L. A. BILL No. XXIII OF 2025.

A BILL

FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA STAMP ACT.

सन २०२५ चेे वि¦धाानसभाा वि¦धेयक क्रमांंsक २३.

महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधि�नि�यमाात आणखीी

सुधाारणाा करण्यासाठीी वि¦धेयक.

ज्याअर्थीी, याात याापुुढेे दि—लेेल्याा प्रयोजनांंsसााठीी, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमाात आणखीी सुधारणाा

करणेे इष्ट आहे; त्याअर्थीी, भाारतीीय गणरााज्यााच्याा शहाात्तरााव्याा वर्षीी, यााद्वाारे, पुुढील अधिि˜नि�यम करण्याात

येत आहे :—

१.  याा अधिि˜नि�यमाास, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक (सुधारणाा) अधिि˜नि�यम, २०२५, असे म्हणाावे.

१९५८

चाा ६०.

संंक्षििȦप्त नााव.

(१)

(१)

RNI No. MAHBIL /2009/40124

महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र

असाधाारण भााग पाच

वर्षष ११, अंंक ४]

मंंगळवार, माार्चच १८, २०२५/फााल्गुन २७, शकेे १९४६

[पृष्ठे 8, किं�ंमत : रुपये २३.००

असाधाारण क्रमांंsक १२

प्रााधि�कृृत प्रकााशन

महाारााष्ट्र वि¦धाानसभेत व महाारााष्ट्र वि¦धाानपरि�षषदेेत सादर केलेेली वि¦धेयके.

महाारााष्ट्र वि¦धाानमंंडळ सचि�वाालय

महाारााष्ट्र वि�धानसभे

ेत दि—नांंsक १८ माार्चच, २०२५ रोजी पुुर:स्थाापि�त करण्याात आलेेलेे खालील वि�धेयक महाारााष्ट्र वि�धानसभाा नि�यम

११६ अन्वये प्रसि�द्ध करण्याात येत आहे :—

भाग पाच-१२–१

2

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

२.  महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यम (याात याापुुढेे ज्यााचाा नि�र्देश, “मुख्य अधिि˜नि�यम” असाा केला आहे)

यााच्याा कलम ४ मध्ये, पोट-कलम (१) मधील, “शंभर

रुपयेे” याा मजकुरााऐवजी, “पाचशेे रुपयेे” हाा

मजकूर दाखल करण्याात येईल.

३.  मुख्य अधिि˜नि�यमााच्याा कलम १० मध्ये,—

(१) पोट-कलम (३) ऐवजी, पुुढील पोट-कलम दाखल करण्याात येईल :—

“(३) (अ) पोट-कलम (१) मध्ये काहीही अंंतर्भूɑत असलेे तरी, मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल

प्राधिि˜कारी, शाासकीय रााजपत्रातील अधिि˜सूचनेेद्वाारे, अनुसूची एक मधील संंलेेख,

ज्यांंsच्यााबााबतीीत उक्त अनुसूचीच्याा स्तंभ (२) मध्ये वि�नि�र्दिदि—िष्ट केल्यााप्रमाणे आकारणीीयोग्य

असलेेलेे शुल्क,—

(एक) फ्रँँकिं�ंग यंंत्राद्वाारे; किं�ंवा

(दोन) शासकीीय पावती लेेखांंsकन प्रणालीमार्फफत (जी.आर.ए.एस.) आभाासी

कोषाागाराात किं�ंवा कोणत्यााही परवाानगीीयोग्य नेट बँकिं�ंग पद्धतीने, यााबााबतीीत उक्त

प्राधिि˜काऱ्यााने शाासकीय रााजपत्रात वि�नि�र्दिदि—िष्ट केलेेल्याा कोणत्यााही बँक खात्याात,

ई-प्रदानााद्वाारे,

प्रदान करण्याात येईल ते संंलेेख, वि�नि�र्दिदि—िष्ट करील.

(ब) ई-प्रदानााद्वाारे, प्रदान केलेेलेे कोणतेही शुल्क,—

(एक) याा प्रयोजनाासााठीी, मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधिि˜काऱ्यााने यथोोचि�तरीत्याा

अधिि˜सूचि�त केलेेल्याा समुुचि�त अधिि˜काऱ्यााने त्याा संंलेेखावर केलेेल्याा तशा अथााɑच्याा

पृष्ठांंsकनााद्वाारे; किं�ंवा

(दोन) अशा संंलेेखांंsशी संंबंंधिि˜त असणााऱ्याा इलेेक्ट्रॉनि�क अभि�लेेखासााठीी एकत्रि�त

प्रदानााच्याा बााबतीीत, अशा समुुचि�त अधिि˜काऱ्यााने दि—लेेल्याा प्रमाणपत्राद्वाारे; किं�ंवा

(तीन) मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधिि˜काऱ्यााकडूून वि�हि�त करण्याात येईल अशा

इलेेक्ट्रॉनि�क सााधनांंsद्वाारे व पद्धतीने दि—लेेल्याा ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्राद्वाारे,

दर्शशवि�ण्याात येईल.

(क) जर समुुचि�त अधिि˜काऱ्यााने, खंंड (ब) अन्वये संंलेेख पृष्ठांंsकि�त केला नसेेल

किं�ंवा प्रमाणपत्र दि—लेे नसेेल, किं�ंवा यथाास्थि�िति�, वि�हि�त केलेेल्याा इलेेक्ट्रॉनि�क सााधनांंsद्वाारे व

पद्धतीने ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्र दि—लेेलेे नसेेल तर, खंंड (अ) खालील केवळ ई-प्रदान हे, याा

अधिि˜नि�यमााच्याा प्रयोजनांंsपैकी कोणत्यााही प्रयोजनाासााठीी प्रदान केलेेलेे शुल्क म्हणूून समजलेे

जाणार नााही.

(ड) ई-प्रदानााचाा वापर, योग्य अधिि˜काऱ्यााने कराावयााचे पृष्ठांंsकन किं�ंवा प्रमाणन आणि�

ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्र तयाार करणेे यांंsचे नि�यमन करण्यााची कार्यपद्धती, मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल

प्राधिि˜कारी, आदेशाद्वाारे नि�र्धाɑरि�त करील अशी असेल.”;

(२)  पोोट-कलम (३अ) वगळण्याात येईल;

(३)  पोोट-कलम (४) मधील,—

(एक) “केलेेलेे पृष्ठांंsकन” याा मजकुराानंंतर, “, दि—लेेलेे प्रमाणपत्र किं�ंवा तयाार केलेेलेे ई-मुद्रांंsक

प्रमाणपत्र” हाा मजकूर समाावि�ष्ट करण्याात येईल;

(दोन) “त्याा पृष्ठांंsकनाामध्ये” याा मजकुराानंंतर, “, प्रमाणपत्रामध्ये किं�ंवा ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्रामध्ये”

हाा मजकूर समाावि�ष्ट करण्याात येईल.

सन १९५८ चाा

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

६० यााच्याा कलम

४ ची सुधारणाा.

१९५८

चाा ६०.

सन १९५८ चाा

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

६० यााच्याा कलम

१० ची सुधारणाा.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

3

४.  मुख्य अधिि˜नि�यमााच्याा कलम १०ड मध्ये,—

(१)  पोोट-कलम (३) ऐवजी, पुुढील पोट-कलम दाखल करण्याात येईल :—

“(३) चलाान वि�रुपि�त केल्याानंंतर, संंलेेखावर पुुढीलप्रमाणे पृष्ठांंsकन करणेे हे,

पोट-कलम (२) अन्वये अशा प्रकारे प्राधिि˜कृत केलेेल्याा समुुचि�त अधिि˜काऱ्यााचे कर्ततव्य

असेल :—

“जीआरएन क्रमांंsक…………….…, सीआयएन……………….,

दि—नांंsक .............. अन्वये ई-चलनााद्वाारे रुपयेे……………… इतके मुद्रांंsक शुल्क

प्रदान केलेे.

कायााɑलयााची मोहोर.

अधिि˜काऱ्यााची स्वाक्षरी.””;

(२)  परंंतुुकामधील, “कोषाागार पावती” याा मजकुराानंंतर, “(ई-एस बी टी आर) किं�ंवा

पोट-कलम (३) अन्वये तयाार केलेेलेे ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्र” हाा मजकूर समाावि�ष्ट करण्याात येईल.

५.  मुख्य अधिि˜नि�यमााच्याा कलम ३१ मध्ये,—

(१) पोट-कलम (१) मधील, “शंभर

रुपयेे इतके शुल्क” याा मजकुरााऐवजी, “एक हजाार

रुपयेे इतके शुल्क” हाा मजकूर दाखल करण्याात येईल;

(२) पोट-कलम (१) नंंतर, पुुढील परंंतुुक समाावि�ष्ट करण्याात येईल :—

“परंंतुु, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक (सुधारणाा) अधिि˜नि�यम, २०२५ यााच्याा प्रारंंभाानंंतर नि�ष्पादि—त

केलेेल्याा संंलेेखांंsच्याा बााबतीीत, व्यक्तीने,—

(एक) जेव्हाा, जी मालमत्ता अशा संंलेेखांंsचाा वि�षय असेल त्याा मालमत्तेच्याा

बााजारमूूल्याावर मुद्रांंsक शुल्क आकारणीीयोग्य असेल तेव्हाा, संंलेेखात नमूूद केलेेल्याा

प्रति�फलााचे मूल्य किं�ंवा अशा व्यक्तीच्याा मते, अशा मालमत्तेचे बााजारमूूल्य याानुसाार

आकारणीीयोग्य असलेेलेे मुद्रांंsक शुल्क,- यांंsपैकी जे अधिि˜क असेल ते आणि� संंलेेखांंsवर

आधीच प्रदान केलेेलेे मुद्रांंsक शुल्क याातील फरकााची रक्कम;

सन १९५८ चाा

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

६० यााच्याा कलम

१०ड ची सुधारणाा.

सन १९५८ चाा

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

६० यााच्याा कलम

३१ ची सुधारणाा.

२०२५ चाा

महाा.  .

भाग पाच-१२–१अ

4

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

(दोन) अन्य प्रकरणीी, व्यक्तीच्याा मते आकारणीीयोग्य असलेेलेे मुद्रांंsक शुल्क

आणि� संंलेेखांंsवर आधीच प्रदान केलेेलेे मुद्रांंsक शुल्क यांंsमधील फरकााची रक्कम,

जि�ल्हााधिि˜काऱ्यााकडे जमा केल्यााशि�वाय, कोणताही अर्जज, अभि�नि�र्णणयाासााठीी स्वीकारण्याात येणार

नााही :

परंंतुु आणखीी असे की, जि�ल्हााधिि˜कारी, अशी जमा केलेेली रक्कम, अंति�मतः नि�र्धाɑरि�त

केलेेल्याा मुद्रांंsक शुल्कापोटी समाायोजि�त करील, आणि� जमा केलेेली अधिि˜कची रक्कम,

कोणतीही असल्याास, कोणत्यााही व्यााजाशि�वाय, ती जमा करणााऱ्याा व्यक्तीस, पंंचेचााळीस

दि—वसांंsच्याा कालावधीत, परत करील.”.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

5

उद्देेश व कारणेे यांंsचेे नि�वेदन

वि�त्तीय वर्षष, २०२५-२०२६ च्याा अर्थसंंकल्पीय भााषणाामध्ये अंंतर्भूɑत असलेेलेे प्रस्ताव अंंमलात

आणण्यााच्याा दृष्टीने, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यम (१९५८ चाा ६०) याात आणखीी सुधारणाा करणेे इष्ट आहे

असे शासनाास वाटते.

२.  महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमाात (याात याापुुढेे ज्यााचाा नि�र्देश, “मुद्रांंsक अधिि˜नि�यम” असाा केला

आहे) प्रस्तावि�त केलेेल्याा सुधारणाा खालीलप्रमाणे आहेत :—

(एक) पूरक दस्तऐवजांंsच्याा बााबतीीत, जर व्यवहाार पूर्णण करण्याासााठीी एकापेक्षा अधिि˜क

दस्तऐवज वापरलेे जात असतीील तर, दीर्घघ काळापासून नि�श्चििĐित केलेेली मुद्रांंsक शुल्काची शंभर रुपयेे

इतकी नााममात्र रक्कम, पाचशेे रुपयेे इतकी वाढवि�ण्यााच्याा दृष्टीने, मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमााच्याा कलम

४ मध्ये सुधारणाा करण्यााचे प्रस्तावि�त केलेे आहे.

(दोन) लोकांंsनाा, कोणत्यााही ठि�कााणाहून कोणत्यााही वेळी ऑनलााइन मुद्रांंsक शुल्क प्रदान

करणेे शक्य व्हाावे याासााठीी, रााज्य शासनााच्याा कोषाागाराात प्रदान (ई-प्रदान) आणि� “ई-मुद्रांंsक

प्रमाणपत्रा” ची एक नवीीन तरतूूद असलेेलेे “मुद्रांंsक शुल्क प्रमाणपत्र” याासााठीी ऑनलााईन पद्धती

करणेे सुलभ व्हाावे याा दृष्टीने, मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमााची कलमेे १० व १०ड यांंsमध्ये सुधारणाा करण्यााचे

प्रस्तावि�त केलेे आहे.

(तीन) संंलेेखाच्याा शुल्क पात्रतेबााबत जि�ल्हााधिि˜काऱ्यांंsचे मत घेेण्याासााठीी अर्जज करण्यााच्याा

आभि�नि�र्णणय शुल्कात १०० रुपयांंsवरून १००० रुपयेे इतकी वाढ करण्यााच्याा आणि� नि�ष्पादि—त केलेेल्याा

संंलेेखाच्याा अभि�नि�र्णणयाासााठीी अर्जज दाखल करताानाा, त्याात वि�नि�र्दिदि—िष्ट केलेेल्याा मुद्रांंsक शुल्काची

वि�वक्षििȦत रक्कम जमा करण्यााची तरतूूद करण्यााच्याा दृष्टीने, मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमााच्याा कलम ३१ च्याा

पोट-कलम (१) मध्ये सुधारणाा करण्यााचे प्रस्तावि�त केलेे आहे.

३.  वरील उद्दििNjष्टे सााध्य करणेे हाा, याा वि�धेयकााचाा हेतू आहे.

मुंंsबई,

चंंद्रशेेखर बाावनकुळे,

दि—नांंsक १७ मार्चच, २०२५.

महसूूल मंत्रीी.

6

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

वैधाानि�क अधि�काार सोपवि¦ण्यासंबंधीीचेे ज्ञाापन

याा वि�धेयकाात, वैधानि�क अधिि˜कार सोपवि�ण्याासंंबंंधीचे पुुढील प्रस्ताव अंंतर्भूɑत आहेत :—

खंंड ३(१).— महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यमााच्याा कलम १० च्याा वि�द्यमान पोट-कलम (३)

ऐवजी दाखल करण्यााचाा हेतू असलेेल्याा याा खंंडान्वये,—

(एक)  खंंड (अ) मध्ये, अनुसूची एक मधील संंलेेख, ज्यांंsच्यााबााबतीीत उक्त

अनुसूचीच्याा स्तंभ (२) मध्ये वि�नि�र्दिदि—िष्ट केल्यााप्रमाणे आकारणीीयोग्य असलेेलेे शुल्क, फ्रँँकि�ग

यंंत्राद्वाारे किं�ंवा शासकीीय पावती लेेखांंsकन प्रणालीमार्फफत (जी. आर.ए.एस.) आभाासी

कोषाागाराात किं�ंवा कोणत्यााही बँक खात्याात, ई-प्रदानााद्वाारे, प्रदान करण्याात येईल ते संंलेेख,

वि�नि�र्दिदि—िष्ट करण्यााचाा अधिि˜कार, मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधिि˜कारी यांंsच्यााकडे घेेण्याात आला

आहे ;

(दोन)  खंंड (ब) मध्ये, ज्याामार्फफत शुल्क ई-प्रदान करण्याासााठीी ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्र

तयाार करताा येईल ती इलेेक्ट्रॉनि�क सााधनेे व पद्धत वि�हि�त करण्यााचाा अधिि˜कार, मुख्य नि�यंंत्रक

महसूूल प्राधिि˜कारी यांंsच्यााकडे घेेण्याात आला आहे ;

(तीन)  खंंड (ड) मध्ये, ई-प्रदानााचाा वापर, समुुचि�त अधिि˜काऱ्यााने कराावयााचे पृष्ठांंsकन

किं�ंवा प्रमाणन आणि� ई-मुद्रांंsक प्रमाणपत्र तयाार करणेे यांंsचे नि�यमन करण्यााची कार्यपद्धती,

आदेशाद्वाारे नि�र्धाɑरि�त करण्यााचाा अधिि˜कार, मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधिि˜कारी यांंsच्यााकडे घेेण्याात

आला आहे.

२.  वैधानि�क अधिि˜कार सोपवि�ण्याासंंबंंधीचे वर नमूूद केलेेलेे प्रस्ताव, साामान्य स्वरूपाचे आहेत.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

7

वि¦त्तीीय ज्ञाापन

वि�त्तीय वर्षष, २०२५-२०२६ च्याा अर्थसंंकल्पीय भााषणाामध्ये अंंतर्भूɑत असलेेला प्रस्ताव अंंमलात

आणण्याासााठीी, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधिि˜नि�यम (१९५८ चाा ६०) यााची कलमेे ४, १०, १०ड व ३१ यांंsमध्ये

सुधारणाा करण्याासााठीी वि�धेयक प्रस्तावि�त केलेे आहे. हे वि�धेयक, रााज्य वि�धानमंंडळााचाा अधिि˜नि�यम म्हणूून

अधिि˜नि�यमि�त झााल्याावर रााज्यााच्याा एकत्रि�त नि�धीीतून कराावयााच्याा आवर्ती किं�ंवा अनाावर्ती खर्चाचााɑचाा अंंतभााɑव

होईल अशी कोणतीही तरतूूद, याा वि�धेयकाात नााही.

8

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२५/फाल्गुन २७, शके १९

भाारतााच्या संंवि¦धाानाच्या अनुच्छेेद २०७ अन्वये रााज्यपालांंsची शि�फाारस

(महाारााष्ट्र शासन, वि�धिि˜ व न्यााय वि�भााग, आदेशाची प्रत )

भाारतााच्याा संंवि�धानााच्याा अनुच्छेेद २०७ यााच्याा खंंड (१) अन्वये महाारााष्ट्राच्याा रााज्यपाालांंsनाा प्रदान

करण्याात आलेेल्याा शक्तींचाा वापर करुन, ते महाारााष्ट्र मुद्रांंsक (सुधारणाा) वि�धेयक, २०२५ पुुर: स्थाापनाार्थथ

घेेण्यााबााबत महाारााष्ट्र वि�धानसभे

ेस शि�फाारस करीत आहेत.

वि¦धाान भवन :

जि�तेंद्र भोळे,

मुंंsबई,स

चि�व (१) (कार्ययभाार),

दि—नांंsक १८ मार्चच, २०२५.

महाारााष्ट्र वि�धानसभाा.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.