(१)
भााग चाार-क-१०१–१
RNI No. MAHBIL /2009/35527
महाराष्टट्रõ शासन राजपत्र
असाधारण भाग चार-क
वर्षष १०, अंक ७२]
शनि�वार, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
[पृष्ठेे ७, किं�ंमत : रुपयेे ९.००
असाधारण क्रमांं�क १०१
प्रााधि�कृत प्रकााशन
महाराष्टट्र शासनाव््यतिरिक्त इतर वैधानिक प्राधि
काऱ््ययाांांनी तयार केलेले
(भाग एक, एक-अ व एक-ल यांमध््यये प्रसि
द्ध केलेले वैधानिक निय
म व आदेश यांव््यतिरिक्त इतर)
वैधानिक निय
म व आदेश; यात भारत सरकार, उच्च न््ययायालय, पोलीस आयुक्त, आयुक्त (राज््य उत्पादन शुल्क),
जिल्हादंडाधिकारी व निवडणूक आयोग, निवडणूक न््ययायाधिकरण, निवडणूक निर््णय अधिकारी व निवडणूक आयोगाखालील
इतर प्राधि
कारी यांनी तयार केलेले वैधानिक निय
म व आदेश यांचा समावेश होतो.
ELECTION COMMISSION OF INDIA
Nirvachan Sadan, Ashoka Road,
New Delhi 110 001, dated the 17th October, 2024
25 Ashwin, 1946 (Saka)
DIRECTION
No.576/3/EVM/2024/SDR-Vol.-I.—Whereas, Section 61A of the Representation of the People Act,
1951, provides that the giving and recording of votes by voting machines in such manner as may be
prescribed, may be adopted in such constituency or constituencies as the Election Commission of
India may, having regard to the circumstances of each case, specify ; and
2. Whereas, as per the proviso to Rule 49A of the Conduct of Elections Rules, 1961, a printer
with a drop box of such design, as may be approved by the Election Commission of India, may also be
attached to voting machine for printing a paper trail of the vote, in such constituency or constituencies
or parts thereof as the Election Commission of India may direct ; and
3. Whereas, the Election Commission has considered the circumstances in current general
elections to the Legislative Assemblies of Jharkhand & Maharashtra and bye elections
to 48 Assembly Constituencies and 2 Parliamentary Constituencies (as per Annexure-1)
announced vide the Election Commission’s Press Notes No. ECI/PN/149/2024 and No.
ECI/PN/150/2024 both dated 15th October, 2024, and is satisfied that sufficient number of
2
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
Electronic Voting Machines (EVMs) and Printers for printing Paper Trail [Voter Verifiable Paper
Audit Trail(VVPAT)] are available for taking the poll in the above said Assembly Constituencies.
The polling personnel are well trained in efficient handling of EVMs and ‘VVPAT Printers’ and the
electors are also fully conversant with the operation of the EVMs and the VVPAT Printers.
4. Now, therefore, the Election Commission of India, in exercise of its powers under the said
Section 61A of the Representation of the People Act, 1951, and Rule 49A of the Conduct of Elections
Rules, 1961, hereby specifies the Assembly Constituencies in Jharkhand to be notified on
18.10.2024 & 22.10.2024; all the Assembly Constituencies in Maharashtra to be notified
on 22.10.2024; 47 Assembly Constituencies in various States and Wayanad Parliamentary
Constituency in Kerala to be notified on 18.10.2024; Kedarnath Assembly Constituency
in Uttarakhand and Nanded Parliamentary Constituency in Maharashtra to be notified
on 22.10.2024 (as per Annexure-1), as the constituencies in which the votes, shall be given and
recorded by means of EVMs and VVPAT printers in the manner prescribed, under the Conduct of
Elections Rules, 1961, and the supplementary instructions issued by the Election Commission from
time to time on the subject.
5. The Election Commission also hereby approves the design of EVMs and VVPAT Printers
as developed by the Bharat Electronics Ltd., Bangalore and Electronics Corporation of India Ltd.,
Hyderabad, which shall be attached to the said machines, to be used for the giving and recording of
votes in all the Constituencies.
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
3
Annexure-1
Sl. No.
(1)
Name of State
(2)
Assembly Constituency No./Parliamentary
Constituency No. & Name
(3)
1.
Assam
11-Dholai(SC) AC
2.
31-Sidli(ST) AC
3.
32-Bongaigaon AC
4.
77-Behali AC
5.
88-Samaguri AC
6.
Bihar
196-Tarari AC
7.
203-Ramgarh AC
8.
227-Imamganj(SC) AC
9.
232-Belaganj AC
10.
Chhattisgarh
51-Raipur City South AC
11.
Gujarat
7-Vav AC
12.
Karnataka
83-Shiggaon AC
13.
95-Sandur(ST) AC
14.
185-Channapatna AC
15
Kerala
56-Palakkad AC
16.
61-Chelakkara(SC) AC
17.
4-Wayanad PC
18.
Madhya Pradesh
156-Budhni AC
19.
02-Vijaypur AC
20.
Maharashtra
16-Nanded PC
21.
Meghalaya
56-Gambegre(ST) AC
22.
Punjab
10-Dera Baba Nanak AC
23.
44-Chabbewal(SC) AC
24.
84-Gidderbaha AC
25.
103-Barnala AC
26.
Rajasthan
27-Jhunjhunu AC
27.
67-Ramgarh AC
28.
88-Dausa AC
29.
97-Deoli-Uniara AC
30.
110-Khinwsar AC
31.
156-Salumber(ST) AC
32.
161-Chorasi(ST) AC
33.
Sikkim
07-Soreng-Chakung AC
34.
11-Namchi-Singhithang AC
35.
Uttar Pradesh
16-Meerapur AC
36.
29-Kundarki AC
37.
56-Ghaziabad AC
38.
71-Khair(SC) AC
39.
110-Karhal AC
40.
213-Sishamau AC
भााग चाार-क-१०१–१अ
4
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
Sl. No.
(1)
Name of State
(2)
Assembly Constituency No./Parliamentary
Constituency No. & Name
(3)
41.
256-Phulpur AC
42.
277-Katehari AC
43.
397-Majhawan AC
44.
Uttarakhand
07-Kedarnath AC
45.
West Bengal
06-Sitai(SC) AC
46.
14-Madarihat(ST) AC
47.
104-Naihati AC
48.
121-Haroa AC
49.
236-Medinipur AC
50.
251-Taldangra AC
By Order,
S. B. JOSHI,
Principal Secretary.
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
5
भारत नि�र्वा�चन आयोग
निर्वााɑचन सदन, अशोोक रोड,
नई दि�ल्लीी 110 001, ताारीख17 अक्तूबर, 2024
25 आश्विĐिन, 1946 (शक)
नि�देश
सं. 576/3/ईवीीएम/2024/एसडीआर/खण्ड-I.—यतः, लोक प्रति�निधिित्व अधििनियम, 1951 की धारा 61क में यह उपबंध कि�या
गया है कि� ऐसे निर्वााɑचन क्षेेत्र या निर्वााɑचन क्षेेत्रों में वोोटिंंग मशीनों द्वाारा मतदाान करने और मतों के अभि�लेेखन का यथाावि�हि�त
ऐसा तरीीका
अपनाया जााए, जैसा कि� भाारत निर्वााɑचन आयोग द्वाारा प्रत्येक मामले की परि�स्थििĒिति�योंं को ध्यान में रखते हुए, वि�निर्दि�िष्ट कि�या जााए ;
2. यतः, निर्वााɑचनों का संचाालन नियम, 1961 के नियम 49क के परन्तुक के अनुसार भाारत निर्वााɑचन आयोग द्वाारा यथाा-अनुमोदि�त
ऐसे डि�जााइन वावााला ड्रॉॉप बॉक्स युक्त एक प्रिं�ंटर भी, ऐसे निर्वााɑचन क्षेेत्र या निर्वााɑचन क्षेेत्रों या उसके भाागों में मत के पेपर ट्रेेल के मुद्रण के
लि�ए मतदाान मशीन के साथ जोड़ाा जााए जैसा कि� भाारत निर्वााɑचन आयोग द्वाारा निदेश दि�या जााए ;
3. यतः, निर्वााɑचन आयोग ने अपने प्रेस नोट सं. ईसीआई/पीएन/149/2024 और सं. ईसीआई/पीएन/150/2024 दोनों
दि�नांं�क 15 अक्टूबर,2024 के जरि�ए घोोषिि¨त झाारखंड और महाराष्ट्र की वि�धाान सभााओं के लि�ए वर्ततमाान आम चुनावोंं और 48 वि�धाानसभाा
निर्वााɑचन क्षेेत्रों एवंं 2 संसदीय निर्वााɑचन क्षेेत्रों के लि�ए उप-नि�र्वा�चनों (संलग्नक-1 के अनुसार) में सभी परि�स्थििĒिति�योंं पर वि�चाार कि�या
है,और निर्वााɑचन आयोग संतुष्ट है कि� उपर्युɑक्त वि�धाान सभाा निर्वााɑचन क्षेेत्रों एवंं संसदीय निर्वााɑचन क्षेेत्रों में मतदाान कराने के लि�ए पर्याɑप्त
संख्या में इलेक्ट्रॉनिक वोोटिंंग मशीनें (ईवीीएम) और पेपर ट्रेेल [मतदााताा सत्यापनीय पेपर ऑडि�ट ट्रेेल मशीन (वीीवीीपैट)] मुद्रि�त करने के
लि�ए प्रिं�ंटर उपलब्ध हैं। मतदाान कार्मि�िक ईवीीएम और ‘वीीवीीपैट प्रिं�ंटरों’ को कुशलताापूर्ववक संभाालनेे में अच्छीी तरह से प्रशि�क्षि�त हैं और
मतदााताा भी ईवीीएम और वीीवीीपैट प्रिं�ंटरों के प्रचाालन से पूर्णण रूप से अवगत हैं।
4. अब, इसलि�ए, भाारत निर्वााɑचन आयोग, लोक प्रति�निधिित्व अधििनियम, 1951 की उक्त धारा 61क तथाा निर्वााɑचनों का संचाालन
नियम, 1961 के नियम 49क के तहत अपनी शक्ति�ियोंं का प्रयोग करते हुए, एतद्द््वावाारा, झाारखंड में 18.10.2024 & 22.10.2024
को अधि�सूचि�त कि�ए जाने वाले वि�धानसभा नि�र्वा�चन क्षेेत्रों और महाराष्ट्र में 22.10.2024 को अधि�सूचि�त कि�ए जाने वाले
सभी वि�धानसभा नि�र्वा�चन क्षेेत्रों और वि�भि�न्न राज्यों की 47 वि�धाानसभाा क्षेेत्रों और 18.10.2024 को अधििसूचि�त कि�ए जााने वावााले
केरल में वयनाड संसदीय निर्वााɑचन क्षेेत्र; 22.10.2024 को अधििसूचि�त कि�ए जााने वावााले उत्तराखंड के केदारनाथ वि�धाान सभाा निर्वााɑचन
क्षेेत्र तथाा महाराष्ट्र के नां�देेड़ संसदीय निर्वााɑचन क्षेेत्र (संलग्नक-1 के अनुसार), को ऐसे नि�र्वा�चन क्षेेत्रों के रूप में वि�नि�र्दि�िष्ट करता है,
जि�नमें निर्वााɑचनों का संचाालन नियम, 1961 और इस वि�षय पर निर्वााɑचन आयोग द्वाारा समय-समय पर जाारी कि�ए गए अनुपूरक अनुदेशों
के अंतर्गत वि�हि�त
तरीीके से इलेक्ट्रॉनिक वोोटिंंग मशीनों तथाा वीीवीीपैट प्रिं�ंटरों के माध्यम से मत डाले और अभि�लि�खि�त
कि�ए जााएंगे।
5. निर्वााɑचन आयोग, एतद्द््वावाारा भाारत इलेक्ट्रॉनिक्स लि�मि�टेेड, बंगलोर तथाा इलेक्ट्रॉनिक्स कार्पोरेशन ऑफ इण्डि�ियाा लि�मि�टेेड,
हैदराबाद द्वाारा यथाा-वि�कसि�त इलेक्ट्रॉनिक वोोटिंंग मशीनों और वीीवीीपैट प्रिं�ंटरों, जि�न्हें सभी निर्वााɑचन क्षेेत्रों में मत डालनेे और अभि�लि�खि�त
करने के लि�ए उक्त मशीनों से जोड़ाा जााएगा, के डि�जााइन को भी अनुमोदि�त करताा है।
6
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
अनुलग्नक-I
क्रम सं.
(1)
राज्य
(2)
वि�धान सभा नि�र्वा�चन क्षेेत्र की संख्या/संसदीय नि�र्वा�चन क्षेेत्र की संख्या एवं
नाम
(3)
1.
असम
11-धोलाई(अ.जाा.)वि�.स.नि.क्षेे.
2.
31-सि�ड़लीी(अ.ज.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
3.
32-बोंगईगांं�व वि�.स.नि.क्षेे.
4.
77-बेहालीी वि�.स.नि.क्षेे.
5.
88-सामगुड़ी वि�.स.नि.क्षेे.
6.
बि�हार
196-तराारी वि�.स.नि.क्षेे.
7.
203-रामगढ़ वि�.स.नि.क्षेे.
8.
227-इमामगंज(अ.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
9.
232-बेलागंज वि�.स.नि.क्षेे.
10.
छत्तीसगढ़
51-रायपुर नगर दक्षि�ण वि�.स.नि.क्षेे.
11.
गुजराात
7-वावााव वि�.स.नि.क्षेे.
12.
कर्नाɑटक
83-सि�ग्गाओं वि�.स.नि.क्षेे.
13.
95-सन्डुर (अ.ज.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
14.
185-चन्नापटना वि�.स.नि.क्षेे.
15.
केरल
56-पालाक्काड वि�.स.नि.क्षेे.
16.
61-चेलाक्करा (अ.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
17.
4-वायनााड सं.नि�.क्षेे.
18.
मध्य प्रदेश
156-बुधनी वि�.स.नि.क्षेे.
19.
02-वि�जयपुर वि�.स.नि.क्षेे.
20.
महाराष्ट्र
16-नां�देेड सं.नि�.क्षेे.
21.
मेघालय
56-गम्बेगरे(अ.ज.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
22.
पंजााब
10-डेरा बाबा नानक वि�.स.नि.क्षेे.
23.
44-चब्बेवावााल(अ.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
24.
84-गि�द्ड़बााहा वि�.स.नि.क्षेे.
25.
103-बरनाला वि�.स.नि.क्षेे.
26.
राजस्थाान
27-झुन्झुनू वि�.स.नि.क्षेे.
27.
67-रामगढ़ वि�.स.नि.क्षेे.
28.
88-दौसा वि�.स.नि.क्षेे.
29.
97-देवलीी-उनियारा वि�.स.नि.क्षेे.
30.
110-खींवसर वि�.स.नि.क्षेे.
31.
156-सलूम्बर(अ.ज.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
32.
161-चोरासी(अ.ज.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
7
क्रम सं.
(1)
राज्य
(2)
वि�धान सभा नि�र्वा�चन क्षेेत्र की संख्या/संसदीय नि�र्वा�चन क्षेेत्र की संख्या एवं
नाम
(3)
33.
सि�क्कि��म
07-सोरेंग-चााकुंंȽग वि�.स.नि.क्षेे.
34.
11-नामची-सिं�ंघीथांं�ग वि�.स.नि.क्षेे.
35.
उत्तर प्रदेश
16-मीरापुर वि�.स.नि.क्षेे.
36.
29-कुन्दरकी वि�.स.नि.क्षेे.
37.
56-गाजि�यााबाद वि�.स.नि.क्षेे.
38.
71-खैर(अ.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
39.
110-करहल वि�.स.नि.क्षेे.
40.
213-सीसामऊ वि�.स.नि.क्षेे.
41.
256-फूलपुुर वि�.स.नि.क्षेे.
42.
277-कटेहरी वि�.स.नि.क्षेे.
43.
397-मझवांं� वि�.स.नि.क्षेे.
44.
उत्तराखण्ड
07-केदारनाथ वि�.स.नि.क्षेे.
45.
पश्चििĐिम बंगाल
06-सि�तााई(अ.जाा.) वि�.स.नि.क्षेे.
46.
14-मदारीहाट(अ.ज.जाा) वि�.स.नि.क्षेे.
47.
104-नईहटी वि�.स.नि.क्षेे.
48.
121-हरोआ वि�.स.नि.क्षेे.
49.
236-मेदीनिपुर वि�.स.नि.क्षेे.
50.
251-ताालदनगरा वि�.स.नि.क्षेे.
आदेश से,
एस. बी. जोशी,
प्रधान सचि�व।
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.
8
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-क, ऑक्टोोबर १९, २०२४/आश्विĐिन २७, शके १९४६
क्रमांं�क जीईएन (वि�स)-२०२४/प्र.क्र. ६५/२४/३३, निवडणूक-(१)
सामान्य प्रशाासन वि�भाग
कक्ष क्र. ६११, ६वावाा मजलाा, मादाम कामा मार्गग,
हुताात्मा राजगुुरू चौक,
मंत्रालय वि�स्ताार, मुंं�बई ४०० ०३२,
दि�नांं�क १९ ऑक्टोबर २०२४.
प्रत, माहि�ती व योग्य कार्यवााहीसाठी अग्रेेषि�त :—
(१) आयुक्त, बृहन्मुंं�बई महानगरपालि�काा तथाा जि�ल्हा निवडणूक अधििकारी, मुंं�बई शहर व मुंं�बई उपनगर.
(२)वि�भाागीय आयुक्त, सर्वव.
(३) सर्वव जि�ल्हाधििकारी व जि�ल्हा निवडणूक अधििकारी (मुंं�बई शहर व मुंं�बई उपनगर वगळताा).
(४) अति�रि�क्त जि�ल्हा निवडणूक अधििकारी, मुंं�बई शहर व मुंं�बई उपनगर.
(५) सचि�व (१) कार्ययभाार, वि�धाानमंडळ सचि�वावाालय, वि�धाानभवन, मुंं�बई.
(६)वि�धाानसभाा मतदाारसंघाचे निवडणूक निर्णणय अधििकारी, सर्वव.
(जि�ल्हाधििकारी व जि�ल्हा निवडणूक अधििकारी यांं�च्यामाफफत)
(७)वि�धाानसभाा मतदाारसंघाचे सहायक निवडणूक निर्णणय अधििकारी, सर्वव.
(जि�ल्हाधििकारी तथाा जि�ल्हा निवडणूक अधििकारी यांं�च्यामाफफत)
(८) निवडनस्ती.
म. रा. पारकर,
उप सचि�व व सह मुख्य निवडणूक अधििकारी,
महाराष्ट्र राज्य.