(१)

भााग एक-अ (म.उ.वि¦.) ६९–१

वि¦भाागीीय आयुक्त काार्याɑलय

नााशिि§क वि¦भााग, नााशिि§क

मध्यवर्ती प्रशासकीय इमारत,आय.एस.पीी.समोर, नााशिि§क ४२२१०१

दिि—नांंsक १७ ऑक्‍‍टाेे¸बर, २०२५

आदेेश

महााराष्ट्र ग्राामपंचाायत अधिि˜नि�यम.

क्रमांंsक व‍िि¦िआशाा/पंंरा/ग्राामपंंचाायत वि¦घटन प्रकरण क्र.०३/२०२५.—ज्याअर्थीी, महााराष्ट्र ग्राामपंंचाायत अधिि˜नि�यम (१९५९ चाा

III) चेे कलम १४५ (१-अ) मधील तरतुदीनुसाार जििल्हााधिि˜कारी, जळगाव यांंsनी पत्र दिि—नांंsक ७ जून, २०२५ अन्वयेे वि¦भाागीय आयुक्त,

नााशि�क यांंsचेेकडेेस प्रस्ताव साादर केला असुन, मुख्य काययकारी अधिि˜कारी जििल्हाा परि�षद, जळगाव यांंsचेेकडील दिि—नांंsक ७ एप्र‍ि�िल,२०२५

रोजीचेे अहवाालान्वयेे महााराष्ट्र ग्राामपंंचाायत अधिि˜नि�यमाच्या कलम १४५ (१-अ) मध्येे नमूूद केलेनुुसाार, “पंंचाायतीतील एकूण संंख्येेच्या

नि�म्म्याहून अधिि˜क जागा रि�क्त झााल्या असतीील तर, राज्य शाासनाास, राजपत्राातील आदेेशााद्वाारेे, अशी पंंचाायत वि¦घटि�त करता येेईल”,

यानुसाार ग्राामपंंचाायत कलाली, ता.अमळनेेर, जिि.जळगाव या पंंचाायतीतील एकूण संंख्येेच्या नि�म्म्याहून अधिि˜क जागा रि�क्त झााल्या असल्यानेे

उक्त तरतुदीनुसाार सदर पंंचाायत वि¦घटि�त करण्याबाबतचाा प्रस्ताव जििल्हााधिि˜कारी जळगाव यांंsनी वि¦भाागीय आयुक्त,नााशि�क यांंsचेेकडेेस

साादर केलेलाा आहेे ;

आणि� ज्याअर्थीी, महााराष्ट्र ग्राामपंंचाायत अधिि˜नि�यमाच्या कलम १४५ (१-अ) मध्येे “पंंचाायतीतील एकुण संंख्येेच्या नि�म्म्याहून

अधिि˜क जागा रि�काम्या झााल्या असतीील तर, राज्य शाासनाास राजपत्राातील आदेेशााद्वाारेे अशी पंंचाायत वि¦घटि�त करता येेईल” याप्रमाणेे

तरतूद असून, त्यानुसाार सदर पंंचाायत वि¦घटि�त करण्याबाबत पुढीील काययवाही करणेबााबत जििल्हााधिि˜कारी, जळगाव यांंsनी प्रस्ताव साादर

केलेलाा आहेे ;

आणि� ज्याअर्थीी, शाासनााचेे ग्राामवि¦कास वि¦भाागाकडील अधिि˜सूचनाा क्र.व्हीपीए १०८३/सीआर-१६७०/२१, दिि—नांंsक १ जून, १९८३

व शाासन परि�पत्रक क्र.ग्राापनि� १०९६/प्र.क्र.७३/२१-अ, दिि—नांंsक १२ जुलै १९९६ नुसाार राज्य शाासनााचेे महााराष्ट्र ग्राामपंंचाायत अधिि˜नि�यमाच्या

कलम १४५ (१-अ) नुसाार ग्राामपंंचाायत वि¦घटि�त करण्याचेे अधिि˜कार वि¦भाागीय आयुक्त यांंsनाा प्रदान करण्यात आलेलेे आहेेत ;

RNI No. MAHBIL /2009/31748

महााराष्ट्र� शासन राजपत्र

असाधारण भााग एक-अ—मध्य उप-वि¦भााग

वर्षष ११, अंक ३६(३)]

गुरुवार, ऑक्‍‍टाेे�बर ३०, २०२५/काात‍ि�िक ८, शकेे १९४७

[पृष्ठेे २, किं�ंमत : रुपयेे २६.००

असाधारण क्रमांं�क ६९

प्राधिि˜कृत प्रकााशन

महााराष्ट्र जि�ल्हाा परि�षदाा व पंचाायत समि�त्या, ग्राामपंचाायती, नगरपरि�षदाा, प्राथमि�क शिि§क्षण आणि�

स्थानि�क नि�धीी लेखाापरीीक्षा अधिि˜नि�यम यांं�खाालील (भााग चाार-ब मध्ये प्रसि�द्ध करण्यात

आलेले आदेेश व अधिि˜सूचनाा यांं�व्यति�रि�क्त) आदेेश व अधिि˜सूचनाा.

2

महााराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भााग एक-अ–मध्य उप-वि¦भााग, ऑक्‍‍टाेे�बर ३०, २०२५/काात‍ि�िक ८, शकेे १९४७

आणि� ज्याअर्थीी, जर ग्राामपंंचाायत वि¦घटि�त झााली तर, त्यामुळे ज्यांंsचेे सदस्यत्व पदााचाा कालावधी संंपुष्टाात येेईल अशाा सदस्यांंsचेे

म्हणणेे ऐकून घेणेे योग्य असल्यामुळे या प्रकरणी वि¦भाागीय आयुक्त, नााशि�क यांंsचेेसमोोर दिि—नांंsक ९ सप्‍‍टेंंबर, २०२५ रोजी सुनाावणी घेेण्यात

आली असून संंबंधिि˜त सदस्यांंsचेे स्पष्टीकरण वि¦चाारात घेेतल्यानंंतर वि¦भाागीय आयुक्त,नााशि�क यांंsचेे असेे मत आहेे की, या संंपुर्णण प्रकरणामध्येे

राजीनाामा न दिि—लेेल्या सदस्यांंsचाा कोणताही दोष दिि—सून येेत नााही. सााधारण परि�स्थि�ितीीमध्येे त्यांंsचाा दोष नसल्यामुळे त्यांंsनाा नि�वडणुुकीद्वाारेे

वि¦हि�त मार्गा�नेे प्राप्त झाालेलेे ग्राामपंंचाायत सदस्यांंsचेे अधिि˜कार आणि� कर्ततव्यांंsपासून वंचि�त ठेेवणेे योग्य होणार नााही. तथाापि�, आणि� सााधारण

परि�स्थि�ितीीमध्येे अशाा ग्राामपंंचाायतीच्या बाबतीत रि�क्त जागांंsसााठी पोटनि�वडणु

ुका घेणेे उचि�त राहील. तथाापि�,ग्राामपंंचाायत कलालीची मुदत

ही दिि—.०९/०२/२०२६ रोजी संंपत आहेे. म्हणजेच सुनाावणी संंपल्याच्या तारखेेपाासून ही मुदत १५३ दिि—वसाात म्हणजेच सहाा महि�न्यांंsच्या

आतील आहेे. त्यामुळे इतक्याा कमी कालावधीसााठी पुन्हाा नि�वडणुुका घेेऊन उर्ववरि�त ०६ सदस्यांंsनाा सााधारणत: ५ महि�न्यांंsसााठी नि�वडूून

देणेे योग्य राहील का? हाा पुढीील प्रश्न नि�र्मा�ण होतो. याबाबत कोणत्याही कालमर्या�देबााबत नि�श्चि�ि

त असेे आदेश अथवाा न्यायनि�वााडेे

नि�दर्शशनाास आलेलेे नााही. तथाापि�, राज्य नि�वडणूूक आयोग यांंsचेे पत्र क्र.रानि�आ/ग्राापंंनि� २०२४/प्र.क्र.४/का.८ दिि—नांंsक ५ माचɓ, २०२५

मध्येे ग्राामपंंचाायत सदस्यांंsच्या रि�क्त जागा भरण्याबाबत माहि�तीी मागवत असतांंsनाा सहाा महि�नेे पेेक्षाा अधिि˜क कालावधी शि�ल्लक असलेेल्या

ग्राामपंंचाायतीबाबत माहि�तीी मागि�तल्याचेे दिि—सून येतेे. सदर आदेेशााचाा आधार घेेतला असताा असेे साामान्यत: ठरवता येणेे शक्य आहेे की,

सहाा महि�न्यांंsपेेक्षाा अधिि˜क कालावधी शि�ल्लक असल्यास पोट नि�वडणुुकीद्वाारेे रि�क्त जागा भरणेे प्रशाासकीीय, वि¦त्तीीय आणि� इतर बाबींचाा

वि¦चाार करता योग्य राहील. या प्रकरणात सुनाावणीच्या अंति�म तारखेेपाासून शि�ल्लक कालावधी हाा ५ महि�नेे इतका आहेे. पोट नि�वडणूूक

घेेण्यासााठी दोन महि�न्यांंsचाा कालावधी जाईल असेे गृहीत धरल्यास संंबंधिि˜त सदस्यांंsनाा उर्ववरि�त कालावधी ३ महि�न्यांंsचाा मि�ळेल. प्रशाासकीीय,

वि¦त्तीीय आणि� इतर बाबींचाा वि¦चाार करता सदर बाब योग्य वाटत नााही. Sou. Jamuna Mahadeo Dalvi and Others Vs The

State of Maharashtra and others प्रकरणात उद्भवलेेली परि�स्थि�ितीी या प्रकरणासाारखीच असून त्यावेळीी मा.न्यायमूर्तींनी

ग्राामपंंचाायत वि¦घटि�त करण्याची कृती योग्य ठरवली होती. त्यामुळे ग्राामपंंचाायत वि¦घटि�त करून नवीीन नि�वडणुुका पुन्हाा घेणेे आणि� तोपर्यंत

प्रशाासक नेेमणेे हाा पर्या�य या ठि�कााणी वापरणेे योग्य राहील असेे वि¦भाागीय आयुक्त यांंsचेे मत आहेे.

म्हणूून, त्याअर्थीी, वर नमूूद अधिि˜कारांंsचाा वापर करून, वि¦भाागीय आयुक्त, नााशि�क यांंsनी दिि—नांंsक १७ ऑक्‍‍टाेे¸बर, २०२५ रोजी

खालीलप्रमाणेे आदेश पारीत केलेलेे आहेेत :—

१.  महााराष्ट्र ग्राामपंंचाायत अधिि˜नि�यमाच्या कलम १४५ (१-अ) आणि� शाासनााचेे ग्राामवि¦कास वि¦भाागाकडील अधिि˜सूचनाा

क्र.व्हीपीए १०८३/सीआर-१६७०/२१, दिि—नांंsक १ जून, १९८३ व शाासन परि�पत्रक क्र.ग्राापनि� १०९६/प्र.क्र.७३/२१-अ, दिि—नांंsक

१२ जुलै १९९६ नुसाार प्रदान करण्यात आलेेल्या अधिि˜कारांंsचाा वापर करून, वि¦भाागीय आयुक्त,नााशि�क याद्वाारेे, कलाली, तालुका

अमळनेेर जििल्हाा जळगाव येेथीथीील ग्राामपंंचाायत, हाा आदेश शासन राजपत्राात प्रसि�ध्द झााल्याच्या दिि—नांंsकापासून वि¦घटि�त करीत आहेे.

२.  उक्त पंंचाायतीच्या अधिि˜कारांंsचाा वापर करण्यासााठी आणि� कर्ततव्येे पार पाडण्यासााठी जळगाव जििल्ह्याातील संंबंधिि˜त

पंंचाायत समि�तीीच्या वि¦स्तार अधिि˜काऱ्याची प्रशाासक म्हणूून नि�युुक्तीी करण्याची काययवाही मुख्य काययकारी अधिि˜कारी, जििल्हाा परि�षद,

जळगाव यांंsनी करावी.

३.  सदरच्या वि¦घटि�त केलेेल्या ग्राामपंंचाायतची पुन्हाा नि�वडणूूक लावण्यासााठी जििल्हााधिि˜कारी, जळगाव यांंsनी मा.राज्य

नि�वडणूूक आयोग यांंsचेेकडेेस त्वरीत वि¦नंंतीी करावी.

४.  सदर आदेश सर्वव संंबंधिि˜तांंsनाा कळवि¦ण्यात यावा.

५.  खर्चाचाा�बाबत आदेश नााही.

डॉॉ. प्रवीण गेडाम,

वि¦भाागीय आयुक्त,नााशि�क.

ON

BEHALF

OF

GOVERNMENT

PRINTING,

STATIONERY

AND

PUBLICATION,

PRINTED

AND

PUBLISHED

BY

DIRECTOR,

RUPENDRA

DINESH

MORE,

PRINTED

AT

GOVERNMENT

CENTRAL

PRESS,

21-A,

NETAJI

SUBHASH

ROAD,

CHARNI

ROAD,

MUMBAI

400

004

AND

PUBLISHED

AT

DIRECTORATE

OF

GOVERNMENT

PRINTING,

STATIONERY

AND

PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.