(१)

भााग चाार-अ-२४५–१

RNI No. MAHBIL /2009/31733

महाारााष्ट्र� शाासन रााजपत्र

असाधाारण भााग चाार-अ

वर्षष १०, अंक १२३]

बुुधवाार, डि’सेंबर ११, २०२४/अग्रहाायण २०, शकेे १९४६

[पृष्ठेे ५, किं�ंमत : रुपये १५.००

असाधाारण क्रमांं�क २४५

प्रााधि�कृृत प्रकााशन

महाारााष्ट्र शाासनाने केंद्रीीय अधि�नि�यमांं�न्वये तयार केलेेलेे

(भााग एक, एक-अ आणि� एक-ल यांं�मध्ये प्रसि�

द्ध केलेेलेे नि�यम व आदेेश यांं�व्यति�रि�क्त) नि�यम व आदेेश.

महसूूल व वन वि�भााग

माादााम काामाा रोड, हुुताात्माा राजगुरु चौक,

मंत्राालय, मुं�बई ४०० ०३२, दि�नांं�क ११ डि�सेंंबर, २०२४

अधि�सूूचनाा

भाारतााचे संवि�धाान.

क्रमांं�क संंकि�र्णण-२०१९/प्र.क्र.२७४/ई-७.–भाारतााच्या संंविि¦धाानााच्या अनुच्छेेद ३०९ च्या परंतुकााद्वाारे प्रदाान केलेल्या अधि�काारांं�चाा

वापर करून आणि� याबाबतीत कााढलेले विि¦द्यमाान सर्वव नि�यम, आदेश किं�ंवा संंलेख यां�चेे अधि�क्रमणण करून, महााराष्ट्रााचे राज्यपाल, याद्वाारे,

महााराष्ट्र शासनााच्या महसूूल व वन विि¦भाागाच्या अंतर्गत असलेेल्या विि¦भाागीय आयुक्त, जि�ल्हाधि�काारी, उपविि¦भाागीय अधि�काारी व तहसीीलदाार

यांं�च्या काार्या�लयातील गट-ड पदांं�च्या सेेवाप्रवेशाचे विि¦नि�यमन करणाारे पुढील नि�यम करीीत आहेत :-

१.याा नि�यमांं�स, विि¦भाागीय आयुक्त, जि�ल्हाधि�काारी, उपविि¦भाागीय अधि�काारी व तहसीीलदाार यांं�च्या काार्या�लयां�तीील गट-ड पदांं�चे

(सेेवाप्रवेश) नि�यम, २०२४ असेे म्हणाावे.

२.याा नि�यमांं�त, संंदर्भाभाा�नुुसार दुसराा अर्थथ आवश्यक नसेेल तर,–

(क) "नि�युुक्ती प्राधि�काारी" याचाा अर्थथ, शासनाातील संंबंधि�त पदाावर उमेदवााराची नि�युुक्ती करण्याकरि�ताा सक्षम असलेेला

प्राधि�काारी, असा आहे ;

(ख) "पदोन्नतीीची पात्रताा" याचाा अर्थथ, शासनााच्या सामाान्य प्रशासन विि¦भाागाने वेळोोवेळी कााढलेले नि�यम, शासन नि�र्णणय

किं�ंवा आदेश यांं�मध्ये पदोन्नतीीसाठीी विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या अटी व शर्तीनुसार असलेेली पदोन्नतीीची पात्रताा, असा आहे ;

(ग) "शासन" याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र शासन, असा आहे ;

महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्र असाधाारण भााग चाार-अ, डि’सेंबर ११, २०२४/अग्रहाायण २०, शकेे १९४६

(घ) "महसूूल काार्या�लय" याचाा अर्थथ, विि¦भाागीय आयुक्त काार्या�लय, संंबंधि�त जि�ल्ह्याातील जि�ल्हाधि�काारी काार्या�लय,

उपविि¦भाागीय अधि�काारी काार्या�लय किं�ंवा तहसीीलदाार काार्या�लय, असा आहे ;

(ड) "मााध्यमि�क शालांं�त परीक्षा प्रमााणणपत्र" याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र मााध्यमि�क शि�क्षणण मंडळ अधि�नि�यम, १९६५ (१९६५

चाा महाा. ४१) अन्वये गठीीत केलेल्या विि¦भाागीय मंडळाने घेतलेेली मााध्यमि�क शालांं�त प्रमााणणपत्र परीक्षा, असा आहे आणि� त्यात,

ति�च्याशी समतु

ुल्य असल्याचे शासनााने घोषिि¨त केलेल्या इतर कोणणत्याही परीक्षेचाा समाावेश होतो ;

(च) "नि�वड समि�ती

ी" याचाा अर्थथ, महसूूल काार्या�लयातील गट-ड पदांं�च्या नि�युुक्तीसाठीी जि�ल्हाधि�काारी यांं�च्या अध्यक्षतेखाली

गठीीत केलेली जि�ल्हा स्तरीीय नि�वड समि�ती

ी, असा आहे.

३. महसूूल काार्या�लयातील हवाालदाार या पदाावरील नि�युुक्ती, पदोन्नतीीसाठीी पात्र असणााऱ्या आणि� महसूूल काार्या�लयात नााईक किं�ंवा

नोटीस वाहक किं�ंवा दप्तरबंद या पदाावर तीन वर्षांंɕपेक्षा कमीी नसेेल इतकीी नि�यमि�त व अखंड सेेवा असणााऱ्या, उक्त पदे धाारणण करणााऱ्या

व्यक्तींमधूून एकत्रि�त जेष्ठताा सूचीनुसार, ज्येष्ठतेेच्या आधाारे योग्य व्यक्तींच्या पदोन्नतीीने, करण्यात येईल;

४. महसूूल काार्या�लयातील नााईक किं�ंवा नोटीस वाहक किं�ंवा दप्तरबंद या पदाावरील नि�युुक्ती, पदोन्नतीीसाठीी पात्र असणााऱ्या

आणि� महसूूल काार्या�लयातील शि�पाई किं�ंवा स्वच्छक किं�ंवा चौकीदाार या पदाावरील तीन वर्षांंɕपेक्षा कमीी नसेेल इतकीी नि�यमि�त व अखंड

सेेवा असणााऱ्या, उक्त पद धाारणण करणााऱ्या व्यक्तींमधूून एकत्रि�त जेष्ठताा सूचीनुसार, ज्येष्ठतेेच्या आधाारे योग्य व्यक्तीच्या पदोन्नतीीने

करण्यात येईल.

५. (१) महसूूल काार्या�लयातील शि�पाई किं�ंवा स्वच्छक किं�ंवा चौकीदाार या पदाावरील नि�युुक्ती,:–

(क) जे उमेदवाार, पुढील नि�कषांं�चीी पूर्तताा करताात अशा, त्यासाठीी घेतलेेल्या स्पधाा�त्मक परीक्षेच्या नि�काालाच्या आधाारे

नि�वड समि�ती

ीने शि�फाारस केलेल्या उमेदवाारां�मधू

ून, नाामनि�र्देेशनााद्वाारे करण्यात येईल :–

(एक) वयोमर्या�दाा.-

(I) कि�मान वयोमर्या�दाा.- त्या पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुसार अर्जज स्वीकृतीच्या अंति�म दि�नांं�काास अठराा

वर्षे पूर्णण केलेले.

(II) कमाल वयोमर्या�दाा.- त्या पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुसार अर्जज स्वीकृतीच्या अंति�म दि�नांं�काास राखीव

प्रवर्गा�तीील नसले

ेल्या व्यक्तींसाठीी अडतीस वर्षे पूर्णण केलेले व राखीव प्रवर्गा�तीील असलेेल्या व्यक्तींसाठीी त्रेचााळीस

वर्षे पूर्णण केलेले आणि� जे उमेदवाार, मााजी सैनि�क किं�ंवा सैनि�कीी सेेवा नि�वृृत्तििƫवेतनधाारक आहेत अशा उमेदवाारांं�च्या

बाबतीत पंचेचााळीस वर्षष पूर्णण केलेले.

(दोन)कि�माान शैक्षणि�क अर्हताा.- मााध्यमि�क शालांं�त प्रमााणणपत्र परीक्षा उत्तीर्णण असलेेले.

(ख) जे उमेदवाार, पुढील नि�कषांं�चीी पूर्तताा करताात अशा, माानसेेवी कोतवााल पदाावर काार्ययरत असणााऱ्या कोतवाालां�चीी

काामगि�रीीची गुणवत्ता आणि� त्यासाठीी घेतलेेल्या स्पधाा�त्मक परीक्षेच्या नि�काालाच्या आधाारे नि�वड समि�ती

ीने शि�फाारस केलेल्या

उमेदवाारां�मधू

ून, नाामनि�र्देेशनााद्वाारे करण्यात येईल :–

(एक) वयोमर्या�दाा.–

कमाल वयोमर्या�दाा.– त्या पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुसार अर्जज स्वीकृतीच्या अंति�म दि�नांं�काास पन्नाास वर्षे

पूर्णण केलेले.

(दोन) कि�मान शैक्षणि�क अर्हताा.– मााध्यमि�क शालांं�त प्रमााणणपत्र परीक्षा उत्तीर्णण असलेेले.

(तीन) अनुभव.– त्या पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुसार अर्जज स्वीकृतीच्या अंति�म दि�नांं�काास कोतवााल या पदाावर

दहाा वर्षांंɕपेक्षा कमीी नसेेल इतकीी सेेवा असणाारे.

(२) कोतवााल हा, ज्या जि�ल्ह्याामध्ये तो कोतवााल म्हणूून कााम करीीत आहे त्या जि�ल्ह्यााच्या जि�ल्हास्तरीीय नि�वड समि�ती

ीद्वाारे घेण्यात

येणााऱ्या परीक्षेस बसण्यासाठीी पात्र असेेल.

(३) महसूूल काार्या�लयातील शि�पाई किं�ंवा स्वच्छक किं�ंवा चौकीदाार या पदाावरील नि�युुक्ती, कोतवाालाव्यति�रि�क्त, जे उमेदवाार

पोट-नि�यम (१) च्या खंड (क) मध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या नि�कषांं�चीी पूर्तताा करताात, अशा उमेदवाारां�मधू

ून आणि� जे कोतवााल पोट-नि�यम

(१) च्या खंड (ख) मध्ये विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या नि�कषांं�चीी पूर्तताा करताात अशा कोतवाालां�मधू

ून अनुक्रमे ६० : ४० या प्रमााणाात नाामनि�र्देेशनााद्वाारे

करण्यात येईल.

६. (१)नि�यम ५ मध्ये नमूूद केलेल्या पदाावर नाामनि�र्देेशनााद्वाारे नि�युुक्तीसाठीी शि�फाारस केलेली व्यक्ती, महााराष्ट्र नाागरी सेेवा

(लहान कुटुंȾबाचे प्रति�ज्ञाापन) नि�यम, २००५ याच्या तरतुदींनुसार आणि� याबाबत शासनााने वेळोोवेळी केलेले अन्य कोणतेेही नि�यम, आदेश

किं�ंवा कोणतेेही संंलेख यां�नुुसार लहान कुटुंȾबाचे प्रति�ज्ञाापत्र सादर करीील.

(२) लहान कुटुंȾबाचे प्रति�ज्ञाापत्र सादर करण्याच्या दि�नांं�कााला दोनपेेक्षा अधि�क अपत्ये असणाारी व्यक्ती, शासकीीय सेेवेतील

नि�युुक्तीसाठीी अपात्र असेेल.

(३) एखाद्या व्यक्तीची शासकीीय सेेवेत नि�युुक्ती झााल्यानंंतर, जर ति�लाा नि�युुक्तीच्या वेळी किं�ंवा त्यानंंतर दोनपेेक्षा अधि�क अपत्ये

असल्याचे सि�द्ध झााले तर, ती व्यक्ती, शासकीीय सेेवेतील उक्त पदाावर काायम राहण्यासाठीी अपात्र असेेल.

७. नि�यम ३, ४ किं�ंवा ५ मध्ये नमूूद केलेल्या पदाावर नि�युुक्त केलेली व्यक्ती, संंबंधि�त जि�ल्ह्याामध्ये बदलीीसाठीी पात्र असेेल.

८. कोोणणत्याही शासकीीय कर्ममचााऱ्याच्या नि�युुक्तीनंंतर, शासनााने वेळोोवेळी केलेले कोणतेेही नि�यम, आदेश किं�ंवा नि�र्णणय यांं�मध्ये

शासनााने विि¦नि�र्दि�िष्ट केलेल्या अटी व शर्ती देखील अशा शासकीीय कर्ममचााऱ्यास लागू असतीील.

महााराष्ट्रााचे राज्यपाल यांं�च्या आदेशानुसार व नाावाने,

रााजेश कुमार,

शासनााचे अपर मुख्य सचि�व

भााग चाार-अ-२४५–२

REVENUE AND FORESTS DEPARTMENT

Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,

Mumbai 400 032, Dated the 11th December, 2024.

NOTIFICATION

Constitution of India.

No. Misc-2019/C.R.274/E-7. – In exercise of the powers conferred by the proviso to article 309 of the

Constitution of India and in supersession of all existing rules, orders or instruments made in this behalf,

the Governor of Maharashtra is hereby pleased to make the following rules regulating recruitment to

the Group-D posts in the office of the Divisional Commissioner, District Collector, Sub Divisional Officer

and Tahsildar under the Revenue and Forests Department of Government of Maharashtra, namely :–

1. These rules may be called the Group-D posts in the offices of the Divisional Commissioner,

District Collector, Sub-Divisional Officer and Tahsildar (Recruitment) Rules, 2024.

2. In these rules, unless the context requires otherwise –

(a) “Appointing Authority” means the authority who is competent to appoint a candidate

to the concerned post in the Government;

(b) “Eligibility for promotion” means the eligibility for promotion in accordance with the

terms and conditions specified for promotion in rules, resolutions or orders issued by the General

Administration Department of the Government, from time to time;

(d) “Revenue Office” means the office of the Divisional Commissioner, office of the District

Collector, office of the Sub-Divisional Officer or office of the Tahsildar in the concerned District;

(e) “Secondary School Certificate Examination” means the Secondary School Certificate

Examination conducted by a Divisional Board constituted under the Maharashtra Secondary

Education Board Act, 1965 (Mah.XLI of 1965) and includes any other examination declared by

the Government to be equivalent thereto;

(f) “Selection Committee” means the District Level Selection Committee constituted under

the Chairmanship of the District Collector for the appointment of Group-D posts in the Revenue

Office.

3. Appointment to the post of Hawaldar in the Revenue Office shall be made by promotion of

a suitable person having eligibility for promotion and having not less than three years regular and

continuous service on the post of Naik or Notice Messenger or Daftarband in the Revenue Office on

the basis of seniority, as per the combined seniority list of persons holding the said posts.

4. Appointment to the post of Naik or Notice Messenger or Daftarband in the Revenue Office

shall be made by promotion of a suitable person having eligibility for promotion and having not less

than three years regular and continuous service on the post of Peon or Sweeper or Watchman in the

Revenue Office on the basis of seniority, as per the combined seniority list of persons holding the

said post.

5. (1) Appointment to the post of Peon or Sweeper or Watchman in the Revenue Office shall

be made by nomination,–

(a) From amongst the candidates recommended by the Selection Committee on the basis of

result of Competitive Examination conducted therefor, who fulfils the following criteria, namely :–

(i) Age limit.–

(A) Lower Age Limit.- Eighteen years completed as on the last date of receipt of

applications as per advertisement for recruitment to the post.

(B) Upper Age Limit.- Thirty-eight years of age completed for the persons not

belonging to reserved categories and forty three years completed for the persons

belonging to reserved categories and forty five years in case candidates who are

ex-serviceman or military service pensioners as on the last date of receipt of applications

as per advertisement for recruitment to the post.

(ii) Minimum Educational Qualification.- Passed a Secondary School Certificate

Examination,

(b) From amongst the candidates who are working on honorary post of Kotwal having

merit of performance and recommended by the Selection Committee on the basis of result of

Competitive Examination conducted therefor, who fulfils the following criteria, namely :-

(i) Age limit.–

Upper Age Limit.- Fifty years of age completed on the last date of receipt of

applications as per advertisement for recruitment to the post.

(ii) Minimum Educational Qualification.- Passed a Secondary School Certificate

Examination.

(iii) Experience.- Having not less than ten years’ service on the post of Kotwal on the

last date of receipt of applications as per advertisement for recruitment to the post.

(2) The Kotwal shall be eligible to appear for the examination to be conducted by the District

Level Selection Committee of that District in which he is working as a Kotwal.

(3) Appointment to the post of Peon or Sweeper or Watchman in the Revenue Office shall be

made by nomination of candidates, other than Kotwal, who fulfils the criteria specified in clause (a)

of sub-rule (1) and of Kotwal who fulfils the criteria specified in clause (b) of sub-rule (1) in the ratio

of 60 : 40, respectively.

6. (1) A person recommended for appointment by nomination to the post mentioned in rule 5

shall submit a declaration of Small Family as per the provisions of the Maharashtra Civil Services

(Small Family Declaration) Rules, 2005 or any other rules, orders or any instruments issued in this

behalf by the Government, from time to time.

(2) A person having more than two children on the date of submission of Declaration of Small

Family shall be disqualified for the appointment in Government Service.

(3) After appointment of a person in the Government service, if it is proved that he has more than

two children at the time of appointment or thereafter, then he shall be disqualified for continuing

on the said post in Government service.

7. A person appointed to the posts mentioned in rules 3, 4 or 5 shall be liable for transfer

anywhere in the concerned District.

8. The terms and conditions specified by the Government, subsequent to the appointment of

any Government Servant in any rules, orders or resolutions issued by the Government, from time

to time, shall also be applicable to the Government Servant.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

RAJESH KUMAR,

Additional Chief Secretary to Government.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.