(१)

RNI No. MAHBIL /2009/31732

महाराđł� शासन राजपŇ

भाग चार-अ

वषɑ ७, अंक २८] गुȟवार ते बुधवार, नोďहɞबर ४-१०, २०२१/ काितɑक १३-१९, शकɁ १९४३

[पृđठɂ ११, िकȽमत : ȟपये ९.००

Ōािधकȵत Ōकाशन

महाराđł शासनाने कɟŉीय अिधिनयमांąवये तयार कɁलेले (भाग एक, एक-अ आिण एक-ल यांमĄये

Ōिसǌ कɁलेले िनयम व आदेश यांďयितȫरòत) िनयम व आदेश.

िवƫ िवभाग

मादाम कामा मागɑ, हुताāमा राजगुȟ चौक,

मंŇालय, मुंबई ४०० ०३२, िदनांक १ नोďहɞबर २०२१.

अिधसूचना

भारताचे संिवधान.

ĸमांक मनासे-२०१९/Ō.ĸ.४५१/सेवा-४.—भारता÷या संिवधाना÷या अनु÷छɂद ३०९ ÷या परंतुकाǑारे Ōदान कɁलेčया अिधकारांचा

वापर कȠन महाराđłाचे राùयपाल, याǑारे, महाराđł नागरी सेवा (िनवृिƫवेतनाचे अंशराशीकरण) िनयम, १९८४ यात आणखी सुधारणा

करĀयासाठी पुढील िनयम करीत आहेत:—

१. या िनयमांस, महाराđł नागरी सेवा (िनवृिƫवेतनाचे अंशराशीकरण) (सुधारणा) िनयम, २०२१ असे Ċहणावे.

२. महाराđł नागरी सेवा (िनवृिƫवेतनाचे अंशराशीकरण) िनयम, १९८४ (यात यापुढɂ ùयाचा िनदɨश “मुóय िनयम” असा कɁला

आहे) या÷या िनयम ३ ÷या पोट-िनयम (१) मĄये,—

(क) खंड (ए) मधील “भारताचे िनयंŇक व महालेखापरीȦक” या मजकȱरानंतर “िकȽवा संचालक, लेखा व कोषागारे” हा

मजकȳर जादा दाखल करĀयात येईल आिण तो नेहमीसाठीच जादा दाखल करĀयात आला असे मानĀयात येईल;

(ख) खंड (डी) मĄये,—

(एक) उप-खंड (एक) वगळĀयात येईल;

(दोन) उप-खंड (दोन) मधील “व उपकोषागार” हा मजकȳर वगळĀयात येईल.

महाराđł शासन राजपŇ, भाग चार-अ, गुȟवार ते बुधवार, नोďहɞबर ४-१०, २०२१/काितɑक १३-१९, शकɁ १९४३

३. मुóय िनयमां÷या िनयम ५ मĄये,—

(क) पोट-िनयम (१) मधील “एक-तृतीयांश” या मजकȱराऐवजी “चाळीस टòकɁ” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल आिण

तो िदनांक २७ फɁŎुवारी २००९ पासून दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल;

(ख) पोट-िनयम (१) नंतर खालील टीप समािवđट करĀयात येईल –

टीप.– तथािप, ही हòकदारी ऐȬ÷छक Ēवȟपाची असेल.

(ग) पोट -िनयम (२) मधील “एक-तृतीयांश” या मजकȱराऐवजी “चाळीस टòकɁ” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल आिण

तो िदनांक २७ फɁŎुवारी २००९ पासून दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल.

४. मुóय िनयमां÷या िनयम ८ नंतर पुढील िनयम, जादा दाखल करĀयात येईल आिण तो िदनांक ३० मे १९८८ पासून जादा दाखल

करĀयात आला असčयाचे समजĀयात येईल:

(ए) “८अ. िनवृिƫवेतना÷या अंशराशीकȵत भागाची पुन:Ēथापना करणे—

(१) (ए) ùया राùय शासकीय कमɑचाķयाने िदनांक १ एिŌल १९८५ रोजी िकȽवा āयानंतर, आपčया िनवृिƫवेतनाचा

भाग अंशराशीकȵत कɁला असेल अशा शासकीय कमɑचाķया÷याबाबतीत, āयांचा अंशराशीकȵत कɁलेला भाग āया÷या सेवािनवृƫीस

पंधरा वषɨ पूणɑ झाčयानंतर, पुąहा देĀयात येईल.

(बी) शासकीय कमɑचाķयाने āया÷या िनवृिƫवेतनाचा भाग अंशराशीकȵत कɁला असेल आिण āयास पंधरा वषाɕचा कालावधी

िद.१ एिŌल १९८५ पूवȯच पूणɑ झालेला असेल, अशा Ōकरणी िनवृिƫवेतनाचा अंशराशीकȵत भाग िदनांक १ एिŌल १९८५ पासून

पुन: देĀयात येईल.

(२) उपरोòत पोट-िनयम (१) अąवये िनवृिƫवेतनाचा अंशराशीकȵत कɁलेला भाग पुन: िदला जाĀयास पाŇ असणारा

Ōāयेक िनवृिƫवेतनधारक नमुना-एफ मधील अजɑ, यथोिचतरीāया पूणɑ भȟन िनवृिƫवेतन संिवतरण Ōािधकरणाकडɂ सादर करील.

(३) िनवृिƫवेतनधारकाने िदनांक १ एिŌल १९८५ रोजी िकȽवा āयानंतर िनवृƫी÷या तारखेपासून पंधरा वषɨ पूणɑ कɁली

असतील आिण āयानंतर āयाचा मृāयु झाčयास, āयाचा कायदेशीर वारस देखील, िदनांक १ एिŌल १९८५ पासून िकȽवा िनवृƫी÷या

तारखेपासून पंधरा वषɨ ùया तारखेला पूणɑ होतील, यापैकी जी नंतरची तारीख असेल āया तारखेपासून, िनवृिƫवेतनधारका÷या

मृāयू÷या तारखेपयɕतची थकबाकी िमळĀयास हòकदार असतील. या Ōयोजनाथɑ, कायदेशीर वारसांना देखील िनवृिƫवेतन

संिवतरण Ōािधकरणाकडɂ अजɑ करता येईल.

(४) अंशराशीकȵत कɁलेčया भागाची मािहती िनवृिƫवेतन Ōदान आदेशात अंतभूɑत नसेल अशा बाबतीत िनवृिƫवेतन

संिवतरण Ōािधकरण, ती मािहती, ùया लेखा अिधकाķयाने िनवृिƫवेतन Ōदान आदेश काढले होते āया लेखा अिधकाķयाकडȴन

ŌाĆत कȠन घेईल.

(५) िनवृिƫवेतन संिवतरण Ōािधकरण, ùया लेखा अिधकाķयाने िनवृिƫवेतन Ōदान आदेश काढला असेल āया

लेखािधकाķयास, नमुना जी मĄये āयाबाबत÷या अचूकतेची पडताळणी करĀयासाठी Ōāयेक िनवृिƫवेतना÷या Ōकरणाचा संपूणɑ

तपशील पुąहा िदलेčया िनवृिƫवेतना÷या रकमेसह कळवील.

(६) ùया राùय शासकीय कमɑचाķयांनी सावɑजिनक ȦेŇातील उपĸमामĄये, Ēवायƫ संĒथांमĄये, Ēथािनक संĒथा

इāयादीमĄये सामावून घेतले असेल आिण िनवृिƫवेतना÷या एक-तृतीयांश भागाचे अंशराशीकȵत मूčय, तसेच िनवृिƫवेतना÷या

एक-तृतीयांश भागाचे अंशराशीकरण कɁčयानंतर उवɑȫरत िनवृिƫवेतना÷या रकमे÷या अंशराशीकȵत मूčयाइतकɁ अंितम लाभ

Ēवीकारले असतील / ĒवीकारĀयाचा िवकčप िदलेला असेल ते राùय शासकीय कमɑचारी िनवृिƫवेतनधारक असणे बंद

झाčयामुळɂ ते या तरतुदȮअąवये कोणताही लाभ िमळĀयास हòकदार असणार नाहीत.”;

(ब) अशा ȫरतीने जादा दाखल कɁलेčया िनयम ८अ मĄये,—

(एक) पोट-िनयम (१) मधील, खंड (बी) नंतर, खालील Ēपđटीकरण समािवđट करĀयात येईल आिण ते िद. २८

माचɑ १९९० पासून समािवđट कɁले असčयाचे मानĀयात येईल:—

“Ēपđटीकरण.– शासकीय कमɑचाķयाने āयां÷या सेवािनवृिƫ÷या िदनांकानंतर िनवृिƫवेतनाचा भाग अंशराशीकȵत कɁला

असेल अशा बाबतीत, āयाचा िनवृिƫवेतनाचा भाग, ùया िदनांकाला अंशराशीकȵत कɁलेला असेल āया िदनांकापासून पंधरा

वषɨ पूणɑ झाčयानंतर पुन: देĀयात येईल.”;

(दोन) पोट-िनयम (२), वगळĀयात येईल आिण तो िद.२ जुलै २०१५ पासून वगळĀयात आला असčयाचे मानĀयात

येईल;

(तीन) पोट-िनयम (६), वगळĀयात येईल आिण तो िद.२६ मे १९९७ पासून वगळĀयात आला असčयाचे मानĀयात

येईल.

५. मुóय िनयमा÷या िनयम ८अ नंतर, पुढील िनयम जादा दाखल करĀयात येईल आिण तो िद.२६ मे १९९७ पासुन जादा दाखल

करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल:

“८ब. सावɑजिनक ȦेŇ उपĸमामĄये िकȽवा Ēवायƫ संĒथांमĄये िकȽवा Ēथािनक संĒथांमĄये Ēवत:ला सामावून घेतčयानंतर,

एकरकमी ठोक रòकम Ēवीकारली आहे अशा शासकीय कमɑचाķयां÷या बाबतीत, पुन: िदलेčया िनवृिƫवेतना÷या एक-तृतीयांश

इतòया अंशराशीकȵत भागाची सुधारणा करĀयाबाबत. - राùय शासकीय कमɑचाķयांना सावɑजिनक ȦेŇ उपĸमामĄये िकȽवा Ēवायƫ

संĒथांमĄये िकȽवा Ēथािनक संĒथांमĄये, Ēवत:ला सामावून घेतčयानंतर, एकरकमी ठोक रòकम Ēवीकारलेčया कमɑचाķयां÷या पुन:

िदलेčया िनवृिƫवेतना÷या एक-तृतीयांश इतòया भागा÷या रकमेतील सुधारणा शासनाने वेळोवेळी िनगɑिमत कɁलेčया िनणɑयानुसार

िविनयिमत करĀयात येतील.”

६. मुóय िनयमां÷या िनयम ९ ÷या पोट-िनयम (३) मĄये,—

(एक) खंड (ए), मĄये जेथेजेथे “शंभर ȟपयांहून” हा मजकȳर आला आहे तेथेतेथे āयाऐवजी “मूळ िनवृिƫवेतना÷या दहा

टòòयांहून” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल;

(दोन) खंड (बी), मĄये ùया ùया िठकाणी “शंभर ȟपये” हा मजकȳर āया÷या ďयाकरिणक फɁरफारांसह आला आहे āया āया

िठकाणी āयाऐवजी “मूळ िनवृिƫवेतना÷या दहा टòकɁ” āया÷या ďयाकरिणक फɁरफारांसह दाखल करĀयात येईल.

७. मुóय िनयमां÷या िनयम १० मĄये,—

(क) िवǐमान परंतुकापूवȯ खालील परंतुक समािवđट करĀयात येईल आिण ते िद. ११ माचɑ १९९४ पासून समािवđट करĀयात

आले असčयाचे मानĀयात येईल:

“परंतु, जर िनवृिƫवेतनधारकाने, िनवृिƫवेतना÷या āया÷या अजाɑत, āया÷या अंितम िनवृिƫवेतना÷या अंशराशीकरणाची

रòकम िविनिदɑđटरीāया नमूद कɁली असेल आिण शासना÷या िनणɑयानुसार āया÷या िनवृिƫवेतनात सुधारणा करĀयात आली

असेल आिण भूतलȦी Ōभावाने सुधारणा करĀयात आली असेल तर, िनवृिƫवेतनधारकाने इ÷छा Ōदिशɑत कɁली असेल तर,

तो सुधाȫरत अंितम िनवृिƫवेतना÷या एक-तृतीयांश इतòया मयाɑदेपयɕत āया÷या अंितम िनवृिƫवेतना÷या अंशराशीकरणा÷या

रकमेत सुधारणा व वाढ करĀयास तो पाŇ राहील.”;

(ख) अशा Ōकारे जादा दाखल कɁलेčया परंतुकामĄये “एक-तृतीयांश” या मजकȱराऐवजी “चाळीस टòकɁ” हा मजकȳर दाखल

करĀयात येईल आिण तो िद.२७ फɁŎुवारी २००९ पासून दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल;

(ग) अशा Ōकारे समािवđट कɁलेčया परंतुकानंतर पुढील परंतुक जादा दाखल करĀयात येईल: –

“परंतु आणखी असे की, सुधारीत वेतन आयोगा÷या आदेशानुसार, शासनाने, भूतलȦी Ōभावाने, वेतनŖेणीत बदल कɁला

असेल आिण िनवृिƫवेतनामĄये सुधारणा करĀयात आली असेल तर, िनवृिƫवेतनधारकास, अंशराशीकरणा÷या फरका÷या

रòकमेचा पयाɑय Ēवीकारता येईल, आिण शासनाने काढलेčया आदेशा÷या िदनांकापासून सहा मिहąयां÷या कालावधीत, āयास,

āयासाठी संबंिधत Ōािधकाķयाकडɂ अजɑ सादर करता येईल. जर िनवृिƫवेतनधारक, फरका÷या रकमेसाठी अजɑ करीत नसेल

िकȽवा तो पयाɑय Ēवीकारत नसेल तर, तो, सुधाȫरत अंशराशीकरणासाठी इ÷छȲक नाही असे गृिहत धरĀयात येईल.” .

(घ) िवǐमान परंतुकामĄये,-

(एक) “माŇ” या मजकȱराऐवजी “परंतु आणखी असे की” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल;

(दोन) ùया ùया िठकाणी “शंभर ȟपये” हा मजकȳर āया÷या ďयाकरिणक फɁरफारांसह आला आहे āया āया िठकाणी

āयाऐवजी “मूळ िनवृिƫवेतना÷या दहा टòकɁ” āया÷या ďयाकरिणक फɁरफारांसह दाखल करĀयात येईल.

८. मुóय िनयमां÷या िनयम १३ मधील,—

(क) पोट-िनयम (२) येथे दुसķया ओळीत “āयाचा” या मजकȱरानंतर “सदर” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल;

(ख) पोट-िनयम (३) मĄये “तारखेपूवȯ” या मजकȱराऐवजी “तारखेपयɕत” हा मजकȱर दाखल करĀयात येईल;

(ग) पोट-िनयम (३) मĄये परंतुकातील-

(ए) खंड (सी) ऐवजी पुढील खंड दाखल करĀयात येईल आिण तो िदनांक ३ माचɑ १९९० पासून दाखल करĀयात

आला असčयाचे मानĀयात येईल:-

“(सी) खंड (बी) मĄये िविनिदɑđट कɁलेčया कालावधीनंतर ŌाĆत झालेला िनवृिƫवेतना÷या अंशराशीकरणाचा

असा कोणताही अजɑ, तो वेळɂवर ŌाĆत झाला नाही या कारणावȟन फɁटाळĀयात येणार नाही आिण जर िनवृिƫवेतना÷या

अंशराशीकरणाचा असा अजɑ, शासकीय कमɑचाķया÷या सेवािनवृƫी÷या िदनांकास िकȽवा āयापूवȯ कायाɑलय Ōमुखास ŌाĆत

झाला असेल तर, असे िनवृिƫवेतनाचे अंशराशीकरण āया÷या सेवािनवृƫी÷या पुढ÷या िदवशी िनȬĐचत होईल.”.

(बी) खंड (बी) व वरीलŌमाणे दाखल करĀयात आलेला खंड (सी) वगळĀयात येईल.

९.

मुóय िनयमां÷या िनयम २०, मधील पोट-िनयम (१) ÷या खंड (बी) मधील “āयाला” या मजकȱराऐवजी “लेखा परीȦा

अिधकाķयाला” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल.

१०.

मुóय िनयमां÷या िनयम २२, मĄये पोट-िनयम (१) ÷या खंड (बी) मधील “शंभर ȟपयांहून” या मजकȱराऐवजी “मूळ

िनवृिƫवेतना÷या दहा टòòयांहून” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल.

११.

मुóय िनयमां÷या िनयम ३१, मĄये पोट-िनयम (१) मधील परंतुकामĄये जेथे “शंभर ȟपया” हा मजकȱर āया÷या ďयाकरिणक

फɁरफारांसह ùया ùया िठकाणी आला आहे, āयाऐवजी ितथे “मूळ िनवृिƫवेतना÷या दहा टòकɁ” हा मजकȳर āया÷या ďयाकरिणक फɁरफारांसह

दाखल करĀयात येईल.

१२.

मुóय िनयमासोबत जोडलेčया नमुना - ए मĄये खालीलŌमाणे सुधारणा करĀयात येत आहे,

(क) भाग-एक मĄये,

(एक) अनुĸमांक ११ मĄये,

(क) खंड (ए) मधील “/ उपकोषागार” व “/ उपकोषागाराचे” हे मजकȳर वगळĀयात येतील;

(ख) खंड (बी) वगळĀयात येईल;

(दोन) टीप मधील “एकतृतीयांश” या मजकȱराऐवजी “चाळीस टòकɁ” मजकȳर दाखल करĀयात येईल आिण तो िदनांक

२७ फɁŎुवारी २००९ पासून दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल;

(ख) भाग तीन मĄये पȫर÷छɂद ४ मधील “२६६” हा मजकȳर वगळयात येईल.

१३.

मुóय िनयमासोबत जोडलेčया नमुना - बी मĄये खालीलŌमाणे सुधारणा करĀयात येत आहे,—

(क) िशषɑकाखालील कȽसामधील मजकȳर वगळĀयात येईल;

(ख) भाग-एक मĄये,

(एक) अनुĸमांक ८ मĄये, -

(क) खंड (ए) मधील “/ उपकोषागार” व “/ उपकोषागाराचे” हे मजकȳर वगळĀयात येतील;

(ख) खंड (बी) वगळĀयात येईल;

(दोन) टीप मधील “एकतृतीयांश” या मजकȱराऐवजी “चाळीस टòकɁ” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल आिण तो

िद. २७ फɁŎुवारी २००९ पासुन दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल;

(ग) भाग तीन येथील पȫर÷छɂद ४ मĄये “२६६” हा मजकȳर वगळĀयात येईल.

१४.

मुóय िनयमाना जोडलेčया नमुना - सी मĄये खालीलŌमाणे सुधारणा करĀयात येत आहे,

(क) भाग-एक मĄये,

(एक) अनुĸमांक ११ मĄये, -

(क) खंड (ए) मधील “/ उपकोषागार” व “/ उपकोषागाराचे” हे मजकȳर वगळĀयात येतील;

(ख) खंड (बी) वगळĀयात येईल;

िदनांक २७ फɁŎुवारी २००९ पासून दाखल करĀयात आला असčयाचे मानĀयात येईल;

(ख) भाग चार मĄये, अनुĸमांक ८ मधील, “२६६-िनवृिƫवेतने व इतर सेवािनवृिƫ लाभ-बी-िनवृिƫवेतनाचे अंशराशीकȵत

मूčय” या मजकȱराऐवजी, “येथे योôय ते लेखाशीषɑ नमूद करावे” हा मजकȳर दाखल करĀयात येईल.

१५.

मुóय िनयमास जोडलेला नमुना – एफ िदनांक २ जुलै २०१५ पासून वगळĀयात येईल.

१६.

नमुना एफ नंतर, पुढील नमुना जादा दाखल करĀयात येईल आिण तो िदनांक १ एिŌल १९८५ पासून जादा दाखल करĀयात

आला असčयाचे मानĀयात येईल :–

“नमुना—जी

[ िनयम ८अ(५) पहा) ]

िनवृिƫवेतन संिवतरण करणाķया Ōािधकाķयाने अंशराशीकȵत भागा÷या पुन:Ēथापने÷याबाबतीत िनवृिƫवेतन Ōदान आदेश िनगɑिमत

करणाķया Ōािधकाķयास ǐावया÷या सूचनेचा नमुना.

(िनवृिƫवेतन संिवतरण करणाķया Ōािधकाķयाचा तपशील)

१. िनवृिƫवेतनधारकाचे नाव

:.................................................

२. सेवािनवृƫीचा िदनांक

:.................................................

३. िनवृिƫवेतना÷या Ōदानाचा आदेश ĸमांक

:.................................................

४. मूळ िनवृिƫवेतनाची रòकम

:.................................................

५. िनवृिƫवेतनाची अंशराशीकȵत रòकम

:.................................................

६. पुन:Ēथािपत कɁलेली िनवृिƫवेतनाची रòकम

:.................................................

७. पुन:Ēथािपत करĀयाचा ŌāयȦ िदनांक

:.................................................

८. पुन:Ēथािपत कɁčयानंतर िमळणाķया

िनवृिƫवेतनाची रòकम

:.................................................

९. अąय अिभŌाय, कोणतेही असčयास

:.................................................

(कायाɑलया÷या Ōभारी अिधकाķयाची ĒवाȦरी)

अिधदान व लेखा अिधकारी, मुंबई/

िजčहा कोषागार अिधकारी.

Ōित,

महालेखापाल (लेखा व अनुȧेयता-१), महाराđł, मुंबई.

महालेखापाल (लेखा व अनुȧेयता-२), महाराđł, नागपूर.”.

१७.

मुóय िनयमा÷या िवǐमान तòāयाला “तòता-एक” असा नवीन ĸमांक देĀयात येईल आिण तòता-एक नंतर पुढील तòता

जादा दाखल करĀयात येईल :–

“तòता-दोन

[ िनयम ८ (१); २६ (७); २८ (५) आिण २९ (१) व (२) पहा ]

(िद.२७ फɁŎुवारी २००९ पासून लागू)

Ōितवषȯ एक ȟपया िनवृिƫवेतनाकȫरता अंशराशीकरण मूčय

सूŇ-मूळ िनवृिƫवेतन x ४० टòकɁ x १२ x शासकीय कमɑचाķया÷या मूळ अजाɑ÷या िदनांकावर आधारीत पुढील जąमिदनी होणाķया

वयाकȫरताचे अंशराशीकरण मूčय.

पुढील

जąमिदनी

होणारे वय

वषɑ खरेदी÷या संóये÷या Ēवȟपात

दशɑिवलेले अंशराशीकरण मूčय

पुढील

जąमिदनी

होणारे वय

वषɑ खरेदी÷या संóये÷या Ēवȟपात

दशɑिवलेले अंशराशीकरण मूčय

पुढील

जąमिदनी

होणारे वय

वषɑ खरेदी÷या संóये÷या Ēवȟपात

दशɑिवलेले अंशराशीकरण मूčय

२०

९.१९

४१

९.०७५

६२

८.०९३

२१

९.१८७

४२

९.०५९

६३

७.९८२

२२

९.१८६

४३

९.०४०

६४

७.८६२

२३

९.१८५

४४

९.०१९

६५

७.७३१

२४

९.१८४

४५

८.९९६

६६

७.५९१

२५

९.१८३

४६

८.९७१

६७

७.४३१

२६

९.१८२

४७

८.९४३

६८

७.२६२

२७

९.१८०

४८

८.९१३

६९

७.०८३

२८

९.१७८

४९

८.८८१

७०

६.८९७

२९

९.१७६

५०

८.८४६

७१

६.७०३

३०

९.१७३

५१

८.८०८

७२

६.५०२

३१

९.१६९

५२

८.७०८

७३

६.२९६

३२

९.१६४

५३

८.७२४

७४

६.०८५

३३

९.१५९

५४

८.६७८

७५

५.८७२

३४

९.१५२

५५

८.६२७

७६

५.०५७

३५

९.१४५

५६

८.५७२

७७

५.४४३

३६

९.१३६

५७

८.५१२

७८

५.२२९

३७

९.१२६

५८

८.४४६

७९

५.०१८

३८

९.११६

५९

८.३७१

८०

४.८१२

३९

९.१०३

६०

८.२८७

८१

४.६११

४०

९.०९०

६१

८.१९४

महाराđłाचे राùयपाल यां÷या आदेशानुसार व नावाने,

िनतीन गŉे

शासनाचे अपर मुóय सिचव.

FINANCE DEPARTMENT

Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,

Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 1st November 2021.

NOTIFICATION

No. MSC-2019/C.R.451/SER-4.—In exercise of the powers conferred by the proviso to article 309 of

the Constitution of India, the Governor of Maharashtra is hereby pleased to make the following rules

further to amend the Maharashtra Civil Services (Commutation of Pension) Rules, 1984, namely :—

1. These rules may be called the Maharashtra Civil Services (Commutation of Pension)

(Amendment) Rules, 2021.

2. In rule 3 of the Maharashtra Civil Services (Commutation of Pension) Rules, 1984 (hereinafter

referred to as “the principal Rules”), in sub-rule (1),—

(a) in clause (a), after the words “Auditor General of India” the words “or Director, Accounts

and Treasury” shall be added and shall always be deemed to have been added;

(b) in clause (d), -

(i) sub-clause (i) shall be deleted;

(ii) in sub-clause (ii), the words “including sub-treasury,” shall be deleted.

3. In rule 5 of the principal Rules,—

(a) in sub–rule (1), for the words “one-third” the words “forty per cent.” shall be substituted

and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February 2009 ;

(b) Following Note be inserted after sub-rule (1).—

Note – However, this entitlement would be optional.

and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February 2009.

4. After rule 8 of the principal Rules, the following rule shall be added and shall be deemed to

have been added with effect from the 30th May 1988, namely:—

(A) “8A. Restoration of commuted portion of Pension.—

(1) (a) In cases, where Government Servant who has commuted a portion of his pension

on the 1st April 1985 or thereafter, his pension shall be restored after completion of fifteen

years of his retirement.

(b) In cases, where a Government Servant commuted a portion of his pension and

completed fifteen years before the 1st April 1985, his pension shall be restored with effect

from the 1st April 1985.

(2) Each pensioner, who is eligible to get the commuted portion of his pension restored

under sub-rule (1) above shall apply in the Form-F duly completed, to the Pension Disbursing

Authority.

(3) In cases, where the pensioner has completed fifteen years from the date of retirement

on the 1st April 1985 or thereafter and had died subsequently, his legal heirs are also

entitled to receive arrears with effect from the 1st April 1985 or from date of completion of

fifteen years from the date of retirement whichever is later, till the date of the pensioner’s

death. For this purpose, legal heirs may also apply to the Pension Disbursing Authority.

(4) In the cases, where the pension payment order does not contain information

regarding commuted portion, the Pension Disbursing Authority shall obtain the information

from the Accounts Officer who had issued the pension payment order.

(5) The Pension Disbursing Authority shall intimate to the Accounts Officer, who had

issued the pension payment order, the full particulars of each pension case alongwith the

amount of pension restored for verifying its correctness in the Form G.

(6) The State Government employees, who had absorbed under Public Sector

Undertaking, Autonomous Bodies, Local Bodies, etc. and have received or opted to receive

commuted value for one third of pension as well as terminal benefits equal to the commuted

value of the balance amount of pension after commuting one third of pension, are not

entitled to any benefit under these provisions as they have ceased to be State Government

Pensioners.”;

(B) In rule 8A as so added,—

(i) in sub-rule (1), after the clause (b), the following Explanation shall be inserted and

shall be deemed to have been inserted with effect from the 28th March 1990, namely:—

“Explanation.—In cases, where a Government Servant commuted the portion of

pension after the date of retirement, his pension shall be restored after completion of

fifteen years from the date of commutation of pension.”;

(ii) sub-rule (2) shall be deleted and shall be deemed to have been deleted with effect

from 2nd July 2015;

(iii) sub-rule (6) shall be deleted and shall be deemed to have been deleted with effect

from 26th May 1997.

5. After rule 8A of the principal Rules, the following rule shall be added and shall be deemed

to have been added with effect from 26th May 1997, namely:—

“8B. Revision of the restored amount of one-third commuted portion of pension in respect

of the State Government employees who had drawn lumpsum amount on their absorption in a

Public Sector Undertaking or Autonomous Body or Local Body.– The cases of the revision of the

restored amount of one-third commuted portion of pension of absorbed Government employees,

who had drawn lumpsum amount on absorption, in a Public Sector Undertaking or Autonomous

Body or Local Body shall be regulated as per the Government Resolution issued by Government

in this regard, from time to time.”.

6. In rule 9 of the principal Rules, in sub-rule (3),–

(i) in clause (a), for the words “one hundred rupees” wherever it occurs, the words “ten per

cent. of basic pension” shall be substituted;

(ii) in clause (b), for the words “one hundred rupees” or “rupees one hundred” wherever it

occurs, the words “ten per cent. of basic pension” shall be substituted.

7. In Rule 10 of the principal Rules,—

(a) before the existing proviso, the following proviso shall be inserted and shall be deemed

to have been inserted with effect from 11th March 1994, namely:—

“Provided that, if a pensioner has specifically mentioned the amount of commutation of

his final pension in his application of commutation of pension and as a result of Government

decision his final pension has been revised and enhanced retrospectively, if the pensioner

expresses his willingness, he is entitled to revised and enhanced amount of commutation

of his final pension upto one-third of revised final pension:”;

(b) in the proviso as so added, for the words “one-third” the words “forty per cent.” shall be

substituted and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February

2009;

Provided further that, as per revised Pay Commission Order, the Government has

changed the pay scale and pension has been revised and enhanced retrospectively, the

pensioner may opt for difference of commutation, and he may submit the application to the

concerned authority for the same within six months from the date of order issued by the

Government. If the pensioner does not apply or opt for the difference it is presumed that

he is not interested for revised commutation.

(d) in the existing proviso,–

(i) for the words “Provided that” the words “Provided also that” shall be substituted;

(ii) for the words “rupees one hundred” or “one hundred rupees” wherever it occurs,

the words “ten per cent. of basic pension” shall be substituted.

8. In rule 13 of the principal Rules, in sub-rule (3),—

(i) for the words “pension papers prior to” the words “pension papers up to” shall be

substituted ;

(ii) in the proviso,—

(a) for clause (c) the following shall be substituted and shall be deemed to have been

substituted with effect from 3rd March 1990, namely:—

“(c) no such application of commutation of pension received after period specified in

clause (b) shall be rejected on the ground of not received it in time and if such application of

commutation of pension is received by the Head of office on or before the date of retirement

of Government servant, the commutation of pension shall become absolute on the next day

of his retirement.”.

(b) clause (b) and clause (c) as so substituted shall be deleted.

9. In rule 20 of the principal Rules, in sub-rule (1), in clause (b), after the word “the request”

the words “to the Audit Officer” shall be substituted.

10. In rule 22 of the principal Rules, sub-rule (1), in clause (b), for the words “one hundred

rupees” the words “ten per cent. of basic pension” shall be substituted.

11. In rule 25 of the principal Rules, in sub-rule (1), in clause (b), for the word “subject” the

word “send” shall be substituted.

12. In rule 31 of the principal Rules, in sub-rule (1), in the proviso, for the words “one hundred

rupees” wherever it occurs, the words “ten per cent. of basic pension” shall be substituted.

13. In Form A appended to the principal Rules,—

(a) in Part-I,

(i) in serial No.11,–

(a) in clause (a) the words “/ Sub-Treasury” shall be deleted;

(b) clause (b) shall be deleted;

(ii) in the Note, for the words “one-third” the words “forty per cent.” shall be substituted

and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February 2009;

(b) In part III, in para 4, the figures “266” shall be deleted.

14. In Form B appended to the principal Rules,

(a) In the bracket mentioned below the title, the sentence is deleted.

(b) in Part-I,

(i) in serial no.8,–

(a) in clause (a) the words “/ Sub-treasury” shall be deleted;

(b) clause (b) shall be deleted;

(ii) in the Note, for the words “one-third” the words “forty per cent.” shall be substituted

and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February 2009;

15. In Form C appended to the principal Rules,—

(a) in Part-I,

(i) in serial No.11,—

(a) in clause (a), the words “/ Sub-treasury” at both the places, shall be deleted;

(b) clause (b), shall be deleted ;

(ii) in the Note, for the words “one-third” the words “forty per cent.” shall be substituted

and shall be deemed to have been substituted with effect from the 27th February 2009.

(b) In part IV, at serial No. 8, for the figures and words “266-Pension and Other Retirement

Benefits-B-Commuted Value of Pensions” the words “Mention Proper Budget Head Here” shall

be substituted.

16. In Form E, in Part I, after the words “here enter the” the words “name of” shall be inserted.

17. Form F appended to the principal Rules shall be deleted with effect from 2nd July 2015.

18. After Form F, the following form shall be added and shall be deemed to have been added

with effect from the 1st April 1985, namely :–

“FORM—G

(See Rule 8A(5))

Form of Intimation by the Pension Disbursing Authority to the Pension Payment Order Issuing

Authority regarding restoration of Commuted Portion of Pension.

(Particulars of Pension Disbursing Authority)

1. Name of Pensioner

: ...........................................................

2. Date of Retirement

: ...........................................................

3. Pension Payment Order No.

: ...........................................................

4. Amount of Original Pension

: ...........................................................

5. Amount of Pension Commuted

: .......................................................

6. Amount of Pension restored

: ...........................................................

7. Effective Date of restoration

: ..........................................................

8. Amount of Pension after restoration

: ................................................

9. Additional remarks, if any

: ..........................................................

(Signature of Office-in-charge)

Pay and Accounts Officer, Mumbai /

Treasury Officer.

To,

The Accountant General (A & E)-I, Maharashtra, Mumbai.

The Accountant General (A & E)-II, Maharashtra, Nagpur.”.

19. The existing table to the principal Rules shall be renamed as “TABLE-I” and after TABLE-I

as so renamed, the following Table shall be added, namely:—

1 1

“TABLE-II

[See rules 8 (1); 26 (7); 28 (5) and 29 (1) & (2)]

(applicable from the 27th February 2009)

Commutation value for a pension of rupee 1 per annum

Basic Formula: Basic Pension x 40% x 12 x commutation value at age next birthday

based on the date of original application of Government servant.

Age next

birthday

Commutation

Value expressed

as number of

year’s purchase

Age next

birthday

Commutation

Value expressed

as number of

year’s purchase

Age next

birthday

Commutation Value

expressed as number

of year’s purchase

9.19

9.075

8.093

9.187

9.059

7.982

9.186

9.040

7.862

9.185

9.019

7.731

9.184

8.996

7.591

9.183

8.971

7.431

9.182

8.943

7.262

9.180

8.913

7.083

9.178

8.881

6.897

9.176

8.846

6.703

9.173

8.808

6.502

9.169

8.708

6.296

9.164

8.724

6.085

9.159

8.678

5.872

9.152

8.627

5.057

9.145

8.572

5.443

9.136

8.512

5.229

9.126

8.446

5.018

9.116

8.371

4.812

9.103

8.287

4.611

9.090

8.194

.”.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

NITIN GADRE,

Additional Chief Secretary to Government.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.