भााग चाार-५३-१

उद्योोग, ऊर्जााɑ, काामगार व खनि™कर्मम वि�भााग

मंंत्राालय, मादााम काामा मागग, हुुताात्मा राजगुरू चौक, मुं�बई ४०० ०३२,

दि�नांं�क १ ऑक्टोोबर २०२५.

MAHARASHTRA ORDINANCE No.VIII OF 2025.

AN ORDINANCE

FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA SHOPS AND

ESTABLISHMENTS (REGULATION OF EMPLOYMENT AND

CONDITIONS OF SERVICE) ACT, 2017.

सन २०२५ चाा महााराष्ट्र अध्याादेेश क्रमांंsक ८.

महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापना (नोकरीीचे व सेवाशर्तींंचे वि�नि™यमन) अधिि˜नि™यम, २०१७ याात

आणखी सुधारणा करण्याासाठीी अध्याादेेश.

ज्यााअर्थी, राज्य विि¦धाानमंंडळााच्या दोन्ही सभाागृहांं�चे अधि�वेेशन चाालू नााही;

आणि� ज्यााअर्थी, यात यापुुढेे दि�लेेल्या प्रयोजनांं�करि�ताा, महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व

सेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन) अधि�नि�यम, २०१७ यात आणखीी सुधाारणा करण्यासाठीी, महााराष्ट्राच्या राज्यपालां�नीी

ताात्कााळ काार्ययवाही करणे जीमुळे आवश्यक व्हावे, अशी परि�स्थि�ितीी अस्ति�ित्वात असल्याबद्दल त्यां�चीी खात्री

पटलीी आहे;

२०१७ चाा

महाा.६१.

RNI No. MAHBIL /2009/35530

महााराष्ट्रट शासन राजपत्र

असाधारण भााग चाार

वर्षष ११, अंक २२]

बुुधवार, ऑक्टोोबर १, २०२५/आश्विĐिन ९, शके १९४७

[पृष्ठे ४, किं�ंमत : रुपये २३.००

असाधारण क्रमांंsक ५३

प्रााधिि˜कृत प्रकााशन

महााराष्ट्र वि�धानमंंडळााचे अधिि˜नि™यम व राज्यपाालांंsनी प्रख्याापि�त केलेले अध्याादेेश व केलेले वि�नि™यम.

अनुक्रमणि�काा

सन २०२५ चाा महााराष्ट्र अध्याादेेश क्रमांंsक ८.—महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व शेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन)

अधि�नि�यम, २०१७ यात आणखीी सुधाारणा करण्यासाठीी अध्यादेश.

पृष्ठे

1-४

2

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार, ऑक्टोबर १, २०२५/आश्विन ९, शके १९

त्यााअर्थी, आताा, भाारतााच्या संविि¦धाानााच्या अनुच्छेेद २१३ च्या खंड (१) द्वाारे, प्रदाान केलेल्या

अधि�काारांं�चाा वापर करून, महााराष्ट्राचे राज्यपाल, याद्वाारे, पुुढील अध्यादेश प्रख्यापि�त करीीत आहेत :-

१. (१) या अध्यादेशास, महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व सेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन)

(सुधाारणा) अध्यादेश, २०२५, असे म्हणाावे.

(२) तो, ताात्कााळ अंमलाात येईल.

२.  महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व सेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन) अधि�नि�यम, २०१७ (यात

यापुुढेे ज्याचाा नि�र्देेश, “मुख्य अधि�नि�यम” असा केला आहे) याच्या कलम १ मधीील, पोट-कलम (३) मध्ये,-

(१) खंड (क) मधीील, “दहाा” या मजकुराऐवजी, “वीस” हा मजकूर दााखल करण्यात येईल;

(२) खंड (ख) मधीील, “दहाापेक्षाा” या मजकुराऐवजी, “वीसपेक्षाा” हा मजकूर दााखल करण्यात

येईल.

३.  मुुख्य अधि�नि�यमाच्या कलम ६ मध्ये, पोट-कलम (१) मधीील, “दहाा” या मजकुराऐवजी, “वीस”

हा मजकूर दााखल करण्यात येईल.

४.  मुख्य अधि�नि�यमाच्या कलम ७ मध्ये,-

(१) पोट-कलम (१) मधीील,-

(क) “दहाापेक्षाा” या मजकुराऐवजी, “वीसपेक्षाा” हा मजकूर दााखल करण्यात येईल;

(ख) पहि�ल्या परंंतुकाामधीील, “दहाा” या मजकुराऐवजी, “वीस” हा मजकूर दााखल

करण्यात येईल;

(२) पोट-कलम (२) मधीील, “दहाापेक्षाा” या मजकुराऐवजी, “वीसपेक्षाा” हा मजकूर दााखल

करण्यात येईल;

(३) समास टीपेमधीील, “दहाापेक्षाा” या मजकुराऐवजी, “वीसपेक्षाा” हा मजकूर दााखल करण्यात

येईल.

५.  मुुख्य अधि�नि�यमाच्या कलम १२ मध्ये,-

(१) “नऊ” या मजकुराऐवजी, “दहाा” हा मजकूर दााखल करण्यात येईल;

(२) “पाच” या मजकुराऐवजी, “सहा” हा मजकूर दााखल करण्यात येईल;

(३) विि¦द्यमान परंंतुक वगळण्यात येईल.

६.  मुुख्य अधि�नि�यमातील कलम १४ ऐवजी, पुुढील कलम दााखल करण्यात येईल:-

“१४.  आस्थाापनांं�मधीील कर्ममचााऱ्यां�चेे काार्ययकाालयोजन, कोणत्याही दि�वशीी बारा ताासां�पेेक्षाा

अधि�क असणार नााही.”.

७.  मुख्य अधि�नि�यमाच्या कलम १५ मध्ये, “एकशेे पंचवीीस ताासां�पेेक्षाा” या मजकुराऐवजी, “एकशेे

चव्वेचााळीस ताासां�पेेक्षाा” हा मजकूर दााखल करण्यात येईल.

संक्षि�प्त नााव व

प्रारंभ.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम १ ची

सुधाारणा.

२०१७ चाा

महाा.६१.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम ६ ची

सुधाारणा.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम ७ ची

सुधाारणा.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम १२ ची

सुधाारणा.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम १४ ऐवजी

दााखल करणे.

आस्थाापनांं�मधीील

काार्ययकाालयोजन.

सन २०१७ चाा

महााराष्ट्र अधि�नि�यम

क्रमांं�क ६१ याच्या

कलम १५ ची

सुधाारणा.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार, ऑक्टोबर १, २०२५/आश्विन ९, शके १९

3

नि™वेदन

महााराष्ट्र राज्य हे, भाारताातील सर्वा�धि�क गति�माान अर्थथव्यवस्थाा असलेले राज्य असून, त्यामध्ये, मोठ्याा

संख्येत काामगाार कााम करीीत असलेली मोठ्याा प्रमाणातील औद्याे�गि�क

व सेवा क्षेत्रे समाविि¦ष्ट आहेत. विि¦विि¦ध

काामगाार काायद्यांं�न्वये काामगाारां�चेे संरक्षण काायम ठेवण्याची सुनि�श्चि�िती

ी करत असतांं�ना, आर्थि�िक विि¦काासाला

चाालनाा देण्याकरि�ताा छोट्याा व्यवसायां�वरील अनुपालनााचाा भाार कमीी करण्यासाठीी राज्य प्रयत्नशीील आहे.

काार्या�न्वयन लवचि�कताा व अनुपालनााचाा भाार कमीी करण्यासंबंधीच्या विि¦नि�याामक सुधाारणां�मुुळे राज्याची

आर्थि�िक वाढ होईल.

२. व्यवसाय सुलभताा व जीवन सुलभताा याच्याशी संबंधि�त असणारे विि¦नि�यम व काार्ययपद्धती यांं�च्या

सुधाारणेशी अनुरूप, छोट्याा आस्थाापनांं�वरील अनुपालनााचाा भाार कमीी करणे आवश्यक आहे असे वाटतेे.

आठवड्याातील काामाच्या अठ्ठेेचााळीस ताासांं�च्या नि�श्चि�ित

मर्या�देेत बदल न करताा, काामाच्या ताासांं�च्या

काार्या�न्वयन लवचि�कतेेची तरतूद करणे आवश्यक आहे असे देखीील वाटतेे. वरील प्रयोजनांं�साठीी, महााराष्ट्र

दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व सेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन) अधि�नि�यम, २०१७ (२०१७ चाा महाा. ६१) यात

यथोचि�त सुधाारणा करणे इष्ट आहे, असे शासनाास वाटतेे.

३. प्रस्तााविि¦त सुधाारणां�चीी ठळक

वैशि�ष्ट्ये पुुढीलप्रमाणे आहेत :—

(क) छोट्याा व्यवसायांं�चाा अनुपालनााचाा भाार कमीी करण्याच्या, रोजगार नि�र्माा�ण करण्यास प्रोत्साहन

देण्याच्या आणि� अनुपालन न केल्याची भीती दूर करण्याच्या दृष्टीने, नोंंदणीीसाठीी व उक्त अधि�नि�यमाच्या इतर

विि¦नि�याामक तरतुदींसाठीी कोणत्याही आस्थाापनेेतील १० किं�ंवा त्यापेक्षाा अधि�क असलेली कर्ममचााऱ्यां�चीी मर्या�दाा,

२० किं�ंवा त्यापेक्षाा अधि�क वाढविि¦णे. २० पेक्षाा कमीी कर्ममचाारी असलेल्या आस्थाापनांं�नीी, सुविि¦धााकाारां�कडू

ून

नोंंदणीी प्रमाणपत्र प्राप्त करण्याची गरज असणार नााही, परंंतु त्यां�नीी केवळ त्यांं�च्या व्यवसायाची माहि�तीी देणे

गरजेचे असेल. तथाापि�, त्यांं�च्या कर्ममचााऱ्यां�सााठीी असलेल्या इतर वैधाानि�क सुरक्षाा काायम राहतीील ;

(ख) दैनंंदि�न काामाचे ताास, कोणत्याही आठवड्याात जास्तीत जास्त अठ्ठेेचााळीस ताासांं�च्या अधीन

राहून, विि¦श्रांं�तीीच्या मध्यंतराासह, विि¦द्यमान नऊ ताासांं�वरून दहाा ताासां�पर्यंत वाढविि¦णे. मोठ्याा प्रमाणात आर्थि�िक

व्यवहाार काार्ये नि�र्माा�ण करणे, रोजगाराच्या संधी वाढविि¦णे आणि� कोणत्याही अडथळ्यां�शि�वाय, आपत्काालीन

परि�स्थि�ितीी, अधि�कतम

मागणी किं�ंवा कर्ममचााऱ्यां�चीी कमत

रताा या बाबी हातााळण्यासाठीी आस्थाापनांं�नाा लवचि�कताा

देणे, ही, या उपाययोजनेची ध्येये आहेत ;

(ग) आस्थाापनेेमध्ये दैनंंदि�न काामाचे ताास वाढविि¦ल्यामुळे आणि� वेळाापत्रक अधि�क लवचि�क

ठेवण्याकरि�ताा, काामाच्या ताासां�चेे काार्ययकाालयोजन, एकाा दि�वसाामधीील सध्याच्या साडेदहाा ताासांं�वरून बारा

ताासां�पर्यंत वाढविि¦णे ;

(घ) काामाच्या दैनंंदि�न कमााल ताासांं�मध्ये लवचि�कताा आणण्यासाठीी आणि� त्यां�चेे सुलभपणेे समायोजन

करण्याकरि�ताा, अखंड काामाच्या ताासां�चीी कमााल मर्या�दाा, विि¦श्रांं�तीीच्या मध्यंतरााशि�वाय, पाच ताासांं�वरून सहा

ताासां�पर्यंत वाढविि¦णे ;

(ङ) एकाा ति�मााहीतील अति�काालि�क काालावधीी, १२५ ताासांं�वरून १४४ ताासां�पर्यंत वाढविि¦णे,

जेणेकरून अत्यंति�क काामाचाा तााण कमीी करण्याकरि�ताा आस्थाापनांं�नाा, प्रत्येक ति�मााहीतील वाढविि¦लेल्या

काालावधीीसाठीी काामगाारां�नाा अति�काालि�क काामात गुं�तविि¦ण्याची मुभाा असेल. या बदलांं�मुळे, काामगाारां�चीी

अथाा�र्जजन क्षमताा वाढेेल आणि� अति�काालि�क काामाच्या पद्धतीस औपचाारि�क स्वरूप देताा येईल आणि� सर्वव

अति�रि�क्त ताासां�चीी योग्य प्रकाारे नोंंदणीी करण्यात येत आहे आणि� त्याबद्दल भरपाई दि�लीी जात आहे याची खात्री

करताा येईल. त्यामुळे, काामगाारांं�च्या पि�ळवणुुकीस प्रति�बंंध करण्यास मदत

होईल. तथाापि�, अति�काालि�क कााम

करणे काामगाारांं�वर बंधनकाारक असणार नााही.

4

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग चार, ऑक्टोबर १, २०२५/आश्विन ९, शके १९

४.रााज्य विि¦धाानमंंडळााच्या दोन्ही सभाागृहांं�चे अधि�वेेशन चाालू नााही आणि� उपरोोक्त प्रयोजनांं�साठीी

महााराष्ट्र दुकााने व आस्थाापनाा (नोकरीीचे व सेवाशर्तींचे विि¦नि�यमन) अधि�नि�यम, २०१७ यात आणखीी सुधाारणा

करण्याकरि�ताा, महााराष्ट्राच्या राज्यपालां�नीी ताात्कााळ काार्ययवाही करणे जीमुळे आवश्यक व्हावे अशी परि�स्थि�ितीी

अस्ति�ित्वात असल्याबद्दल त्यां�चीी खात्री पटलीी आहे, म्हणूून, हा, अध्यादेश प्रख्यापि�त करण्यात येत आहे.

मुं�बई,

आचाार्यय देेवव्रत,

दि�नांं�क २८ सप्टेंबर २०२५. 

महााराष्ट्राचे राज्यपाल.

म

ह

ा

ाराष्ट्राचे राज्यपाल यांं�च्या आदेशानुसार व नाावाने,

आय. ए. कुं�दन,

श

ा

ासनााचे प्रधाान सचि�व.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.