L. A. BILL No. CIII OF 2025.
A BILL
FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA STAMP ACT.
सन २०२५ चेे वि¦धाानसभाा वि¦धेयक क्रमांंsक १०३.
महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधि�नि�यमाात आणखीी सुधाारणाा करण्यासाठीी वि¦धेयक.
ज्याअर्थीी, याात याापुुढेे दिलेेल्याा प्रयोजनांंsसााठीी, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यमाात आणखीी सुधारणाा करणेे
इष्ट आहे; त्याअर्थीी, भाारतीीय गणरााज्यााच्याा शहाात्तरााव्याा वर्षीी, यााद्वाारे, पुुढील अधििनि�यम करण्याात येत
आहे :—
१. (१) याा अधििनि�यमाास, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक (दुसरीी सुधारणाा) अधििनि�यम, २०२५, असे म्हणाावे.
(२) तो, रााज्य शासन, शाासकीय रााजपत्राातील अधििसूचनेद्वाारे नि�यत करील, अशा दिनांंsकास
अंंमलात येईल.
१९५८ चा
६०.
संंक्षििȦप्त नााव व
प्रारंंभ.
RNI No. MAHBIL /2009/40124
महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र
असाधाारण भााग पाच
वर्षष ११, अंंक २३ (४)]
बुुधवाार, डििसेंबर १०, २०२५/अग्रहाायण १९, शकेे १९४७
[पृष्ठे ४ , किं�ंमत : रुपये २६.००
असाधाारण क्रमांंsक १०९
प्रााधि�कृृत प्रकााशन
महाारााष्ट्र वि¦धाानसभेत व महाारााष्ट्र वि¦धाानपरि�षषदेेत सादर केलेली वि¦धेयके.
महाारााष्ट्र वि¦धाानमंंडळ सचि�वाालय
महाारााष्ट्र वि�धानसभे
ेत दिनांंsक १० डििसेंबर, २०२५ रोजी पुुर:स्थाापि�त करण्याात आलेेलेे खालील वि�धेयक महाारााष्ट्र वि�धानसभाा
नि�यम ११६ अन्वये प्रसि�द्ध करण्याात येत आहे :—
भाग पाच- १०९-१.
एचबीी २४६८-१.
(१)
2
महाराष्ट्रõ शासन रारा
असाधारण भाग पाच, डिसेंबर १०, २०२५/अग्रहायण १९, शके १
२. महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यमााच्याा (याात याापुुढेे ज्यााचा नि�र्देश, “मुख्य अधििनि�यम” असाा केला आहे)
कलम ३२क मधील, “ कलम ३२-ब” याा मजकुरााऐवजी, “कलमेे ३२ब आणि� ५३ब” हाा मजकूर दाखल करण्याात
येईल.
३. मुख्य अधििनि�यमााच्याा कलम ५३ मध्ये, पोट-कलम (१अ ) मधील, “आणि� अशा प्रकारे देण्याात
आलेेला आदेश अंति�म असेल” हाा मजकूर वगळण्याात येईल.
४. मुख्य अधििनि�यमााच्याा कलम ५३अ मध्ये, पोट-कलम (१) मधील, “लेेख हजर करण्याास फर्माɑवू
शकेल” याा मजकुरााऐवजी, “कलम ५३ब अन्वये ज्यााच्याा बाबतीीत रााज्य शासनाासमोोर अपील दाखल केलेेलेे
असेल त्याा लेेखांंsव्यति�रि�क्त त्यााच्याासमोोर इतर लेेख हजर करण्याास फर्माɑवू शकेल” हाा मजकूर दाखल करण्याात
येईल.
५. मुख्य अधििनि�यमााच्याा कलम ५३अ नंंतर, पुुढील कलम समाावि�ष्ट करण्याात येईल :—
“५३ब. कलम ५३ च्याा पोट-कलम (१अ) अन्वये दाखल केलेेल्याा अपि�लाात मुख्य नि�यंंत्रण महसूूल
प्राधििकाऱ्यााच्याा आदेशामुळे व्यथि�त झाालेेली कोणतीही व्यक्ती, असाा आदेश मि�ळाल्यााच्याा दिनांंsकापासून सााठ
दिवसांंsच्याा आत, एक हजाार रुपयेे शुल्कासह लेेखीी अर्जाɑद्वाारे, अशा आदेशावि�रुद्ध रााज्य शासनााकडेे अपील
दाखल करू शकेल, आणि� रााज्य शासन, पक्षकारांंsनाा म्हणणे मांंsडण्यााची वाजवी संंधी दिल्याानंंतर, प्रकरणााचा
वि�चार करील आणि� त्याास न्यााय्य व योग्य वाटेल असाा आदेश त्याावर देईल आणि� अशा प्रकारे पारि�त केलेेला
आदेश अंति�म असेल.”.
सन १९५८ चा
अधििनि�यम क्रमांंsक
६० यााच्याा कलम
३२क ची
सुधारणाा.
सन १९५८ चा
अधििनि�यम क्रमांंsक
६० यााच्याा कलम
५३ ची सुधारणाा.
सन १९५८ चा
अधििनि�यम क्रमांंsक
६० यााच्याा कलम
५३अ ची
सुधारणाा.
सन १९५८ चा
अधििनि�यम क्रमांंsक
६० मध्येे नवीीन
कलम ५३ब
समाावि�ष्ट करणेे.
रााज्य शासनााकडेे
अपील.
१९५८ चा
६०.
१५
महाराष्ट्रõ शासन रारा
असाधारण भाग पाच, डिसेंबर १०, २०२५/अग्रहायण १९, शके १
3
उद्देेश व कारणेे यांंsचेे नि�वेदन
मुद्रांंsक शुल्काचे अभि�नि�र्णणय, अपुुरे मुद्रांंsक शुल्क भरलेेलेे लेेख, मूल्यांंsकन आणि� मुद्रांंsक शुल्काचा
परताावा याासंंबंंधात, प्रकरण तीन, प्रकरण चार, प्रकरण पाच व कलम २७ च्याा दुसऱ्याा परंंतुुकाच्याा खंंड
(अ) यांंs खालील जि�ल्हााधििकाऱ्यााच्याा आदेशामुळे व्यथि�त झाालेेली कोणतीही व्यक्ती, अशा आदेशावि�रुद्ध
मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधििकाऱ्यााकडेे अपील दाखल करू शकेल आणि� अशा अपि�लांंsमध्ये मुख्य नि�यंंत्रक
महसूूल प्राधििकाऱ्यााने दिलेेलेे आदेश अंति�म असतीील अशी तरतूूद, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यम (१९५८
चा ६०) यााच्याा कलम ५३(१अ) मध्ये केलेेली आहे.
२. उक्त अधििनि�यमााच्याा कलम ५३(१अ) अन्वये मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधििकाऱ्यााने दिलेेल्याा
आदेशांंsनाा, रि�ट अधििकारि�तेेमध्ये केवळ उच्च न्याायाालयाासमोोर आव्हाान देता येते. अशा मोठ्याा संंख्येतील
यााचि�का उच्च न्याायाालयाासमोोर दाखल केल्याा जात असून त्याामध्ये मोठ्याा प्रमाणात शासनााचा महसूूल
अंंतर्भूɑत असतोो. त्याामुळे, उच्च न्याायाालयाावरील भाार वाढतोो आणि� व्यथि�त पक्षकारांंsचा वि�वाद खर्चच देखीील
वाढतोो. अशी प्रकरणेे उच्च न्याायाालयाासमोोर प्रलंंबि�त रााहत असल्यााने, शासनााच्याा महसुुलाची रक्कम
मोठ्याा प्रमाणात दीर्घघकाळासााठीी अडकूून रााहतेे.
म्हणूून, उक्त अधििनि�यमााच्याा कलम ५३(१अ) अन्वये मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधििकाऱ्यााने
दिलेेल्याा आदेशामुळे व्यथि�त झाालेेली कोणतीही व्यक्ती, अशा आदेशावि�रुद्ध रााज्य शासनााकडेे अपील
दाखल करू शकेल अशी तरतूूद करण्याासााठीी उक्त अधििनि�यमाात सुधारणाा करणेे इष्ट आहे असे शासनाास
वाटते. त्याा प्रयोजनाार्थथ, उक्त अधििनि�यमाामध्ये नवीीन कलम ५३ब समाावि�ष्ट करण्यााचे प्रस्तावि�त केलेे आहे.
३. ज्याा प्रकरणांंsमध्ये रााज्य शासनाासमोोर अपि�लेे दाखल केली जातात अशा प्रकरणांंsमधील पुुनरक्षण
करण्याास रोध करण्यााकरि�ताा मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधििकाऱ्यााद्वाारे केल्याा जाणाऱ्याा पुुनरीीक्षणाशी संंबंंधिित
असणााऱ्याा तरतुुदींमध्ये, कार्यवााहीची द्वि�रुक्ती टाळण्याासााठीी परि�णाामस्वरूप सुधारणाा करण्यााचे देखीील
प्रस्तावि�त आहे.
४. वरील उद्दििNjष्टे सााध्य करणेे हाा, याा वि�धेयकााचा हेतू आहे.
नाागपूर,
चंंद्रशेेखर बावनकुळे,
दिनांंsक ९ डि�सेंंबर, २०२५.
महसूूल मंत्रीी.
4
महाराष्ट्रõ शासन रारा
असाधारण भाग पाच, डिसेंबर १०, २०२५/अग्रहायण १९, शके १
वैधाानि�िक अधि�िकार साेे�पविि¦िण्याासंबंधीीचेे ज्ञाापन
याा वि�ि�धेयकाात, वैधानि�िक अधिििकार साेे�पवि�िण्याासंंबंंधीचा पुुढील प्रस्तााव अंंतभूत आहे :—
खंंड १(२).— याा खंंडान्वये, ज्याा दिनांंsकास अधििनि�यम अंंमलात येईल तो दिनांंsक, शाासकीय
रााजपत्राातील अधििसूचनेद्वाारे, नि�यत करण्यााचा अधििकार, रााज्य शासनााकडेे घेेण्याात आला आहे.
२. वैधानि�क अधििकार सोपवि�ण्याासंंबंंधीचा वर नमूूद केलेेला प्रस्ताव, साामान्य स्वरूपाचा आहे.
वि¦धाान भवन, ज
ि�तेंद्र भोळे,
नाागपूर,स
चि�व-१,
दिनांंsक १० डि�सेंंबर, २०२५.
महाारााष्ट्र वि�धानसभाा.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE,
PRINTED AT GOVERNMENT PRESS AND BOOK DEPOT, CIVIL LINES, NAGPUR-440 001 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING,
STATIONERY AND PUBLICATION, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI-400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.