
T.V. Tower road to turning point Shankar Nagar Chowk.
South
From turning point Shankar Nagar Chowk via Shakti Nagar Sulabh
Shauchalaya and Shakti Nagar Nala via Alpha Classes via Sector - 02 Shankar
Nagar via Narendra Kirana Stores and outer boundary of Khadi Gram Udyog
to Auram Showroom in Baloda Bazar Main Road.
West
From Auram Showroom in Baloda Bazar Main Road via Mandi Road
Hanuman Temple Merlin Chowk via Mandi Road Ram Janaki Temple to
Valtair Railway Line in Mowa limit of W.R.S.
Rajiv Gandhi Ward Number 13
North
From Bilaspur Railway Line (Valtair Line) Under Pass Via Waltair Railway
Line Up To Mandi Warehouse Excluding Sambaleshwari Basti, Trimurti
Nagar Basti, Jagriti Nagar Basti.
East
From Mandi Warehouse via Shri Ram Janaki Mandir, (Mandi Gate Chowk)
To Sardar Vallabhbhai Patel (Lal Chowk) Towards Intersection Of Devendra
Nagar Muktidham Road And Atal Path.
South
From Intersection Of Devendra Nagar Muktidham Road And Atal Path To
The Junction Point Of Atal Path And Bilaspur Road.
West
From Junction Point Of Atal Path And Bilaspur Road To Bilaspur Railway
Line (Valtair Line) Under Pass Via Bilaspur Road.
Raman Mandir Ward Number 14
North
From The Junction Point Of Raipur Bilaspur Railway Line And Waltair
Railway Line To Railway Underpass In Bilaspur Road.
East
From Railway Underpass In Bilaspur Road Via Guru Govind Singh Chowk
To Subhash Nagar Chowk Shahid Smarak Swami Atmanand School Chowk.
South
From Subhash Nagar Chowk Shahid Smarak Swami Atmanand School Chowk
To Naharpara Road Via Jhulelal Chowk Via Sanjay Gandhi Chowk To Station
Road Gate No. 02 To Overbridge Railway Line Via Telghani Naka Chowk.
West
From Telghani Naka Chowk Along With Railway Line To The Juction Point
Of Raipur Bilaspur Railway Line And Waltair Railway Line.
804 (26)
Kanhaiyalal Bazari Ward Number 15
North
From Jhanda Chowk Shivanand Nager Via Durga Chowk to Preet Fancy Store
upto Jalaram Mandir
East
From Jalaram Mandir Via Railway Line Infront Of Lic Building to Railway
Line Behind Dahi Handi Ground To Old Gudhiyari Underbridge
South
From Old Gudhiyari Underbridge Via Jagnath Mandir to Jk Flex via Ganpati
enterprises Gudhiyari Upto turn located after Mini Mata Chowk
West
From turn located after Mini Mata Chowk Via Murra-bhatti Chowk Towards
Dewangan Mandir via Pathak Dona Pattal to Shri Sai Balaji Store Towards
Nahar-patti Road upTo Jhanda Chowk Shivanand Nagar
Veer Shivaji Ward Number 16
North
The Meeting Point Of Brahmadai Para And Ganganagar Railway Track
Crossing at Khamtarai Bridge From Jai Gopal Compound front upto The
Meeting Point Of Buniyad Nagar Railway Track
East
From The Meeting Point Of Buniyad Nagar Railway Track in line of Railway
Track Via Sanyasipara Underbridge Via WRS Railway Station To Khamtarai
railway crossing upto Jalaram Temple
South
From Jalaram Temple Via Preet Fancy Store To Jhanda Chowk Shivanand
Nagar
West
From Jhanda Chowk Shivanand Nagar To Janta Chowk Lucky Daily Needs
To The Meeting Point Of Brahmadai Para And Ganganagar Railway Track
Thakkar Bapa Ward Number 17
North
From The Gondwara Underbridge Via beside of 65 Block Railway Track upto
The Meeting Point Of Ganganagar And Brahmadaipara.
East
From Meeting Point Of Ganganagar And Brahmadaipara via Railway Track
To Lacky Daily Needs front To Jhanda Chowk Shivanand Nagar via Pathak
Donopattal front To Dewangan Temple front upto Murrabhatti Chowk
South
From Murrabhatti Chowk to Sulabh toilet front via Janghel Health Club upto
Dr. Lalwani Clinic
West
From Dr. Lalwani Clinic to Ambedkar Chowk front via Chirkuti Mandir upto
Mahtari Chowk Front.
Balgangadhar Tilak Ward Number 18
North
From the meeting point of Hanuman Dhara Chowk Road from the road
coming from Bypass Railway Line and Shankaracharya Higher Secondary
School situated on Godwara Canal Road, via Bypass Railway Line to
Gondwara Under Bridge.
East
From Mahtari Chowk Via Ambedkar Chowk To Pahadi Chowk In Front Of Dr
Lalwani Clinic
South
From Pahadi Chowk To Seven Putla Garden In Front Of Gudhiyari Police
Station
West
Passing Through The Seven Putla Garden, past Bharatmata Chowk In Front
Of The Buddha Vihar, Via Shankaracharya Higher Secondry School Situated
at Gondwara Canal Raod Crossing Hanuman Dhara Chowk Til the meeting
Point of By pass Railaway Line .
804 (27)
Dr. A.P.J. Abdul Kalam Ward Number-19
North
Starting from the meeting point of Sitanagar drain and Bypass railway line, via
Bypass railway line, Gogaon underbridge and from the road coming from
Shankaracharya Higher Secondary School situated on Gondwara Canal Road,
via Hanuman Dhara Chowk to the meeting point of Bypass railway line.
East
Through Hanuman Dhara Chowk road and from the meeting point of Bypass
railway line, via Hanuman Dhara Chowk, from Shankaracharya Higher
Secondary School situated on Gondwara Canal Road, via Gondwara Canal
Road to Bharat Mata Chowk.
South
From Bharatmata Chowk Via Kota Gudhiyari Main Road To The Meeting
Point Of Drain Culvert And Gudhiyari Main Road Near Vivekananda
Vidyapeeth Central Bank.
West
From The Meeting Point Of Drain Culvert And Gudhiyari Main Road Near
Vivekananda Vidyapeeth Central Bank To The Meeting Point Of Sitanagar
Drain And Bypass Railway Line Via Shriram Vatika, Vikas Nagar, Pritam
Nagar Drain.
Ramakrishna Paramhans Ward Number-20
North
From Mahoba Bazar Flyover Via Bypass Railway Line To The Meeting Point
Of Sitanagar Drain And Bypass Railway Line.
East
From the meeting point of Sitanagar Nala and Bypass Railway Line via Pritam
Nagar, Vikas Nagar, Shriram Vatika Nala to the meeting point of Nala culvert
near Vivekanand Vidyapeeth Central Bank and Gudhiyari Main Road.
South
From the meeting point of Nala culvert near Vivekanand Vidyapeeth Central
Bank and Gudhiyari Main Road via Jagannath Chowk, Shubham's K Mart, in
front of Maruti Lifestyle Gate, crossing Mahant Talab, behind Maruti Vihar
via Sky Automobile to Amanaka Underbridge.
West
Amanaka Underbridge To Piccadilly Hotel, Via G.E. Road Till Mahoba
Bazaar Flyover.
Shaheed Bhagat Singh Ward Number-21
North
From Tatibandh Chowk To Hirapur Ganpat Chowk Via Rig Road No.-02.
East
From Ganpat Chowk Via Hirapur Main Road, Crossing Shyam Chamber,
Shriram Chowk And Till Hirapur Underbridge.
South
From Mahoba Bazar Flyover Crossing Hirapur Underbridge, Going Through
Railway Bypass And Ring Road No. 01 And Up To The Meeting Point Of
Railway Bypass (Sarona Station).
West
From the meeting point of Ring Road No.- 01 and Railway Bypass (Sarona
Station) via Ring Road No.- 01 to Tatiband Chowk.
804 (28)
Pt. Ishwari Charan Shukl Ward Number 22
North
Ring Road No. 01 from Sarona Railway Station via Railway Bypass to
Mahoba Bazaar Flyover
East
From Mahoba Bazaar Flyover via GE Road to Piccadilly Hotel crossing Amanaka
Over Bridge to NIT via Main Road to Anupam Garden.
South
From GE Road Anupam Garden through the road going towards CSECB
office crossing Sai Mandir turn via Danganiya pond via Ralas Enclave via GSI
Raipur via University drain crossing on the road towards NIT (Saraswati
School, Kanchenganga Phase-2 Colony, Banjari Nagar), from the northern
border of (Saraswati School, Kanchenganga Phase-2 Colony, Banjari Nagar)
through University drain flowing from the southern border of Kendriya
Vidyalaya to Ring Road No. 01 meeting point near Nexa Showroom.
West
From Nexa Showroom University drain culvert near Ring Road No. 01 via
Ring Road No. 01 to Sarona Railway Station.
Shaheed Manmohan Singh Bakshi Ward Number 23
North
From Maruti Lifestyle Gate via Shubham K Mart Jagannath Chowk via
Vivekanand Vidyapeeth, Near Central Bank to Nala Culvert Gudhiyari Main
Road Upto Meening Point.
East
Vivekanand Vidyapeeth, from the drain culvert Gudhiyari main road meeting
point near Central Bank via Baikunth Dham drain via Mukti Dham drain to
the railway line meeting point behind Government Higher Secondary School.
South
From the railway line meeting point behind Government Higher Secondary
School via Saraswati Nagar Railway Station to Amanaka under bridge.
West
From Amanaka under bridge via Mahant pond to the gate of Maruti Lifestyle.
Sardar Vallabhbhai Patel Ward Number 24
North
From the starting drain near Bageshwar Dham Katha Sthal via Behinde
CSPDCL training office via Krishna Nagar area to Trimurti Chowk.
East
From Trimurti Chowk via Karma Chowk via Ram Nagar main road crossing
Bahura Chauhan and Dwarika Chauhan's house to the railway line Upto
Meening Point.
South
From the railway line meeting point near the house of Bahura Chauhan and
Dwarika Chauhan to the railway line meeting point behind the Government
Higher Secondary School.
West
From the railway line meeting point behind the Government Higher Secondary
School via Mukti Dham Nala to the drain in front of Central Bank near
Gudhiyari main road Bageshwargham Katha Sthal.
804 (29)
Sant Ramdas Ward Number 25
North
From the drain culvert in front of Vivekanand Vidyapeeth Central Bank to the
Gudhiyari road meeting point via Gadhiyari main road to Bharat Mata Chowk.
East
From Bharat Mata Chowk via CSEB, Gudhiyari main road via Kukri Talab
western boundary to the railway line meeting point under the Telghani Naka
Over Bridge via the side to the middle point of the Telghani Naka Over
Bridge.
South
From the railway line meeting point under the Telghani Naka Over Bridge to
the railway line meeting point near the house of Bahura Chauhan and Dwarika
Chauhan.
West
From railway line meeting point near Bahura Chauhan and Dwarika
Chauhan's house via Ramnagar via Karma Chowk via CSEB Road via
Trimurti Chowk via Krishna Nagar area CSPDCL Training Office behind
Vivekanand Vidyapeeth Central Bank to Nala Pulia Gudhiyari Road Upto
Meening Point.
Danveer Bhamashah Ward Number 26
North
Before Ambedkar Chowk, From Tulsi Nagar Chowk East, Direction, Via
Janghel Health Club No. Via Sulabh Toilet, From Mini Mata Chowk To
Gudhiyari Underbridge.
East
From Gudhiyari Underbridge Via Raipur Bilaspur Railway Line To Telghani
Naka Railway Crossing.
South
From Telghani Naka Overbridge Via Kukri Talab Road To Gudhiyari CSEB.
Via Main Road To Bharat Mata Chowk
West
From Bharat Mata Chowk Via Pahari Chowk to Godwara Main Road And The
Juction Point Of The Road Coming From Janghel Health Club and tulsi nagar.
Indira Gandhi Ward Number 27
North
From Station road arihant complex Via Sanjay Gandhi Chowk To Subhash
Nagar Chowk Shahid Smarak.
East
From Shahid Smarak Via moudhapara K.K. Road To Jaistambh Chowk
South
From Jaistambh Chowk Via G.E. Road crossing tatyapara chowk to hanuman
mandir g.e. road
West
From hanuman mandir g.e. road to mominpara road via HMT chowk crossing
Lalita Chowk To Ramsagar Para Main Road Via Rathore Chowk To Telghani
Chowk To Station road arihant complex.
804 (30)
Shaheed Hemukalani Ward Number 28
North
From Sardar Vallabhbhai Patel Chowk (Lal Chowk) To Mandi Gate Chowk
(Shri Ram Janaki Temple) Via Mandi Road.
East
From Mandi Gate Chowk (Shri Ram Janaki Mandir) Via St. Mary's School To
Hanuman Mandir Baloda Bazaar Road.
South
From Hanuman Mandir Baloda Bazar Road to Crossing Atal Path
Underbridge On Pandari Main Road To Shaheed Hemu Kalani Chowk
(Kachhari Chowk).
West
From Shaheed Hemu Kalani Chowk (Kachhari Chowk) Via Jail Road To
Gurubakshani Chowk (Namaste Chowk) Via Devendra Nagar Muktidham
Road To Sardar Vallabhbhai Patel Chowk (Lal Chowk).
Guru Govind Singh Ward Number - 29
North
From Auram Showroom in Baloda Bazar Main Road to Narendra Kirana
Stores via Khadi Gram Udyog and Radha Krishna Mandir.
East
From Narendra Kirana Stores via Anuvrat Nala in Shankar Nagar to the
meeting point of the under bridge going to Noorani Chowk of Atalpath
Expressway.
South
From the meeting point of the under bridge going to Noorani Chowk of
Atalpath Expressway via Atal Path Expressway to Manyavar Showroom
located near the joining point of Atalpath Expressway Baloda Bazar Main
Road.
West
From the meeting point of Atalpath Expressway Baloda Bazar Main Road
near Manyavar Showroom to Baloda Bazar Main Road Auram Showroom in
Pandri Road.
Shankar Nagar Ward Number – 30
North
From Narendra Kirana Stores near Shakti Nagar Nala to Shankar Nagar Road
turning point via Shankar Nagar Chowk and BTI Ground to Shankar Nagar
Khamhardih Thana Chowk.
East
From Shankar Nagar Khamhardih Thana Chowk via Avanti Vihar Marg to
Geetanjali Nagar Gali No. - 05 border.
South
From Geetanjali Nagar Gali No. - 05 border to Indian Overseas Bank via Kids
Academy Golchha Apartment to the meeting point of the under bridge going
to Noorani Chowk in Atalpath Expressway.
West
From the meeting point of the under bridge going to Noorani Chowk of
Atalpath Expressway to Narendra Kirana Stores via Shankar Nagar Anuvrat
Nala.
804 (31)
Netaji Subhash Chandra Bose Ward Number 31
North
From meeting point of Shankar Nagar Overbridge and Railway line Via
Visakhapatnam Line To Kachna Railway crossing .
East
From Kachna Railway crossing Via Avanti Vihar Nala To Avanti Vihar Main
Road
South
From Avanti Vihar Main Road Via Khamhardih Chowk To Shankar Nagar
Turning Point
West
From Shankar Nagar Turning Point Via Main Road To meeting point of
Shankar Nagar Overbridge and Railway line.
Maharishi Valmiki Ward No. 32
North
From Kachna crossing Via Visakhapatnam Railway Line To Chhokra Nala
Behind Aishwarya Empire.
East
From Aishwarya Empire Behind Chhokra Nala Via Beside Bhasin Motors
upto Chhokra Nala Pulia (NH 53).
South
From Chhokra Nala Beside Bhasin Motors Via NH 53To Make In India
Chowk To Telibandha Expressway
West
From Telibandha Expressway To Avanti Vihar Main Road ATM Chowk to
meeting point Of Avanti Vihar Drain upto Kachna crossing
Shaheed Veernarayan Singh Ward Number – 33
North
From Shankar Nagar Expressway Under Pass Via Expressway Via Kailash
Residency front towards Right Turn From Sai Sahara Boutique To Right Turn
From Dawra Acedamy to SSD Square to Avanti Vihar Main Road upto Front
Of Avanti Vihar Garden
East
From Avanti Vihar Main Road To Gaurav Path Expressway
South
From Sky Automobile Expressway To Gaurav Path Bhagat Singh Chowk.
West
From Bhagat Singh Chowk To Shankar Nagar Expressway Underpass
Pt. Ravi Shankar Shukla Ward Number 34
North
From Shaheed Hemu Kalani Chowk to Khalsa School to Balodabazar Main
Road to Atal Path expressway meeting point to Citrus Hotel to Hosiery
Complex to New Basti Sai Mandir expressway.
East
from Expressway till New Basti Sai Mandir to side of Shiv Mandir Rajatalab
to taru bada to nilam cycle yadav para to arjun chowk to MIG Flat indravati
colony from chouhan house via Indrawati Nalah upto G.E. Road gaurav path.
South
from Food Library Near Gaurav path via G.E. Road Via Ghadi Chowk upto
Shastri Chowk.
West
Shashtri Chowk to Shaheed Hemu Kalani Chowk.
804 (32)
Abdul Hameed Ward Number 35
North
From The Juction Point Of Atal Path And Bilaspur Main Road To The
Junction Point Of Devendra Nagar Muktidham Road And Atal Path.
East
From Junction Point Of Devendra Nagar Muktidham Road And Atal Path To
Gurubakshani Chowk (Namaste Chowk) Via Jail Road To Shastri Chowk.
South
From Shastri Chowk Via G.E. Road To Jaistambh Chowk
West
From Jaistambh Chowk To K.K. Road Via Guru Gobind Singh Chowk To
Thejunction Point Of Atal Path And Bilaspur Main Road.
Tatyapara Ward Number 36
North
From Ramnagar Under Bridge to Telghani Naka Chowk.
East
From Telghani Naka Chowk via Rathore Chowk via Ramsagar Para Main
Road, Lalita Chowk via Mominpara via HMT Chowk to Hanuman Mandir GE
Road upto meeting point.
South
From Hanuman Mandir GE Road meeting point via Azad Chowk, Aamapara
Chowk to Vishal Mega Mart GE Road upto meeting point.
West
From Vishal Mega Mart GE Road meeting point via Aamapara Main Road via
Agrasen Chowk to Telghani Naka Chowk.
Shaheed Chudamani Nayak Ward Number 37
North
From Samata Colony Sukha Jhar Hanuman Mandir via Samata Colony Road
to Agrasen Chowk.
East
From Agrasen Chowk to Amapara Main Road Via Gurughasi Das Plaza G.E
Road Meening Point.
South
From Guru Ghasi Das Plaza GE Road to Vandana Auto GE Road upto
Meeting Point.
West
From Vandana Auto from GE Road to Sulabh Shauchalay via Thakur Niwas
Hostel via Life Birth Hospital to Samata Colony Sukha Jhad Hanuman
Temple to Samata Colony Upto Meening Point.
Swami Atmanand Ward Number 38
North
Amanaka Over Bridge via Railway Line via Railway Line behind Government
Higher Secondary School, Arjun Nagar Railway Line to the mid-point of
Telghani Naka Over Bridge.
East
From the mid-point of Telghani Naka Over Bridge via Telghani Naka Chowk
via Lalit Singhania's house to Bhainsthan Road, Agrasen Chowk via Samata
Colony Main Road via Life Birth Hospital, Sulabh Shauchalay to GE Road
Vandana Auto.
South
Vandana Auto G E road via Anupam Garden to NIT College main road till the
mid point of Amanaka Over Bridge
West
From Amanaka railway track joining point till the mid point of Amanaka Over
Bridge.
804 (33)
Thakur Pyarelal Ward Number 39
North
From the intersection in front of Anupam Garden situated on GE Road via GE
Road to the intersection in front of Aamapara Sheetla Mata Mandir.
East
From the intersection of Aamapara Sheetla Mata Mandir via Sarathi Chowk to
Lakhe Nagar Chowk.
South
From Lakhe Nagar Chowk via Mahadevghat Road, Domino's Pizza via The
Fashion Wing Sundar Nagar Chowk via Bharat Petroleum Pump via
Chhattisgarh PSC Academy to Danganiya pond in front of The Power Zone
Gym situated on Mahadev Ghat Road.
West
In front of The Power Zone Gym situated on Mahadev Ghat Road via the
eastern boundary of Rohinipuram pond via Surabhi Production House via
Laxmi Kunj via CG Pradesh Youth Foundation for Human via Arogyam
Homeopathic Clinic via Sims Institute to the western boundary of Danganiya
pond via Danganiya S.L.R.M. Centre from the meeting point via the northern
boundary of Danganiya pond via Sai Mandir via CSEB Office Road to the
intersection in front of Anupam Garden.
Pt. Deendayal Upadhyay Ward Number 40
North
Nexa Sparsh Showroom Sarona Ring Road No. 1 via University Nala via
Kendriya Vidyalaya to Banjari Nagar and Kanchan Ganga Phase 2 Colony,
NIT to Gol Chowk junction via GSI Raipur via Ralas Enclave to junction
point of Danganiya Talab and SLRM Centre.
East
From junction point of Danganiya Talab and SLRM Centre via western border
of Dagniya Talab via SIMS Institute via Arogyaam Homeopathic Clinic via
CG Pradesh Youth Foundation for Human via Laxmi Kunj via Surabhi
Production Move via eastern border of Rohinipuram Danganiya Talab to
junction point of Mahadevghat Road near The Power Gym.
South
From The Power Gym situated on Mahadevghat Road via southern border of
Rohinipuram Talab Garden to Raipura Chowk.
West
From Raipura Chowk to Ring Road No. Via 1 to Nexa Showroom (Sparsh)
Sarona.
Pt. Sundar Lal Sharma Ward Number 41
North
From Raipura Chowk via Mahadevghat Road via Sundar Nagar Chowk via
Super Sweets via Bharat Petroleum Pump Sundar Nagar Chowk via Jagannath
Temple to Super Sweets.
East
From Super Sweets situated on Mahadevghat Road via Khadneshwar Temple,
via Shri Maruti Jewellers via Laxmi Provision Stores to Hanuman Temple,
Muskan Holiday & Travellers to Payal Provision.
South
From Shyam Devangan's house near Golde Threadvent & Wedding Planner
via Millennium Chowk via L.N. Pandey Carts via New Laxmi Sweets via
Tiranga Chowk via Pahadi Talab to Kushalpur Chowk.
West
From Kushalpur Chowk via Ring Road No. 1 to Raipura Chowk.
804 (34)
Mahant Lakshminarayan Das Ward Number 42
North
From Lakhe Nagar Chowk to Super Sweets via Purani Basti main road to
Purani Basti police station.
East
From Purani Basti police station to Maharajband pond Sulabh Shauchalay via
Navdurga Chowk Mahamaya temple.
South
From Maharaj Band pond Sulabh Shauchalay via Ganpat Sindhi School
Gopiyapara to Kushalpur Danteshwari Mandir Chowk, then via Kho Kho
pond southern border via Devangan Tent House to Shyam Devangan's house.
West
From Shyam Devangan's house near Golde Threadvent & Wedding Planner
via Payal Provision Stores, Muskan Holiday & Travellers, Hanuman Temple,
Lakshmi Provision Stores, Shri Maruti Jewellers Khadeshwar Temple to Super
Sweets located on Mahodavghat Road.
Brahmanpara Ward Number 43
North
From Amapara Chowk Maa Sheetla Mata Mandir Tiraha via G.E. Road Azad
Chowk to Tatyapara Chowk.
East
from Tatyapara Chowk to Kankalipara Hospital Chowk to Tamboli House to
Sheetla Mandir Chowk upto Purani Basti Road.
South
from Sheetla Mandir Chowk Purani Basti Road to Purani Basti Police Station
Road to Lily Chowk upto Lakhe Nagar Chowk.
West
from Lakhe Nagar Chowk to Sarthi Chowk to G.E. Road Amapara Chowk
Maa Sheetla Mata Mandir Tiraha
Swami Vivekananda Sadar Bazaar Ward Number 44
North
From Tatyapara Chowk to G.E. Road upto Jaystambh Chowk.
East
from Jaistambh Chowk to Malviya Road to Kalibadi Chowk front to outer
Boundaryof Nehru Nagar to meeting point of Budhatalab main road and
Nehru Nagar
South
from meeting point of Budhatalab main road and Nehru Nagar to Budhatalab
road to Kailashpuri slope Tiraha to Budheshwar Mahadev Mandir to Purani
Basti road upto Sheetla Mandir Chowk.
West
from Sheetla Mandir Chowk to tamboli house to Kankali para Road to Kankali
Hospital Chowk to Tatyapara Chowk.
Maulana Abdul Rauf Ward Number 45
North
From Jaistambh Chowk to G.E. Road upto Shastri Chowk.
East
from Shashtri Chowk to Motibagh to Mahila Thana to Balgopal Hospital to St.
Paul School to Holy Cross School to JCI Chowk to Vivekanand Nagar Road
upto Tagore Nagar Chowk.
South
from Tagore Nagar Chowk to Pujari park Road to Dhamtari Road meeting
Point.
West
from Pujari Park Dhamtari Road meeting point to Siddharth Chowk to police
line chowk to Chandani Chowk toNehru Nagar Boundary to Kalibadi School
to Kalibadi Chowk to City Kotwali to Malviya Road upto Jaistambh Chowk.
804 (35)
Civil Line Ward Number 46
North
From Shastri Chowk to Gaurav Path to food library front to side of R.K.
jain, Patwari Office Next to Nalah to Rajatalab's Outer Boundary via Atal Path
expressway to Shankar Nagar Road meeting Point to Shaheed Bhagat Singh
Chowk upto Marine Drive Chowk.
East
from Marine Drive Chowk to Canal Linking Road upto Katora Talab Chowk.
South
from Katora Talab Chowk to Netaji Chowk to Kabir Chowk to Akashwani
Chowk to OCM Chowk upto Rajiv Gandhi Chowk.
West
from Rajiv Gandhi chowk to MotiBagh upto Shashtri Chowk.
Mother Teresa Ward Number – 47
North
From Marine Drive Chowk (Masjid Chowk) in Gaurav Path via Telibandha
Gurudwara to the meeting point of Handi Meat House Lane opposite Netaji
Subhash Chandra Bose Chowk.
East
From the meeting point of Handi Meat House Lane opposite Telibandha
Netaji Subhash Chandra Bose Chowk to Maa Sharda Enterprises via Laali
Hardware, Poonam Kirana Stores, Kailash Provision.
South
From Maa Sharda Enterprises to PWD Arch Bridge Canal Road via
Telibandha Lane No. 07 Gurudwara Road Bhai Taru Singh Chowk.
West
From PWD Arch Bridge Square via Canal Road past Kapoor Hotel to Marine
Drive Chowk (Masjid Chowk) in Gaurav Path.
Guru Ghasidas Ward Number- 48
North
From Handi Meat House G. E. Road Junction To Make In India Chowk Via
Gaurav Path. Telibandha Thana
East
From Make In India Chowk To PWD arch Bridge Chowk Road Intersection
via Udyog Bhawan.
South
From PWD arch Bridge Chowk Road Intersection To Gokul Regency Canal
Linking Road Junction.
West
From Gokul Regency Canal Linking Road Junction Via bhai taru singh chowk
via Gurudwara Road, Telibandha Gali No. 07, Maa Sharda Enterprises,
Kailash Provision poonam Kirana Store, Lali Hardware To Handi Meat House
G.E. Road Junction.
Rani Durgavati Ward Number- 49
North
From PWD Arch Bridge Junction Of Ring Road No. 01 To Currency Tower
VIP Road Chowk Via Hotel Utsav Inn .
East
From Currency Tower VIP Road Chowk To Plants Valley Nursery Via Ram
Mandir Airport Road.
South
From Plants Valley Nursery Via Bimal Avenue To Expressway Road Via
Amlidih BSUP To Kukreja Farm House, Om Shanti Road, Anmol Super
Bazaar, Chanchla Fire Works, Kamal Hair Cuts, Khanuja Furniture To Hotel
Convival Sky Canal Linking Road.
West
From Hotel Canvivial Sky Canal Linking Road To PWD Arch Bridge Of Ring
Road No. 01.
804 (36)
Pt. Vidyacharan Shukla Ward Number- 50
North
From Canal Linking Road Hotel Convival Sky To Khanuja Furniture Kamal
Hair Cuts To Anmol Super Market Om Shanti Road To Kukreja Farm House
To B.S.U.P. Purena Expressway To Bimal Avenue To Plants Valley Nursery
Airport Road.
East
From Plants Valley Nursery via Airport Road To Welcome Shree Hotel
Before Fundhar Chowk Up To Nallah.
South
From The Junction Of The Nallah Near The Road Leading To Welcome Shree
Hotel Before Fundahar Chowk To Expressway From The Side Of Ramagreen
Via Sharda Vihar Via Amlidih Road To Zone No. 10 Office Via Amlidih
Government School upto Canal Linking Road Chowk Amlidih
West
From Canal Linking Road Chowk Amlidih To Canal Linking Road Hotel
Convival Sky.
Lal Bahadur Shastri Ward Number 51
North
From Chhokra Nala Behind Aishwarya Empire via Visakhapatnam Railway
Line upto Railway line at backyard of Amyra Colony upto Municipal
Corporation Limit .
East
From Railway line at backyard of Amyra Colony upto Municipal Corporation
Limit to Expressway meeting point behind Silver Spring.
South
From Expressway meeting point behind Silver Spring.
Via Eastern Boundary of Municipal Corporation Via Chhokra Nala upto
Gaurav Garden V.I.P. Road
West
Gaurav Garden V.I.P. Road to Currency Tower V.I.P. Square to NH 53 Road
via Side Of Bhasin Motors To Chhokra Nala Behind Aishwarya Empire.
Dr. Rajendra Prasad Ward Number- 52
North
From Canal Linking Road Chowk Amlidih via Zone No. 10 Office, Shreeji
Kalpataru, Sharda Vihar, Via The Side Of Ramagreen To Atal Expressway
Junction.
East
From Atal Expressway Junction To Atal Expressway Fundhar Srishti Nursery.
South
From Atal Expressway Fundhar Shrishti Nursery Via Sonu Chawla's Godown,
Behind Royal Ambience, Behind Police Colony, Via Devpuri Community
Health Center, Neeraj Motors New Dhamtari Road Via Gandhi Chowk
Devpuri, Jai Ambe Hospital Chowk, Kamal Vihar Road Up To Venkatesh
Hospital.
West
From Kamal Vihar Road Venkatesh Hospital Via Lalpur Over Bridge Jain
Colony Canal Linking Road Via Dronacharya School To Canal Linking Road
Chowk.
804 (37)
Babu Jagjivan Ram Ward Number- 53
North
From Old Dhamtari Road Shriram Chowk Via Kamal Vihar, Lord City,
Lalpur Kalinagar Nallah, Jayshree Mahakal Guest House, Kamal Vihar Canal
Linking Road, Venkatesh Hospital Chowk, Jai Ambe Hospital New Dhamtari
Road, Neeraj Motors Devpuri, Community Health Center Road, Behind Police
Colony upto Srishti Nursery Expressway Chowk.
East
From Atal Expressway Srishti Nursery via Wholesale Anaj Market To
Shankaracharya Ashram Dhamtari Road.
South
From Shankaracharya Ashram, New Dhamtari Road, via Outer Limit Of
Municipal Corporation, Via New Swagat Vihar To Near by Bharat Petroleum
pump, Old Dhamtari Road .
West
From Near by Bharat Petroleum pump Old Dhamtari Road Junction To Shri
Ram Chowk Old Dhamtari Road.
Comrade Sudhir Mukherjee Ward No. 54
North
From Nallah Junction Behind Rawatpura Phase-2 Simran City, Via
Mathpuraina Sub Station, Pramila Grocery Store Godavari Nagar, Kavita
Nagar Road, Mother Grocery Stores, Via Rainbow Public School To Kriti
Furniture Shop Old Dhamtari Road Junction.
East
From Kriti Furniture Shop Old Dhamtari Road via Shree Ram Chowk to
Dunda Bharat Petroleum pump.
South
From Dunda Bharat Petroleum pump Old Dhamtari Road via Shakti Traders
via Outer Boundary Of The Municipal Corporation, Crossing Kandul Road
Upto Nallah Junction Behind Mathpuraina B.S.U.P. Junction.
West
From Nallah Junction Behind Mathpuraina B.S.U.P. upto Nallah junction
Behind Rawatpura Phase-2 Simran City.
Ravindranath Tagore Ward Number- 55
North
From Santoshi Nagar Government School Old Dhamtari Road And Canal
Road Junction Via DK Choice Center, Bhairav Society, Ramkrishna Care
Hospital Up To Bansi Hardware New Dhamtari Main Road.
East
From Bansi Hardware New Dhamtari Main Road Junction via Lalpur Over
Bridge, Kamal Vihar Canal Linking Road upto Jai Shri Mahakal Guest House.
South
From Jai Shri Mahakal Guest House via Kali Nagar Nallah via Lord City
Kamal Vihar Road To Shri Ram Chowk Old Dhamtari Road.
West
From Shri Ram Chowk Old Dhamtari Road via Santoshi Nagar Government
School Old Dhamtari Road Up To Canal Road Junction
804 (38)
Lt. Arvind Dixit Ward Number- 56
North
From Pachpedi Naka Chowk Ring Road No. 01 To PWD Arch Bridge Canal
Linking Road.
East
From PWD Arch Bridge Canal Linking Road To Canal Linking Road Hotel
Convival Sky.
South
From Hotel Convivial Sky Canal Linking Road via Dronacharya School To
City Honda New Dhamtari Road.
West
From City Honda New Dhamtari Road To Pachpedi Naka Ring Road No. 01
Chowk.
Bhagwati Charan Shukla Ward Number 57
North
from Rajiv Gandhi Chowk to OCM Chowk to Sant Kabir Chowk to PWD
Chowk to Netaji Chowk upto Katora Talab Chowk.
East
from Katora Talab Chowk to Canal Road New Bharat Chowk to Govardhan
Chowk.
South
from Govardhan Chowk to Teku Cycle Store to Budhi Mata Mandir Katora
Talab Main Road Beside Zudio Showroom side to Shailendra Nagar Road to
Impact Academy Vivekanand Marg up meeting point.
West
from Impact Academy Vivekanand Marg meeting point To JCI Chowk to
Holy Cross School Byron Bazar to Bal Gopal Hospital upto Rajeev Gandhi
Chowk.
Shaheed Pankaj Vikram Ward Number 58
North
Starting from pujari park gate at new dhamtari road via tagore nagar chowk to
impact academy towards shailendra nagar chowk to katora talab road jai budhi maa
temple via gowadhan chowk to meeting point of canal road.
East
From Meeting point of Canal road via gowardhan chowk canal road to PWD
arch bridge at ring road number 1.
South
PWD arch bridge at ring road number 01 to pachpedi naka chowk via Devi
Laxmi hospital in ring road.
West
From pachpedi naka chowk to Pujari park gate via Pujari chamber at new
dhamtari road.
Moreshwar Rao Gadre Ward Number 59
North
Starting from Durga mandir in ring road number 01 to pachpedi naka chowk
via santoshi nagar chowk.
East
Pachapedi naka to bansi hardware at new dhamtari road.
South
From bansi hardware to ramkrishna hospital gate towards house of mahendra
jain at dawada colony via corbiz tower further more starting from main road of
veena vihar via meeting point of nahar road to Amit nagar further more from
nahar road santoshi nagar towards ram manohar lohiya school and ground via
gaushiya mazjid to Trilok dham mandir Tihara via bunkar society road.
West
From Trilok dham mandir Tihara to durga mandir at ring road number 1.
804 (39)
Chandrashekhar Azad Ward Number 60
North
Starting from halka talab turning at ring road number 1 to durga mandir at ring
road number 1 via durga chowk mathpurena school further more from trilok
dham mandir tiraha via bunkar society road to gaushiya mazjid towards
ground and From south west border of Ram manohar lohiya school santoshi
nagar to Nahar road at meeting point of old dhamtari road.
East
From Junction point of canal road and old dhamtari road towards tarun bazar
via shubham k mart to kavita nagar turning point.
South
From kavita nagar turning point to jali factory to Rainbow public school to
dhobi samaj bhawan to gokul nagar gothan towards Naurang chowk meeting
point via substation in muktidham road towards gokul nagar dabri, culvert
crossing at kathdih road to outer border of asara vihar colony to kela badi.
West
From kela badi towards outer south west border of simran city and rawatpura
phase 2 via south east border of dhebar city BSUP colony, sub station, west
border of bandhawa dabari talab via outer border of shiva residency to
meeting point of canal road towards next level cafe further more from gyan
dhara shishu mandir school via west border of halka talab to meeting point of
ring road number 01.
Shyama Prasad Mukherjee Ward Number 61
North
From Ramchandra rathore petrol pump at ring road number 1 bhathagaon
towards ganga steel via bhathagaon chowk to halka talab turning.
East
From halka talab turning to west border of halka talab towards gyan dhara
shishu mandir school to next level café further more from outer border of
shiva heights colony at nahar road and west border of bandhwa dabri talab
towards substation to east south border of dhebar city bsup colony via
rawatpura phase 2 colony and from west south border of simran city colony to
kela badi further more starting point of unlined canal via border of nagar
nigam raipur to meeting point of the kharun River.
South
From juction point of earthen canal coming from kela badi and kharun river to
of intake well via kharun river.
West
From intake well via water world towards chandra town to shitla chowk to
main gate of unihomes colony at jalgrih marg to sonkar para, lohar chowk, via
dhanteswari temple to Ramchandra rathore petrol pump at ring road number 1.
804 (40)
Shaheed Rajeev Pandey Ward Number 62
North
From Neelkantheshwar temple at jalgrih marg to sarju Bandha shmashan Ghat
via backside of ISBT and eastern bank of sarjubandha talab to gulab Manjil
towards jhanda chauk turning at old dhamtari road via GNM hostel to elevate
coaching to Yadav kirana store to gaura chowk to Milan chowk to jhanda
chowk to Hira bakery to Hardev Lala Mandir upto Siddharth chowk via old
dhamtari road.
East
From siddharth chowk to pachpedi naka at ring road no. 01 via new dhamtari
road.
South
from pachpedi naka to bhatagaon chowk via santoshi nagar chowk at ring road
no. 01.
West
Bhatagaon chowk to Neelkantheshwar temple via ISBT at jalgrih marg.
Brigadier Usman Ward Number 63
North
From chandani chowk to police line gate at dhamtari road.
East
From police line gate to sidhharth chowk via dhamtari road further hardev lal
mandir via hira bakery Via Jhanda Chowk turning.
South
Starting from jhanda chowk turning to Milan chowk Gaura chowk via Yadav
kirana store towards elevate coaching and GNM hostel, further more from
gulab manzil house to East border of tikrapara muktidham and north border of
ISBT building to Neelkantheshwar temple at Jalgrih Marg.
West
From Neelkantheshwar temple to durga chowk further from shankar chowk to
shreeram chowk towards meeting point of shahid bhagat singh chowk at
jalgrih marg to chandani chowk.
Dr. Vipin Bihari Sur Ward Number 64
North
from Kailashpuri Slope Tiraha to Budhatalab Road via Chandani Chowk.
East
from Chandani Chowk to Bhagat Singh Chowk to Shree Ram Chowk to
Shankar Chowk Tikarapara to Hardevlala mandir Marg upto Durga Chowk
South
from Durga Chowk to Jalgrih Marg via Chironji Talab upto Shri
Nilkantheshwar Dham
West
from Shri Nilkantheshwar Dham to Radha Bai Girls College Tikarapara pond
to City Heart Apartment Before Maharaj Bandh Talab's South Boundary to
City Heart Apartment upto Kailashpuri Slope Tiraha.
804 (41)
Mahamaya Mandir Ward Number 65
North
From kushalpur danteshwari mandir chowk to Gopiyapara chowk towards
Ganpat Sindhi school via maharajbandh talab CT towards mahamaya temple
to navdurga chowk purani basti thana towards budheshwar chowk to
kailaspuri dhal tiraha.
East
Fromkailaspuri dhal tiraha via maharajbandh talab MR no.3 towards STP to
outer west border of new kailash vihar colony towards meeting point of jyoti
public school to bajrang chowk to mitthu chowk to shilta chowk to radhabai
college towards chirongi talab tiraha jalgrih marg to bhathagaon chowk at ring
road number 1.
South
From bhathagaon chowk at ring road number 01 via sidheshwari temple to
café corner house at ring road number 1.
West
From café corner house to naresh traders novelty collection, shreeram mobile
to balaji hotel, hariom kirana store towards shree ashth vinayak pathology
collection centre further more from sumeru math kadam chowk to kushalpur
dhanteshwari madir chowk via malshay talab.
Vamanrao Lakhe Ward Number-66
North
From Shyam Devangan's house near Gold Threadevent & Wedding Planner
via Devangan Tent House, Mukta Agarbatti, via southern border of Kho Kho
pond to Kushalpur, Danteshwari Mandir Chowk.
East
Starting from Kushalpur Danteshwari Mandir Chowk, crossing Malasai pond,
via Sumeru Math Kadam Chowk to Shri Ashta Vinayak Pathological
Collection Center, then via Shri Hariom Kirana Stores, Balaji Hotel, via Shri
Ram Mobile, Naresh Traders, Novelty Collection to Cafe Corner House on
Ring Road No. 01.
South
From Cafe Corner House via Ring Road No. 01 to Kushalpur Chowk.
West
From Kushalpur Chowk via Pahadi Talab, Tiranga Chowk to New Laxmi
Sweets, then via L.N. Pandey Carts via Millennium Chowk to Shyam
Devangan's house near Gold Threadevent & Wedding Planner.
Bhaktamata Karma Ward Number-67
North
From Kushalpur Chowk on Ring Road No. 01 to Ramchandra Rathore Petrol
Pump at Bhatgaon.
East
Starting from Ramchandra Rathore Petrol Pump at Bhatgaon via Danteshwari
Temple, Lohar Chowk, Sonkar Para via Uni Homes Gate via Jalgrih Marg via
Sheetla Chowk via Chandra Town to Water World to intake well Kharoon
River meeting point.
South
Starting from intake well Kharoon River via Kharoon River to meeting point
of Chingri Nala.
West
From the meeting point of Kharoon River and Chingri Nala via Chingri Nala
via Pehar Marriage Palace, Spurs Global Tissue Paper, Thomas Church,
Shripad Vihar to Kushalpur Chowk in Ring Road No. 01.
804 (42)
804 (43)