(१)

भाग चार-ब-४७५–१

RNI No. MAHBIL /2009/37831

महाराष्टट्रõ शासन राजपत्र

असाधारण भाग चार-ब

वर्षष १०, अंक १५९]

गुरुवार, डि’सेंबर ५, २०२४/अग्रहायण १४, शके १९४६

[पृष््ठठे 48, किंमत : रुपये ९.००

असाधारण क्रमांं�क ४७५

प्राधिकृत प्रकाशन

महाराष्टट्र शासनाने महाराष्टट्र अधिनियमांन्वये तयार केलेले

(भाग एक, एक-अ आणि एक-ल यांमध्ये प्रसिद्ध केलेले नियम व आदेश यांव््यतिरिक्त) नियम व आदेश.

कृषीी, पशुसंवर्धधन, दुग्धव्यवसाय वि�कास व मत्स्यव्यवसाय वि�भाग

माादााम काामाा माागग, हुुताात्माा राजगुरू चौक, मंत्राालय,

मुं�बई ४०० ०३२, दि�नांं�क ५ डिि’सेंंबर २०२४.

अधि�सूचना

महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (वि�नि�यमन) अधि�नि�यम, २०२३.

क्रमांं�क. एलव्हीएस-२०२४/प्र.क्र.५१/पदुम-४.— महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ (२०२४ चा महाा.

५) याच्या कलम ३४ चे पोट-कलम (१) द्वाारे प्रदाान केलेले अधिि˜काार तसेेच, कलम ४ च्या पोट-कलम (२) च्या खंंड (क), कलम ५

च्या पोट-कलम (२) च्या खंंड (क), कलम ६, कलम ८ च्या पोट-कलम (२), कलम ९, कलम २१ च्या पोट-कलम (१), कलम

२५ च्या पोट-कलम (१), कलम २६ च्या पोट-कलम (१) व कलम २९ मधीील तरतुदीन्वये प्रदाान करण्यात आलेल्या अधिि˜काारां�चाा

आणिि” त्यासंंबंधात त्यास समर्थथ करणाऱ्या सर्वव अधिि˜काारां�चाा वापर करून, महााराष्ट्र शाासन याद्वाारे अधिि˜नि�यमााच्या कलम ३४ चे पोट-कलम

(१) द्वाारे आवश्यक असल्याप्रमााणे यापुर्वी पुर्ववप्रसि�द्ध केलेले खालील नि�यम बनवत

आहे:

१. संक्षििȦप्त नाव.— या नि�यमांं�स, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ असेे म्हणाावे.

२. व्याख्या.— (१) या नि�यमांं�त, संंदर्भा�नुुसार दुसराा अर्थथ आवश्यक नसेेल तर,—

(क) “अधिि˜नि�यम” याचा अर्थथ, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ (२०२४ चा महाा. ५), असा आहे;

(ख) “जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त” याचा अर्थथ, मुं�बई शहर व मुं�बई उपनगर जि�ल्ह्यांं�सााठीी उपायुक्त, गुण नि�यंंत्रण प्रयोगशााळाा,

मुं�बई आणिि” इतर सर्वव प्रकरणी जि�ल्हा उपायुक्त, पशुसंंवर्धधन व दुग्धव्यवसााय यांं�च्या काार्या�लयाचा प्रभारी अधिि˜काारी, असा आहे;

(ग) “शुल्क” याचा अर्थथ, अधिि˜नि�यमााच्या कलम ४ व कलम ५ अन्वये नोंंदणीी करण्यासाठीी आणिि” कलम ७ अन्वये नोंंदणीीचे

नुतनीीकरण करण्यासाठीी आणिि” कलम ९ अन्वये दुबार नोंंदणीी प्रमााणपत्र देण्यासाठीी असलेेले शुल्क, असा आहे;

(घ) “नमूूनाा” याचा अर्थथ, या नि�यमांं�स जोडलेला नमुुनाा, असा आहे;

महाराष्टट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-ब, डिसेंबर ५, २०२४/अग्रहायण १४, शके १

(२) या नि�यमांं�मध्ये वापरलेले, परंतु व्याख्या न केलेले शब्द व वाक्यप्रयोग यां�नाा, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन)

अधिि˜नि�यम, २०२३ यामध्ये जे अर्थथ नेमून दि�लेेले असतीील तेच अर्थथ असतीील.

३.

सहयोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ (एआरटीी) म्हणून नोंदणी करण्यासाठीी आवश्यक असलेल्या अर्हहता, अनुभव

व प्रशि�क्षण.— जर एखादी व्यक्ती पुढीील अर्हहताा धारण करीीत असेेल तर, ती सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ (एआरटी) म्हणूून नोंंदणीी

करण्यासाठीी पात्र असेेल :—

(१) पशु जनन यातील किं�ंवा पशु जनन व माादीरोग शाास्त्र किं�ंवा पशु जनन, माादीरोग शाास्त्र व प्रसूति�शाास्त्र किं�ंवा पशुवैद्यक

जैवतंंत्रज्ञाान यामधीील पदव्युत्तर पदवीी;

(२) सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान क्षेेत्राातील कि�माान दोन वर्षांंɕचा अनुभव असावा; आणिि”

(३) भारत सरकाारद्वाारे किं�ंवा पशुवैद्यक शाास्त्रााचे शि�क्षण देणाऱ्या विि¦द्यापीठांं�द्वाारे दि�लेे जाणारे सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान याचे

प्रशि�क्षण यशस्वीरीत्या पूर्णण केलेले असावे.

४. कृत्रि�म रेतन (एआय) तंत्रज्ञ म्हणून नोंदणी करण्यासाठीी आवश्यक असलेल्या अर्हहता, अनुभव व प्रशि�क्षण.— जर

एखादी व्यक्ती, पुढीील अर्हहताा धारण करीीत असेेल तर, ती, कृत्रि�म रेतन (एआय) तंत्रज्ञ म्हणूून नोंंदणीी करण्यासाठीी पात्र असेेल :—

(एक) भारतीय पशुवैद्यक परि�षदेेने माान्यताा दि�लेेल्या विि¦द्यापीठामधूून पशुवैद्यक शाास्त्राामधीील पदवीी; किं�ंवा

(दोन) भारत सरकाारच्या मैत्री (ग्राामीण भारताातील बहुुपयोगी कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञाान) चे प्रशि�क्षण घेतलेेले असावे; किं�ंवा

(तीन) जि�नेे इयत्ता दहाावीची परीक्षा (मााध्यमि�क शाालान्त प्रमााणपत्र) उत्तीर्णण केली आहे किं�ंवा त्याच्याशी समकक्ष

असणाारी

परीक्षा उत्तीर्णण केली आहे आणिि” महााराष्ट्र राज्यातील नोंंदणीीकृत कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेमधूून कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञाानााचे प्रशि�क्षण

यशस्वीरीत्या पूर्णण केले आहे आणिि” जि�ला पशुसंंवर्धधन क्षेेत्राातील कि�माान एक वर्षाा�चा अनुभव आहे अशी व्यक्ति�ि; किं�ंवा

(चार) जि�नेे कृत्रि�म रेतनााचे प्रशि�क्षण पूर्णण केले आहे अशी पशुसखीी;

स्पष्टीीकरण.— पशुसखीी याचा अर्थथ, महााराष्ट्र राज्याचे, पशुपालक सेेवा पुरविि¦ण्यासाठीी महााराष्ट्र राज्य ग्राामीण जीवोन्नतीी अभि�यान

(एमएसआरएलएम) याद्वाारे नि�वड

केलेल्या पशु आरोग्य सेेवा काार्ययकर्त्यां�ंɕचा समूूह, असा आहे.

५. नोंदणी व नुतनीकरण.—

(१) रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�

काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा

(एआयटीआय), सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ज्ञ यां�चीी नोंंदणीी,

पुढीीलप्रमााणे करण्यात येईल :—

(क) रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण प्रयोगशााळाा किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण

संंस्थाा (एआयटीआय), सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) सेेवा पुरवठााकाार किं�ंवा सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ज्ञ

यां�चीी नोंंदणीी करण्याचा अर्जज, नमूूनाा ‘अ ’ मध्ये, दोन प्रतींत, प्राधिि˜करणाकडेे सादर करण्यात येईल.

(ख) नोंंदणीीचा किं�ंवा नोंंदणीीच्या नुतनीीकरणाचा प्रत्येक अर्जज, पुढीीलप्रमााणे असलेेल्या, आवश्यक शुल्कांं�सहीीत सादर

करण्यात येईल :—

अनु. क्रमांं�क

गोजातीय प्रजनन काार्यय

नोंंदणीी शुल्क

नोंंदणीीचे नुतनीीकरण

(१)

(२)

(३)

(४)

१

रेत केंद्र

रु. ३०,०००

रु. १५,०००

२

भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा

रु. २०,०००

रु. १०,०००

३

कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा

रु. २०,०००

रु. १०,०००

४

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार

रु. २०,०००

रु. १०,०००

५

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान (एआरटी) तज्ज्ञ

रु. १०,०००

रु. ५,०००

(ग) नोंंदणीीचा अर्जज प्राप्त झााल्यावर, प्राधिि˜करण, अर्जा�तीील तपशि�लााची पडतााळणीी करीील.

(घ) प्राधिि˜करण, अर्जा�तीील तपशि�लााची पडतााळणीी केल्यानंंतर आणिि” अर्जजदाार हा नोंंदणीीसाठीी पात्र आहे याबद्दल

स्वतःःची खात्री पटल्यावर, प्राधिि˜करण सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञाास नमूूनाा ‘आ ’ मध्ये नोंंदणीी प्रमााणपत्र देऊ शकेेल अथवाा

त्याची काारणे नोंंदविि¦ल्यानंंतर, अर्जज फेटाळू शकेेल.

(ड) प्राधिि˜करण किं�ंवा याबाबतीत प्राधिि˜कृत केलेले अधिि˜काारी, नोटीस दि�ल्यानंंतर, रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण प्रयोगशााळाा

किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा (एआयटीआय), सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान

(एआरटी) सेेवा पुरवठााकाार यांं�च्या जागेच्या तपाासणीीसह चौकशीी करीील.

(च) प्राधिि˜करण, अर्जा�मध्ये दि�लेेल्या तपशीलाची पडतााळणीी केल्यानंंतर व तपाासणीीनंंतर आणिि” अर्जजदाार, त्याची नोंंदणीी

करण्यासाठीी पात्र आहे याबद्दल स्वत:ची खात्री पटल्यानंंतर, रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा,

कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा किं�ंवा सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार यां�नाा दोन प्रतींमध्ये नमूूनाा ‘ इ ’ मध्ये नोंंदणीी

प्रमााणपत्र देऊ शकेेल, किं�ंवा त्याची काारणे नोंंदविि¦ल्यानंंतर अर्जज फेटाळू शकेेल.

(छ) प्राधिि˜करण, नोंंदणीी प्रमााणपत्र देण्याच्या किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याच्या अर्जांंɕचा अभि�लेख नमूूनाा ओ मध्ये

काायमस्वरूपी ठेवील.

(२) रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार, कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी नोंंदणीी पुढीीलप्रमााणे करण्यात येईल :—

(क) रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी नोंंदणीी करण्याचा अर्जज, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन

उप आयुक्तााकडेे नमूूनाा ‘ ई ’ मध्ये दोन प्रतींत करण्यात येईल.

(ख) नोंंदणीीचा किं�ंवा नोंंदणीीच्या नुतनीीकरणाचा प्रत्येक अर्जज, पुढीीलप्रमााणे असलेेल्या, आवश्यक त्या शुल्काासह सादर

करण्यात येईल :—

अनु. क्रमांं�क

गोजातीय प्रजनन काार्यय

नोंंदणीी शुल्क

नोंंदणीीचे नुतनीीकरण

(१)

(२)

(३)

(४)

१

रेत बँक

रु. २०,०००

रु. १०,०००

२

कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार

रु. २०,०००

रु. १०,०००

३

कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ

रु. १,०००

रु. ५००

(ग) जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त नोंंदणीीसाठीी अर्जज प्राप्त झााल्यावर, अर्जा�तीील तपशि�लांं�ची पडतााळणीी करीील.

(घ) जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त अर्जा�ची तपशीलवार पडतााळणीी केल्यानंंतर आणिि” अर्जजदाार नोंंदणीीसाठीी पात्र असल्याबद्दल

स्वत:ची खात्री पटल्यानंंतर तो, कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााला नमूूनाा-‘ उ ’ मध्ये नोंंदणीी प्रमााणपत्र देऊ शकेेल किं�ंवा त्याची काारणे

नोंंदविि¦ल्यानंंतर, अर्जज फेटाळू शकेेल.

(ङ) जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त किं�ंवा याबाबतीत प्राधिि˜कृत केलेला अधिि˜काारी, नोटीस दि�ल्यानंंतर कृत्रि�म रेत बँकेच्या,

कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराच्या जागेच्या तपाासणीीसह चौकशीी करीील.

(च) जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त, अर्जा�मध्ये दि�लेेल्या तपशि�लांं�ची पडतााळणीी व तपाासणीी केल्यानंंतर आणिि” अर्जजदाार त्याची

नोंंद करण्यासाठीी पात्र असल्याबद्दल स्वत:ची खात्री पटल्यानंंतर तो, रेत बँक व कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराला दोन प्रतीत नमूूनाा-

‘ ऊ ’मध्ये नोंंदणीी प्रमााणपत्र देऊ शकेेल किं�ंवा त्याची काारणे नोंंदविि¦ल्यानंंतर अर्जज फेटाळू शकेेल.

(छ) जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त, नोंंदणीी प्रमााणपत्र देण्याच्या किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याच्या अर्जांंɕचा काायमस्वरूपी अभि�लेख

नमूूनाा-‘ ओ ’ मध्ये ठेवील.

भाग चार-ब-४७५–१अ

६. नोंदणीच्या अटीी व शर्ती.—

(१) एकाापेक्षा अधिि˜क गोजातीय प्रजनन उपक्रमााच्या नोंंदणीीसाठीी स्वतंंत्र अर्जज करण्यात येईल.

(२) एकदाा प्रदाान केलेले अर्जा�चे शुल्क परत केले जाणार नााही.

(३) नोंंदणीीकृत रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा,

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार, नोंंदणीी प्रमााणपत्रााची एक प्रत त्यांं�च्या व्यवसाायाच्या

जागी दर्शशनी ठि�कााणी प्रदर्शि�ित करीील.

(४) सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ आणिि” कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चेे नोंंदणीी प्रमााणपत्र अहस्तांं�तरणीय असेेल.

(५) प्राधिि˜करणाच्या किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााच्या पूर्ववपरवानगीीशि�वााय, रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा

प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, रेत बँक,

कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार यां�चीी माालकी किं�ंवा व्यवस्थाापन यांं�त कोणतााही बदल केला जाणार नााही.

(६) रेत केंद्राची, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळेची, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेची,

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकााराची, रेत बँकचीी, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराची माालकी किं�ंवा व्यवस्थाापन बदलल्यास

अथवाा तसेे म्हणूून कााम करण्याचे बंद केल्यास नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या दोन्ही प्रती, प्राधिि˜करणाकडेे किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन

उपायुक्तााकडेे सुपूर्दद करण्यात येतील.

(७) नोंंदणीीच्या नुतनीीकृत प्रमााणपत्रााच्या दोन प्रती मि�ळााल्यावर किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याचा अर्जज नााकाारल्याचा पत्रव्यवहाार

मि�ळााल्यावर, अर्जजदााराकडूून, पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या दोन्ही प्रती ताात्कााळ प्राधिि˜करणाकडेे किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन

उपायुक्तााकडेे सुपूर्दद करण्यात येतील.

(८) सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ आणिि” कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�नाा नोंंदणीी प्रमााणपत्र देणे किं�ंवा नोंंदणीीचा अर्जज नााकाारणे याबाबत,

नोंंदणीीचा अर्जज प्राप्त झााल्याच्या दि�नांं�काापासून तीस दि�वसांं�च्या काालावधीत, अर्जजदााराला कळविि¦ण्यात येईल.

(९) रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा (in-vitro) प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार यां�नाा नोंंदणीी प्रमााणपत्र देणे किं�ंवा नोंंदणीीचा अर्जज नााकाारणे

याबाबत, नोंंदणीीचा अर्जज प्राप्त झााल्याच्या दि�नांं�काापासून नव्वद दि�वसांं�च्या काालावधीत, अर्जजदााराला कळविि¦ण्यात येईल.

७. वळूूचे प्रमाणन.—

(१) वळूूच्या प्रमााणनाासाठीी, प्राधिि˜करणाकडेे, नमूूनाा ‘ ए ’ मध्ये, दोन प्रतीत अर्जज करण्यात येईल.

(२) प्राधिि˜करण, अर्जा�च्या तपशि�लांं�ची पडतााळणीी केल्यानंंतर आणिि” वळूू प्रमााणिि”त करताा येईल याबद्दल स्वतःःची खात्री

पटल्यानंंतर, प्राधिि˜करण, वळूू प्रमााणिि”त करू शकेेल किं�ंवा त्याची काारणे नोंंदविि¦ल्यानंंतर, वळूू प्रमााणनााचा अर्जज फेटाळू शकेेल.

(३) प्राधिि˜करण, नमूूनाा ‘ ऐ ’ मध्ये, वळूू प्रमााणिि”त करीील.

८. वळूूचे प्रमाणन करण्याच्या अटीी व शर्ती.—

(१) रेत केंद्रांं�मध्ये रेत नि�र्मि�ितीीसाठीी वापरल्या जाणाऱ्या वळूूची, भारत सरकाारने, वेळोवेळी अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत

उत्पादनााच्या कि�माान माानक नि�यमाामध्ये नमूूद केलेल्या विि¦नि�र्देेशाानुसार व माानकांं�नुुसार नि�वड

करण्यात येईल.

(२) संंबंधिि˜त रेत केंद्र, वळूू प्रमााणनााची काार्ययवाही करण्यापूर्वी वळूूची, वळूू सुदृढताा परीक्षा (बी एस इ) करीील.

(३) कृत्रि�म रेतनााच्या बाबतीत, रेतमाात्राा नि�र्मि�ितीीसाठीी वापरल्या जाणाऱ्या वळूूची, त्या प्रयोजनाासाठीी उपलब्ध असलेेल्या

ऑनलााईन पद्धतीद्वाारे नोंंदणीी करण्यात येईल याची संंबंधिि˜त रेत केंद्र सुनि�श्चि�िती

ी करीील. सर्वव वेळी, त्या वळूूला सुरक्षि�तपणे व

काायमस्वरुपी विि¦शि�ष्ट ओळख क्रमांं�क देणे, त्या रेत केंद्रासाठीी अनि�वाार्यय असेेल.

(४) रेत केंद्रात किं�ंवा कोणत्याही पशुजनन काार्ययक्रमाात दााखल करण्यापूर्वी वळूूचे सूत्रसमू

ूहचि�त्रण (Karyotyping)

करणे केंद्रासाठीी अनि�वाार्यय असेेल.

(५) केंद्र सरकाारच्या किं�ंवा राज्य शाासनााच्या नाामांं�कि�त प्रयोगशााळांं�कडीील कि�माान माानक नि�यमाामध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केल्याप्रमााणे

जनुकीय रोगां�बााबत वळूूची चाचणी करण्यात येईल, याची रेत केंद्र सुनि�श्चि�िती

ी करीील.

(६) रेत केंद्रात, रेत नि�र्मि�ितीीसाठीी प्राप्त केलेल्या वळूूचा, पैदाास चाचणी (Progeny Testing) किं�ंवा प्रजाती नि�वड

(Progeny Selection) यां�चीी राज्य प्रजनन धोरणानुसार नोंंद करण्यात येईल.

९. दुबार नोंदणी प्रमाणपत्र. —

(१) रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in-vitro) फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार आणिि” कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या

दुबार नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या प्रत्येक अर्जा�सोोबत, रुपये एक हजाार इतकेे शुल्क सादर करण्यात येईल.

(२) प्राधिि˜करण, किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त दुबार नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या अर्जांंɕचा काायमस्वरूपी अभि�लेख

नमूूनाा ‘ ओ ’ मध्ये ठेवील.

१०. नि�धीचा वापर. —

(१) प्राधिि˜करणाचा विि¦त्तीय व्यवहाार, राज्य विि¦त्तीय नि�यम व विि¦नि�यमांं�द्वाारे नि�यमि�त करण्यात येईल. मुं�बई विि¦त्तीय नि�यम,

१९५९, महााराष्ट्र कोषाागार नि�यम, १९६८, महााराष्ट्र आकस्मि�िक

खर्चच नि�यम, १९६५, विि¦त्तीय अधिि˜काार विि¦नि�यम, १९७८ आणिि”

महााराष्ट्र शाासनााला लागू असतीील असेे इतर कोणतेेही नि�यम व विि¦नि�यम हे, योग्य त्या फेरफारां�सह

, प्राधिि˜करणाला लागू असतीील.

(२) सदस्य-सचि�व

, महााराष्ट्र गोजातीय पशुजनन नि�यमन प्राधिि˜करण, प्राधिि˜करणाच्या अध्यक्षाच्या नि�यंंत्रण व पर्ययवेक्षणााखाली,

लेखा पुस्तकेे, संंबंधिि˜त दुय्यम नोंंदवह्या, प्रमााणकेे आणिि” इतर संंबंधिि˜त दस्तऐवज, ज्या रीतीने शाासकीीय व्यवहाारां�चाा अभि�लेख ठेवला

जातो त्याच रीतीने ठेवण्यास जबाबदाार असेेल.

(३) प्रत्येक ति�मााहीत मि�ळाालेल्या उत्पन्नााच्या आणिि” केलेल्या खर्चा�चा तपशील, प्राधिि˜करणाच्या बैठकीीत माान्यतेसाठीी सादर

करण्यात येईल.

(४) प्राधिि˜करणाच्या माान्यतेशि�वााय, कोणतााही खर्चच करण्यात येणार नााही.

११. प्राधि�करणाचा वार्षि�िक अहवाल.—

(१) प्राधिि˜करण, आधीच्या विि¦त्तीय वर्षांंɕमधीील वार्षि�िक विि¦त्तीय विि¦वरणपत्रांं�सह

वार्षि�िक अहवााल तयाार करीील.

(२) वार्षि�िक अहवााल, पुढीील वर्षाा�च्या ३१ जुलैपर्यंंत राज्य शाासनााला सादर करण्यात येईल.

१२. अभि�लेख ठेेेवणे.—

(१) पुस्तक पालन व लेखांं�कनाच्या सर्ववसाधारण तत्त्वां�नुुसार, प्रत्येक रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन

प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म

रेतन सेेवा पुरवठााकाार व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�नीी अभि�लेख ठेवावयाचा आहे :

परंतु, राज्याच्या पशुसंंवर्धधन विि¦भागात नि�युुक्त केलेल्या कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञांं�नीी कृत्रि�म रेतनााचा अभि�लेख स्वतंंत्रपणे ठेवण्याची

आवश्यकताा नााही.

(२) प्रत्येक रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन

तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार आणिि” कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ अभि�लेखाचे

वार्षि�िक व सहाामााही विि¦वरणपत्रे, त्याच वर्षाा�च्या ३१ जुलैपूर्वी आणिि” पुढीील वर्षाा�च्या ३१ जानेवारीपूर्वी प्राधिि˜करणाला किं�ंवा यथाास्थि�िति�,

जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्ताास दोन प्रतींत सादर करतील.

(३) प्राधिि˜करणास किं�ंवा यथाास्थि�िति�, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्ताास, कोणत्याही वेळी, कोणतेेही नोंंदणीीकृत रेत केंद्र, भृण

प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ, रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार आणिि” कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यां�चीी तपाासणीी करताा येईल.

१३. अपराध आपसात मि�टवणे.—

(१) आरोपी व्यक्तीस, एकतर कोणतााही खटला दााखल करण्यापूर्वी किं�ंवा त्यानंंतर कोणतााही अपराध आपसात मि�टविि¦ण्यासाठीी

अधिि˜नि�यमााच्या कलम २१ अन्वये अर्जज करताा येईल.

(२) पोट-नि�यम (१) खालील अर्जज प्राप्त झााल्यावर, त्याची पडतााळणीी केल्यानंंतर, प्राधिि˜करणास, त्या अर्जा�त नमूूद केलेल्या

अपराधाच्या तपशि�लाासंंदर्भा�तीील अहवााल किं�ंवा अशाा अर्जा�च्या तपाासणीीसाठीी जी संंबंधिि˜त वाटेल अशी इतर कोणतीीही मााहि�तीी,

संंबंधिि˜त पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााकडूून माागविि¦ताा येईल.

(३) प्राधिि˜करणास किं�ंवा याबाबतीत प्रधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्यास किं�ंवा अधिि˜कााऱ्यास, अर्जज मि�ळााल्यापासून नव्वद

दि�वसांं�च्या आत, उक्त अर्जा�चा आशय विि¦चारात घेतल्यानंंतर, त्याच्या पुढीील काार्ययवाहीत अर्जजदााराने सहकाार्यय केले असल्याची आणिि”

त्या प्रकरणासंंबंधिि˜त असणाारी संंपूर्णण व सत्य वस्तुस्थि�ितीी उघड केली असल्याची खात्री पटल्यावर, आदेशााद्वाारे, आपसमेेळ रक्कम

नि�र्देेशि�त करणारा अर्जज माान्य करीील आणिि” खटला भरण्यापासून त्याला उन्मुक्ती देईल किं�ंवा काारणे नमूूद करून असा अर्जज फेटळील.

(४) अर्जजदााराला, त्याचे म्हणणेे मांं�डण्याची संंधी दि�ल्याशि�वााय, पोट-नि�यम (३) खालील अर्जा�वर नि�र्णणय करण्यात येणार नााही.

(५) अर्जजदाार, पोट-नि�यम (३) खालील आदेश मि�ळााल्याच्या दि�नांं�काापासून सात दि�वसांं�च्या काालावधीच्या आत, प्राधिि˜करणाने

किं�ंवा, यथाास्थि�िति�, प्राधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्याने किं�ंवा अधिि˜कााऱ्याने आदेश दि�ल्याप्रमााणे आपसमेेळ रक्कम प्रदाान करीील

आणिि” अशी रक्कम प्रदाान केल्याचा पुरावा त्याला देईल.

(६) जर अर्जजदााराने पोट-नि�यम (५) मध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या मुदतीीच्या आत, आपसमेेळ रक्कम प्रदाान करण्यात कसूूर

केली असेेल तर, पोट-नि�यम (३) खाली दि�लेेला आदेश, नि�रर्थथक व रद्दबातल ठरेेल.

(७) जर आपसमेेळ काार्ययवाहीच्या ओघात, अशाा व्यक्तीने कोणतााही महत्त्वाचा तपशील लपविि¦ला होताा किं�ंवा खोटा पुरावा

दि�लेेला होताा याबाबत प्राधिि˜करणाची किं�ंवा प्राधिि˜करणाने नि�युुक्त केलेल्या सदस्याची किं�ंवा अधिि˜कााऱ्याची खात्री पटली तर, एखाद्या

व्यक्तीला पोट-नि�यम (३) अन्वये दि�लेेली उन्मुक्ती, कोणत्याही वेळी त्यास माागे घेताा येईल. त्यानंंतर, ज्या अपराधाबाबत उन्मुक्ती

दि�लीी होती त्या अपराधाबद्दल किं�ंवा आपसमेेळ काार्ययवाहीच्या संंबंधात त्याच्याकडूून घडला असल्याचे दि�सूून येईल आणिि” त्याबाबतीत,

जणू कााही अशी उन्मुक्ती देण्यात आली नव्हतीी असेे समजू

ून, अधिि˜नि�यमााच्या तरतुदी लागू होतील.

नमूना ‘ अ ’

[ नि�यम ५(१)(क) पहा ]

(सहपत्र म्हणूून आधारभूत दस्तऐवजां�सह न दोन प्रतींमध्ये सादर कराावयाचा)

रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार,

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जा�चा नमूूनाा.

१.

अर्जजदााराचे नााव

(नोंंदणीी करण्याची माागणी करणाऱ्या संंस्थेेचे नााव नमूूद कराा)

२.

अर्जजदााराचा पत्ता

३.

त्याच्या स्व-साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधार (युआयडीएआय) क्रमांं�क आणिि” पॅन

काार्ड क्रमांं�क

४.

नोंंदणीी कराावयाच्या सुविि¦धेचा प्रकाार

(रेत केंद्र, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळाा, कृत्रि�म रेतन

प्रशि�क्षण संंस्थाा, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाार, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान

तज्ज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जज केला आहे की कसेे हे कृपया विि¦नि�र्दि�िष्ट कराा.)

५.

पूर्णण नााव आणिि” पत्ता/पत्ते तसेेच, संंस्थेेच्या माालकीचा प्रकाार.

रेत केंद्राचे, भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेचे, कृत्रि�म रेतन

प्रशि�क्षण संंस्थेेचे, सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाारचे, सहयो

ोगी जनन

तंत्रज्ञाान तज्ज्ञााचे संंपर्क तपशील / ई-मेल पत्ता (पत्ते):-

६.

संंस्थेेच्या माालकीचा प्रकाार

(वैयक्ति�िक / माालकी / भागीदाारी / कंपनी / सहकाारी / इतर कोणतीीही

असल्यास, विि¦नि�र्दि�िष्ट कराायचा).

७.

वैयक्ति�िक माालकी व्यति�रि�क्त संंस्थेेचा इतर प्रकाार असल्यास, म्हणूून संंस्थाापन

नि�यमाावलीची प्रत आणिि” व्यवस्थाापनाासाठीी जबाबदाार असलेेल्या इतर व्यक्तींची

नाावे व पत्ते सहपत्रे म्हणूून सादर कराा.

८.

संंस्थेेचा प्रकाार

(नमूूद कराावयाचा शाासकीीय/स्थाानि�क क्षेेत्राातील /खाजगी/खाजगी प्रयोगशााळाा/

अन्य कोणतीीही.)

९.

प्रत्येक साधनसाामग्रीची बनाावट व प्रति�कृृती यां�सह

उपलब्ध साधनसाामग्री (जर

सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची माागणी केलेली असेेल तर, जागा

रि�क्त सोडा (यादी स्वतंंत्र काागदाावर जोडावयाची आहे).

१०. कर्ममचाऱ्यां�चीी नाावे, अहर्ताताा�, अनुभव व नोंंदणीी क्रमांं�क (सहपत्र म्हणूून सादर

करताा येईल) (जर सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची माागणी

केलेली असलेे तर, जागा रि�क्त सोडा)

११. केवळ नूतनीीकरण अर्जांंɕसाठीी

(क) नोंंदणीी क्रमांं�क:

(ख) विि¦द्यमाान नोंंदणीी प्रमााणपत्र दि�ल्याचा दि�नांं�क व विि¦द्यमाान नोंंदणीी प्रमााणपत्र

समााप्त होण्याचा दि�नांं�क.

घोोषणाापत्र

मी, श्रीी./श्रीीमतीी/कु./डॉ. ^{...............................................} यां�चाा/यां�चीी ^{………………………………………………………}^..

मुलगा/मुलगी/पत्नी, वय………………वर्षेे, राहणाार ^{………………………………………………}^,^{………………………………}^..^………^.^……

(पदनााम दर्शशवा) म्हणूून ^{……………………………………………………………}^.. (नोंंदणीी कराावयाच्या संंस्थेेचे नााव दर्शशवा) मध्ये कााम

करि�त असून याद्वाारे, असेे घोषि�त करतो / करते की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणिि” महााराष्ट्र

गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ याच्या तरतुदी वाचल्या आहेत आणिि” त्या समजू

ून घेतल्या आहेत. मी असेेही घोषि�त करतो/

करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली मााहि�तीी, मााझ्या संंपुर्णण मााहि�तीीप्रमााणे व विि¦श्वासाप्रमााणे सत्य व खरीी आहे.

दि�नांं�क :

(……………………………………………………………………………….)

ठि�कााण : न

ोंंदणीी कराावयाच्या संंस्थेेच्या वतीीने स्वाक्षरीी करण्यासाठीी

प

्रााधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

[नोंंदणीी करण्याची माागणी करणाऱ्या संंस्थेेची मोहोर]

भाग चार-ब-४७५–२

पोचपावती

[ नि�यम ५(१)(ख) पहा ]

*.रेेत केंद्राची /भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेची / कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेची / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान

सेेवा पुरवठााकााराची / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञााची नोंंदणीी करण्यासाठीी / नोंंदणीीचे करण्यासाठीी नमूूनाा ‘ अ ’ मधीील दोन प्रतीमध्ये.)

.................................................................... (अर्जजदााराचे नााव व पत्ता) यांं�च्याकडूून प्राधिि˜करणाला ................ (दि�नांं�क)

प्राप्त झााला आहे.

*.नमुुनाा ‘अ ’ मधीील अर्जा�सोोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�च्या यादीची पडतााळणीी करण्यात आली आहे आणिि” ती अचूक असल्याचे

आढळूून आले आहे.

किं�ंवा

*. पडतााळणीी केल्यावर असेे आढळूून आले की, सहपत्रकांं�च्या यादीमध्ये नमूूद केलेले पुढीील दस्तऐवज प्रत्यक्षात जोडलेले नााहीत.

ही पोचपावतीी, अर्जजदााराला, नोंंदणीी करण्याचा किं�ंवा नुतनीीकरण करण्याचा कोणतााही हक्क प्रदाान करीीत नााही.

(…………………………………………………………….)

प

्रााधिि˜कााऱ्याची किं�ंवा प्राधिि˜करणाच्या काार्या�लयातील

दि�नांं�क :प

्रााधिि˜कृत व्यक्ती स्वाक्षरीी व पदनााम.

ठि�कााण :

म

ोोहोर

नमूना ‘आ ’

[ नि�यम ५(१)(घ) पहा ]

नोंंदणीी प्रमााणपत्र

[ दोन प्रतीमध्ये द्यावयाचे ]

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ४ च्या पोट-कलम (२) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारां�चाा वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नि�यमन प्राधिि˜करण याद्वाारे, …………. रोजी संंपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमाान्वये सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञ म्हणूून ^{………………………………………}^.(नााव व पत्ता) याची नोंंदणीी करीीत आहे.

२. हीी नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमाास आणिि” त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�ना अधीन राहून करण्यात येत आहे आणिि” त्याचे कोणतेेही

उल्लंघन केल्यास, खटला दााखल करण्याबरोबरच उक्त पाच वर्षांंɕचा काालावधी संंपण्यापूर्वी हे नोंंदणीी प्रमााणपत्र नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द

करण्यात येईल.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या वैधतेेचा काालावधी :-

दि�नांं�क :प

्रााधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

म

ोोहोर

भाग चार-ब-४७५–२अ

नमूना ‘ इ ’

[ नि�यम ५ (१) (च) पहा ]

नोंंदणीी प्रमााणपत्र

(दोन प्रतीमध्ये नि�र्गगमि�त कराावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ च्या कलम ४ च्या पोट-कलम (१) अन्वये प्रदाान केलेल्या अधिि˜काारां�चाा

वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नि�यमन प्राधिि˜करण याव्दाारे, ...............रोजी संंपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी करीीताा,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमाान्वये, रेत केंद्राची/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in vitro) फलन प्रयोगशााळेची/ कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण

संंस्थेेची/ सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठाा नोंंदणीी करीीत आहे.

२. हीी नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमाास व त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�स अधीन राहून करण्यात येत आहे आणिि” त्याचे कोणतेेही

उल्लंघन केल्यास खटला दााखल करण्याबरोबरच उक्त पाच वर्षांंɕचा काालावधी समााप्त होण्यापूर्वी हे नोंंदणीी प्रमााणपत्र नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द

करण्यात येईल.

क. रेतकेंद्राचे/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in vitro) फलन प्रयोगशााळेचे/ कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेचे / सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकााराचे नााव व पत्ता^..........

ख. त्याच्या व्यवसाायाच्या जागी दर्शशनी ठि�कााणी रेत केंद्राने/ भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा (in vitro) फलन प्रयोगशााळेने/

कृत्रि�म जनन प्रशि�क्षण संंस्थेेने/ सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकााराने, या प्रमााणपत्रााची एक प्रत, प्रदर्शि�ित कराावी.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :—

४. यापूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या वैधतेेचा काालावधी :- ------------- पासून ------------ पर्यंंत

(केवळ नुतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीी प्रमााणप्रत्राासाठीी)

दि�नांं�क : प

्रााधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम

म

ोोहोर

नमूना ‘ ई ’

[ नि�यम ५ (२) (क)]

(सहपत्रे म्हणूून आधारभूत दस्तऐवजासह दोन प्रतींमध्ये सादर कराावयाचा)

रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जा�चा नमुुनाा

१. अर्जजदााराचे नााव :-

(नोंंदणीी करण्याची माागणी करणाऱ्या संंस्थेेचे नााव नमूूद कराा)

२. अर्जजदााराचा पत्ता :-

३. त्याच्या साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधारकाार्ड (युआयडीएआय) क्रमांं�क व पॅन काार्ड क्रमांं�क :-

४. नोंंदणीी कराावयाच्या सुविि¦धेचा प्रकाार :-

(रेत बँक, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाार

व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ यांं�च्या नोंंदणीीसाठीी अर्जज

केला आहे किं�ंवा कसेे हे कृपया विि¦नि�र्दि�िष्ट कराा)

५. रेत बँकेचे, कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराचे

व कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााचे संंपूर्णण नााव व पत्ता/पत्ते

तसेेच, संंपर्क तपशील/ई-मेल पत्ता (पत्ते) :-

६. संंस्थेेच्या माालकीचा प्रकाार (वैयक्ति�िक/ माालकी/

भागीदाारी/ कंपनी/ सहकाारी/ इतर कोणतीीही

असल्यास विि¦नि�र्दि�िष्ट करणे) :-

७. वैयक्ति�िक माालकी व्यति�रि�क्त संंस्थेेचा इतर प्रकाार

असल्यास, संंस्थाापन नि�यमाावलीची प्रत व व्यस्थाापन

करण्याकरि�ताा जबाबदाार असलेेल्या इतर व्यक्तींची नाावे व पत्ते

सहपत्र म्हणूून सादर कराा :-

८. संंस्थेेचा प्रकाार (शाासकीीय/ स्थाानि�क क्षेेत्राातील

/ खाजगी/ खाजगी प्रयोगशााळाा/ नमूूद कराावयाची

अन्य कोणतीीही संंस्थाा) :-

९. प्रत्येक साधन सामग्रीची बनाावट व प्रति�कृृती

यां�सह

उपलब्ध साधनसाामग्री (जर कृत्रि�म रेतन

तंत्रज्ञाानाासाठीी नोंंदणीीची माागणी केली असेेल तर, जागा रि�क्त सोडावी)

(स्वतंंत्र काागदाावर यादी जोडावयाची आहे) :-

१०. कर्ममचाऱ्यां�चीी नाावे, अर्हहताा, अनुभव व नोंंदणीी

क्रमांं�क (सहपत्र म्हणूून सादर करताा येईल) कृत्रि�म

रेतन तंत्रज्ञ यासाठीी नोंंदणीीची माागणी केली असेेल तर, जागा रि�क्त सोडा :-

११. केवळ नुतनीीकरण अर्जांंɕसाठीी

(क) नोंंदणीी क्रमांं�क :-

(ख) विि¦द्यमाान नोंंदणीी प्रमााणपत्र

दि�नांं�क व समााप्त होण्याचा दि�नांं�क :-

घोोषणाापत्र

मुलगा/मुलगी/पत्नी, वय……………… वर्षेे, राहणाार ^{……………………………………………………………………………………………} ,

………………………………..……….…… (पदनााम दर्शशवा) म्हणूून ……………………………………………………………………………..

(नोंंदणीी कराावयाच्या संंस्थेेचे नााव दर्शशवा) मध्ये काामकरि�त असून याद्वाारे, असेे घोषि�त करतो / करते की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन

(विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणिि” महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४ यांं�च्या तरतुदी वाचल्या आहेत आणिि”

त्या समजू

ून घेतल्या आहेत. मी असेेही घोषि�त करतो/करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली मााहि�तीी, मााझ्या संंपुर्णण मााहि�तीीप्रमााणे व

विि¦श्वासाप्रमााणे सत्य व खरीी आहे.

दि�नांं�क :

(........................................)

ठि�कााण : न

ोंंदणीी कराावयाच्या संंस्थेेच्या वतीीने स्वाक्षरीी करण्यास

प

्रााधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे नााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

[नोंंदणीी करण्याची माागणी करणाऱ्या संंस्थेेची मोहोर]

पोचपावती

[ नि�यम ५ (२) (ख) ]

*.रेेत बँकेची / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराची / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााची नोंंदणीी करण्यासाठीी / नुतनीीकरण करण्यासाठीी नमूूनाा

‘ ड ’ मधीील अर्जज दोन प्रतीमध्ये.) ^{....................................................................}(अर्जजदााराचे नााव व पत्ता) करण्यासाठीी

यांं�च्याकडूून प्राधिि˜करणाला ................ (दि�नांं�क) प्राप्त झााला आहे.

*.नमुुनाा ‘ ई ’ मधीील अर्जा�सोोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�च्या यादीची पडतााळणीी करण्यात आली आहे आणिि” ती अचूक असल्याचे

आढळूून आले आहे.

किं�ंवा

दि�नांं�क :

(…………………………………………………………….)

ठि�कााण:

स्वाक्षरीी व पदनााम.

ज

ि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााची, किं�ंवा

प

्रााधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीची

म

ोोहोर

नमुना उ

[ नि�यम ५(२)(घ) पहा ]

नोंंदणीी प्रमााणपत्र

(दोन प्रतीत द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ५ च्या पोट-कलम (२) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारां�चाा वापर करून, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त, ................. याद्वाारे, ……...……. रोजी संंपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी

उपरोक्त अधिि˜नि�यमाान्वये कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ म्हणूून ……………………………………………………… …………. (नााव व पत्ता) याची

नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमाास आणिि” त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�ना अधीन राहून, करण्यात येत आहे आणिि” त्याचे कोणतेेही

करण्यात येईल.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या वैधतेेचा काालावधी. :-

(केवळ नूतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीी प्रमााणपत्राासाठीी) ……… ते ………. पर्यंंत

ज

ि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

म

ोोहोर

दि�नांं�क:

भाग चार-ब-४७५–३

नमुना ऊ

[ नि�यम ५(२)(च) पहा ]

नोंंदणीी प्रमााणपत्र

(दोन प्रतीत द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ५ च्या पोट-कलम (१) अन्वये प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारां�चाा वापर करून, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्त, .............. याद्वाारे, …………. रोजी संंपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी,

उपरोक्त अधिि˜नि�यमाान्वये रेत बँकेची / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराची नोंंदणीी करीीत आहे.

२. ही नोंंदणीी, उपरोक्त अधिि˜नि�यमाास आणिि” त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�सह अधीन राहून, करण्यात येत आहे आणिि” त्याचे कोणतेेही

करण्यात येईल.

क. रेतन बँकेचे / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराचे नााव व पत्ता ………………..

ख. रेतन बँकेने / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराने या प्रमााणपत्रााची एक प्रत त्याच्या व्यवसाायाच्या जागी दर्शशनी ठि�कााणी प्रदर्शि�ित कराावी.

३. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क :-

४. पूर्वीच्या नोंंदणीी प्रमााणपत्रााच्या वैधतेेचा काालावधी. :-

(केवळ नूतनीीकरण केलेल्या नोंंदणीीच्या प्रमााणपत्राासाठीी) ……… ते ………. पर्यंंत

ज

ि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

म

ोोहोर

दि�नांं�क:

नमुना ए

[ नि�यम ७ (१) पहा ]

(सहपत्र म्हणूून आधारभूत दस्तऐजां�सह

दोन प्रतीत सादर कराावयाचे)

वळूूच्या / वळूंंȾच्या प्रमाणनासाठीी अर्जा�चा नमूना

१. अर्जजदााराचे नााव :-

(रेत केंद्राच्या माालकााचे / व्यवस्थाापन प्रमुखाचे नााव नमूूद कराा) :-

२. रेत केंद्राचे पूर्णण नााव व पत्ता/पत्ते तसेेच संंपर्क तपशील / ई-मेल पत्ता (पत्ते) :-

३. त्याच्या स्व साक्षांं�कि�त

प्रतीसह आधार (यूआयडीएआय) क्रमांं�क व पॅन काार्ड क्रमांं�क :-

४. रेत केंद्राचा नोंंदणीी क्रमांं�क :-

५. संंस्थेेचा प्रकाार (शाासकीीय / स्थाानि�क क्षेेत्राातील / खाजगी/ अन्य कोणतीीही नमूूद कराावयाची) :-

६. वळूूचे तपशील भारत सरकाारने वेळोवेळी अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत उत्पादनााच्या कि�माान माानक नि�यमाामध्ये नमूूद केलेल्या

विि¦नि�र्देेशांं�नुसार/ माानकांं�नुुसार असलेेल्या प्रमााणपत्राामधीील प्रमााणन करण्याचे प्रस्तााविि¦त केलेल्या वळूूचा तपशील (सहपत्र म्हणूून सादर

करताा येईल) :-

७. सहपत्रांं�चीी यादी :-

(कृपया, या अर्जा�सोोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�चीी/ आधारभूत/ दस्तऐवजां�चीी यादी जोडा.)

(...........................)

न

ोंंदणीी केलेल्या रेत केंद्राच्या वतीीने स्वाक्षरीी

क

रण्यासाठीी प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे

न

ााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

भाग चार-ब-४७५–३अ

घोोषषणपत्र

मी, श्रीी./ श्रीीमतीी/ कुमाार/ डॉ. ……………........................ यांं�च्या मुलगा / पत्नी, वय ……. वर्षेे, राहणाार ………., .……………

मध्ये (नोंंदणीी कराावयाच्या संंस्थेेचे नााव दर्शशवा) ………… म्हणूून (पदनााम दर्शशवा) कााम करीीत असून, याद्वाारे असेे घोषि�त करतो / करते

की, मी, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ आणिि” महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) नि�यम, २०२४

वाचला आहे व समजू

ून घेतलाा आहे. मी असेेही घोषि�त करतो/ करते की, या अर्जा�मध्ये सादर केलेली मााहि�तीी, मााझ्या संंपूर्णण मााहि�तीी प्रमााण

व विि¦श्वासाप्रमााणे सत्य व खरीी आहे.

(.........................)

न

ोंंदणीी केलेल्या रेतन केंद्राच्या वतीीने स्वाक्षरीी

क

रण्यासाठीी प्राधिि˜कृत केलेल्या व्यक्तीचे

न

ााव, पदनााम व स्वाक्षरीी.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

[नोंंदणीी केलेल्या रेतन केंद्राची मोहोर]

पोचपावती

…………………………………………………………………………………. (रेत केंद्राचे नााव व पत्ता) यां�चाा, वळूूचे

प्रमााणन करण्यासाठीी दोन प्रतीतील नमूूनाा ए मधीील अर्जज, प्राधिि˜करणाला (दि�नांं�क) …………………….. रोजी प्राप्त झााला आहे.

*.न

मूूनाा ए मधीील अर्जा�सोोबत जोडलेल्या सहपत्रांं�चीी यादीची, सादर केलेल्या सहपत्रांं�बरोबर पडतााळणीी करण्यात आली

आहे आणिि” ती अचूक असल्याचे आढळूून आले आहे.

किं�ंवा

पडतााळणीी केल्यावर असेे आढळूून आले की, सहपत्रांं�च्या यादीमध्ये नमूूद केलेली पुढीील दस्तऐवज प्रत्यक्षात जोडलेले

नााहीत.

ही पोचपावतीी अर्जजदाारास वळूूचे/ वळूंंȾचे प्रमााणन करण्याचा कोणतााही हक्क प्रदाान करीीत नााही.

(................................)

प

्रााधिि˜कााऱ्याची किं�ंवा प्राधिि˜करणाच्या काार्या�लयातील

प

्रााधिि˜कृत व्यक्तीची स्वाक्षरीी व पदनााम.

दि�नांं�क:

ठि�कााण:

नमूना ऐ

[ नि�यम ७ (३) पहा ]

वळूूचे प्रमााणन पत्र

(दोन प्रति� मध्ये द्यावयाचे)

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ याच्या कलम ८ च्या पोट-कलम (२) अन्वये, प्रदाान केलेल्या

अधिि˜काारां�चाा वापर करून, महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन नि�यमन प्राधिि˜करण, याद्वाारे, उपरोक्त अधिि˜नि�यमाान्वये …………………………………..

रेत केंद्रातील पुढीील वळूू/वळूंंȾनाा ……………………………………. रोजी संंपणाऱ्या पाच वर्षांंɕच्या काालावधीसाठीी प्रमााणिि”त करीीत आहे.

अ.क्र.

वळूूचे ओळखपत्र

(काानााला लावलेल्या टॅगचा क्रमांं�क)

वळूूचे नााव

(असल्यास)

जात

प्रमााणन अनुक्रमांं�क

१.

२.

२. वळूूचे/वळूंंȾचे हे प्रमााणन उपरोक्त अधिि˜नि�यम व त्याखाली केलेल्या नि�यमांं�स अधीन राहून केले आहे त्याचे कोणतेेही उल्लंघन

केल्यास आणिि” भारत सरकाारने वेळोवेळी, अधिि˜सूचि�त केलेल्या रेत उत्पादनााच्या कि�माान माानक नि�यमाामध्ये नमूूद केलेल्या माानकांं�पाासून

विि¦चलन केल्यास, हे प्रमााणपत्र उक्त पाच वर्षांंɕच्या काालावधीच्या समााप्तीपूर्वी नि�लंंबि�त किं�ंवा रद्द करण्यात येईल.

प

्

रााधिि˜कााऱ्याची स्वाक्षरीी, नााव व पदनााम.

दि�नांं�क:

म

ो

ोहोर

नमूूनाा ओ

[ नमूूनाा ५(१) (छ),५(२) (छ), ९ (२)पहा ]

महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन विि¦नि�यमन अधिि˜नि�यम, २०२३ अन्वये नोंंदणीी करण्याच्या अर्जा�ची काायमस्वरूपी नोंंद ठेवण्यासाठीी नमूूनाा

१. अनुक्रमांं�क :-

२. प्राधिि˜करणाच्या किं�ंवा यथाास्थि�ितीी, जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााच्या फाईल चा क्रमांं�क :-

३. नोंंदणीी करण्याच्या अर्जा�च्या पोचपावतीीचा दि�नांं�क :-

४. अर्जजदााराचे नााव पत्ता संंपर्क तपशील, इत्यादी :-

५. रेत केंद्राचे भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेचे कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेचे / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान

सेेवा पुरवठााकााराचे/ सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञााचे / रेत बँकेचे/ कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराचे/ कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञााचे

नााव व पत्ते :-

६. प्राधिि˜करणाने किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााने बँकेचे विि¦चारात घेतलेेल्या किं�ंवा शि�फाारस केलेल्या प्रकरणावरील

दि�नांं�क :-

७. अर्जा�ची नि�ष्पत्ती मंजूर केलेला किं�ंवा फेटाळलेेला आणिि” आदेश दि�ल्याचा दि�नांं�क :-

८. नि�यत वाटप केलेला नोंंदणीी क्रमांं�क ......... :-

१०. नोंंदणीीचा वैध काालावधी (५ वर्षेे) दि�नांं�क.........पासून.........पर्यंंत :-

११. नूूतनीीकरण (नूतनीीकरण दि�नांं�क आणिि” नूतनीीकरणाचा काालावधी पर्यंंत). :-

१२. नूूतनीीकरण करण्यात आलेल्या फाईलचा क्रमांं�क :-

१३. अति�रि�क्त मााहि�तीी, कोणतेेही असल्यास :-

प्राधिि˜कााऱ्याचे किं�ंवा जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााचे नााव पदनााम व स्वाक्षरीी.

प्राधि�कारी व जि�ल्हा पशुसंवर्धधन उपायुक्त यांं�च्यासाठीी मार्गगदर्शशक तत्वे

(क) नमुुनाा आय हा प्राधिि˜कााऱ्याच्या किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााच्या अभि�रक्षेेत असलेेली नोंंदवहीी म्हणूून

ठेवायचा काायमस्वरूपी अभि�लेख आहे.

(ख) नूतनीीकरण केल्यावर रेत केंद्राचा / भृण प्रत्यारोपण प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेचा कृत्रि�म रेतन प्रशि�क्षण संंस्थेेचा / सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकााराचा / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञााचा / रेतन बँकेचा / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराचा / कृत्रि�म रेतन

तंत्रज्ञााचा नोंंदणीी क्रमांं�क बदलणार नााही.

(ग) रेत केंद्राच्या / भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेच्या / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ प्रशि�क्षणसंं

ंस्थेेच्या / सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकााराच्या / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञााच्या / रेत बँकेच्या / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकााराच्या / कृत्रि�म रेतन

तंत्रज्ञाानााच्या माालकीत किं�ंवा व्यवस्थाापनाात बदल झााल्यास, नवीीन नोंंदणीी क्रमांं�क नि�यत वाटप करण्यात येईल.

(घ) नोंंदणीी क्रमांं�क, दोन वेळेस, नि�यत वाटप करताा येणार नााही.

(ड.) प्रत्येक रेतन केंद्रास / भृण प्रत्यारोपण किं�ंवा प्रयोगनलि�काा फलन प्रयोगशााळेस / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञ प्रशि�क्षण संंस्थेेस / सहयो

ोगी

जनन तंत्रज्ञाान सेेवा पुरवठााकाारास / सहयो

ोगी जनन तंत्रज्ञाान तज्ज्ञाास / रेतन बँकेस / कृत्रि�म रेतन सेेवा पुरवठााकाारास / कृत्रि�म रेतन तंत्रज्ञाास

नमुुनाा आय च्या नोंंदवहीीतील प्रत्येकी दोन पृष्ठे समााविि¦ष्ट असणाारा फोलि�ओ नि�यत वाटप करण्यात येईल.

(च) “अति�रि�क्त मााहि�तीीसाठीी” दि�लेेल्या जागेचा वापर, नि�लंंबन, रद्द करणे, नुतनीीकरणाचा अर्जज नााकाारणे, माालकी / व्यवस्थाापन

बदलणे, कोणत्याही काायदेशीर काारवाईचा नि�कााल इत्यादी नोंंदवण्यासाठीी केला जाऊ शकतोो.

(छ) नोंंदवहीीचा प्रत्येक फोलि�ओ म्हणजेेच नोंंदणीीची २ पृष्ठे, प्राधिि˜करणाचा किं�ंवा यथाास्थि�ितीी जि�ल्हा पशुसंंवर्धधन उपायुक्तााच्या

स्वाक्षरीीने दि�नांं�काासह अधिि˜प्रमााणिि”त करण्यात येईल आणिि” त्यानंंतरची प्रत्येक नोंंद देखील तशााच प्रकाारे अधिि˜प्रमााणिि”त करण्यात येईल.

महााराष्ट्राचे राज्यपाल यांं�च्या आदेशााने व नाावाने,

राजेश कुमार,

शाासनााचे अपर मुख्य सचि�व

AGRICULTURE, ANIMAL HUSBANDRY, DAIRY DEVELOPMENT AND

FISHERIES DEPARTMENT

Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mantralaya,

Mumbai 400 032, Dated the 5th December 2024.

NOTIFICATION

Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023.

No. LVS 2024/CR No. 51/PADUM-4.— In exercise of the powers conferred by sub-section (1)

of the section 34 read with clause (a) of sub-section (2) of section 4, clause (a) of sub-section (2) of

section 5, section 6, sub-section (2) of section 8, section 9, sub-section (1) of section 21, sub-section

(1) of section 25, sub-section (1) of section 26 and section 29 of the Maharashtra Bovine Breeding

(Regulation) Act, 2023 (Mah. V of 2024) and of all other powers enabling it in that behalf, the

Government of Maharashtra hereby makes the following rules, the same having been previously

published as required by sub-section (1) of section 34 of the said Act, namely:

1. Short title.— These rules may be called the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Rules,

2024.

2. Definitions.— (1) In these rules, unless the context otherwise requires,—

(a) “Act” means the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023( Mah. V of 2024);

(b) “District Deputy Commissioner of Animal Husbandry” means for Mumbai and Mumbai

Sub-urban District, Deputy Commissioner, Quality Control Laboratory, Mumbai and in all other

cases the officer in charge of the office of District Deputy Commissioner of Animal Husbandry

and Dairying;

of registration under section 7 and for issue of duplicate registration certificate under section

9 of the Act;

(d) “Form” means the Form appended to these rules.

(2) Words and expressions used but not defined in these rules shall have the same meanings

assigned to them in the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023.

3. Qualification, experience and training required for registration as assisted reproductive

technology (ART) expert.— A person shall be eligible for registration as assisted reproductive

technology (ART) expert if he possesses the following qualifications, namely :—

(i) Master’s degree in Animal Reproduction or Animal Reproduction and Gynecology or

Animal Reproduction, Gynecology and Obstetrics or Veterinary Biotechnology;

(ii) having at least two years’ experience in the field of assisted reproductive technology; and

(iii) has successfully completed training of assisted reproductive technique conducted by

the Government of India or Universities imparting Veterinary Science education.

4. Qualification, experience and training required for registration as artificial insemination

(AI) technician.— A person shall be eligible for registration as artificial insemination (AI) technician

if he possess the following qualifications, namely :—

(i) Bachelor’s Degree in Veterinary Science from the University recognized by the Veterinary

Council of India; or

(ii) undergone training of MAITRI (Multipurpose Artificial Insemination Technician in

Rural India) of the Government of India; or

भाग चार-ब-४७५–४

(iii) who has passed 10th standard examination (Secondary School Certificate) or has

passed the examination equivalent thereto and successfully completed training of artificial

insemination technique from the registered artificial insemination training institute in the State

of Maharashtra and having at least one year experience in the field of Animal Husbandry; or

(iv) Pashusakhi who has undergone a training of artificial insemination;

Explanation.— Pashusakhi means a community animal healthcare worker selected by the

Maharashtra State Rural Livelihood Mission (MSRLM) of the State of Maharashtra, who provides

services to livestock farmers.

5. Registration or Renewal.—

(1) Registration of semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory,

artificial insemination training institute (AITI), assisted reproductive technology (ART) service

provider, assisted reproductive technology (ART) expert shall be made as follows, namely :—

(a) An application for registration of semen station, embryo transfer or in-vitro

fertilization laboratory, artificial insemination training institute (AITI), assisted

reproductive technology (ART) service provider or assisted reproductive technology (ART)

expert, shall be made to the Authority in duplicate, in Form A.

(b) Every application for registration or renewal of registration shall be made along

with requisite fees, as follows :—

Sr.

No.

Bovine Breeding Activity

Registration Fees

Renewal of

Registration

(1)

(2)

(3)

(4)

(1)

semen station

Rs.30,000

Rs. 15,000

(2)

embryo transfer or in vitro fertilization

laboratory

Rs.20,000

Rs. 10,000

(3)

artificial insemination training

institute

Rs. 20,000

Rs. 10,000

(4)

assisted reproductive technology

service provider

Rs. 20,000

Rs. 10,000

(5)

assisted reproductive technology

(ART) expert

Rs. 10,000

Rs. 5,000

particulars of the application.

(d) The Authority shall, after verifying particulars of the application and after

satisfying itself that the applicant is eligible for registration then the Authority may grant

a certificate of registration to assisted reproductive technology expert in Form B or may

after recording the reasons thereof, reject the application.

(e) The Authority or Officers authorized in this behalf shall after giving notice make

an enquiry including inspection at the premises of the semen station, embryo transfer or in-

vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted reproductive

technology service provider.

(f) The Authority after verifying particulars given in the application and after

inspection and after satisfying itself that the applicant is eligible for its registration then

the Authority may grant a certificate of registration, to semen station, embryo transfer

or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute or assisted

reproductive technology service provider in Form C, in duplicate, or may after recording

the reasons thereof, reject the application.

(g) The Authority shall maintain a permanent record of applications for grant or

renewal of certificate of registration in Form I.

(2) Registration of semen bank, artificial insemination (AI) service provider and artificial

insemination (AI) technician shall be made as follows, namely :—

(a) An application for registration of semen bank, artificial insemination (AI) service

provider and artificial insemination (AI) technician shall be made to the District Deputy

Commissioner of Animal Husbandry, in duplicate, in Form D;

(b) Every application for registration or renewal of registration shall be made along with

requisite fees, as follows :—

Sr.

No.

Bovine Breeding Activity

Registration Fees

Renewal of

Registration

(1)

(2)

(3)

(4)

(1)

semen bank

Rs.20,000

Rs. 10,000

(2)

artificial insemination service provider

Rs.20,000

Rs.10,000

(3)

artificial insemination technician

Rs.1,000

Rs.5,00

Husbandry shall verify the particulars of the application.

(d) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry after verifying particulars of

the application and after satisfying himself that the applicant is eligible for registration then

the may grant a certificate of registration to artificial insemination technician in Form E or may

after recording the reasons thereof, reject the application.

(e) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry or Officers authorized in this

behalf shall after giving notice make an enquiry including inspection at the premises of the

semen bank, artificial insemination service provider.

(f) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry after verifying particulars given

in the application and after inspection and after satisfying itself that the applicant is eligible

for its registration then grant a certificate of registration to semen bank, artificial insemination

service provider in Form F, in duplicate, or may after recording the reasons thereof, reject the

application.

(g) The District Deputy Commissioner of Animal Husbandry shall maintain a permanent

record of applications for grant or renewal of certificate of registration in Form I.

6. Terms and conditions for registration.—

(1) A separate application for registration shall be made for more than one bovine breeding

activity.

(2) Application fee once paid shall not be refunded.

(3) One copy of the certificate of registration shall be displayed by the registered semen station,

embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted

reproductive technology service provider, semen bank, artificial insemination service provider at a

conspicuous place at its place of business.

(4) The certificate of registration for assisted reproductive technology expert and artificial

insemination technician shall be non-transferable.

(5) No change of ownership or change of management of semen station, embryo transfer or in-vitro

fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted reproductive technology

service provider, semen bank, artificial insemination service provider shall be done without the prior

permission of Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may be.

(6) In the event of change of ownership or change of management or on ceasing to function as

semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training

institute, assisted reproductive technology service provider, semen bank, artificial insemination

भाग चार-ब-४७५–४अ

service provider, both copies of the certificate of registration shall be surrendered to the Authority

or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may be.

(7) On receipt of the renewed certificate of registration in duplicate or on receipt of communication

of rejection of application for renewal, both copies of the earlier certificate of registration shall be

surrendered immediately to the Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

as the case may be, by the applicant.

(8) Grant of certificate of registration or rejection of application for registration of assisted

reproductive technology expert and artificial insemination technician shall be communicated to the

applicant within a period of thirty days from the date of receipt of application for registration.

(9) Grant of certificate of registration or rejection of application for registration of semen station,

embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted

reproductive technology service provider, semen bank, artificial insemination service provider shall be

communicated to the applicant within a period of ninety days from the date of receipt of application

for registration.

7. Certification of Bull.— (1) An application for certification of Bull shall be made to the

Authority, in duplicate, in Form G .

(2) The Authority may after verifying particulars of the application and after satisfying itself

that the Bull may be certified, then the Authority may certify the Bull or may after recording the

reasons thereof, reject the application for certification of Bull.

(3) The Authority shall certify the Bull, in Form H.

8. Terms and Conditions for Certification of Bull.— (1) The Bull used for semen production, in

the semen stations, shall be selected for induction as per the specifications and standards mentioned

in Minimum Standard Protocol for semen production notified by the Government of India, from time

to time.

(2) The concerned semen station shall carry out the Bull Soundness Examination (BSE) of the

Bull, before proceeding for certification of the Bull.

(3) The concerned semen station shall ensure that the Bull used for semen production for artificial

insemination shall be registered on the online mechanism, available for the purpose. It shall be

mandatory for the semen stations to tag unique identification number securely and permanently to

the Bull at all times.

(4) It is mandatory for the semen station to carry out the karyotyping of the Bull before induction

in semen station or any breeding programme.

(5) The semen station shall ensure that the Bull shall be tested against genetic diseases as

specified in Minimum Standard Protocol for semen production from the reputed Labs of the Central

Government or the State Government.

(6) The Bull procured for semen production in the semen station shall have Progeny Testing

(PT) or Pedigree Selection (PS) record in accordance to the breeding policy of the State.

9. Duplicate Registration Certificate.— (1) Every application for duplicate registration certificate

of semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training

institute, assisted reproductive technology service provider, assisted reproductive technology expert,

semen bank, artificial insemination service provider and artificial insemination technician shall be

submitted alongwith fee of rupees one thousand.

(2) The Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may be,

shall maintain a permanent record of applications for duplicate certificate of registration in Form I.

10. Operation of Funds.— (1) The financial transaction of the Authority shall be governed by the

State Financial Rules and Regulations. The Bombay Finance Rules, 1959, the Maharashtra Treasury

Rules, 1968, the Maharashtra Contingency Expenses Rules, 1965, the Financials Powers Regulations,

1978 and any other Rules and Regulations as applicable to the Government of Maharashtra shall

apply mutatis mutandis to the Authority.

(2) Member Secretary, Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority shall be responsible

for maintaining accounts books, relevant subsidiary registers, vouchers, and other related documents

in the same manner as are maintained in the transaction of Government business under control and

supervision of the Chairperson of the Authority.

(3) The details of income received and the expenditure incurred during every quarter shall be

submitted in the meeting before the Authority for approval.

(4) No expenditure shall be incurred without the approval of the Authority.

11. Annual Report of Authority.- (1) The Authority shall prepare, the annual report along with

the annual financial statements during the previous financial year.

(2) The annual report shall be submitted to the State Government by the 31st July of the

following year.

12. Maintenance of Records.- (1) The record to be maintained by every semen station, embryo

transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination training institute, assisted

reproductive technology service provider, assisted reproductive technology expert, semen bank,

artificial insemination service provider and artificial insemination technician on the line of general

principles of Book Keeping and Accountancy:

Provided that, artificial insemination technicians employed in the State Department of Animal

Husbandry are not required to maintain the record of artificial insemination separately.

(2) Every semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory, artificial insemination

training institute, assisted reproductive technology service provider, assisted reproductive technology

expert, semen bank, artificial insemination service provider and artificial insemination technician

shall furnish the records annually and half yearly returns in duplicate before 31st July of the same

year and 31st January of the next year to the Authority or District Deputy Commissioner of Animal

Husbandry, as the case may be.

(3) The Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case may

be, may inspect any registered semen station, embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory,

artificial insemination training institute, assisted reproductive technology service provider, assisted

reproductive technology expert, semen bank, artificial insemination service provider and artificial

insemination technician at any time.

13. Compounding of offences.- (1) Accused person may, either before or after the institution of

any prosecution, make an application under section 21 of the Act for compounding of an offence.

(2) On receipt of an application under sub-rule (1), after verification of it, the Authority may

call for a report from the concerned Deputy Commissioner, Animal Husbandry with reference to the

particulars of offence furnished in the application or any other information which may be considered

relevant for the examination of such application.

(3) The Authority or the member or the officer appointed by Authority in this behalf, after

taking into account the contents of the said application, may, by order, on being satisfied that the

applicant has co-operated in the proceedings before him and has made full and true disclosure of

facts relating to the case, allow the application indicating the compounding amount and grant him

immunity from prosecution or reject such application with its reasons, within ninety days of the

receipt of the application.

(4) The application shall not be decided under sub-rule (3) without giving an opportunity of

being heard to the applicant.

(5) The applicant shall, within a period of seven days from the date of the receipt of the order

under sub-rule (3), pay the compounding amount as ordered by the Authority or the member or the

officer appointed by Authority, as the case may be and shall furnish the proof of such payment to him.

FORM A

[ See rule 5(1)(a) ]

(To be submitted in duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR REGISTRATION OF SEMEN STATION, EMBRYO TRANSFER

OR IN VITRO FERTILIZATION LABORATORY, ARTIFICIAL INSEMINATION TRAINING

INSTITUTE, ASSISTED REPRODUCTIVE TECHNOLOGY SERVICE PROVIDER, ASSISTED

REPRODUCTIVE TECHNOLOGY EXPERT.

Name of the applicant

(Indicate name of the organization

sought to be registered)

Address of the applicant

UIDAI Number and Pan Card Number

with self attestation copy thereof

Type of facility to be registered

(Please specify whether the application

is for registration of a Semen

Station, Embryo Transfer or In Vitro

Fertilization Laboratory, Artificial

Insemination Training Institute,

Assisted Reproductive Technology

Service Provider, Assisted Reproductive

Technology Expert)

Full name and address / addresses of

Semen Station, Embryo Transfer or In

Vitro Fertilization Laboratory, Artificial

Insemination Training Institute,

Assisted Reproductive Technology

Service Provider, Assisted Reproductive

Technology Expert with contact details

/ e-mail address(es).

Type of ownership of Organization:-

(individual / ownership / partnership /

company / co-operative / any other to be

specified).

In case type of organization is other

than individual ownership, furnish copy

of articles of association and names and

addresses of other persons responsible

for management, as enclosure.

Type of Institution (Government / local

sector / Private / Private Laboratory /

any other to be stated.)

Equipment available with the make

and model of each equipment. (Leave

blank if registration is sought for

Assisted Reproductive Technology

Expert (List to be attached on a

separate sheet)).

10.

Names, qualifications, experience

and registration number of employees

(may be furnished as an enclosure)

(Leave blank if registration is sought

for Assisted Reproductive Technology

Expert).

11.

For renewal of applications only:

(a) Registration No.

(b) Date of issue and date of expiry of

existing certificate of registration.

12.

List of Enclosures:

(Please attach a list of enclosures /

supporting documents attached to this

application.)

Date :

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf

of the organization to be registered.

DECLARATION

I, Shri./Smt./Kum./Dr……………………… son/daughter/wife of ………………… aged

……………….. years resident of ………………………………………………working as (indicate

designation) ………………………… in (indicate name of the organization to be registered)

…………………………………………………………………….. hereby declare that I have read and

understood the provisions of the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023 and

Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Rules, 2024. I also declare that the information

furnished in this application is true and correct to the best of my knowledge and belief.

Date :

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf

of the organization to be registered.

[SEAL OF THE ORGANISATION SOUGHT TO BE REGISTERED]

ACKNOWLEDGEMENT

[ See Rules 5 (1) (b) ]

*. The application in Form A in duplicate for grant / renewal of registration of Semen Station /

Embryo Transfer or In Vitro Fertilization Laboratory / Artificial Insemination Training Institute* /

Assisted Reproductive Technology Service Provider / Assisted Reproductive Technology Expert by

………………………………. (Name and address of applicant) has been received by the Authority on

…………………. (date).

*. The list of enclosures attached to the application in Form A has been verified with the

enclosures submitted and found to be correct.

*. On verification it is found that the following documents mentioned in the list of enclosures

are not actually enclosed.

This acknowledgement does not confer any rights on the applicant for grant or renewal of

registration.

(…………………………………..)

Signature and Designation of Authority, or

authorized person in the Office of the Authority.

Date:

SEAL

Place:

भाग चार-ब-४७५–५

ORIGINAL / DUPLICATE FOR DISPLAY

FORM C

[See Rule 5(1)(f)]

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (1) of section 4 of the Maharashtra Bovine

Breeding (Regulation) Act, 2023, the Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority hereby

grants registration to the semen station / embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory / artificial

insemination training institute / assisted reproductive technology service provider under the aforesaid

Act for a period of five years ending on ……………. .

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

A. Name and address of the semen station / embryo transfer or in-vitro fertilization laboratory/

artificial insemination training institute / assisted reproductive technology service provider --------

----------------------------------------

B. semen station/ embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial insemination

training institute / assisted reproductive technology service provider to display one copy of this

certificate at a conspicuous place at the place of business.

3. Registration No. allotted:-

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration:-

(For renewed Certificate of Registration only)

From…………..To……..

Signature, name and designation of

The Authority

Date:

SEAL

भाग चार-ब-४७५–५अ

FORM D

[ See rule 5(2)(a) ]

(To be submitted in Duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR REGISTRATION OF SEMEN BANK, ARTIFICIAL

INSEMINATION SERVICE PROVIDER AND ARTIFICIAL INSEMINATION TECHNICIAN.

Name of the applicant

(Indicate name of the organization

sought to be registered)

Address of the applicant

UIDAI Number and Pan Card Number

with self attestation copy thereof

Type of facility to be registered

(Please specify whether the application

is for registration of Semen Bank,

Artificial Insemination Service Provider

and Artificial Insemination Technician)

Full name and address / addresses of

Semen Bank, Artificial Insemination

Service Provider and Artificial

Insemination Technician with contact

details / e-mail address(es).

Type of ownership of Organisation:-

(individual / ownership / partnership /

company / co-operative / any other to be

specified).

In case type of organization is other

than individual ownership, furnish copy

of articles of association and names and

addresses of other persons responsible

for management, as enclosure.

Type of Institution (Government / local

sector / Private / Private Laboratory /

any other to be stated.)

Equipment available with the make

and model of each equipment. (Leave

blank if registration is sought for

Artificial Insemination Technician (List

to be attached on a separate sheet).

10.

Names, qualifications, experience and

registration number of employees (may

be furnished as an enclosure) Leave

blank if registration is sought for

Artificial Insemination Technician.

11.

For renewal applications only:

(a) Registration No.

(b) Date of issue and date of expiry of

existing certificate of registration.

12.

List of Enclosures:

(Please attach a list of enclosures /

supporting documents attached to this

application.)

Date :

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf

of the organization to be registered.

DECLARATION

I, Shri./Smt./Kum./Dr……………………… son/daughter/wife of ………………… aged

……………….. years resident of ………………………………………………working as (indicate

designation) ………………………… in (indicate name of the organization to be registered)

…………………………………………………………………….. hereby declare that I have read and

understood the provisions of the Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023 and

Maharashtra Bovine Breeding (Regulation) Rules, 2024. I also declare that the information furnished

in this application is true and correct to the best of my knowledge and belief.

Date :

(…………………………………..)

Place:

Name, designation and signature of the

person authorized to sign on behalf

of the organization to be registered.

[SEAL OF THE ORGANISATION SOUGHT TO BE REGISTERED]

ACKNOWLEDGEMENT

[See Rules 5 (2) (b)]

*. The application in Form D in duplicate for grant/renewal of registration of semen bank / artificial

insemination service provider / artificial insemination technician by ………………………………. (Name

and address of applicant) has been received by the Appropriate Authority on …………………. (date).

*. The list of enclosures attached to the application in Form D has been verified with the

enclosures submitted and found to be correct.

*. On verification it is found that the following documents mentioned in the list of enclosures

are not actually enclosed.

This acknowledgement does not confer any rights on the applicant for grant or renewal of

registration.

(…………………………………..)

Signature and Designation of District

Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

or authorized person.

Date:

SEAL

Place:

FORM E

[ See Rules 5(2)(d) ]

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (2) section 5 of the Maharashtra

Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023, the District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

………………….. hereby grants registration to ---------------------------------------- ( Name and Address)

as artificial insemination technician under the aforesaid Act for a period of five years ending on

…………….

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

3. Registration No. allotted

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration.

(For renewed Certificate of Registration only)

From…………..To……..

Signature, name and designation of

District Deputy Commissioner of Animal Husbandry.

Date:

SEAL

FORM F

(See Rules 5(2)(f))

CERTIFICATE OF REGISTRATION

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (1) section 5 of the Maharashtra

Bovine Breeding (Regulation) Act, 2023, the District Deputy Commissioner of Animal Husbandry,

………………….. hereby grants registration to the semen bank / artificial insemination service provider

under the aforesaid Act for a period of five years ending on …………….

2. This registration is granted subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and any

contravention thereof shall result in suspension or cancellation of this Certificate of Registration

before the expiry of the said period of five years apart from prosecution.

A. Name and address of the semen bank/ artificial insemination service provider .....................

............................................

B. Semen bank / artificial insemination service provider to display one copy of this certificate

at a conspicuous place at the place of business

3. Registration No. allotted

4. Period of validity of earlier Certificate of Registration.

(For renewed Certificate of Registration only)

From…………..To……..

Signature, name and designation of

District Deputy Commissioner of Animal Husbandry.

Date:

SEAL

FORM G

[ See rule 7(1) ]

(To be submitted in Duplicate with supporting documents as enclosures)

FORM OF APPLICATION FOR CERTIFICATION OF BULL/BULLS

Name of the applicant

(Indicate name of owner /management head of

the Semen Station)

Full name and address / addresses of Semen

Station with contact details / e-mail address(es).

UIDAI Number and Pan Card Number with its

self attested copy thereof

Registration number of Semen Station

Type of Institution (Govt. / local sector / Private /

any other to be stated.)

Details of Bull proposed for certification in

format as per the specifications / standards

mentioned in Minimum Standard Protocol for

Semen Production notified by the Government

of India from time to time (may be furnished as

an enclosure)

List of Enclosures:

(Please attach a list of enclosures / supporting

documents attached to this application.)

Date :

(…………………………………..)

Place :

Name, designation and signature of the person

authorized to sign on behalf of the registered Semen Station.

भाग चार-ब-४७५–६

FORM H

[ See Rules 7(3) ]

CERTIFICATION OF BULL

(To be issued in duplicate)

In exercise of the powers conferred under sub-section (2) of section 8 of the Maharashtra Bovine

Breeding (Regulation) Act, 2023, the Maharashtra Bovine Breeding Regulatory Authority hereby

certifies following Bull/ Bulls belonging to ………………….. semen station under the aforesaid Act

for a period of five years ending on …………….

Sr. No

Bull ID (ear tag no.)

Bull Name (if any)

Breed

Certification serial no.

2. This certification of Bull/ Bulls subject to the aforesaid Act and Rules made thereunder and

any contravention thereof and deviation from standards mentioned in Minimum Standard Protocol

for Semen Production notified by the Government of India from time to time shall result in suspension

or cancellation of this Certification before the expiry of the said period of five years.

Signature, name and designation of The Authority.

Date :

SEAL

FORM I

[ See Rule 5(1) (g), 5(2)(g),9(2) ]

FORM FOR MAINTENANCE OF PERMANENT RECORD OF APPLICATIONS

FOR GRANT OF REGISTRATION UNDER THE MAHARASHTRA BOVINE BREEDING

(REGULATION) ACT, 2023

1. Sl. No.

2. File number of Authority or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry, as the case

may be.

3. Date of receipt of application for grant of registration.

4. Name, Address, contact details etc. of Applicant:

5. Name and address(es) of semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory /

artificial insemination training institute/ assisted reproductive technology service provider / assisted

reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination service provider / artificial

insemination technician.

6. Date on which case considered and recommendation Authority or District Deputy Commissioner

of Animal Husbandry, as the case may be.

7. Outcome of application (state granted/rejected and date of issue of orders).

8. Registration number allotted -------------------------------------------------------------------------

9. Validity period of registration (5 years)

Date from-----------to--------------

10. Renewals (date of renewal and renewed up to).

11. File number in which renewals dealt.

12. Additional information, if any.

Name, Designation and Signature of Authority

District Deputy Commissioner of Animal Husbandry.

GUIDELINES FOR AUTHORITY AND DISTRICT DEPUTY COMMISSIONER ANIMAL

HUSBANDRY

(a) Form I is a permanent record to be maintained as a register, in the custody of the Authority

and District Deputy Commissioner of Animal Husbandry as the case may be.

(b) On renewal, the Registration Number of the semen station / embryo transfer or in vitro

fertilization laboratory / artificial insemination training institute / assisted reproductive technology

service provider / assisted reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination

service provider / artificial insemination technician will not change.

management of the semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial

insemination training institute / assisted reproductive technology service provider / semen bank /

artificial insemination service provider.

(d) Registration number shall not be allotted twice.

(e) Each of the semen station / embryo transfer or in vitro fertilization laboratory / artificial

insemination training institute / assisted reproductive technology service provider / assisted

reproductive technology expert / semen bank / artificial insemination service provider/ artificial

insemination technician may be allotted a folio consisting of two pages of the Register for recording

Form I.

(f) The space provided for ‘additional information’ may be used for recording suspension,

cancellations, rejection of application for renewal, change of ownership/management, outcome of

any legal proceedings, etc.

(g) Every folio (i.e. 2 pages) of the Register shall be authenticated by signature of the Authority

or District Deputy Commissioner of Animal Husbandry as the case may be, with date, and every

subsequent entry shall also be similarly authenticated.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

RAJESH KUMAR,

Additional Chief Secretary to Government.

कृषि�, पशुसंवर्धधन, दुग्धव्यवसाय वि�कास व मत्स्यव्यवसाय वि�भाग

माादााम काामाा माागग, हुुताात्माा राजगुरू चौक, मंत्राालय,

मुं�बई ४०० ०३२, दि�नांं�क ५ डिि’सेंंबर, २०२४.

अधि�सूचना

महाराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (वि�नि�यमन) अधि�नि�यम, २०२३.

क्रमांं�क एलव्हीएस-२०२४ /प्र.क्र.५१/पदुम-४.— महााराष्ट्र गोजातीय प्रजनन (विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ (२०२४ चा

महाा. ५) च्या कलम १ च्या पोट-कलम (२) अन्वये प्रदाान केलेल्या अधिि˜काारां�चाा वापर करून महााराष्ट्र शाासन याद्वाारे ५ डिि’सेंंबर, २०२४

हा दि�नांं�क या अधिि˜नि�यमााच्या तरतुदीच्या प्रारंभाचा दि�नांं�क म्हणूून नि�यत करीीत आहे.

महााराष्ट्राचे राज्यपाल यांं�च्या आदेशाानुसार व नाावाने,

राजेश कुमार,

शाासनााचे अपर मुख्य सचि�व