(१)

भााग चाार-ब-४२७–१

RNI No. MAHBIL /2009/37831

महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र

असाधाारण भााग चाार-ब

वर्षष १०, अंक १४८(४)]

मंगळवार, ऑक्टोोबर १५, २०२४/आश्विĐिन २३, शकेे १९४६

[पृष्ठेे 47, किं�ंमत : रुपयेे ९.००

असाधाारण क्रमांं�क ४२७

प्रााधि�कृृत प्रकााशन

महाारााष्ट्र शाासनाने महाारााष्ट्र अधि�नि�यमांं�न्वयेे तयार केलेेलेे

(भााग एक, एक-अ आणि� एक-ल यांं�मध्येे प्रसि�

द्ध केलेेलेे नि�यम व आदेेश यांं�व्यति�रि�क्त) नि�यम व आदेेश.

कृषीी, पशुसंवर्धधन, दुग्धव्यवसाय वि�काास व मत्स्यव्यवसाय वि�भााग

मंंत्राालय, मादााम काामा मागग, हुुताात्मा राजगुरू चौक,

मुं�बई ४०० ०३२, दि�नांं�क १५ ऑक्टोोबर, २०२४.

अधि�सूूचनाा

महाारााष्ट्र गोजातीय प्रजनन (वि�नि�य

मन) अधि�नि�य

म, २०२३.

क्रमांं�क एलव्हीएस-२०२४/प्र.क्र.५१/पदुम-४.—महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ (२०२४ चाा महाा.

५) याच्या कलम ३४ चे पोट-कलम (१), कलम ४ च्या पोट-कलम (२) च्या खंंड (क), कलम ५ च्या पोट-कलम (२) च्या खंंड

(क), कलम ६, कलम ८ च्या पोट-कलम (२), कलम ९, कलम २१ च्या पोट-कलम (१), कलम २५ च्या पोट-कलम (१), कलम

२६ च्या पोट-कलम (१) व कलम २९ यांं�द्वाारे प्रदाान केलेल्या अधिि˜काारांं�चाा वापर करून, करण्याचे प्रस्तााविि¦त केलेल्या पुढीील नि�यमांं�चे

प्रारुप, महााराष्ट्र शाासन, याद्वाारे, त्यामुळेे बाधिि˜त होण्याचाा संभव असलेल्या सर्वव व्यक्तींच्या माहि�तीीसाठीी, उक्त कलम ३४ च्या पोट-कलम

(१) द्वाारे आवश्यक असल्याप्रमाणेे प्रसि�द्ध करीीत आहे; आणि� याद्वाारे अशी नोटीस देण्यात येते की, उक्त नि�यमांं�चे प्रारूप, दि�नांं�क १४

नोव्हेबर, २०२४ रोजी किं�ंवा त्यानंंतर, महााराष्ट्र शाासनााद्वाारे विि¦चाारात घेेण्यात येईल.

२. उक्त प्रारूपाच्या बाबतीत, उपरोक्त दि�नांं�काास किं�ंवा त्यापूर्वी, कोणत्याही व्यक्तीकडूून, महााराष्ट्र शाासनााचे उपसचि�व, (पशुसंवर्धधन)

महााराष्ट्र शाासन, कृषीी, पशुसंवर्धधन, दुग्धव्यवसाय विि¦काास व मत्स्यव्यवसाय विि¦भााग, मंंत्राालय (विि¦स्ताार), हुुताात्मा राजगुरू चौक, मादााम

काामा मागग, मंंत्राालय, मुं�बई ४०० ०३२ यांं�च्याकडेे प्राप्त झाालेले कोणतेेही आक्षेेप किं�ंवा सूचनाा शाासनााकडूून विि¦चाारात घेेण्यात येतील.

१. नि�यमांं�स, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ असे म्हणाावे.

२. व्याख्या.- (१) या नि�यमांं�त, संदर्भाभाा�नुुसार दुसरा अर्थथ आवश्यक नसेेल तर,-

(क) “अधिि˜नि�यम” याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३, असा आहे;

(ख) “जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त” याचाा अर्थथ, मुं�बई शहर व मुं�बई उपनगर जि�ल्ह्यांं�साठीी उपायुक्त, गुणवत्ताा नि�यंंत्रण

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

प्रयोगशााळा, मुं�बई आणि� इतर सर्वव प्रकरणी जि�ल्हा उपायुक्त, पशुसंवर्धधन व दुग्धव्यवसाय विि¦काास यांं�च्या काार्या�लयाचाा प्रभाारी

अधिि˜काारी, असा आहे;

(ग) “शुल्क” याचाा अर्थथ, अधिि˜नि�यमाच्या कलम ४ व कलम ५ अन्वये नोंंदणीी करण्यासाठीी आणि� कलम ७ अन्वये नोंंदणीीचे

नुतनीीकरण करण्यासाठीी आणि� कलम ९ अन्वये दुबार नोंंदणीी प्रमाणपत्र देण्यासाठीी असलेले शुल्क, असा आहे;

(घ) “नमुुनाा” याचाा अर्थथ, या नि�यमांं�स जोडलेला नमुुनाा, असा आहे;

(२) या नि�यमांं�मध्ये वापरलेले, परंतु व्याख्या न केलेले शब्द व वाक्यप्रयोग यां�नाा, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम,

२०२३ यामध्ये जे अर्थथ नेमून दि�लेेले असतील तेच अर्थथ असतील.

३. सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ (एआरटीी) म्हणूून नोंदणीी करण्यासाठी आवश्यक असलेेल्या अर्हताा, अनुभव व

प्रशि�

क्षण.- जर एखादी व्यक्ती पुढीील अर्हहताा धारण करीीत असेल तर, ती सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ (एआरटी) म्हणूून नोंंदणीी

करण्यासाठीी पात्र असेल :-

(१) पशु जनन यातील किं�ंवा पशु जनन व मादीरोग शाास्त्र किं�ंवा पशु जनन, मादीरोग शाास्त्र व प्रसूति�शाास्त्र किं�ंवा पशुवैद्यक

जैवतंंत्रज्ञाान यामधीील पदव्युत्तर पदवीी;

(२) सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान क्षेेत्राातील कि�माान दोन वर्षांंɕचाा अनुभव असावा; आणि�

(३) भाारत सरकाारद्वाारे किं�ंवा पशुवैद्यक शाास्त्रााचे शि�क्षण देणाऱ्या विि¦द्यापीठांं�द्वाारे दि�लेे जाणारे सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान याचे प्रशि�क्षण

यशस्वीरीत्या पूर्णण केलेले असावे.

४. कृत्रि�म रेतन (एआय) तंत्रज्ञ म्हणूून नोंदणीी करण्यासाठी आवश्यक असलेेल्या अर्हताा, अनुभव व प्रशि�

क्षण.- जर

एखादी व्यक्ती, पुढीील अर्हहताा धारण करीीत असेल तर, ती, कृत्रि�म रेतन (एआय) तंत्रज्ञ म्हणूून नोंंदणीी करण्यासाठीी पात्र असेल :-

(एक) भाारतीय पशुवैद्यक परि�षदेेने मान्यताा दि�लेेल्या विि¦द्यापीठामधूून पशुवैद्यक शाास्त्राामधीील पदवीी; किं�ंवा

(दोन) भाारत सरकाारच्या मैत्री (ग्राामीण भाारताातील बहुुपयोगी कृत्रि�त रेतन तंत्रज्ञाान) चे प्रशि�क्षण घेेतलेेले असावे; किं�ंवा

(तीन) जि�नेे इयत्ताा दहाावीची परीक्षा (माध्यमि�क शाालान्त प्रमाणपत्र) उत्तीर्णण केली आहे किं�ंवा त्याच्याशी समकक्ष असणारी

परीक्षा उत्तीर्णण केली आहे आणि� महााराष्ट्र राज्यातील नोंंदणीीकृत कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेमधूून कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञाानााचे प्रशि�क्षण

यशस्वीरीत्या पूर्णण केले आहे आणि� जि�ला पशुसंवर्धधन क्षेेत्राातील कि�माान एक वर्षा�चाा अनुभव आहे; किं�ंवा

(चाार) जि�नेे कृत्रि�म रेतनााचे प्रशि�क्षण पूर्णण केले आहे अशी पशुसखी;

स्पष्टीकरण.- पशुसखी याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र राज्याचे, पशुधन पालक शेतकऱ्यां�नाा सेवा पुरविि¦ण्यासाठीी महााराष्ट्र राज्य ग्राामीण

जीवोन्नतीी अभि�याान (एमएसआरएलएम) याद्वाारे नि�वड केलेल्या पशु आरोग्य सेवा काार्ययकर्त्यां�ंɕचाा समूह, असा आहे.

५. नोंदणीी व नुतनीकरण.-

(१) रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�

काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा

(एआयटीआय), सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ञ यां�चीी नोंंदणीी,

पुढीीलप्रमाणेे करण्यात येईल : -

(क) रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण प्रयोगशााळा किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण

संस्थाा (एआयटीआय), सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) सेवा पुरवठााकाार किं�ंवा सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ञ

यां�चीी नोंंदणीी करण्याचाा अर्जज, नमुुनाा अ मध्ये, दोन प्रतींत, प्राधिि˜करणाकडेे सादर करण्यात येईल.

(ख) नोंंदणीीचाा किं�ंवा नोंंदणीीच्या नुतनीीकरणाचाा प्रत्येक अर्जज, पुढीीलप्रमाणेे असलेल्या, आवश्यक शुल्कांं�सहीत सादर

करण्यात येईल :-

अनु

क्रमांं�क

गोजातीय प्रजनन काार्यय

नोंंदणीी शुल्क

नोंंदणीीचे

नुतनीीकरण

(१)

(२)

(३)

(४)

(१)

रेत केंद्र

रु. ३०,०००

रु. १५,०००

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(१)

(२)

(३)

(४)

(२)

भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा

(in-vitro) फलन प्रयोगशााळा

रु. २०,०००

रु. १०,०००

(३)

कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा

रु. २०,०००

रु. १०,०००

(४)

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार

रु. २०,०००

रु. १०,०००

(५)

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ञ

रु. १०,०००

रु. ५,०००

(ग) नोंंदणीीचाा अर्जज प्राप्त झााल्यावर, प्राधिि˜करण, अर्जा�तीील तपशि�लााची पडतााळणीी करीील.

(घ) प्राधिि˜करण, अर्जा�तीील तपशि�लााची पडतााळणीी केल्यानंंतर आणि� अर्जजदाार हा नोंंदणीीसाठीी पात्र आहे याबद्दल स्वतःःची

खात्री पटल्यावर, प्राधिि˜करण सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञाास नमुुनाा ब मध्ये नोंंदणीी प्रमाणपत्र देऊ शकेेल अथवाा त्याची काारणेे

नोंंदविि¦ल्यानंंतर, अर्जज फेटाळू शकेेल.

(ड) प्राधिि˜करण किं�ंवा याबाबतीत प्राधिि˜कृत केलेले अधिि˜काारी, नोटीस दि�ल्यानंंतर, रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण प्रयोगशााळा किं�ंवा

प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा (एआयटीआय), सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी)

सेवा पुरवठााकाार यांं�च्या जागेच्या तपाासणीसह चौकशीी करीील.

(च) प्राधिि˜करण, अर्जा�मध्ये दि�लेेल्या तपशीलाची पडतााळणीी केल्यानंंतर व तपाासणीनंंतर आणि� अर्जजदाार, त्याची नोंंदणीी

करण्यासाठीी पात्र आहे याबद्दल स्व:तााची खात्री पटल्यानंंतर, रेत केंद्र, भृणप्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म

रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा किं�ंवा सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार यां�नाा दोन प्रतींमध्ये नमुुनाा क मध्ये नोंंदणीी प्रमाणपत्र देऊ शकेेल,

किं�ंवा त्याची काारणेे नोंंदविि¦ल्यानंंतर अर्जज फेटाळू शकेेल.

(छ) प्राधिि˜करण, नोंंदणीी प्रमाणपत्र देण्याच्या किं�ंवा नूतनीीकरण करण्याच्या अर्जांंɕचाा अभि�लेेख नमुुनाा आय मध्ये काायमस्वरूपी

ठेवील.

(२) रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार, कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी नोंंदणीी पुढीीलप्रमाणेे करण्यात येईल :-

(क) रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी नोंंदणीी करण्याचाा अर्जज, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन

उपआयुक्तााकडेे नमुुनाा ड मध्ये दोन प्रतींत करण्यात येईल.

(ख) नोंंदणीीचाा किं�ंवा नोंंदणीीच्या नूतनीीकरणाचाा प्रत्येक अर्जज, पुढीीलप्रमाणेे असलेल्या, आवश्यक त्या शुल्काासह सादर

करण्यात येईल :-

अनु.

क्रमांं�क

गोजातीय प्रजनन काार्यय

नोंंदणीी शुल्क

नोंंदणीीचे नूतनीीकरण

(१)

(२)

(३)

(४)

(१)

रेत बँक

रु. २०,०००

रु. १०,०००

(२)

कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार

रु. २०,०००

रु. १०,०००

(३)

कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ

रु. १,०००

रु. ५००

(ग) जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त नोंंदणीीसाठीी अर्जज प्राप्त झााल्यावर, अर्जा�तीील तपशि�लांं�ची पडतााळणीी करीील.

(घ) जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त अर्जा�चीी तपशीलवार पडतााळणीी केल्यानंंतर आणि� अर्जजदाार नोंंदणीीसाठीी पात्र असल्याबद्दल

स्वत:ची खात्री पटल्यानंंतर तो, कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााला नमुुनाा-इ मध्ये नोंंदणीी प्रमाणपत्र देऊ शकेेल किं�ंवा त्याची काारणेे नोंंदविि¦ल्यानंंतर,

अर्जज फेटाळू शकेेल.

(ङ) जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त किं�ंवा याबाबतीत प्राधिि˜कृत केलेला अधिि˜काारी, नोटीस दि�ल्यानंंतर कृत्रि�म रेत बँकेच्या,

कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराच्या जागेच्या तपाासणीसह चौकशीी करीील.

भााग चाार-ब-४२७–१अ

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(च) जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त, अर्जा�मध्ये दि�लेेल्या तपशि�लांं�ची पडतााळणीी व तपाासणी केल्यानंंतर आणि� अर्जजदाार त्याची

नोंंद करण्यासाठीी पात्र असल्याबद्दल स्वत:ची खात्री पटल्यानंंतर तो, रेत बँक व कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराला दोन प्रतीत नमुुनाा-फ

मध्ये नोंंदणीी प्रमाणपत्र देऊ शकेेल किं�ंवा त्याची काारणेे नोंंदविि¦ल्यानंंतर अर्जज फेटाळू शकेेल.

(छ) जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त, नोंंदणीी प्रमाणपत्र देण्याच्या किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याच्या अर्जांंɕचाा काायमस्वरूपी अभि�लेेख

नमुुनाा-आय मध्ये ठेवील.

६. नोंदणीीच्या अटी व शर्ती.—

(१) एकाापेक्षा अधिि˜क गोजातीय प्रजनन उपक्रमाच्या नोंंदणीीसाठीी स्वतंंत्र अर्जज करण्यात येईल.

(२) एकदाा प्रदाान केलेले अर्जा�चेे शुल्क परत करण्यात येणार नााही.

(३) नोंंदणीीकृत रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा,

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार, नोंंदणीी प्रमाणपत्रााची एक प्रत त्यांं�च्या व्यवसायाच्या

जागी दर्शशनी ठि�कााणी प्रदर्शि�ित करीील.

(४) सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ आणि� कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चेे नोंंदणीी प्रमाणपत्र अहस्तांं�तरणीय असेल.

(५) प्राधिि˜करणाच्या किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााच्या पूर्ववपरवानगीीशि�वााय, रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा

प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, रेत बँक,

कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार यां�चीी मालकी किं�ंवा व्यवस्थाापन यांं�त कोणतााही बदल केला जाणार नााही.

(६) रेत केंद्राची, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळेेची, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेची,

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकााराची, रेत बँकचीी, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराची मालकी किं�ंवा व्यवस्थाापन बदलल्यास

अथवाा तसेे म्हणूून कााम करण्याचे बंद केल्यास नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या दोन्ही प्रती, प्राधिि˜करणाकडेे किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन

उपायुक्तााकडेे सुपूर्दद करण्यात येईल.

(७) नोंंदणीीच्या नुतनीीकृत प्रमाणपत्रााच्या दोन प्रती मि�ळााल्यावर किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याचाा अर्जज नााकाारल्याचाा पत्रव्यवहाार

मि�ळााल्यावर, अर्जजदााराकडूून, पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या दोन्ही प्रती ताात्कााळ प्राधिि˜करणाकडेे किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन

उपायुक्तााकडेे सुपूर्दद करण्यात येतील.

(८) सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ आणि� कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�नाा नोंंदणीी प्रमाणपत्र देणेे किं�ंवा नोंंदणीीचाा अर्जज नााकाारणेे याबाबत,

नोंंदणीीचाा अर्जज प्राप्त झााल्याच्या दि�नांं�काापासून तीस दि�वसांं�च्या काालावधीत, अर्जजदााराला कळविि¦ण्यात येईल.

(९) रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा (in-vitro) प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार यां�नाा नोंंदणीी प्रमाणपत्र देणेे किं�ंवा नोंंदणीीचाा अर्जज नााकाारणेे

याबाबत, नोंंदणीीचाा अर्जज प्राप्त झााल्याच्या दि�नांं�काापासून नव्वद दि�वसांं�च्या काालावधीत, अर्जजदााराला कळविि¦ण्यात येईल.

७. वळूचे प्रमााणन.—

(१) वळूूच्या प्रमाणनाासाठीी, प्राधिि˜करणाकडेे, नमुुनाा-ग मध्ये, दोन प्रतींत अर्जज करण्यात येईल.

(२) प्राधिि˜करण, अर्जा�च्या तपशि�लांं�ची पडतााळणीी केल्यानंंतर आणि� वळूू प्रमाणि�त करताा येईल याबद्दल स्वतःःची खात्री

पटल्यानंंतर, प्राधिि˜करण, वळूू प्रमाणि�त करू शकेेल किं�ंवा त्याची काारणेे नोंंदविि¦ल्यानंंतर, वळूू प्रमाणनााचाा अर्जज फेटाळू शकेेल.

(३) प्राधिि˜करण, नमुुनाा-इ मध्ये, वळूू प्रमाणि�त करीील.

८. वळूचे प्रमााणन करण्याच्या अटी व शर्ती.—

(१) रेत केंद्रांं�मध्ये रेत नि�र्मि�ितीीसाठीी वापरल्या जाणाऱ्या वळूूची, भाारत सरकाारने, वेळोवेळी अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत

उत्पादनााच्या कि�माान मानक नि�यमामध्ये नमूूद केलेल्या विि¦नि�र्देेशाानुसार व मानकांं�नुुसार नि�वड करण्यात येईल.

(२) संबंधिि˜त रेत केंद्र, वळूू प्रमाणनााची काार्ययवाही करण्यापूर्वी वळूूची, वळूू सुदृढताा परीक्षा (बी एस इ) करीील.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(३) कृत्रि�म रेतनााच्या बाबतीत, कृत्रि�म रेतनाासाठीी नि�र्मि�ितीीसाठीी वापरल्या जाणाऱ्या वळूूची, त्या प्रयोजनाासाठीी उपलब्ध

असलेल्या ऑनलााईन पद्धतीद्वाारे नोंंदणीी करण्यात येईल याची संबंधिि˜त रेत केंद्र सुनि�श्चि�िती

ी करीील. सर्वव वेळी, त्या वळूूला सुरक्षि�तपणेे

व काायमस्वरुपी विि¦शि�ष्ट ओळख क्रमांं�क देणेे, त्या रेत केंद्रासाठीी अनि�वाार्यय असेल.

(४) रेत केंद्रात किं�ंवा कोणत्याही पशुजनन काार्ययक्रमात दााखल करण्यापूर्वी वळूूचे सूत्रसमूहचि�त्रण करणेे केंद्रासाठीी अनि�वाार्यय

असेल.

(५) केंद्र सरकाारच्या किं�ंवा राज्य शाासनााच्या नाामांं�कि�त प्रयोगशााळांं�कडील कि�माान मानक नि�यमामध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केल्याप्रमाणेे

जनुकीय रोगां�बााबत वळूूची चााचणीी करण्यात येईल, याची रेत केंद्र सुनि�श्चि�िती

ी करीील.

(६) रेत केंद्रात, रेत नि�र्मि�ितीीसाठीी प्राप्त केलेल्या वळूूचाा, पैदाास चााचणीी (पी टी) किं�ंवा प्रजाती नि�वड (पी एस) यां�चीी राज्य

पशुजनन धोरणानुसार नोंंद करण्यात येईल.

९. दुबार नोंदणीी प्रमााणपत्र.—

(१) रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार आणि� कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या

दुबार नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या प्रत्येक अर्जा�सोबत, रुपये एक हजाार इतकेे शुल्क सादर करण्यात येईल.

(२) प्राधिि˜करण, किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त दुबार नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या अर्जांंɕचाा काायमस्वरूपी अभि�लेेख

नमुुनाा-आय मध्ये ठेवील.

१०. नि�धीीचाा वापर.—

(१) प्राधिि˜करणाचाा विि¦त्तीय व्यवहाार, राज्य विि¦त्तीय नि�यम व विि¦नि�यमांं�द्वाारे नि�यमि�त करण्यात येईल. मुं�बई विि¦त्तीय नि�यम,

१९५९, महााराष्ट्र कोषागार नि�यम, १९६८, महााराष्ट्र आकस्मि�िक

खर्चच नि�यम, १९६५, विि¦त्तीय अधिि˜काार विि¦नि�यम, १९७८ आणि�

महााराष्ट्र शाासनााला लागू असतील असे इतर कोणतेेही नि�यम व विि¦नि�यम हे, योग्य त्या फेरफारांं�सह, प्राधिि˜करणाला लागू असतील.

(२) सदस्य-सचि�व, महााराष्ट्र गोजातीय पशुजनन नि�याामक प्राधिि˜करण, प्राधिि˜करणाच्या अध्यक्षाच्या नि�यंंत्रण व पर्ययवेक्षणााखाली,

लेखा पुस्तकेे, संबंधिि˜त दुय्यम नोंंदवह्या, प्रमाणकेे आणि� इतर संबंधिि˜त दस्तऐवज, ज्या रीतीने शाासकीय व्यवहाारांं�चाा अभि�लेेख ठेवला

जातो त्याच रीतीने ठेवण्यास जबाबदाार असेल.

(३) प्रत्येक ति�मााहीत मि�ळाालेल्या उत्पन्नााच्या आणि� केलेल्या खर्चाचाा�चाा तपशील, प्राधिि˜करणाच्या बैठकीीत मान्यतेसाठीी सादर

करण्यात येईल.

(४) प्राधिि˜करणाच्या मान्यतेशि�वााय, कोणतााही खर्चच करण्यात येणार नााही.

११. प्रााधि�करणााचाा वार्षि�िक अहवााल.—

(१) प्राधिि˜करण, आधीच्या विि¦त्तीय वर्षांंɕमधीील वार्षि�िक विि¦त्तीय विि¦वरणपत्रांं�सह वार्षि�िक अहवााल तयाार करीील.

(२) वार्षि�िक अहवााल, पुढीील वर्षा�च्या ३१ जुलैपर्यंंत राज्य शाासनााला सादर करण्यात येईल.

१२. अभि�लेेख ठेेवणे.—

(१) पुस्तक पालन व लेखांं�कनाच्या सर्ववसाधारण तत्त्वां�नुुसार, प्रत्येक रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन

प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ, रेत बँँक, कृत्रि�म

रेतन सेवा पुरवठााकाार वकृृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�नीी अभि�लेेख ठेवावयाचाा आहे:

परंतु, राज्याच्या पशुसंवर्धधन विि¦भाागात नि�युुक्त केलेल्या कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञांं�नीी कृत्रि�म रेतनााचाा अभि�लेेख स्वतंंत्रपणेे ठेवण्याची

आवश्यकताा नााही.

(२) प्रत्येक रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन

तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार आणि� कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ अभि�लेेखाचे

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

वार्षि�िक व सहामाही विि¦वरणपत्रे, त्याच वर्षा�च्या ३१ जुलैपूर्वी आणि� पुढीील वर्षा�च्या ३१ जानेवारीपूर्वी प्राधिि˜करणाला किं�ंवा यथाास्थि�िति�,

जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्ताास दोन प्रतींत सादर करतील.

(३) प्राधिि˜करणास किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्ताास, कोणत्याही वेळी, कोणतेेही नोंंदणीीकृत रेत केंद्र, भ्रूूण

प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार आणि� कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी तपाासणी करताा येईल.

१३. अपरााध आपसात मि�टवणे.—

(१) आरोपी व्यक्तीस, एकतर कोणतााही खटलाा दााखल करण्यापूर्वी किं�ंवा त्यानंंतर कोणतााही अपराध आपसात मि�टविि¦ण्यासाठीी

अधिि˜नि�यमाच्या कलम २१ अन्वये अर्जज करताा येईल.

(२) पोट-नि�यम (१) खालील अर्जज प्राप्त झााल्यावर, त्याची पडतााळणीी केल्यानंंतर, प्राधिि˜करणास, त्या अर्जा�त नमूूद केलेल्या

अपराधाच्या तपशि�लाासंदर्भाभाा�तीील अहवााल किं�ंवा अशाा अर्जा�च्या तपाासणीसाठीी जी संबंधिि˜त वाटेल अशी इतर कोणतीीही माहि�तीी,

संबंधिि˜त पशुसंवर्धधन उपायुक्तााकडूून मागविि¦ताा येईल.

(३) प्राधिि˜करणास किं�ंवा याबाबतीत प्रधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्यास किं�ंवा अधिि˜कााऱ्यास, अर्जज मि�ळााल्यापासून नव्वद

दि�वसांं�च्या आत, उक्त अर्जा�चाा आशय विि¦चाारात घेेतल्यानंंतर, त्याच्या पुढीील काार्ययवाहीत अर्जजदााराने सहकाार्यय केले असल्याची आणि�

त्या प्रकरणासंबंधिि˜त असणारी संपूर्णण व सत्य वस्तुस्थि�ितीी उघड केली असल्याची खात्री पटल्यावर, आदेशााद्वाारे, आपसमेळ रक्कम

नि�र्देेशि�त करणारा अर्जज मान्य करीील आणि� खटलाा भरण्यापासून त्याला उन्मुक्ती देईल किं�ंवा काारणेे नमूूद करून असा अर्जज फेटळीील.

(४) अर्जजदााराला, त्याचे म्हणणेे मांं�डण्याची संधी दि�ल्याशि�वााय, पोट -नि�यम (३) खालील अर्जा�वर नि�र्णणय करण्यात येणार

नााही.

(५) अर्जजदाार, पोट-नि�यम (३) खालील आदेश मि�ळााल्याच्या दि�नांं�काापासून सात दि�वसांं�च्या काालावधीच्या आत, प्राधिि˜करणाने

किं�ंवा, यथाास्थि�िति�, प्राधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्याने किं�ंवा अधिि˜कााऱ्याने आदेश दि�ल्याप्रमाणेे आपसमेळ रक्कम प्रदाान करीील

आणि� अशी रक्कम प्रदाान केल्याचाा पुरावा त्याला देईल.

(६) जर अर्जजदााराने पोट-नि�यम (५) मध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या मुदतीीच्या आत, आपसमेळ रक्कम प्रदाान करण्यात कसूूर

केली असेल तर, पोट-नि�यम (३) खाली दि�लेेला आदेश, नि�रर्थथक व रद्दबातल ठरेेल.

(७) जर आपसमेळ काार्ययवाहीच्या ओघात, अशाा व्यक्तीने कोणतााही महत्वाचाा तपशील लपविि¦ला होताा किं�ंवा खोटा पुरावा

दि�लेेला होताा याबाबत प्राधिि˜करणाची किं�ंवा प्राधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्याची किं�ंवा अधिि˜कााऱ्याची खात्री पटलीी तर, एखाद्या

व्यक्तीला पोट-नि�यम (३) अन्वये दि�लेेली उन्मुक्ती, कोणत्याही वेळी त्यास मागे घेेताा येईल. त्यानंंतर, ज्या अपराधाबाबत उन्मुक्ती

दि�लीी होती त्या अपराधाबद्दल किं�ंवा आपसमेळ काार्ययवाहीच्या संबंधात त्याच्याकडूून घडला असल्याचे दि�सूून येईल आणि� त्याबाबतीत,

जणू कााही अशी उन्मुक्ती देण्यात आली नव्हतीी असे समजूून, अधिि˜नि�यमाच्या तरतुदी लागू होतील.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना अ

[नि�यम ५(१)(क) पहा]

(सहपत्र म्हणूून आधारभूत दस्तऐवजांं�सह न दोन प्रतींमध्ये सादर कराावयाचाा)

रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार,

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जा�चाा नमुुनाा.

१.

अर्जजदााराचे नााव

(नोंंदणीी करण्याची मागणी करणाऱ्या संस्थेेचे नााव नमुुद कराा)

२.

अर्जजदााराचाा पत्ताा

३.

त्याच्या स्व-साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधार (युआयडीएआय) क्रमांं�क आणि�

पॅन कााडड क्रमांं�क

४.

नोंंदणीी कराावयाच्या सुविि¦धेचाा प्रकाार

(रेत केंद्र, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळा, कृत्रि�म

रेतन प्रशि�क्षण संस्थाा, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाार, सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जज केला आहे की कसेे हे कृपया

विि¦नि�र्दि�िष्ट कराा.)

५.

पूर्णण नााव आणि� पत्ताा/पत्ते तसेेच, संस्थेेच्या मालकीचाा प्रकाार.

रेत केंद्राचे, भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेेचे, कृत्रि�म

रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेचे, सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाारचे, सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान तज्ञााचे संपर्क तपशील / ई-मेल पत्ताा (पत्ते):-

६.

संस्थेेच्या मालकीचाा प्रकाार

(वैयक्ति�िक / मालकी / भाागीदाारी / कंपनी / सहकाारी / इतर कोणतीीही

असल्यास, विि¦नि�र्दि�िष्ट कराायचाा).

७.

वैयक्ति�िक मालकी व्यति�रि�क्त संस्थेेचाा इतर प्रकाार असल्यास, म्हणूून

संस्थाापन नि�यमावलीची प्रत आणि� व्यवस्थाापनाासाठीी जबाबदाार असलेल्या

इतर व्यक्तींची नाावे व पत्ते सहपत्रे म्हणूून सादर कराा.

८.

संस्थेेचाा प्रकाार

(नमूूद कराावयाचाा शाासकीय/स्थाानि�क क्षेेत्राातील /खाजगी/खाजगी

प्रयोगशााळा/ अन्य कोणतीीही.)

९.

प्रत्येक साधनसाामग्रीची बनाावट व प्रति�कृृती यांं�सह उपलब्ध साधनसाामग्री

(जर सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची मागणी केलेली असेल

तर, जागा रि�क्त सोडा (यादी स्वतंंत्र काागदाावर जोडावयाची आहे).

१०. कर्ममचााऱ्यां�चीी नाावे, अहर्ताताा�, अनुभव व नोंंदणीी क्रमांं�क (सहपत्र म्हणूून सादर

करताा येईल) (जर सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची मागणी

केलेली असले तर, जागा रि�क्त सोडा)

११. केवळ नूतनीीकरण अर्जांंɕसाठीी

(क) नोंंदणीी क्रमांं�क:

(ख) विि¦द्यमान नोंंदणीी प्रमाणपत्र दि�ल्याचाा दि�नांं�क व विि¦द्यमान नोंंदणीी

प्रमाणपत्र समाप्त होण्याचाा दि�नांं�क.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

घोोषणाापत्र

मी, श्रीी./श्रीीमतीी/कु./डॉ............................................... यांं�चाा/यां�चीी ………………………………………………………..

मुलगा/मुलगी/पत्नी, वय………………वर्षे, राहणाार ……………………………………………… ,………………………………..……….……

(पदनााम दर्शशवा) म्हणूून …………………………………………………………….. (नोंंदणीी कराावयाच्या संस्थेेचे नााव दर्शशवा) मध्ये कााम

करि�त असून याद्वाारे, असे घोषि�त करतो / करते की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणि� महााराष्ट्र

गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ याच्या तरतुदी वाचल्या आहेत आणि� त्या समजूून घेेतल्या आहेत. मी असेही घोषि�त करतो/

करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली माहि�तीी, माझ्या संपुर्णण माहि�तीीप्रमाणेे व विि¦श्वासाप्रमाणेे सत्य व खरीी आहे.

दि�नांं�क :

ठि�कााण :

(……………………………………………………………….)

नोंंदणीी कराावयाच्या संस्थेेच्या वतीीने स्वाक्षरीी करण्यासाठीी

प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

[नोंंदणीी करण्याची मागणी करणाऱ्या संस्थेेची मोहोर]

भााग चाार-ब-४२७–२

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

पोचपाावती

(नि�यम ५(१) (ब) पहा)

रेत केंद्राची*/भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेेची*/ कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेची*/ सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान

सेवा पुरवठााकााराची*/ सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञााची नोंंदणीी करण्यासाठीी* / नोंंदणीीचे करण्यासाठीी* नमुुनाा अ मधीील दोन प्रतीमध्ये.)

.................................................................... (अर्जजदााराचे नााव व पत्ताा) यांं�च्या कडूून प्राधिि˜करणाला ................ (दि�नांं�क)

प्राप्त झााला आहे.

*नमुुनाा अ मधीील अर्जा�सोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�च्या यादीची पडतााळणीी करण्यात आली आहे आणि� ती अचूक असल्याचे

आढळूून आले आहे.

किं�ंवा

*पडतााळणीी केल्यावर असे आढळूून आले की, सहपत्रकांं�च्या यादीमध्ये नमूूद केलेले पुढीील दस्तऐवज प्रत्यक्षात जोडलेले नााहीत.

ही पोचपाावतीी, अर्जजदााराला, नोंंदणीी करण्याचाा किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याचाा कोणतााही हक्क प्रदाान करीीत नााही.

(…………………………………………………………….)

प्राधिि˜कााऱ्याची किं�ंवा प्राधिि˜करणाच्या काार्या�लयातील

प्राधिि˜कृत व्यक्ती स्वाक्षरीी व पदनााम.

मोहोर

दि�नांं�क :

ठि�कााण:

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना ब

[नि�यम ५(१)(घ) पहा]

नोंंदणीी प्रमाणपत्र

(दोन प्रतीमध्ये द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ४ च्या पोट-कलम (२) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारांं�चाा वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नि�याामक प्राधिि˜करण याद्वाारे, …………. रोजी संपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमान्वये सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञ म्हणूून ………………………………………. (नााव व पत्ताा) याची नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमास आणि� त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�ना अधीन राहून करण्यात येत आहे आणि� त्याचे कोणतेेही

उल्लंघन केल्यास, खटलाा दााखल करण्याबरोबरच उक्त पाच वर्षांंɕचाा काालावधी संपण्यापूर्वी हे नोंंदणीी प्रमाणपत्र नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द

करण्यात येईल.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या वैधतेेचाा काालावधी :-

प्राधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

मोहोर

दि�नांं�क :

भााग चाार-ब-४२७–२अ

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना क

[नि�यम ५ (१) (ज) पहा]

नोंंदणीी प्रमाणपत्र

(दोन प्रतीमध्ये नि�र्गगमि�त कराावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ च्या कलम ४ च्या पोट-कलम (१) अन्वये प्रदाान केलेल्या अधिि˜काारांं�चाा

वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नि�यमन प्राधिि˜करण याव्दाारे, ...............रोजी संपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी करि�ताा,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमान्वये, रेत केंद्राची/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in vitro) फलन प्रयोगशााळेेची/ कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण

संस्थेेची/ सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठाा * नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमास व त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�स अधीन राहून करण्यात येत आहे आणि� त्याचे कोणतेेही

उल्लंघन केल्यास खटलाा दााखल करण्याबरोबरच उक्त पाच वर्षांंɕचाा काालावधी समाप्त होण्यापूर्वी हे नोंंदणीी प्रमाणपत्र नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द

करण्यात येईल.

क. रेतकेंद्राचे/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in vitro) फलन प्रयोगशााळेेचे/ कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेचे / सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकााराचे नााव व पत्ताा..........

ख. त्याच्या व्यवसायाच्या जागी ठळक

ठि�कााणी रेत केंद्राने/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोनलि�काा (in vitro फलन) प्रयोगशााळेेने/

कृत्रि�म जनन प्रशि�क्षण संस्थेेने/ सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकााराने, या प्रमाणपत्रााची एक प्रत, प्रदर्शि�ित कराावी.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क:-

४. यापूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या वैधतेेचाा काालावधी:- -------------पासून------------ पर्यंंत

(केवळ नुतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीी प्रमाणप्रत्राासाठीी)

प्राधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम

दि�नांं�क: म

ोोहोर

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना ड

[नि�यम ५ (२) (क)]

(सहपत्रे म्हणूून आधारभूत दस्तऐवजासह दोन प्रतींमध्ये सादर कराावयाचाा)

रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या नांं�दणीीसाठीी अर्जा�चाा नमुुनाा

१. अर्जजदााराचे नााव :-

(नोंंदणीी करण्याची मागणी करणाऱ्या संस्थेेचे नााव नमूूद कराा)

२. अर्जजदााराचाा पत्ताा :-

३. त्याच्या साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधारकााडड (युआयडीएआय) क्रमांं�क व पॅन कााडड क्रमांं�क :-

४. नोंंदणीी कराावयाच्या सुविि¦धेचाा प्रकाार :-

(रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाार

व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जज

केला आहे किं�ंवा कसेे हे कृपया विि¦नि�र्दि�िष्ट कराा)

५. रेत बँकेवे, कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराचे

व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााचे संपूर्णण नााव व पत्ताा/पत्ते

तसेेच, संपर्क तपशील/ई-मेल पत्ताा (पत्ते):-

६. संस्थेेच्या मालकीचाा प्रकाार (वैयक्ति�िक/ मालकी/

भाागीदाारी/ कंपनी/ सहकाारी/ इतर कोणतीीही

असल्यास विि¦नि�र्दि�िष्ट करणेे) :-

७. वैयक्ति�िक मालकी व्यति�रि�क्त संस्थेेचाा इतर प्रकाार

असल्यास, संस्थाापन नि�यमावलीची प्रत व व्यस्थाापन

करण्याकरि�ताा जबाबदाार असलेल्या इतर व्यक्तींची नाावे व पत्ते

सहपत्र म्हणूून सादर कराा:-

८. संस्थेेचाा प्रकाार (शाासकीय/ स्थाानि�क क्षेेत्राातील

/ खाजगी/ खाजगी प्रयोगशााळा/ नमुुद कराावयाची

अन्य कोणतीीही संस्थाा) :-

९. प्रत्येक साधन सामग्रीची बनाावट व प्रति�कृृती

यांं�सह उपलब्ध साधनसाामग्री (जर कृत्रि�म रेतन

तंत्रज्ञाानाासाठीी नोंंदणीीची मागणी केली असेल तर, जागा रि�क्त सोडावी)

(स्वतंंत्र काागकदाावर यादी जोडावयाची आहे) :-

१०. कर्ममचााऱ्यां�चीी नाावे, अर्हहताा, अनुभव व नोंंदणीी

क्रमांं�क (सहपत्र म्हणूून सादर करताा येईल) कृत्रि�म

रेतन तंत्रज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची मागणी केली असेल तर, जागा रि�क्त सोडा :-

११. केवळ नुतनीीकरण अर्जांंɕसाठीी

(क) नोंंदणीी क्रमांं�क:-

(ख) विि¦द्यमान नोंंदणीी प्रमाणपत्र

दि�नांं�क व समाप्त होण्याचाा दि�नांं�क :-

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

घोोषणाापत्र

मुलगा/मुलगी/पत्नी, वय……………… वर्षे, राहणाार …………………………………………………………………………………………… ,

………………………………..……….…… (पदनााम दर्शशवा) म्हणूून ……………………………………………………………………………..

(नोंंदणीी कराावयाच्या संस्थेेचे नााव दर्शशवा) मध्ये कााम करि�त असून याद्वाारे, असे घोषि�त करतो / करते की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय

प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणि� महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ यांं�च्या तरतुदी वाचल्या आहेत

आणि� त्या समजूून घेेतल्या आहेत. मी असेही घोषि�त करतो/करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली माहि�तीी, माझ्या संपुर्णण माहि�तीीप्रमाणेे व

विि¦श्वासाप्रमाणेे सत्य व खरीी आहे.

दि�नांं�क :

ठि�कााण :

(........................................)

नोंंदणीी कराावयाच्या संस्थेेच्या वतीीने स्वाक्षरीी करण्यास

प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

[नोंंदणीी करण्याची मागणी करणाऱ्या संस्थेेची मोहोर]

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

पोचपाावती

(नि�यम ५(२) (ब) पहा)

रेत बँकेची*/ कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराची*/ कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााची नोंंदणीी करण्यासाठीी* / नुतनीीकरण करण्यासाठीी* नमुुनाा

ड मधीील अर्जज दोन प्रतीमध्ये.) .................................................................... (अर्जजदााराचे नााव व पत्ताा) करण्यासाठीी यांं�च्या

कडूून प्राधिि˜करणाला ................ (दि�नांं�क) प्राप्त झााला आहे.

*नमुुनाा ड मधीील अर्जा�सोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�च्या यादीची पडतााळणीी करण्यात आली आहे आणि� ती अचूक असल्याचे आढळूून

आले आहे.

किं�ंवा

(…………………………………………………………….)

स्वाक्षरीी व पदनााम.

जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााची, किं�ंवा

प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीची

मोहोर

दि�नांं�क :

ठि�कााण:

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना इ

[नि�यम ५(२)(च) पहा]

नोंंदणीी प्रमाणपत्र

(दोन प्रतीत द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ५ च्या पोट-कलम (२) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारांं�चाा वापर करून, जि�ल्हा पशुसंवर्धधनचाा उपायुक्त, ................. याद्वाारे, ……...……. रोजी संपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी

उपरोक्त अधिि˜नि�यमान्वये कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ म्हणूून ……………………………………………………… …………. (नााव व पत्ताा) याची

नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमास आणि� त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�ना अधीन राहून, करण्यात येत आहे आणि� त्याचे कोणतेेही

करण्यात येईल.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या वैधतेेचाा काालावधी. :-

(केवळ नूतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीी प्रमाणपत्राासाठीी) ……… ते ………. पर्यंंत

जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

मोहोर

दि�नांं�क:

भााग चाार-ब-४२७–३

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना फ

[नि�यम ५(२)(ज) पहा]

नोंंदणीी प्रमाणपत्र

(दोन प्रतीत द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ५ च्या पोट-कलम (१) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारांं�चाा वापर करून, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त, .............. याद्वाारे, …………. रोजी संपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमान्वये रेत बँकेची / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराची नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमास आणि� त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�सह अधीन राहून, करण्यात येत आहे आणि� त्याचे कोणतेेही

करण्यात येईल.

क. रेतन बँकेचे / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराचे नााव व पत्ताा ………………..

ख. रेतन बँकेने / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराने या प्रमाणपत्रााची एक प्रत त्याच्या व्यवसायाच्या जागी ठळक

ठि�कााणी प्रदर्शि�ित कराावी.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमाणपत्रााच्या वैधतेेचाा काालावधी. :-

(केवळ नूतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीीच्या प्रमाणपत्राासाठीी) ……… ते ………. पर्यंंत

जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

मोहोर

दि�नांं�क:

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना ग

[नि�यम ७(१) पहा]

(सहपत्र म्हणूून आधारभूत दस्तऐजांं�सह दोन प्रतीत सादर कराावयाचे)

वळूच्या / वळूंंȾच्या प्रमााणपत्रासाठी अर्जा�चाा नमुना

१. अर्जजदााराचे नााव :-

(रेतन केंद्राच्या मालकााचे / व्यवस्थाापन प्रमुखाचे नााव नमूूद कराा):-

२. रेतन केंद्राचे पूर्णण नााव व पत्ताा/पत्ते तसेेच संपर्क तपशि�ल / ई-मेल पत्ताा (पत्ते) :-

३. त्याच्या स्व साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधार (यूआयडीएआय) क्रमांं�क व पॅन कााडड क्रमांं�क:-

४. रेतन केंद्राचाा नोंंदणीी क्रमांं�क:-

५. संस्थेेचाा प्रकाार (शाासकीय / स्थाानि�क क्षेेत्राातील / खाजगी/ अन्य कोणतीीही नमूूद कराावयाची) :-

६. वळूूचे तपशील भाारत सरकाारने वेळोवेळी अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत उत्पादनााच्या कि�माान मानक नि�यमामध्ये नमूूद केलेल्या

विि¦नि�र्देेशांं�नुसार/ मानकांं�नुुसार असलेल्या प्रमाणपत्राामधीील प्रमाणन करण्याचे प्रस्तााविि¦त केलेल्या वळूूचाा तपशील (सहपत्र म्हणूून सादर

करताा येईल) :-

७. सहपत्रांं�चीी यादी:

(कृपया, या अर्जा�सोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�चीी/ आधारभूत/ दस्तऐवजां�चीी यादी जोडा.)

(...........................)

नोंंदणीी केलेल्या रेत केंद्राच्या वतीीने स्वाक्षरीी

करण्यासाठीी प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे

नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

भााग चाार-ब-४२७–३अ

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

घोोषषणपत्र

मी, श्रीी./ श्रीीमतीी./ कुमार./ डॉ. ……………........................ यांं�च्या मुलगा/ पत्नी, वय ……. वर्षे, राहणाार ………., .……………

मध्ये (नोंंदणीी कराावयाच्या संस्थेेचे नााव दर्शशवा) ………… म्हणूून (पदनााम दर्शशवा) कााम करीीत असून, याद्वाारे असे घोषि�त करतो/ करते

की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणि� महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४

वाचलाा आहे व समजूून घेेतलाा आहे. मी असेही घोषि�त करतो/ करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली माहि�तीी, माझ्या संपूर्णण माहि�तीी प्रमाण

व विि¦श्वासाप्रमाणेे सत्य व खरीी आहे.

(.........................)

नोंंदणीी केलेल्या रेतन केंद्राच्या वतीीने स्वाक्षरीी

करण्यासाठीी प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे

नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

[नोंंदणीी केलेल्या रेतन केंद्राची मोहोर]

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

पोचपाावती

[नि�यम ७(२२) पहा]

…………………………………………………………………………………. (रेत केंद्राचे नााव व पत्ताा) यांं�चाा, वळूूचे प्रमाणन

करण्यासाठीी दोन प्रतीतील नमुुनाा ग मधीील अर्जज, प्राधिि˜करणाला (दि�नांं�क) …………………….. रोजी प्राप्त झााला आहे.

नमुुनाा ग मधीील अर्जा�सोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�चीी यादीची, सादर केलेल्या सहपत्रांं�बरोबर पडतााळणीी करण्यात आली आहे आणि�

ती अचूक असल्याचे आढळूून आले आहे.

किं�ंवा

पडतााळणीी केल्यावर असे आढळूून आले की, सहपत्रांं�च्या यादीमध्ये नमूूद केलेली पुढीील दस्तऐवज प्रत्यक्षात जोडलेले नााहीत.

ही पोचपाावतीी अर्जजदाारास वळूूचे/ वळूंंȾचे प्रमाणन करण्याचाा कोणतााही हक्क प्रदाान करीीत नााही.

(................................)

प्राधिि˜कााऱ्याची किं�ंवा प्राधिि˜करणाच्या काार्या�लयातील

प्राधिि˜कृत व्यक्तीची स्वाक्षरीी व पदनााम.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

मोहोर

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना ह

[नि�यम ७(४) पहा]

वळूूचे प्रमाणन पत्र

(दोन प्रति� मध्ये द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ८ च्या पोट-कलम (२) अन्वये, प्रदाान केलेल्या अधिि˜काारांं�चाा

वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन विि¦नयाामक प्राधिि˜करण, याद्वाारे, उपरोक्त अधिि˜नि�यमान्वये …………………………………..रेत केंद्रातील

पुढीील वळूू/वळूंंȾनाा ……………………………………. रोजी संपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी प्रमाणि�त करीीत आहे.

अ.क्र. वळूूचे ओळखपत्र

(काानााला लावलेल्या टॅगचाा क्रमांं�क)

वळूूचे नााव

(कोणतेेही असल्यास)

जात

प्रमाणन अनुक्रमांं�क

१.

२.

२. वळूूचे/वळूंंȾचे हे प्रमाणन उपरोक्त अधिि˜नि�यम व त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�स अधीन राहून, केले आहे त्याचे कोणतेेही उल्लंघन

केल्यास आणि� भाारत सरकाारने वेळोवेळी, अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत उत्पादनााच्या कि�माान मानक नि�यमामध्ये नमूूद केलेल्या मानकांं�पाासून

विि¦चलन केल्यास, हे प्रमाणपत्र उक्त पाच वर्षांंɕच्या काालावधीच्या समाप्तीपूर्वी नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द करण्यात येईल.

प्राधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

दि�नांं�क:

म

ो

ोहोर

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

नमुना आय

[नमुुनाा ५(१)(ज),५(२)(ज)पहा]

महाारााष्ट्र गोजातीय प्रजनन वि�नि�य

मन अधि�नि�य

म, २०२३ अन्वयेे नोंदणीी करण्याच्या अर्जा�चीी कायमस्वरूपी

नोंद ठेेवण्यासाठी नमूना

1. अनुक्रमांं�क :-

२.प्रााधिि˜करणाच्या किं�ंवा यथाास्थि�ितीी, जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााच्या फाईल चाा क्रमांं�क:-

३.नोंंदणीीच्या करण्याच्या अर्जा�च्या पोचपाावतीीचाा दि�नांं�क :-

४. अर्जजदााराचे नााव पत्ताा संपर्क तपशील, इत्यादी:-

५.रेेत केंद्राचे भ्रूूण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�कााफलन प्रयोगशााळेेचे कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेचे / सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा

पुरवठााकााराचे/ सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञााचे / रेत बँकेचे/ कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराचे/ कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााचे नााव व पत्ते :-

६.प्रााधिि˜करणाने किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााने बँकेचे विि¦चाारात घेेतलेेल्या किं�ंवा शि�फाारस केलेल्या प्रकरणावरील

दि�नांं�क :-

७. अर्जा�चीी नि�ष्पत्ती मंंजूर केलेला किं�ंवा फेटाळलेेला आणि� आदेश दि�ल्याचाा दि�नांं�क:-

८.नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क ......... :-

९.नोंंदणीीचाा वैध काालावधी (५ वर्षे) दि�नांं�क.........पासून.........पर्यंंत:-

१०.नुुतनीीकरण (नुतनीीकरण दि�नांं�क आणि� नुतनीीकरणाचाा काालावधी पर्यंंत). :-

११.नुुतनीीकरण करण्यात आलेल्या फाईलचाा क्रमांं�क:-

१२. अति�रि�क्त माहि�तीी, कोणतेेही असल्यास:-

प्राधिि˜कााऱ्याचे किं�ंवा जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााचे

नााव पदनााम व स्वाक्षरीी.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

प्रााधि�काारी व जि�ल्हाा पशुसंवर्धधन उपायुक्त यांं�च्यासाठी मार्गगदर्शशक तत्वे

(क) नमुुनाा आय हा प्राधिि˜कााऱ्याच्या किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााच्या अभि�रक्षेेत असलेली नोंंदवहीी म्हणूून

ठेवायचाा काायमस्वरूपी अभि�लेेख आहे.

(ख) नुतनीीकरण केल्यावर रेत केंद्राचाा / भृण प्रत्यारोपण प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेेचाा कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संस्थेेचाा /

सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकााराचाा / सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञााचाा / रेतन बँकेचाा / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराचाा / कृत्रि�म

रेतन तंत्रज्ञााचाा नोंंदणीी क्रमांं�क बदलणार नााही.

(ग) रेत केंद्राच्या / भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेेच्या / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ प्रशि�क्षणसंंस्थेेच्या / सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकााराच्या / सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञााच्या / रेतन बँकेच्या / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकााराच्या / कृत्रि�म रेतन

तंत्रज्ञाानााच्या मालकीत किं�ंवा व्यवस्थाापनाात बदल झााल्यास, नवीीन नोंंदणीी क्रमांं�क नि�यत वाटप करण्यात येईल.

(घ) नोंंदणीी क्रमांं�क, दोन वेळेेस, नि�यत वाटप करताा येणार नााही.

(ड.) प्रत्येक रेतन केंद्रास / भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेेस /कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ प्रशि�क्षण संस्थेेस / सहयोोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेवा पुरवठााकाारास / सहयोोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ञाास / रेतन बँकेस / कृत्रि�म रेतन सेवा पुरवठााकाारास / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञाास

नमुुनाा आय च्या नोंंदवहीीतील प्रत्येकी दोन पृष्ठे समाविि¦ष्ट असणारा फोलि�ओ नि�यत वाटप करण्यात येईल.

(च) “अति�रि�क्त माहि�तीीसाठीी” दि�लेेल्या जागेचाा वापर, नि�लंंबन, रद्द करणेे, नुतनीीकरणाचाा अर्जज नााकाारणेे, मालकी / व्यवस्थाापन

बदलणेे, कोणतेेही काायदेशीर काारवाईचाा नि�कााल इत्यादी नोंंदवण्यासाठीी केला जाऊ शकतोो.

(छ) नोंंदवहीीचाा प्रत्येक फोलि�ओ म्हणजेेच नोंंदणीीची २ पृष्ठे, प्राधिि˜करणाचाा किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्तााच्या

स्वाक्षरीीने दि�नांं�काासह अधिि˜प्रमाणि�त करण्यात येईल आणि� त्यानंंतरची प्रत्येक नोंंद देखील तशााच प्रकाारे अधिि˜प्रमाणि�त करण्यात येईल.

महााराष्ट्राचे राज्यपाल यांं�च्या आदेशााने व नाावाने,

रााजेश कुमार,

शाासनााचे अपर मुख्य सचि�व.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

AGRICULTURE, ANIMAL HUSBANDRY, DAIRY DEVELOPMENT

AND FISHERIES DEPARTMENT

Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,

Mumbai 400 032, Dated the 15th October 2024.

NOTIFICATION

Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023.

No.LVS 2024/CR No.51/PADUM-4 .–– The following draft of the rules, which the Government

of Maharashtra proposes to make in exercise of the powers conferred by sub-section (1) of section 34

read with clause (a) of sub-section (2) of section 4, clause (a) of sub-section (2) of section 5, section

6, sub-section (2) of section 8, section 9, sub-section (1) of section 21, sub-section (1) of section 25,

sub-section (1) of section 26 and section 29 of the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act,

2023 (Mah. V of 2024), is hereby published as required by sub-section (1) of the said section 34, for

the information of all persons likely to be affected thereby, and notice is hereby given that the said

draft of rules will be taken into consideration by the Government of Maharashtra on or after the

14th November 2024.

2. Any objections or suggestions, which may be received by the Secretary (Animal Husbandry) to

the Government of Maharashtra, Agriculture, Anim al Husbandry, Dairy Development and Fisheries

Department, Mantralaya (Annexe), Hutatma Rajguru Chowk, Madam Cama Marg, Mantralaya,

Mumbai 400 032, from any person with respect to the said draft on or before the aforesaid date, will

be considered by the Government.

1. These rules may be called the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Rules, 2024.

2. Definitions.— (1) In these rules, unless the context otherwise requires,-

(a) “Act” means the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023;

(b) “District Deputy Commissioner of Animal Husbandry” means for Mumbai and Mumbai

Sub-urban District, Deputy Commissioner, Quality Control Laboratory, Mumbai and in all other

cases the officer in charge of the office of District Deputy Commissioner of Animal Husbandry

and Dairying;

of registration under section 7 and for issue of duplicate registration certificate under section

9 of the Act;

(d) “Form” means the Form appended to these rules.

(2) Words and expressions used but not defined in these rules shall have the same meanings

assigned to them in the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023.

3. Qualification, experience and training required for registration as assisted

reproductive technology (ART) expert.— A person shall be eligible for registration as assisted

reproductive technology (ART) expert if he possesses the following qualifications, namely:-

(i) Master’s degree in Animal Reproduction or Animal Reproduction and Gynecology or

Animal Reproduction, Gynecology and Obstetrics or Veterinary Biotechnology;

(ii) having at least two years’ experience in the field of assisted reproductive technology; and

(iii) has successfully completed training of assisted reproductive technique conducted by

Government of India or Universities imparting Veterinary Science education.

4. Qualification, experience and training required for registration as artificial

insemination (AI) technician.—A person shall be eligible for registration as artificial insemination

(AI) technician if he possess the following qualifications, namely:-

(i) Bachelor’s Degree in Veterinary Science from the University recognized by the Veterinary

Council of India; or

भााग चाार-ब-४२७–४

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(ii) undergone training of MAITRI (Multipurpose Artificial Insemination Technician in

Rural India) of Government of India; or

(iii) who has passed 10th standard examination (Secondary School Certificate) or has

passed the examination equivalent thereto and successfully completed training of artificial

insemination technique from the registered artificial insemination training institute in the State

of Maharashtra and having at least one year experience in the field of Animal Husbandry; or

(iv) Pashusakhi who has undergone a training of artificial insemination;

Explanation.—Pashusakhi means a community animal healthcare worker selected by

the Maharashtra State Rural Livelihood Mission (MSRLM) of the State of Maharashtra, who

provides services to livestock farmers;

5. Registration or Renewal.—

(1) Registration of semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory,

artificial insemination training institute (AITI), assisted reproductive technology (ART) service

provider, assisted reproductive technology (ART) expert shall be made as follows, namely :-

(a) An application for registration of semen station, embryo transfer or in-vitro

fertilization laboratory, artificial insemination training institute (AITI), assisted

reproductive technology (ART) service provider or assisted reproductive technology (ART)

expert, shall be made to the Authority in duplicate, in Form A.

(b) Every application for registration or renewal of registration shall be made along

with requisite fees, as follows:-

Sr. No.

Bovine Breeding Activity

Registration Fees

Renewal of Registration

(1)

(2)

(3)

(4)

(1)

semen station

Rs.30,000

Rs. 15,000

(2)

embryo transfer or

in vitro fertilization

laboratory

Rs.20,000

Rs. 10,000

(3)

artificial insemination

training institute

Rs. 20,000

Rs. 10,000

(4)

assisted reproductive

technology service

provider

Rs. 20,000

Rs. 10,000

(5)

assisted reproductive

technology (ART) expert

Rs. 10,000

Rs. 5,000

of the application.

(d) The Authority shall, after verifying particulars of the application and after satisfying

itself that the applicant is eligible for registration then the Authority may grant a certificate

of registration to assisted reproductive technology expert in Form B or may after recording

the reasons thereof, reject the application.

(e) The Authority or Officers authorized in this behalf shall after giving notice make an

enquiry including inspection at the premises of the semen station, embryo transfer or in-

vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted reproductive

technology service provider.

(f) The Authority after verifying particulars given in the application and after

inspection and after satisfying itself that the applicant is eligible for its registration then

the Authority may grant a certificate of registration, to semen station, embryo transfer

or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute or assisted

reproductive technology service provider in Form C, in duplicate, or may after recording

the reasons thereof, reject the application.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(g) The Authority shall maintain a permanent record of applications for grant or

renewal of certificate of registration in Form I.

(2) Registration of semen bank, artificial insemination (AI) service provider and artificial

insemination (AI) technician shall be made as follows, namely :-

(a) An application for registration of semen bank, artificial insemination (AI) service

provider and artificial insemination (AI) technician shall be made to the District Deputy

Commissioner of Animal Husbandry, in duplicate, in Form D;

(b) Every application for registration or renewal of registration shall be made along

with requisite fees, as follows:-

Sr. No.

Bovine Breeding Activity

Registration Fees

Renewal of Registration

(1)

(2)

(3)

(4)

(1)

semen bank

Rs.20,000

Rs. 10,000

(2)

artificial insemination

service provider

Rs.20,000

Rs.10,000

(3)

artificial insemination

technician

Rs.1,000

Rs.5,00

Animal Husbandry shall verify the particulars of the application.

(d) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry after verifying particulars

of the application and after satisfying himself that the applicant is eligible for registration

then the he may grant a certificate of registration to artificial insemination technician in

Form E or may after recording the reasons thereof, reject the application .

(e) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry or Officers authorized in

this behalf shall after giving notice make an enquiry including inspection at the premises

of the semen bank, artificial insemination service provider.

(f) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry after verifying particulars

given in the application and after inspection and after satisfying itself that the applicant

is eligible for its registration then the grant a certificate of registration to semen bank,

artificial insemination service provider in Form F, in duplicate, or may after recording the

reasons thereof, reject the application.

(g) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry shall maintain a

permanent record of applications for grant or renewal of certificate of registration in Form I.

6. Terms and conditions for registration.—

(1) A separate application for registration shall be made for more than one bovine breeding

activity.

(2) Application fee once paid will not be refunded.

(3) One copy of the certificate of registration shall be displayed by the registered semen

station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training

institute, assisted reproductive technology service provider, semen bank, artificial insemination

service provider at a conspicuous place at its place of business.

(4) The certificate of registration for assisted reproductive technology expert and artificial

insemination technician shall be non-transferable.

(5) No change of ownership or change of management of semen station, embryo transfer or

in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted reproductive

technology service provider, semen bank, artificial insemination service provider can be done

without the prior permission of Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

as the case may be.

भााग चाार-ब-४२७–४अ

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(6) In the event of change of ownership or change of management or on ceasing to function

as semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination

training institute, assisted reproductive technology service provider, semen bank, artificial

insemination service provider, both copies of the certificate of registration shall be surrendered

to the Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may be.

(7) On receipt of the renewed certificate of registration in duplicate or on receipt of

communication of rejection of application for renewal, both copies of the earlier certificate of

registration shall be surrendered immediately to the Authority or District Deputy Commissioner

of Animal Husbandry, as the case may be, by the applicant.

(8) Grant of certificate of registration or rejection of application for registration of assisted

reproductive technology expert and artificial insemination technician shall be communicated to

the applicant within a period of thirty days from the date of receipt of application for registration.

(9) Grant of certificate of registration or rejection of application for registration of semen

station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training

institute, assisted reproductive technology service provider, semen bank, artificial insemination

service provider shall be communicated to the applicant within a period of ninety days from the

date of receipt of application for registration.

7. Certification of Bull.— (1) An application for certification of Bull shall be made to the

Authority, in duplicate, in Form G .

(2) The Authority may after verifying particulars of the application and after satisfying itself

that the Bull may be certified, then the Authority may certify the Bull or may after recording the

reasons thereof, reject the application for certification of Bull.

(4) The Authority shall certify the Bull, in Form H.

8. Terms and Conditions for Certification of Bull.— (1) The Bull used for semen production,

in the semen stations, shall be selected for induction as per the specifications and standards mentioned

in Minimum Standard Protocol for semen production notified by the Government of India, from time

to time.

(2) The concerned semen station shall carry out the Bull Soundness Examination (BSE) of the

Bull, before proceeding for certification of the Bull.

(3) The concerned semen station shall ensure that the Bull used for semen production for artificial

insemination shall be registered on the online mechanism, available for the purpose. It shall be

mandatory for the semen stations to tag unique identification number securely and permanently to

the Bull at all times.

(4) It is mandatory for the semen station to carry out the karyotyping of the Bull before induction

in semen station or any breeding programme.

(5) The semen station shall ensure that the Bull shall be tested against genetic diseases as

specified in Minimum Standard Protocol for semen production from the reputed Labs of the Central

Government or the State Government.

(6) The Bull procured for semen production in the semen station shall have Progeny Testing

(PT) or Pedigree Selection (PS) record in accordance to the breeding policy of the State.

9. Duplicate Registration Certificate.- (1) Every application for duplicate registration

certificate of semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination

training institute, assisted reproductive technology service provider, assisted reproductive technology

expert, semen bank, artificial insemination service provider and artificial insemination technician

shall be submitted alongwith fee of rupees one thousand.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

(2) The Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may be

shall maintain a permanent record of applications for duplicate certificate of registration in Form I.

10. Operation of Funds.— (1) The financial transaction of the Authority shall be governed by

State Financial Rules and Regulations. The Bombay Finance Rules, 1959, the Maharashtra Treasury

Rules, 1968, the Maharashtra Contingency Expenses Rules, 1965, the Financials Powers Regulations,

1978 and any other Rules and Regulations as applicable to Government of Maharashtra shall apply

mutatis mutandis to the Authority.

(2) Member Secretary, Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority shall be responsible

for maintaining accounts books, relevant subsidiary registers, vouchers, and other related documents

in the same manner as are maintained in the transaction of Government business under control and

supervision of the Chairperson of the Authority.

(3) The details of income received and the expenditure incurred during every quarter shall be

submitted in the meeting before the Authority for approval.

(4) No expenditure shall be incurred without the approval of the Authority.

11. Annual Report of Authority.— (1) The Authority shall prepare, the annual report along

with the annual financial statements during the previous financial year.

(2) The annual report shall be submitted to the State Government by the 31st July of the

following year.

12. Maintenance of Records.— (1) The record to be maintained by every semen station,

embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted

reproductive technology service provider, assisted reproductive technology expert, semen bank,

artificial insemination service provider and artificial insemination technician on the line of general

principles of Book Keeping and Accountancy:

Provided that, artificial insemination technicians employed in the State Department of Animal

Husbandry are not required to maintain the record of artificial insemination separately.

(2) Every semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination

training institute, assisted reproductive technology service provider, assisted reproductive technology

expert, semen bank, artificial insemination service provider and artificial insemination technician

shall furnish the records annually and half yearly returns in duplicate before 31st July of the same

year and 31st January of the next year to the Authority or District Deputy Commissioner of Animal

Husbandry, as the case may be.

(3) The Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may

be may inspect any registered semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory,

artificial insemination training institute, assisted reproductive technology service provider, assisted

reproductive technology expert, semen bank, artificial insemination service provider and artificial

insemination technician at any time.

13. Compounding of offences.— (1) Accused person may, either before or after the institution

of any prosecution, make an application under section 21 of the Act for compounding of an offence.

(2) On receipt of an application under sub-rule (1), after verification of it, the Authority may

call for a report from the concerned Deputy Commissioner, Animal Husbandry with reference to the

particulars of offence furnished in the application or any other information which may be considered

relevant for the examination of such application.

(3) The Authority or the member or the officer appointed by Authority in this behalf, after

taking into account the contents of the said application, may, by order, on being satisfied that the

applicant has co-operated in the proceedings before him and has made full and true disclosure of

facts relating to the case, allow the application indicating the compounding amount and grant him

immunity from prosecution or reject such application with its reasons, within ninety days of the

receipt of the application.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM A

[See rule 5(1)(a)]

(To be submitted in duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR REGISTRATION OF SEMEN STATION, EMBRYO

TRANSFER OR IN VITRO FERTILIZATION LABORATORY, ARTIFICIAL

INSEMINATION TRAINING INSTITUTE, ASSISTED REPRODUCTIVE TECHNOLOGY

SERVICE PROVIDER, ASSISTED REPRODUCTIVE TECHNOLOGY EXPERT.

Name of the applicant

(Indicate name of the organization sought to

be registered)

Address of the applicant

UIDAI Number and Pan Card Number with

self attestation copy thereof

Type of facility to be registered

(Please specify whether the application is

for registration of a Semen Station, Embryo

Transfer or In Vitro Fertilization Laboratory,

Artificial Insemination Training Institute,

Assisted Reproductive Technology Service

Provider, Assisted Reproductive Technology

Expert)

Full name and address / addresses of

Semen Station, Embryo Transfer or In

Vitro Fertilization Laboratory, Artificial

Insemination Training Institute, Assisted

Reproductive Technology Service Provider,

Assisted Reproductive Technology Expert

with contact details / e-mail address(es).

Type of ownership of Organization:-

(individual / ownership / partnership /

company / co-operative / any other to be

specified).

In case type of organization is other than

individual ownership, furnish copy of articles

of association and names and addresses of

other persons responsible for management, as

enclosure.

Type of Institution (Government / local sector

/ Private / Private Laboratory / any other to

be stated.)

Equipment available with the make and

model of each equipment. (Leave blank

if registration is sought for Assisted

Reproductive Technology Expert (List to be

attached on a separate sheet)).

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

ACKNOWLEDGEMENT

[See Rules 5(1)(b)]

The application in Form A in duplicate for grant*/renewal* of registration of Semen Station* /

Embryo Transfer or In Vitro Fertilization Laboratory* / Artificial Insemination Training Institute*

/ Assisted Reproductive Technology Service Provider* / Assisted Reproductive Technology Expert*

by ………………………………. (Name and address of applicant) has been received by the Authority

on …………………. (date).

*The list of enclosures attached to the application in Form A has been verified with the enclosures

submitted and found to be correct.

*On verification it is found that the following documents mentioned in the list of enclosures are

not actually enclosed.

This acknowledgement does not confer any rights on the applicant for grant or renewal of

registration.

(…………………………………..)

Signature and Designation of Authority, or

authorized person in the Office of the Authority.

Date:

Place:

SEAL

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

ORIGINAL / DUPLICATE FOR DISPLAY

FORM C

[See Rule 5(1)(h)]

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (1) of section 4 of the Maharashtra

Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023, the Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority

hereby grants registration to the semen station / embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory

/ artificial insemination training institute / assisted reproductive technology service provider* under

the aforesaid Act for a period of five years ending on ……………. .

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

A. Name and address of the semen station / embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory/

artificial insemination training institute / assisted reproductive technology service provider --------

----------------------------------------

B. semen station/ embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial insemination

training institute / assisted reproductive technology service provider to display one copy of this

certificate at a conspicuous place at the place of business.

3. Registration No. allotted:-

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration:-

(For renewed Certificate of Registration only) From…………..To……..

Signature, name and designation of

The Authority.

Date:

SEAL

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM D

[See rule 5(2)(a) ]

(To be submitted in Duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR REGISTRATION OF SEMEN BANK, ARTIFICIAL

INSEMINATION SERVICE PROVIDER AND ARTIFICIAL INSEMINATION TECHNICIAN.

Name of the applicant

(Indicate name of the organization sought to be

registered)

Address of the applicant

UIDAI Number and Pan Card Number with self

attestation copy thereof

Type of facility to be registered

(Please specify whether the application is for

registration of Semen Bank, Artificial Insemination

Service Provider and Artificial Insemination

Technician)

Full name and address / addresses of Semen Bank,

Artificial Insemination Service Provider and Artificial

Insemination Technician with contact details / e-mail

address(es).

Type of ownership of Organisation:- (individual /

ownership / partnership / company / co-operative / any

other to be specified).

In case type of organization is other than individual

ownership, furnish copy of articles of association and

names and addresses of other persons responsible for

management, as enclosure.

Type of Institution (Government / local sector / Private

/ Private Laboratory / any other to be stated.)

Equipment available with the make and model of each

equipment. (Leave blank if registration is sought for

Artificial Insemination Technician (List to be attached

on a separate sheet)).

10. Names, qualifications, experience and registration

number of employees (may be furnished as an

enclosure) Leave blank if registration is sought for

Artificial Insemination Technician.

11. For renewal applications only:

(a) Registration No.

(b) Date of issue and date of expiry of existing

certificate of registration.

12. List of Enclosures:

(Please attach a list of enclosures / supporting

documents attached to this application.)

Date:

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf of the

organization to be registered.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM E

[See Rules 5(2)(f)]

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (2) section 5 of the Maharashtra

Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023, the District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

………………….. hereby grants registration to ---------------------------------- ( Name and Address) as

artificial insemination technician under the aforesaid Act for a period of five years ending on

…………….

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

3. Registration No. allotted

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration.

(For renewed Certificate of Registration only) From…………..To……..

Signature, name and designation of

District Deputy Commissioner of

Animal Husbandry.

Date:

SEAL

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM F

[See Rules 5(2)(h)]

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (1) section 5 of the Maharashtra

Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023, the District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

………………….. hereby grants registration to the semen bank / artificial insemination service provider

under the aforesaid Act for a period of five years ending on …………….

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

A. Name and address of the semen bank/ artificial insemination service provider ------------------

-------------------------------------

B. Semen bank / artificial insemination service provider to display one copy of this certificate

at a conspicuous place at the place of business

3. Registration No. allotted

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration.

(For renewed Certificate of Registration only) From…………..To……..

Signature, name and designation of

District Deputy Commissioner of Animal

Husbandry.

Date:

SEAL

भााग चाार-ब-४२७–६

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM G

[See rule 7(1)]

(To be submitted in Duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR CERTIFICATION OF BULL/BULLS

Name of the applicant

(Indicate name of owner /management head of the

Semen Station)

Full name and address / addresses of Semen Sta-

tion with contact details / e-mail address(es).

UIDAI Number and Pan Card Number with its

self attested copy thereof

Registration number of Semen Station

Type of Institution (Govt. / local sector / Private /

any other to be stated.)

Details of Bull proposed for certification in format

as per the specifications / standards mentioned in

Minimum Standard Protocol for Semen Produc-

tion notified by the Government of India from

time to time (may be furnished as an enclosure)

List of Enclosures:

(Please attach a list of enclosures / supporting

documents attached to this application.)

Date:

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf of the

registered Semen Station.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

ACKNOWLEDGEMENT

[See Rules 7(2)]

The application in Form G in duplicate for certification of Bull by ……………………………….

(Name and address of Semen Station) has been received by the Authority on …………………. (date).

The list of enclosures attached to the application in Form G has been verified with the enclosures

submitted and found to be correct.

On verification it is found that the following documents mentioned in the list of enclosures are

not actually enclosed.

This acknowledgement does not confer any rights on the applicant for certification of Bull / Bulls

(…………………………………..)

Signature and Designation of Authority, or

authorized person in the Office of the Authority.

Date:

Place:

SEAL

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM H

[See Rules 7(4)]

CERTIFICATION OF BULL

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (2) of section 8 of the Maharashtra Bovine

Breeding (Regulation) Act, 2023, the Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority hereby

certifies following Bull/ Bulls belonging to ………………….. semen station under the aforesaid Act

for a period of five years ending on …………….

Sr. No

Bull ID (ear tag no.)

Bull Name (if any)

Breed

Certification serial no.

2. This certification of Bull/ Bulls subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and

any contravention thereof and deviation from standards mentioned in Minimum Standard Protocol

for Semen Production notified by the Government of India from time to time shall result in suspension

or cancellation of this Certification before the expiry of the said period of five years.

Signature, name and designation of

The Authority.

Date:

SEAL

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

FORM I

[See Rule 5(1) (h), 5(2)(h) ]

FORM FOR MAINTENANCE OF PERMANENT RECORD OF APPLICATIONS FOR

GRANT OF REGISTRATION UNDER THE MAHARASHTRA BOVINE BREEDING

(REGULATION) ACT, 2023

1. Sl. No.

2. File number of Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case

may be.

3. Date of receipt of application for grant of registration.

4. Name, Address, contact details etc. of Applicant:

5. Name and address(es) of semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory

/ artificial insemination training institute/ assisted reproductive technology service provider /

assisted reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination service provider /

artificial insemination technician.

6. Date on which case considered and recommendation Authority or District Deputy Commissioner

of Animal Husbandry, as the case may be.

7. Outcome of application (state granted/rejected and date of issue of orders).

8. Registration number allotted --------------------------------

9. Validity period of registration (5 years) Date from-----------to--------------

10. Renewals (date of renewal and renewed up to).

11. File number in which renewals dealt.

12. Additional information, if any.

Name, Designation and Signature of

Authority

District Deputy Commissioner of

Animal Husbandry.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार-ब, ऑक्टोबर १५, २०२४/आश्विन २३, शके १९

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.

GUIDELINES FOR AUTHORITY AND DISTRICT DEPUTY COMMISSIONER

ANIMAL HUSBANDRY

(a) Form I is a permanent record to be maintained as a register, in the custody of the Authority

and District Deputy Commissioner of Animal Husbandry as the case may be.

(b) On renewal, the Registration Number of the semen station / embryo transfer or in vitro

fertilization laboratory / artificial insemination training institute / assisted reproductive technology

service provider / assisted reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination

service provider / artificial insemination technician will not change.

management of the semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial

insemination training institute / assisted reproductive technology service provider / semen bank /

artificial insemination service provider.

(d) Registration number shall not be allotted twice.

(e) Each of the semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial

insemination training institute / assisted reproductive technology service provider / assisted

reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination service provider/ artificial

insemination technician may be allotted a folio consisting of two pages of the Register for recording

Form I.

(f) The space provided for ‘additional information’ may be used for recording suspension,

cancellations, rejection of application for renewal, change of ownership/management, outcome of

any legal proceedings, etc.

(g) Every folio (i.e. 2 pages) of the Register shall be authenticated by signature of the Authority

or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry as the case may be, with date, and every

subsequent entry shall also be similarly authenticated.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

RAJESH KUMAR,

Additional Chief Secretary to Government.