RNI No. MAHBIL /2009/31747

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ

+ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É

´É¹ÉÇ 7, +ÆE 29]

¶ÉÖGò´ÉÉ®ú, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/ ¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

[{ÉÞ¹`ä 76, ËEò¨ÉiÉ : ¯û{ɪÉä 16.00

+ºÉÉvÉÉ®úhÉ Gò¨ÉÉÆEò 37

|ÉÉÊvÉEÞòiÉ |ÉEòɶÉxÉ

(EåòpùÒªÉ) +ÉètÉäÊMÉEò Ê´É´ÉÉnù +ÊvÉÊxÉªÉ¨É ´É ¨ÉÆÖ¤É<Ç +ÉètÉäÊMÉEò ºÉƤÉÆvÉ +ÊvÉÊxÉªÉ¨É ªÉÉÆJÉɱÉÒ±É

(¦ÉÉMÉ BEò, SÉÉ®ú-+, SÉôÉ®ú-¤É +ÉÊhÉ SÉÉ®ú-Eò ªÉÉƨÉvªÉä |ÉʺÉrù Eäò±É䱪ÉÉ +ÊvɺÉÚSÉxÉÉ, +Énäù¶É ´É ÊxÉ´ÉÉbä÷ ªÉÉÆ´ªÉÊiÉÊ®úCiÉ)

+ÊvɺÉÚSÉxÉÉ, +Énäù¶É ´É ÊxÉ´ÉÉbä÷.

उǏोग, ऊजɕ व कामगार िवभाग

मादाम कामा माग«, हुता¾मा राजगुǘ चौक,

मंĝालय, मुंबई ४०००३२, िदनांक ३ सÃटȂबर २०२१.

अिधसूचना

वेतन संिहता, २०१९.

Ďमांक. वे. सं. िन. 2021/ Ģ.Ď. 25/कामगार 9.—वेतन संिहता,२०१९ (२०१९ चा २९) या´या कलम ६७ ´या पोटकलम

(१) व (२) तसेच सव«साधारण वा¯खंड अिधिनयम, १८९७ (१८९७ चा १०) या´या कलम २४ याǎारे Ģदान केलेÊया अिधकारांचा

आिण ¾याबाबतीत ¾यास समथ« /करणाÉया इतर सव« अिधकारांचा वापर कǘन आिण महाराÍĘ िकमान वेतन िनयम, १९६३ व

महाराÍĘ वेतन Ģदान िनयम, १९६३ यांचे अिधĎमण कǘन, महाराÍĘ शासनाने कर½याचे ĢÎतािवत केलेले िनयमांचे पुढील Ģाǘप,

¾याǎारे बािधत हो½याचा संभव असणाÉया सव« Ëय¯तȒ´या मािहतीसाठी उ¯त कलम ६७ ´या पोट-कलम (१) ǎारे आवÌयक

असÊयाĢमाणे याǎारे Ģिसlj कर½यात येत आहे; आिण याǎारे अशी नोटीस दे½यात येत आहे की, महाराÍĘ शासना´या

राजपĝामÁये ही अिधसूचना ĢिसÁद केÊया´या तारखेपासून पंचेचाळीस िदवस समाÃत झाÊयानंतर उ¯त मसुदा, महाराÍĘ

शासनाकडून िवचारात घे½यात येईल.

२. वर नमूद केलेला कालावधी समाÃत हो½यापूवȓ, उ¯त Ģाǘपा´या बाबतीत कोण¾याही Ëय¯तीकडून कामगार आयु¯त,

महाराÍĘ

रा¶य,

कामगार

भवन,

इ

Åलॉक,

बांğा-कुलɕ

संकुल,

वांğे

(पूव«)

मुंबई-

४०००५१

यांना

ȋकवा

[email protected] या ईमेलवर ĢाÃत होतील असे कोणतेही आ©ेप ȋकवा सूचना, शासनाकडून िवचारात घे½यात

येतील.

महाराÍĘाचे रा¶यपाल यां´या आदेशानुसार व नावाने,

श. मा. साठे,

शासनाचे सहसिचव.

(1)

भाग एक--ल-37-1

2

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

ĢाǗप िनयम

Ģकरण-एक

Ģारंिभक

१. संि©Ãत नाव.- या िनयमांस, महाराÍĘ वेतन संिहता िनयम, २०२१ असे Çहणावे.

२. Ëया°या.- (१) या िनयमांमÁये, िवषय ȋकवा संदभ« यांनुसार अÂयथा आवÌयक नसेल तर,-

(क) "Ģािधकारी" याचा अथ«, कलम ४५ ´या पोट-कलम (१) अÂवये रा¶य शासनाने िनयु¯त केलेला Ģािधकारी, असा

आहे;

(ख) "अिपलीय Ģािधकारी" याचा अथ«, कलम ४९ ´या पोट-कलम (१) अÂवये रा¶य शासनाने िनयु¯त केलेला अपील

Ģािधकारी, असा आहे;

(ग) "अपील" याचा अथ«, कलम ४९ ´या पोट-कलम (१) अÂवये केलेले अपील, असा आहे;

(घ) "मंडळ" याचा अथ«, कलम ४२ ´या पोट-कलम (४) अÂवये रा¶य शासनाने घिटत केलेले महाराÍĘ रा¶य

सÊलागार मंडळ, असा आहे;

(ङ) "कटक" याचा अथ«, कटक अिधिनयम, २००६ (२००६ चा ४१) या अÂवये कटक ©ेĝ Çहणून अिधसूिचत केलेले

कोणतेही ©ेĝ, असा आहे;

(च) "अÁय©" याचा अथ«, मंडळाचा अÁय©, असा आहे;

(छ) "संिहता" याचा अथ«, वेतन संिहता, २०१९ (२०१९ चा २९), असा आहे;

(ज) "िदवस" याचा अथ«, मÁयराĝीपासून सुǘ होणारा चोवीस तासांचा कालावधी, असा आहे;

(झ) "कुटुंब" याचा अथ«, कम«चाÉयाचे पुढीलपैकी सव« ȋकवा ¾यापैकी कोणतेही नातेवाईक, असा आहे:-

(क) प¾नी ȋकवा पती;

(ख) कम«चाÉयावर अवलंबून असलेले अªान औरस ȋकवा दDŽक मूल;

(ग) जे मूल संपूण«तः कम«चाÉया´या कमाईवर अवलंबून आहे, आिण जे,-

(एक) िश©ण घेत आहे, ते एकवीस वषȃ वय पूण« होईपयȊत; आिण

(दोन) अिववािहत मुलगी;

(घ) जे मुल कोण¾याही शारीिरक ȋकवा मानिसक िवकलांगतेमुळे ȋकवा इजा झाÊयामुळे िदËयांग आहे आिण

संपूण«तः कम«चाÉया´या कमाईवर अवलंबून आहे, ते मूल असे िदËयांग¾व सतत असेपयȊत;

(ङ) ¶यांचे सव« ǥोतांǎारे िमळणारे उ¾पƐ, रा¶य शासनाǎारे वेळोवेळी िविनȌदÍट कर½यात येईल अशा

उ¾पƐापे©ा अिधक नाही असे अवलंिबत मातािपता (मिहला कम«चाÉयां´या बाबतीत सासरे व सासू यांसह);

(ञ) "नमुना" याचा अथ«, या िनयमांस जोडलेला नमुना, असा आहे;

(ट) "अित कुशल Ëयवसाय" याचा अथ«, ¶याकिरता, ¾या´या कामिगरीनुसार पिरपूण«ते´या िविशÍट पातळीची गरज

असते आिण ¶यासाठी सखोल तांिĝक व Ëयावसाियक Ģिश©ण ȋकवा दीघ« कालावधीचा Ģा¾यि©क Ëयवसाियक अनुभव

यामाफ« त संपादन केलेली स©मता आवÌयक असते आिण असा Ëयवसाय करताना, कम«चाÉयाने ¾यामÁये अंतभू«त असलेली

¾याची िववेकबुljी व िनण«य©मता यांची संपूण« जबाबदारी घे½याची आवÌयकता देखील असते असा Ëयवसाय, असा आहे;

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

3

(ठ) "िनरी©क-तथा-सुिवधाकार" याचा अथ«, कलम ५१ ´या पोट-कलम (१) अÂवये अिधसूचनेǎारे, रा¶य शासनाने

िनयु¯त केलेली Ëय¯ती, असा आहे;

(ड) "सदÎय" याचा अथ«, मंडळाचा सदÎय, असा आहे आिण ¾यामÁये अÁय©ाचा समावेश होतो;

(ढ) "महानगरपािलका" याचा अथ«, महाराÍĘ महानगरपािलका अिधिनयम (१९४९ चा ५९) या अÂवये घिटत केलेली

ȋकवा घिटत कर½यात आली असÊयाचे मान½यात आलेली महानगरपािलका, असा आहे आिण ¾यामÁये मुंबई

महानगरपािलका अिधिनयम (१८८८ चा ३) या अÂवये घिटत केलेÊया मुंबई महानगरपािलकेचा समावेश होतो;

(ण) "नगर पिरषद" याचा अथ«, महाराÍĘ नगर पिरषदा, नगर पंचायती व औǏोिगक नगरी अिधिनयम, १९६५(१९६५

चा ४१) या अÂवये घिटत केलेली ȋकवा घिटत कर½यात आली असÊयाचे मान½यात आलेली नगर पिरषद, असा आहे;

(त) "नȗदणीकृत Ǜिमक संघ" याचा अथ«, Ǜिमक संघ अिधिनयम, १९२६ (१९२६ चा १६) याअÂवये नȗदणी केलेला

Ǜिमक संघ, असा आहे;

(ध) "अध«-कुशल Ëयवसाय" याचा अथ«, ¾या´या कामिगरीनुसार, जो एखाǏा कुशल कम«चाÉया´या देखरेखीखाली

ȋकवा माग«दश«नाखाली वापर केला जा½यास स©म असलेÊया नोकरीवरील अनुभवातून िमळिवलेÊया कौशÊयाचा वापर

करणे ¶यासाठी आवÌयक असते असा Ëयवसाय, असा आहे आिण यामÁये कुशल Ëयवसायावरील देखरेखीचा समावेश

होतो;

(न) "कुशल Ëयवसाय" याचा अथ«, ¾या´या कामिगरीनुसार, ¶यात, नोकरीवरील अनुभवातून अथवा तांिĝक ȋकवा

Ëयावसाियक संÎथेमधील Ģिश©णाथȓ Çहणून Ģिश©णातून िमळिवलेली कौशÊय व स©मता यांचा अंतभɕव असतो आिण जे

करताना उपĎमशीलता व िववेकबुÁदी यांची गरज असते असा Ëयवसाय, असा आहे;

(प) "रा¶य शासन" याचा अथ«, महाराÍĘ शासन, असा आहे;

(फ) "अकुशल Ëयवसाय" याचा अथ«, ¾या´या कामिगरीनुसार, ¶याकिरता केवळ काय«चालन अनुभवाचा वापर

कर½याची आवÌयकता असते आिण ¶यात आणखी कौशÊयाचा अंतभɕव नसतो असा Ëयवसाय, असा आहे;

(२) या िनयमांमÁये वापरलेले आिण Ëया°यान केलेले, परंतु संिहतेमÁये Ëया°या केलेले शÅद व संªा यांना, संिहतेमÁये

अनुĎमे जे अथ« नेमून िदलेले आहेत तेच अथ« असतील.

भाग एक--ल-37-1अ

4

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

Ģकरण-दोन

िकमान वेतन

३. वेतना´या िकमान दराची गणना कर½याची रीत.- (१) कलम ६ ´या पोट-कलम (५) ´या Ģयोजनाथ«, वेतनाचा

िकमान दर, पुढील िनकष िवचारात घेऊन ¾याआधारे दैनंिदन त¾वावर िनȎÌचत कर½यात येईल:-

(एक) कमाव¾या कम«चाÉयाखेरीज ¶यात पती ȋकवा प¾नीचा व दोन मुलांचा समावेश होतो, Çहणजेच जे तीन Ģौढ

Ëय¯तȒ´या उपभोग एकका इतके आहे असे Ģमािणत कामगार वग« कुटुंब.

(दोन) Ģ¾येक उपभोग एककासाठी दर िदवशी दोन हजार सातशे कॅलरीज इतकी िनËवळ आंतĐहण माĝा;

(तीन) Ģ¾येक Ģमािणत कामगार वग« कुटुंबासाठी दर वषȓ सहाशÍठ मीटर इतका कपडा;

(चार) अƐ व कापड यांवरील खचɕ´या दहा ट¯के इतका घर भाडे खच«;

(पाच) िकमान वेतना´या वीस ट¯के इत¯या खचɕ´या इंधन, वीज व संकीण« बाबी;

(सहा) िकमान वेतना´या पंचवीस ट¯के इतका मुलांचे िश©ण, वैǏकीय गरजा, मनोरंजन यांचा खच« व आकȎÎमक

बाबȒवरील खच«.

(२) जेËहा दैिनक वेतनाचा दर िनȎÌचत केला जातो तेËहा, अशा रकमेस, एका तासाचा वेतन दर िनȎÌचत कर½यासाठी आठने

भाग½यात येईल आिण एका मिहÂया´या वेतनाचा दर िनȎÌचत कर½यासाठी ितला सËवीसने गुणÂयात येईल आिण अशा

भागाकारामधील व गुणाकारामधील अधɕ ȋकवा ¾यापे©ा अिधक असलेला अपूणȝक पुढ´या अंकामÁये िमळव½यात येईल आिण

अÁयɕपे©ा कमी असलेला अपूणȝक िवचारात घे½यात येणार नाही. पाच िदवसां´या काय«कारी आठवǹा´या बाबतीत, अशाĢकारे

पिरगणना केलेला िकमान वेतनाचा तासाचा दर, िदवसाचे िकमान वेतन काढ½यासाठी वापर½यात येईल.

४. वेतनाचा िकमान दर िनȎÌचत कर½याची मानके.- (१) कलम ६ अÂवये वेतनाचा िकमान दर िनȎÌचत करताना, रा¶य

शासन, पुढील गोÍटी िवचारात घेईल:-

(एक) भौगोिलक ©ेĝ. भौगोिलक ©ेĝ पुढील पिरमंडळांमÁये िवभागले जाते:-

(क) पिरमंडळ-एक- यात, 'अ' व 'ब' दजɕ´या महानगरपािलकां´या Îथािनक सीमांमÁये मोडणाÉया ©ेĝांचा आिण

¾यां´या सीमांपासून दहा िकलो मीटर´या ©ेĝांचा, कटक ©ेĝांचा समावेश असेल आिण यात, महाराÍĘ औǏोिगक िवकास

अिधिनयम, १९६१ (१९६२ चा महा.३) अÂवये औǏोिगक ©ेĝ Çहणून अिधसूिचत केलेÊया, बृहÂमुंबई, ठाणे, पालघर,रायगड,

पुणे, नािशक, औरंगाबाद व नागपूर या िजÊǩां´या सीमांमधील ©ेĝांचा देखील समावेश होतो;

(ख) पिरमंडळ-दोन- यात, 'क' व 'ड' दजɕ´या महानगरपािलकां´या आिण 'अ' व 'ब' दजɕ´या नगरपिरषदां´या Îथािनक

सीमांमÁये मोडणाÉया ©ेĝांचा समावेश असेल आिण यात, पिरमंडळ-एकमÁये समावेश नसलेÊया, महाराÍĘ औǏोिगक

िवकास अिधिनयम, १९६१ (१९६२ चा महा.३) अÂवये औǏोिगक ©ेĝ Çहणून अिधसूिचत केलेÊया ©ेĝांचा व सव« Ģकार´या

औǏोिगक वसाहतȒचा देखील समावेश होतो;

(ग) पिरमंडळ-तीन-, पिरमंडळ एक व पिरमंडळ दोन यांमÁये समािवÍट नसलेÊया, रा¶यातील उव«िरत सव« ©ेĝांचा

समावेश असेल.

(दोन) रोजगार ©ेĝातील अनुभव; आिण

(तीन) या सोबत जोडलेÊया अनुसूचीमÁये िविनȌदÍट केलेÊया अकुशल, अध«कुशल, कुशल व अितकुशल या Ģवगȝखालील

कामांसाठी आवÌयक असलेली कौशÊय पातळी.

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

5

५. पिरवतȓ महागाई भ¾¾याची सुधारणा कर½याचा कालावधी.- कामगार कȂ ğ, कामगार व रोजगार मंĝालय , भारत

सरकार यांनी Ģिसlj केलेले सरासरी Đाहक मूÊय िनदȃशांक िवचारात घेऊन, औǏोिगक कामगारां´या िकमान वेतनावरील

कम«चाÉयांना देय असलेÊया पिरवतȓ महागाई भ¾¾याची सुधारणा कर½यासाठी Ģ¾येक वषȓ १ एिĢलपूवȓ एकदा व ¾यानंतर दरवषȓ १

ऑ¯टोबरपूवȓ, िनवɕह भ¾¾याचा खच« व सवलती´या दरातील अ¾यावÌयक वÎतूं´या बाबतीतील सवलतीचे रोख मूÊय यांची

पिरगणना कर½यात येईल.

६.कामाचे तास.- (१) कोण¾याही कम«चाÉयास एका आठवǹामÁये अƽेचाळीस तासांपे©ा अिधक कालावधीसाठी एखाǏा

आÎथापनेमÁये काम कर½यास भाग पाड½यात येणार नाही ȋकवा मुभा दे½यात येणार नाही.

(२) जर एखादा कम«चारी, एखाǏा आÎथापनेमÁये रोजंदारी त¾वावर काम करीत असेल तर, ¾या´या िवǛांती´या कालांतरासह

अशा कम«चाÉयाचा कामाचा कालावधी, Ģ¾येक िदवशी साडेदहा तासांपे©ा अिधक कालावधीसाठी वाढिवता येणार नाही.

(३) जर कम«चारी, एखाǏा आÎथापनेमÁये आठवǹातील सहा िदवस काम करीत असेल तर, ¾या´या िवǛांती´या

कालांतरासह अशा कम«चाÉयाचा कामाचा कालावधी, Ģ¾येक िदवशी साडेदहा तासांपे©ा अिधक कालावधीसाठी वाढिवता येणार

नाही आिण उ¯त आठवǹातील सातËया िदवशी, कम«चाÉयास भर पगारी सुƺी दे½यात येईल.

(४) जर कम«चारी, कामा´या तासांमधील लविचकतेचा तरतुदीमुळे एखाǏा आठवǹामÁये सहा िदवसांपे©ा कमी िदवस

आÎथापनेमÁये काम करीत असेल तर, ¾या´या िवǛांती´या कालांतरासह अशा कम«चाÉयाचा कामाचा कालावधी, Ģ¾येक िदवशी

बारा तासांपे©ा अिधक कालावधीसाठी वाढिव½यात येणार नाही आिण उ¯त आठवǹा´या उव«िरत िदवशी, कम«चाÉयास भर पगारी

सुƺी दे½यात येईल अशा Ģकारे ¾याची ËयवÎथा कर½यात येईल:

परंतु, कामा´या तासांमधील लविचकतेस, वाटाघाटी करणाÉया संघटने´या ȋकवा वाटाघाटी करणाÉया पिरषदे´या संमतीने

अथवा वाटाघाटी करणाÉया संघटने´या ȋकवा वाटाघाटी करणाÉया पिरषदे´या अभावी, कम«चाÉयांनी बहुमताने िदलेÊया संमतीने

परवानगी दे½यात येईल.

(५) कोण¾याही कम«चाÉयास, पाच तास काम केÊयानंतर अधɕ तास िवǛांती िदÊयािशवाय सलगपणे पाच तासांपे©ा अिधक

कालावधीसाठी काम कर½याची मुभा देता येणार नाही.

७. िवǛांतीचा साÃतािहक िदवस.- (१) या िनयमा´या तरतुदȒस अधीन राहून, एखाǏा कम«चाÉयास, Ģ¾येक आठवǹास,

एक िदवसाची, ȋकवा यथाȎÎथती, एक िदवसापे©ा अिधक िदवसांची िवǛांती (यात यापुढे ¶याचा उÊलेख,"िवǛांतीचे िदवस" असा

केला आहे) घे½याची मुभा दे½यात येईल, जो सहा िदवसां´या आठवǹा´या बाबतीत, साधारणपणे रिववार असेल आिण सहापे©ा

कमी िदवसां´या आठवǹा´या बाबतीत, साधारणपणे शिनवार व रिववार असेल. तथािप, िनयो¯¾यास, कोण¾याही कम«चाÉयासाठी

ȋकवा कम«चाÉयां´या वगɕसाठी िवǛांतीचे िदवस Çहणून आठवǹाचे अÂय कोणतेही िदवस िनȎÌचत करता येतील:

परंतु, सहा िदवसां´या कामा´या आठवǹामधील, ȋकवा यथाȎÎथती, सहा िदवसांपे©ा कमी िदवसां´या कामा´या

आठवǹामधील, आठवǹाचे उव«िरत िदवस, अशा कम«चाÉयांसाठी भर पगारी िवǛांतीचे िदवस असतील.

परंतु आणखी असे की, जर एखाǏा कम«चाÉयाने, सहा िदवसां´या आठवǹा´या बाबतीत, सहा िदवसांपे©ा कमी नसेल अशा

सलग कालावधीसाठी, आिण यथाȎÎथती, सहापे©ा कमी िदवसां´या कामा´या आठवǹा´या बाबतीत, कामा´या िदवसां´या

करारिनिवÍट केलेÊया सं°ये´या सलग कालावधीकिरता,¾याच िनयो¯¾या´या अंतग«त काम केले असेल तर, तो, या पोट-िनयमाÂवये

िवǛांती´या िदवसांसाठी ह¯कदार असेल:

परंतु तसेच, कम«चाÉयास, िवǛांतीचे िदवस Çहणून िनȎÌचत केलेÊया िदवसांची आिण िवǛांती´या िदवसांमधील ¾यानंतर´या

कोण¾याही बदलाची मािहती, बदल अंमलात ये½यापूवȓ, नोकरी´या िठकाणामधील एखाǏा ठळक जागी तशा आशयाची नोटीस

ĢदȌशत कǘन कळव½यात येईल.

ÎपÍटीकरण.- या पोट-िनयमा´या दुसÉया परंतुकामÁये िविनȌदÍट केलेÊया एखाǏा आठवǹामधील सहापे©ा कमी

नसलेÊया िदवसांचा ȋकवा कामा´या िदवसां´या करारिनिवÍट सं°येचा सलग कालावधी मोज½या´या Ģयोजनाथ«, (क) ¶या िदवशी

6

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

कम«चाÉयाने कामासाठी उपȎÎथत राहणे आवÌयक असते परंतु अशा िदवशी, उपȎÎथतीसाठी ¾याला केवळ भDŽा िदला जातो परंतु

काम पुरिवले जात नाही असा कोणताही िदवस, (ख) ¶या िदवशी कम«चाÉयास, औǏोिगक िववाद अिधिनयम, १९४७ (१९४७ चा

१४) या अÂवये नुकसानभरपाईचे Ģदान केÊयावर, अपिरहाय« काम बंदी केलेली असते, असा कोणताही िदवस, आिण (ग) सहा

िदवसां´या कालावधीमÁये, ȋकवा यथाȎÎथती, आठवǹा´या कामा´या िदवसां´या करारिनिवÍट सं°येतील कालावधीमÁये,

िवǛांती´या िदवसां´या लगतपूवȓ, िनयो¯¾याने कम«चाÉयास वेतनासह ȋकवा वेतनािशवाय, मंजूर केलेली कोणतीही रजा ȋकवा सुƺी

हे, ¶या िदवशी कम«चाÉयाने काम केलेले आहे ते िदवस असÊयाचे मान½यात येतील.

(२) अशा कोण¾याही कम«चाÉयास, जर िवǛांती´या िदवसा´या लगतपूवȓ ȋकवा ¾यानंतर, एखाǏा आठवǹामधील कामा´या

िदवसांपैकी एका िदवशी संपूण« िदवसासाठी बदली िवǛांतीचा िदवस िदÊयािशवाय ȋकवा िदला जाणार असÊयािशवाय, ¾यास,

िवǛांती´या िदवशी काम कर½यास भाग पाड½यात येणार नाही ȋकवा मुभा िदली जाणार नाही:

परंतु, कोणताही बदली िदवस िदला जाणार नसेल तेËहा, ¾याचा पिरणाम, कम«चारी, सुƺी´या िदवसािशवाय संपूण« िदवसासाठी

सलगपणे दहापे©ा अिधक िदवसांसाठी काम कर½यात होईल.

(३) जेËहा या िनयमा´या पूव«वतȓ तरतुदȒनुसार, कोणताही कम«चारी, िवǛांती´या िदवशी काम करतो आिण ¾यास िवǛांती´या

िदवसापूवȓ ȋकवा ¾यानंतर कामा´या िदवसा´या कोण¾याही िदवशी बदली िवǛांतीचा िदवस दे½यात आला असेल तेËहा, कामाचे

आठवǹाचे तास मोज½या´या Ģयोजनाथ«, असा िवǛांतीचा िदवस, ¶या आठवǹामÁये बदली िवǛांतीचा िदवस येतो ¾या

आठवǹामÁये समािवÍट कर½यात येईल.

(४) कम«चाÉयास, िवǛांती´या िदवसासाठी, लगतनंतर´या िदवशी लागू असलेÊया दराने पिरगणना केलेले वेतन मंजूर

कर½यात येईल; आिण जेËहा तो िवǛांती´या िदवशी काम करतो आिण ¾याला बदली िवǛांतीचा िदवस दे½यात आलेला असेल

तेËहा, ¶या िदवशी ¾याने काम केलेले असेल ¾या िवǛांती´या िदवसासाठी ¾याला अितकािलक दराने वेतन आिण बदली िवǛांती´या

िदवसासाठी, लगतनंतर´या िदवशी लागू असलेÊया दराने, वेतन Ģदान कर½यात येईल:

परंतु, सहा िदवसां´या आठवǹा´या बाबतीत, जेËहा,-

(एक) संिहतेÂवये अिधसूिचत केÊयाĢमाणे, कम«चाÉयां´या वेतनाचा िकमान दर, वेतना´या िकमान मािसक दरास,

सËवीसने भागून काढ½यात आलेला असेल तेËहा; ȋकवा

(दोन) कम«चाÉयां´या वेतना´या Ģ¾य© दैिनक दरास, वेतनाचा मािसक दर, सËवीसने भागून काढ½यात आलेला असेल

आिण असा वेतनाचा Ģ¾य© दैिनक दर, कम«चाÉया´या वेतना´या अिधसूिचत केलेÊया िकमान दैिनक दरापे©ा कमी नसेल

तेËहा,

िवǛांती´या िदवसासाठी कोणतेही वेतन देय असणार नाही; आिण

(तीन) कम«चाÉयाने िवǛांती´या िदवशी काम केले असेल आिण ¾याला बदली िवǛांतीचा िदवस दे½यात आला असेल

तेËहा, ¾याने ¶या िदवशी काम केलेले असेल ¾या िवǛांती´या िदवसासाठीच केवळ, ¾याला देय असलेÊया वेतनाइतकी

र¯कम, अितकािलक दराने, ¾याला Ģदान कर½यात येईल;

आिण, जर वेतनाचा दैिनक दर, या परंतुका´या तरतुदȒनुसार काढ½यात आलेला आहे ȋकवा कसे याबाबत कोणताही

िववाद उÀभवला असेल तर, कामगार आयु¯त, महाराÍĘ रा¶य ȋकवा भौगोिलक अिधकािरता असणारा कायɕलय Ģमुख,

याबाबतीत ¾यां´याकडे केलेÊया अजɕवǘन, संबंिधत प©कारांना लेखी िनवेदने कर½याची संधी देवून, ¾यावर िनण«य कǘ

शकेल:

परंतु आणखी असे की, तुकडा दर Ģणाली कामा´या दर पljतीने िविनयिमत केलेÊया कम«चाÉयां´या बाबतीत, ¾याने

¶या िदवशी काम केलेले असेल ¾या िवǛांती´या िदवसासाठी ¾याला अितकािलक दराने वेतन आिण बदली िवǛांती´या

िदवसासाठी, लगतनंतर´या िदवशी लागू असलेÊया दराने वेतन Ģदान कर½यात येईल.

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

7

ÎपÍटीकरण.- या पोट-िनयमांमधील, "लगतनंतर´या िदवशी" याचा अथ«, जो िवǛांती´या िदवसा´या, ȋकवा यथाȎÎथती,

बदली िवǛांती´या िदवसा´या पूवȓचा आहे असा, ¶या िदवशी कम«चाÉयाने काम केलेले आहे तो शेवटचा िदवस,असा आहे;

आिण जेËहा बदली िवǛांतीचा िदवस, िवǛांती´या िदवसा´या लगतनंतर´या िदवशी येत असेल तेËहा, लगतनंतरचा िदवस

याचा अथ«, जो िवǛांती´या िदवसा´या पूवȓचा आहे असा, ¶या िदवशी कम«चाÉयाने काम केलेले आहे तो शेवटचा िदवस,

असा आहे.

(५) या िनयमा´या तरतुदी, ¶यासाठी कम«चारी अÂय कोण¾याही कायǏाÂवये ȋकवा कोणताही िनवडा, करारनामा ȋकवा

सेवेचा करार यां´या अटȒ अÂवये कम«चारी ¶यासाठी ह¯कदार असू शकेल अशा अिधक अनुकूल असलेÊया अटȒना, कोण¾याही

असÊयास, बाधक हो½यासाठी अंमलात येणार नाहीत, आिण अशा Ģकरणी, कम«चारी, अिधक अनुकूल असलेÊया उपरो¯त

अटȒसाठीच केवळ ह¯कदार असेल.

ÎपÍटीकरण.- या िनयमा´या Ģयोजनाथ«,"आठवडा" याचा अथ«, शिनवारी राĝी मÁयराĝीपासून सुǘ होणारा सात िदवसांचा

कालावधी, असा असेल.

८. राĝ पाÐया.- जेËहा एखाǏा नोकरीतील कम«चारी, मÁयराĝीनंतर एखाǏा पाळीवर काम करीत असेल तेËहा,-

(क) या Ģकरणी, िनयम ७ ´या Ģयोजनाथ«, संपूण« िदवसासाठी िवǛांतीचा िदवस याचा अथ«, जेËहा ¾याची पाळी संपते

¾या वेळेपासून सुǘ होणारा सलग चोवीस तासांचा कालावधी, असा असेल; आिण

(ख) अशा Ģकरणी, पुढील िदवस हा, जेËहा अशी पाळी संपते ¾या वेळेपासून सुǘ होणारा चोवीस तासांचा कालावधी

असÊयाचे मान½यात येईल, आिण ¶या कालावधीत असा कम«चारी कामामÁये गुंतलेला होता ते मÁयराĝीनंतरचे तास,

आधी´या िदवसासाठी मोज½यात येतील.

९. कलम १३ ´या पोट-कलम (२) नुसार कम«चाÉयां´या वगȝचे कामाचे तास.- कलम १३ ´या पोट-कलम (२) मÁये

नमूद केलेÊया कम«चाÉयां´या बाबतीत, कोण¾याही िदवसामÁये ¾यां´या कामाचा िवÎतारीत कालावधी बारा तासांपे©ा अिधक असू

शकेल.

१०. दीघ« वेतन कालावधी.- कलम १४ अÂवये वेतना´या िकमान दरा´या Ģयोजनाथ«, दीघ« वेतन कालावधी, एक मिहÂयाचा

असेल.

११. अंशकािलक कम«चाÉयांसाठी वेतनाची पिरगणना.- जो कम«चारी, सामाÂय कामा´या िदवसासाठी नोकरीमÁये नसेल,

परंतु ¾याने कामा´या िदवसामÁये चारपे©ा कमी नसेल इत¯या तासांसाठी काम केले असेल, तर, असा कोणताही कम«चारी, िकमान

वेतन दैिनक दरास, आठने (तास) भागून पिरगणना केलेÊया रकमेपे©ा पंधरा ट¯के अिधक वेतनासाठी पाĝ असेल.

8

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

Ģकरण-तीन

वेतन Ģदान

१२.कलम १८ ´या पोट-कलम (४) खालील वसुली.- जेËहा कलम १८ ´या पोट-कलम (२) अÂवये Ģािधकृत केलेÊया

एकूण वजावटी, कम«चाÉया´या वेतना´या पƐास ट¯¯यांपे©ा अिधक असतील तेËहा, अिधकची र¯कम, पुढे ओढ½यात येईल आिण

अनुवतȓ वेतन कालावधी´या, ȋकवा यथाȎÎथती, वेतन कालावधȒ´या वेतनातून, ती अशा हþयांमÁये वसूल कर½यात येईल की

जेणेकǘन, कोण¾याही मिहÂयातील वसुली, ¾या मिहÂयातील कम«चाÉया´या वेतना´या पƐास ट¯¯यांपे©ा अिधक असणार नाही.

१३.कलम १९ ´या पोट-कलम (१) खालील Ģािधकारी.- कलम १९ ´या पोट-कलम (१) अÂवये दंड लाद½यासाठी

माÂयता दे½याकिरता कामगार आयु¯त, महाराÍĘ रा¶य हे Ģािधकारी असतील.

१४.कलम १९ ´या पोट-कलम (२) अÂवये नोटीस ĢदȌशत कर½याची रीत.- कलम १९ ´या पोट-कलम (२) मÁये

िनȌदÍट केलेली नोटीस, नोकरी करीत असलेÊया कामा´या िठकाणी/आवारात मराठी ȋकवा ȋहदी ȋकवा इंĐजȒमÁये ठळक Îवǘपात

ĢदȌशत कर½यात येईल, नोटीसीचा मजकूर सहजपणे वाचणे श¯य होईल. नोटीसीची एक Ģत, अिधकािरता असणाÉया िनरी©क-

तथा-सुिवधाकारास Ģ¾य©पणे ȋकवा इले¯Ęॉिनक Îवǘपात ȋकवा नȗदणीकृत डाकेने पाठव½यात येईल.

१५.कलम १९ ´या पोट-कलम (३) खालील काय«पljती.- िनयो¯ता, दंड लाद½यासाठी माÂयता िमळ½याकिरता

सूचनेमÁये सिवÎतर तपशील िविनȌदÍट कǘन, इले¯Ęॉिनक ȋकवा लेखी Îवǘपातील सूचना कामगार आयु¯त, महाराÍĘ रा¶य

यांना देतील. कामगार आयु¯त, माÂयता दे½यापूवȓ ȋकवा नाकार½यापूवȓ, संबंिधत कम«चाÉयास व िनयो¯¾यास बाजू मांड½याची संधी

देतील आिण अशी सूचना िमळाÊया´या तारखेपासून तीस िदवसां´या आत Ģकरण िनकालात काढतील, ¾यात िनÍफळ ठरÊयास,

अशी माÂयता िदली असÊयाचे समज½यात येईल.

१६. वजावटीची पूव«सूचना.- (१) जेËहा िनयो¯ता, कलम २० ´या पोट-कलम (२) ´या परंतुकानुसार कोणतीही वजावट

करतो तेËहा, अशा वजावटी´या तारखेपासून दहा िदवसां´या आत, अशा वजावटीची सूचना, ¾यात अशा वजावटीची कारणे ÎपÍट

कǘन, अिधकािरता असणाÉया िनरी©क- तथा-सुिवधाकारास इले¯Ęॉिनक Îवǘपात ȋकवा नȗदणीकृत डाकेने देईल.

(२) िनरी©क-तथा-सुिवधाकार, पोट-िनयम (१) खालील सूचना िमळाÊयानंतर, अशा सूचनेची तपासणी करील आिण ¾यात

िदलेले ÎपÍटीकरण, संिहते´या ȋकवा ¾याखाली केलेÊया िनयमां´या कोण¾याही तरतुदȒचे उÊलंघन करीत आहे असे ¾यास आढळून

आले असेल तर, तो, अशी सूचना िमळाÊया´या तारखेपासून तीस िदवसां´या आत, िनयो¯¾यािवǗlj संिहतेअÂवये यथोिचत

कारवाई सुǗ करील.

१७. कलम २१ ´या पोट-कलम (२) खालील वजावटीची काय«पljती.- कलम २१ ´या पोट-कलम (१) अÂवये

नुकसानीसाठी ȋकवा हानीसाठी कम«चाÉया´या वेतनातून वजावट कर½याची इ´छा असणारा कोणताही िनयो¯ता,-

(एक) अिभर©ेत ठेव½यासाठी कम«चाÉयाकडे ÎपÍटपणे सोपिवलेÊया माला´या नुकसानीचे ȋकवा हानीचे मूÊय ȋकवा

¶याकिरता ¾याने िहशोब देणे आवÌयक आहे ¾या रकमेचे नुकसान आिण असे नुकसान ȋकवा हानी, Ģ¾य©पणे

कम«चाÉया´या िनÍकाळजीपणामुळे ȋकवा कसूरीमुळे घडून आली आहे हे लेखी Îवǘपात कम«चाÉयाला ÎपÍट करील; आिण

(दोन) कम«चाÉयास कोणतेही ÎपÍटीकरण सादर कर½याची संधी देईल आिण ¾यानंतर, जर नुकसान ȋकवा हानी,

केलेली असेल तर, ¾याची वजावट करील, आिण अशा वजावटी´या तारखेपासून पंधरा िदवसां´या आत, कम«चाÉयास

कळिव½यात येईल.

१८. कलम २३ अÂवये अिĐम रकमेची वसुली कर½यासंबंधी´या शतȓ.-

(एक) कलम २३ ´या खंड (ख) अÂवये रोजगार सुǘ झाÊयानंतर कम«चाÉयास िदलेÊया अिĐम रकमांची, ȋकवा

यथाȎÎथती,

(दोन) कलम २३ ´या खंड (ग) अÂवये आधीच अȌजत न केलेÊया कम«चाÉया´या वेतना´या अिĐमाची,

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

9

वसुली, िनयो¯¾याने िनधɕिरत केलेÊया हþयांमÁये, संबंिधत कम«चाÉया´या वेतनातून िनयो¯¾याकडून वसूल कर½यात येईल,

जेणेकǘन, वेतन कालावधीमधील कोणताही हÃता ȋकवा सव« हÃते, ¾या वेतन कालावधीत, िनयम १२ मÁये िविनȌदÍट केलेÊया

कमाल मयɕदे´या अधीन राहून, कम«चाÉया´या वेतना´या पƐास ट¯¯यांपे©ा अिधक असणार नाहीत आिण अशा वसुलीचा

तपशील, ¾यासाठी ठेवलेÊया नȗदवहीमÁये नȗदव½यात येईल.

भाग एक--ल-37-2

10

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

Ģकरण- चार

रा¶य सÊलागार मंडळ

१९. मंडळाची बैठक.- अÁय©, िनयम २० ´या तरतुदȒस अधीन राहून, ¾याला यो±य वाटेल अशा कोण¾याही वेळी, मंडळाची

बैठक बोलावू शकेल:

परंतु, सदÎयां´या िनÇÇयापे©ा कमी नसतील अशा सदÎयांनी लेखी मागणी केÊयावर, अÁय©, अशी मागणी िमळाÊया´या

तारखेपासून तीस िदवसां´या आत, बैठक बोलावील.

२०. बैठकȒची नोटीस.- अÁय©, Ģ¾येक बैठकीची तारीख, वेळ व िठकाण िनȎÌचत करील आिण बैठकीत करावया´या

कामकाजा´या यादीसह उपरो¯त तपिशलाचा अंतभɕव असणारी लेखी Îवǘपातील नोटीस, अशा बैठकीसाठी िनȎÌचत केलेÊया

तारखेपूवȓ, िकमान पंधरा िदवस आधी, नȗदणीकृत डाकेने ȋकवा इले¯Ęॉिनक पljतीने Ģ¾येक सदÎयास पाठव½यात येईल:

परंतु, आकȎÎमक बैठकी´या बाबतीत, Ģ¾येक सदÎयास, केवळ सात िदवसांची नोटीस दे½यात यावी.

२१. अÁय©ांची कायȃ.- अÁय©,-

(एक) मंडळा´या बैठकीचे अÁय©Îथान भूषवतील:

परंतु, कोण¾याही अÁय©ां´या अनुपȎÎथत, सदÎयांनी, ¾यां´यामधून बहुमताने िनवडलेला सदÎय, बैठकी´या

अÁय©Îथानी असेल;

(दोन) मंडळा´या Ģ¾येक बैठकीची काय«सूची ठरवील;

(तीन) जेËहा मंडळा´या बैठकीमÁये, कोणताही िवषय मतदानाने ठरवावयाचा असेल तर, ¾याबाबतीत, मतदान घेईल

आिण बैठकीतील गुÃत मतदानाची मोजणी करील ȋकवा मोजणी कर½याची ËयवÎथा करील.

२२. गणपूतȓ.- िकमान एक-तृतीयांश सदÎय आिण िनयो¯ते व कम«चारी या दोघांचा Ģ¾येकी िकमान एक Ģितिनधी सदÎय

उपȎÎथत असÊयािशवाय, कोण¾याही बैठकीत कोणतेही कामकाज कर½यात येणार नाही:

परंतु, जर कोण¾याही बैठकीत एक-तृतीयांशपे©ा कमी सदÎय उपȎÎथत असतील तर, अÁय©, जी मूळ बैठकी´या

तारखेपासून सात िदवसांपे©ा नंतरची नसेल अशा तारखेपयȊत बैठक तहकूब कǘ शकेल आिण ¾यानंतर, उपȎÎथत सदÎयांची

सं°या िवचारात न घेता, अशा तहकूब केलेÊया बैठकीत कामकाज करणे कायदेशीर असेल:

परंतु आणखी असे की, तहकूब केलेÊया अशा बैठकीची तारीख, वेळ व िठकाण, सव« सदÎयांना, इले¯Ęॉिनक पljतीने ȋकवा

नȗदणीकृत डाकेने कळिव½यात येईल.

२३. मंडळाचे कामकाज पार पाडणे.- मंडळाचे सव« कामकाज, मंडळा´या बैठकीत िवचारात घे½यात येईल, आिण

उपȎÎथत असणाÉया व मतदान करणाÉया सदÎयां´या बहुमताने िनण«य घे½यात येईल आिण समसमान मते पडÊयास अशा Ģसंगी,

अÁय©ास, िनणɕयक मत असेल:

परंतु, अÁय©ास, जर ¾याला यो±य वाटले तर, असा िनदेश देता येईल की, कोणतीही बाब, आवÌयक कागदपĝे, Ģसृत कǘन

आिण सदÎयांची लेखी मते िमळवून ¾याǎारे ठरव½यात येईल:

परंतु आणखी असे की, पूव«वतȓ परंतुकाअÂवये कोण¾याही बाबीवरील िनण«य, सदÎयां´या दोन-तृतीयांशपे©ा कमी नसेल

इत¯या बहुमताने पाȋठबा असÊयािशवाय घे½यात येणार नाही.

२४. मतदानाची पljती.- मंडळांमधील मतदान, सव«साधारणपणे हात वर कǘन कर½यात येईल, परंतु जर कोण¾याही

सदÎयाने मतपिĝकेǎारे मतदान घे½याची िवचारणा केली तर ȋकवा जर अÁय©ाने तसे ठरिवले तर, गुÃत मतदान पिĝकेǎारे मतदान

घे½यात येईल आिण अÁय© ठरवील अशा रीतीने घे½यात येईल.

¨É½þÉ®úɹ]Åõ ¶ÉɺÉxÉ ®úÉVÉ{ÉjÉ +ºÉÉvÉÉ®úhÉ ¦ÉÉMÉ BEò-±É, ºÉ{]åõ¤É®ú 3, 2021/¦ÉÉpù 12, ¶ÉEäò 1943

11

२५. बैठकीची काय«वाही.- (१) इतर गोÍटȒबरोबरच बैठकीत उपȎÎथत असलेÊया सदÎयांची नावे दश«िवणारी मंडळा´या

Ģ¾येक बैठकीची काय«वाही, बैठकीनंतर श¯य ितत¯या लवकर आिण कोण¾याही बाबतीत, पुढील बैठकीपूवȓ सात िदवसांपे©ा कमी

नसेल अशा कालावधीत Ģ¾येक सदÎयास व रा¶य शासनास पाठव½यात येईल.

(२) मंडळा´या Ģ¾येक बैठकीची काय«वाही, आवÌयक वाटेल ¾याĢमाणे, एकतर कोण¾याही फेरबदलांिशवाय ȋकवा

असÊयास, अशा फेरबदलांसह, पुढील बैठकीत कायम कर½यात येईल.

२६. सा©ीदारांना समÂस पाठवणे व दÎतावेज सादर करणे.- (१) अÁय©ास, ¾याचे कत«Ëय पार पाड½या´या ओघात,

आवÌयक असÊयास, कोण¾याही Ëय¯तीला सा©ीदार Çहणून उपȎÎथत राह½यासाठी समÂस पाठवता येईल आिण कोण¾याही

Ëय¯तीस, कोणताही दÎतावेज सादर कर½यास फमɕवता येईल.

(२) ¶या Ëय¯तीस समÂस पाठवलेले आहे आिण जी मंडळासमोर सा©ीदार Çहणून उपȎÎथत राहते अशी Ģ¾येक Ëय¯ती, ितने

केलेÊया खचɕसाठी, एखाǏा िदवाणी Âयायलयासमोर उपȎÎथत राहणाÉया सा©ीदारांना भDŽा Ģदान कर½यासाठी ¾या ¾या वेळी

अंमलात असलेÊया दरानुसार, भDŽा िमळ½यासाठी ह¯कदार असेल.

२७. मंडळा´या सदÎयांचा पदावधी.- (१) मंडळाचे अÁय©, ȋकवा यथाȎÎथती, सदÎय यांचा पदावधी, साधारणपणे,

कलम ४२ अÂवये ¾या´या िनयु¯ती´या, ȋकवा यथाȎÎथती, नामिनदȃशना´या तारखेपासून Ģारंभ होणाÉया दोन वषȝसाठी असेल:

परंतु, असा अÁय© ȋकवा सदÎय, दोन वषȝचा उ¯त कालावधी समाÃत झाला असला तरी, ¾या´या उDŽरािधकाÉयाची

िनयु¯ती, ȋकवा यथाȎÎथती, नामिनदȃशन केले जाईपयȊत, िनयिमतपणे पद धारण करील.

(२) नैिमिDŽक िर¯त पद भर½यासाठी नामिनदȃिशत केलेला मंडळाचा Îवतंĝ सदÎय, ¶या सदÎया´या जागी ¾याला

नामिनदȃिशत केलेले असेल ¾या सदÎया´या पदावधी´या उव«िरत कालावधीसाठी पद धारण करील.

(३) मंडळाचे शासकीय सदÎय, ¾यां´या जागी अशा अÂय शासकीय सदÎयांची िनयु¯ती कर½यात येईपयȊत, पद धारण

करतील.

(४) पोट-िनयम (१), (२) व (३) यांमÁये काहीही अंतभू«त असले तरी, मंडळाचे सदÎय, रा¶य शासनाची मजȓ असेपयȊत´या

कालावधीसाठी पद धारण करतील.

२८. Ģवास भDŽा.- मंडळाचा ȋकवा सिमतीचा अÁय© व Ģ¾येक अशासकीय सदÎय, ¾याची कत«Ëय कर½या´या संबंधात

¾याने केलेÊया कोण¾याही Ģवासासाठी, रा¶य शासना´या गट-अ अिधकाÉयांना लागू असलेÊया दराने व शतȔस अधीन राहून,

Ģवास व िनवास भDŽा आहिरत कर½यास ह¯कदार असेल.

२९.मंडळा´या सदÎयांची पुन:नामिनदȃशन कर½याची पाĝता.- एखादा मावळता अशासकीय सदÎय, एकूण तीन

पदावधȒपे©ा अिधक नसेल अशा पदावधȒसाठी मंडळा´या सदÎय¾वाकिरता पुन: नामिनदȃिशत कर½यास पाĝ असेल.

३०.मंडळा´या सदÎयांचा राजीनामा.- (१) शासकीय सदÎयांËयितिर¯त मंडळाचा सदÎय, अÁय©ास लेखी नोटीस देऊन

¾या´या सदÎय¾वाचा राजीनामा देऊ शकेल.

(२) ¾याची Îवीकृती कळिवÊया´या तारखेपासून ȋकवा राजीनाÇया´या तारखेपासून तीस िदवस समाÃत झाÊयावर, यापैकी जे

आधी घडेल तेËहापासून राजीनामा अंमलात येईल.

(३) जेËहा मंडळा´या सदÎय¾वामÁये, एखादे पद िर¯त होईल ȋकवा िर¯त हो½याचा संभव असेल तेËहा, रा¶य शासन,

संिहते´या तरतुदȒनुसार िर¯त पद भर½यासाठी उपायोजना करेल.

३१. सदÎय¾वाची समाÃती.- जर मंडळाचा एखादा सदÎय अÁय©ास पूव«सूचना न देता, सलग तीन बैठकȒना अनुपȎÎथत

रािहÊयास ¾याचे सदÎय¾व संपुÍटात येईल व अशा समाÃतीचा अहवाल, रा¶य शासनास सादर कर½यात येईल. तसेच, ¶या

सदÎयाचे सदÎय¾व संपुÍटात आले आहे ¾या Ëय¯तीस देखील कळिव½यात येईल.

भाग एक--ल-37-2अ