1

L. A. BILL No. III OF 2026.

A BILL

FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA SETTLEMENT OF

ARREARS OF TAX, INTEREST, PENALTY OR LATE FEE ACT, 2025.

सन २०२६ चेे वि¦धाानसभाा वि¦धेयक क्रमांंsक ३.

महाारााष्ट्र कर, व्याज, शाास्तीी किं�ंवा वि¦लंंब शुल्क यांंsच्या थकबाकीची तडजोड करण्याबाबत

अधि�नि�यम, २०२५ यात आणखीी सुधाारणाा करण्यासाठीी वि¦धेयक.

ज्याअर्थी, याात याापुुढेे दि—लेेल्याा प्रयोजनांंsकरि¡ता, महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क

यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड करण्यााबाबत अधिि˜नि�यम, २०२५ याात आणखीी सुुधारणा करणे इष्ट आहे ;

त्याअर्थी, भाारतीय गणराज्यााच्याा सत्यााहत्तराव्याा वर्षीी, यााद्वाारे, पुुढील अधिि˜नि�यम करण्याात येत

आहे :-

२०२५ चा

महाा. १७.

(१)

RNI No. MAHBIL /2009/40124

महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र

असाधाारण भााग पाच

वर्षष १२, अंंक ३(२)]

बुधवाार, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

[पृष्ठे 6, किं�ंमत : रुपये २६.००

असाधाारण क्रमांंsक ३

प्रााधि�कृृत प्रकााशन

महाारााष्ट्र वि¦धाानसभेत व महाारााष्ट्र वि¦धाानपरि�षषदेेत सादर केलेली वि¦धेयके.

महाारााष्ट्र वि¦धाानमंंडळ सचि�वाालय

महााराष्ट्र वि�धाानसभे

ेत दि—नांंsक २५ फेेब्रुुवारी, २०२६ रोजी पुुर:स्थापि�त करण्याात आलेेलेे खालील वि�धेेयक महााराष्ट्र वि�धाानसभाा

नि�यम ११६ अन्वयेे प्रसि�द्ध करण्याात येत आहे :—

भााग पाच-३—१

2

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

१.  याा अधिि˜नि�यमाास, महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड

करण्यााबाबत (सुुधारणा व व‍ि�िध‍िि˜िग्रााह्यीीकरण) अधिि˜नि�यम, २०२६, असे म्हणाावे.

२.  महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड करण्यााबाबत

अधिि˜नि�यम,२०२५ (याात याापुुढेे, ज्यााचा नि�र्देश, “मुख्य अधिि˜नि�यम” असा केला आहे) यााच्याा कलम १०

मध्ये, तक्त्याातील, स्तंभ (४) मधील, “३१ डि�सेंबर २०२५” याा मजकुराऐवजीी “३१ मार्च २०२६”, हाा

मजकूर दाखल करण्याात येईल.

३.  मुख्य अधिि˜नि�यमााच्याा कलम ११ मध्ये, पोट-कलम (१) नंंतर, पुुढील परंंतुके जादा दाखल

करण्याात येतील :—

“ परंंतु, जेव्हाा एकाच वैधानि�क आदेशााच्याा बाबतीत एकापेक्षाा अधिि˜क अपि�लेे दाखल केलेे

असतीील आणि� अशाा अपि�लांंsमध्ये वि�भि�न्न व वि�लग करता येण्यााजोगे वि�वााद मुद्देे अंंतर्भू�त असतीील

त्याा बाबतीत, अर्जजदारास, याा अधिि˜नि�यमााअन्वयेे लाभ मि�ळवि�ण्यााच्याा प्रयोजनाासाठीी, अशाा वि�भि�न्न

व वि�लग करता येण्याायाेे�ग्य वि�वााद मुद्यांंsशी संंबंधिि˜त असणाारे अपील, उर्ववरि¡त अपि�लााच्याा किं�ंवाा

अपि�लांंsच्याा सातत्यतेेवर परि¡णाम न करता, पूर्णणपणे व वि�नााशर्तत मागे घेेता येईल :

परंंतु आणखीी असे की, जेव्हाा याा अधिि˜नि�यमााच्याा प्रारंंभााच्याा दि—नांंsकास किं�ंवाा त्याापूर्वी, वैधानि�क

आदेशााच्याा बाबतीत, मग तो अपि�लाातील असो किं�ंवाा अन्यथाा असो,- कोणत्यााही आवश्‍‍यक रकमेचे

प्रदान करण्याात आलेे असेल आण‍ि�ि,—

(क) जेव्हाा, असे प्रदान, वि�वााद मुद्देे-नि�हााय ओळखण्‍‍याायाेे�ग्य असेल तर, ते

संंबंधिि˜त वि�वााद मुद्यााशी किं�ंवाा मुद्यांंsशी संंबंधिि˜त असणााऱ्याा दायि�त्वाापोटी समाायोजि�त

करण्याात येईल;

(ख) जेव्हाा, असे प्रदान, वि�वााद मुद्देे-नि�हााय ओळखण्‍‍याायाेे�ग्य नसेेल तर,

ते, पदनि�र्देेशि�त अधिि˜कारी नि�र्धा�रि¡त करील अशाा रीतीने, याा कलमााअन्वयेे मागे

घेेतलेेल्याा अपि�लाामधून किं�ंवाा अपि�लांंsमधून आणि� ज्याा प्रलंंबि�त राहि�लेेल्याा आहेत

अशाा अपि�लाामधून किं�ंवाा अपीलांंsमधून उद्भवणााऱ्याा दायि�त्वााच्याा पोटी, प्रमाणशीरपणेे

समाायोजि�त करण्याात येईल.”.

४.  महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड करण्यााबाबत

अधिि˜नि�यम, २०२५ (याात याापुुढेे ज्यााचा नि�र्देश, “ उक्त अधिि˜नि�यम ” असा केला आहे) याात अथवाा

कोणत्यााही न्याायाालयााचा कोणताही न्याायनि�र्णणय, हुकूमनाामा किं�ंवाा आदेश याामध्ये काहीही अंंतर्भू�त असलेे

तरी, ३१ डि�सेंबर २०२५ नंंतर, महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड

करण्यााबाबत (सुुधारणा व व‍ि�िध‍िि˜िग्रााह्यीीकरण) अधिि˜नि�यम, २०२६ यााच्याा प्रारंंभााच्याा दि—नांंsकापर्यंत, कोणत्यााही

अर्जजदाराकडून उक्त अधिि˜नि�यमाान्वयेे प्रदान केलेेल्याा किं�ंवाा गोळा केलेेल्याा उक्त अधिि˜नि�यमाान्वयेे व्यााख्याा

केल्यााप्रमाणे संंबद्ध अधिि˜नि�यमाान्वयेे कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा आवश्यक रकमेचे

कोणतेही प्रदान हे, याा अधिि˜नि�यमााद्वाारे सुुधारणा केल्यााप्रमाणे उक्त अधिि˜नि�यमााच्याा तरतुदी, जणू काही सर्वव

महत्त्वााच्याा वेळी सतत अंंमलात होत्याा असे समजून, कायद्यानुसार यथोोचि�तरीत्याा व वैधरीत्याा प्रदान करण्याात

व गोळा करण्याात आलेे असल्यााचे मानण्याात येईल आणि� नेहमीीकरि¡ता प्रदान करण्याात व गोळा करण्याात

आलेे असल्यााचे मानण्याात येईल आणि� त्याानुसार,—

संंक्षि�प्त नााव.

सन २०२५ चा

महााराष्ट्र अधिि˜नि�यम

क्रमांंsक १७ यााच्याा

कलम १० चीी

सुुधारणा.

२०२५ चा

महाा. १७.

सन २०२५ चा

महााराष्ट्र अधिि˜नि�यम

क्रमांंsक १७ यााच्याा

कलम ११ चीी

सुुधारणा.

वि�धिि˜ग्रााह्यीीकरण.

२०२५ चा

महाा. १७.

२०२६ चा

महाा.....

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

3

(क) आवश्यक रकमेच्याा मार्गा�नेे मि�ळालेेल्याा किं�ंवाा प्राप्त झाालेेल्याा कोणत्यााही रकमेच्याा

परतााव्याासाठीी कोणत्यााही न्याायाालयाात किं�ंवाा कोणत्यााही प्राधिि˜करणात अथवाा कोणत्यााही

न्याायाालयाासमोोर किं�ंवाा कोणत्यााही प्राधिि˜करणासमोोर कोणताही दावाा किं�ंवाा कार्ययवााही दाखल करण्याात

येणार नााही किं�ंवाा चालू ठेवण्याात येणार नााही ;

(ख) कोणतेही न्याायाालय किं�ंवाा इतर कोणतेही प्राधिि˜करण, अशाा आवश्यक रकमेच्याा मार्गा�नेे

मि�ळालेेल्याा किं�ंवाा प्राप्त झाालेेल्याा कोणत्यााही रकमेच्याा परतााव्यााचा नि�देेश देणारा कोणताही हुकूमनाामा

किं�ंवाा आदेश, बजावणाार नााही.

भााग पाच-३—२

4

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

उद्देेश व कारणेे यांंsचेे नि�वेदन

कंपनीी अधिि˜नि�यम, २०१३ (२०१३ चा १८) याा व्यति�रि¡क्त अन्य केंद्रीीय अधिि˜नि�यमांंsन्वयेे किं�ंवाा

राज्य अधिि˜नि�यमांंsन्वयेे नोंंदणी केलेेल्याा अथवाा शाासन नि�र्णणयांंsद्वाारे घटि�त केलेेल्याा महाामंंडळांंsकडून,

सार्ववजनि�क क्षेत्राातील बँकाकडून, वि�भाागांंsकडून, ग्राामीण व नाागरी स्थानि�क स्वरााज्य संंस्थांंsकडून किं�ंवाा

प्राधिि˜करणांंsकडून, उपक्रमांंsकडून किं�ंवाा संंस्थाकडून प्रदेय असलेेल्याा महााराष्ट्र शाासनााच्याा वस्तू व सेवाा कर

वि�भाागाकडून अंंमलबजावणीी केल्याा जाणाऱ्याा वि�वि�ध अधिि˜नि�यमांंsन्वयेे आकारण्याात आलेेल्याा, लादण्याात

आलेेल्याा किं�ंवाा प्रदेय असलेेल्याा, कराच्याा, व्यााजाच्याा, शाास्तीच्याा किं�ंवाा वि�लंंब शुल्काच्याा थकबाकींचीी

तडजोड करण्याासाठीी महााराष्ट्र कर, व्यााज, शाास्ती किं�ंवाा वि�लंंब शुल्क यांंsच्याा थकबाकीचीी तडजोड

करण्यााबाबत अधिि˜नि�यम, २०२५ (२०२५ चा महाा. १७) अधिि˜नि�यमि�त करण्याात आला आहे.

२.  उक्त अधिि˜नि�यमााच्याा कलम १० मध्ये संंबद्ध अध‍िि˜िन‍ि�ियमाान्वयेे कर, व्‍‍यााज, शाास्‍तीी क‍‍िं�ं��वाा व‍ि�िलंंब

शुल्क यांंsच्‍‍याा आवश्यक रकमेचे प्रदान करण्याासाठीी ३१ डि�सेंबर २०२५ याा अंति�म दि—नांंsकाचीी तरतूद केली

आहे. तथापि�, असे आढळूून आलेे आहे की, अनेक पात्र सार्ववजनि�क क्षेत्राातील उपक्रम व शाासकीीय संंस्था,

जरी तडजोडीचा लाभ घेेण्याासाठीी इच्छुुक असल्याा तरी, त्‍‍याा, वि�वि�ध अपील पीठांंsमध्ये अपि�लेे प्रलंंबि�त

असल्याामुळे, वि�नि�र्दिदि—िष्ट कालमयाा�देत अपि�लेे मागे घेेण्यााचीी आणि� आवश्यक रक्कम प्रदान करण्यााचीी प्रक्रि�याा

पूर्णण करू शकलेेल्याा नााहीत. प्रदानााचा उक्त अंति�म दि—नांंsक पुुढेे वााढवि�ण्याासाठीी अशाा संंस्थांंsकडून राज्य

शाासनाास, अनेक नि�वेेदनेे प्राप्त झाालेेली आहेत. म्हणूून, उक्त दि—नांंsक ३१ मार्च २०२६ पर्यंत वााढवि�णेे इष्ट

आहे असे शाासनाास, वााटते. म्हणूून, उक्त अधिि˜नि�यमााच्याा कलम १० मध्ये सुुयोग्य सुुधारणा करण्यााचे

प्रस्तावि�त केलेे आहे.

३.  असे नि�दर्शशनाास आलेे आहे की, वि�वक्षि�त प्रकरणांंsमध्ये, एका वैधानि�क आदेशाामध्ये वि�भि�न्न

व वि�लग करता येण्यााजोगे एकापेक्षाा अधिि˜क वि�वााद मुद्देे अंंतर्भू�त आहेत आणि� अशाा, वि�वााद मुद्यांंsच्याा

बाबतीत स्वतंंत्र अपि�लेे प्रलंंबि�त आहेत. उक्त अधिि˜नि�यमााच्याा कलम ११ च्याा वि�द्यमाान तरतुदीनुसार,

तडजोडीचीी शर्तत म्हणूून अपील मागे घेेणे आवश्यक आहे. याा तरतुदीमुळे, अपीलकर्त्या�ा�चाा, अपीलामध्ये

असलेेल्याा काही वि�भि�न्न व वि�लग करता येण्याायाेे�ग्य वि�वााद मुद्यांंsचीी तडजोड करण्यााचा इरादा असलाा तरी

देखीील, त्यााला पूर्णणपणे अपील मागे घ्याावे लागते. म्हणूून, अपि�लाातील उर्ववरि¡त मुद्यांंsच्याा सातत्याावर परि¡णाम

न करता, अपि�लाामधील अशाा वि�भि�न्न व वि�लग करता येण्याायाेे�ग्य ज्याा वि�वााद मुद्यांंsच्याा बाबतीत

अपीलकर्त्या�ा�चाा तडजोड करण्यााचा इरादा आहे त्याा वि�वााद मुद्द्यांंsच्याा बाबतीतच केवळ अपील मागे घेेण्यााचीी

परवाानगीी देण्याासाठीी आणि� प्रदानांंsचे प्रमाणशीर समाायोजन करण्यााचीी तरतूद करण्याासाठीी उक्त अधिि˜नि�यमााच्याा

कलम ११ मध्ये सुुधारणा करणे इष्ट आहे, असे वााटते.

४.  वरीील उद्दि�ष्टे साध्‍‍य करणे हाा, याा वि�धेेयकााचा हेतू आहे.

मुंंsबई,

देेवेंद्र फडणवीस,

दि—नांंsक २३ फेेब्रुुवाारी २०२६.                      मुख्यमंंत्री.

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

5

वि¦त्तीीय ज्ञाापन

आवश्यक रकमेचे प्रदान करण्यााचा अंति�म दि—नांंsक वााढवि�ण्यााकरि¡ता व केवळ वि�भि�न्न व वि�लग करता

येण्याायोग्य वि�वााद मुद्यााच्याा बाबतीत अपील मागे घेेण्यााचीी परवाानगीी देण्यााकरि¡ता अधिि˜नि�यमााच्याा कलमेे १०

व ११ यांंsमध्ये सुुधारणा करण्यााकरि¡ता हे वि�धेेयक प्रस्तावि�त केलेे आहे. हे वि�धेेयक, राज्य वि�धाानमंंडळाचा

अधिि˜नि�यम म्हणूून अधिि˜नि�यमि�त झााल्याावर, राज्यााच्याा एकत्रि�त नि�धीीतून करावयााच्याा आवर्ती किं�ंवाा अनाावर्ती

खर्चा�चाा अंंतभाा�व होईल, अशी कोणतीही तरतूद याा वि�धेेयकाात नााही.

6

महाराष्ट्रõ शासन रा

असाधारण भाग पाच, फेेब्रुुवारी २५, २०२६/फाल्गुन ६, शकेे १९४७

भाारतााच्‍याा संव‍िि¦िधाानाच्‍याा अनुच्‍‍छेेद २०७ अन्‍‍वये रााज्‍‍यपालांंsची श‍ि�िफाारस

(महााराष्‍‍ट्र शाासन, व‍ि�िध‍िि˜ि व न्‍‍यााय व‍ि�िभााग, आदेशााचीी प्रत)

भाारताच्‍‍याा संंव‍ि�िधानााच्‍‍याा अनुच्‍छेेद २०७ यााच्‍‍याा खंंड (१) अन्‍वयेे महााराष्‍ट्रााच्‍‍याा राज्‍यपाालांंsनाा प्रदान

करण्‍‍याात आलेेल्‍‍याा शक्‍‍तींचा वाापर करून, ते महााराष्‍‍ट्र कर, व्‍‍यााज, शाास्‍तीी क‍‍िं�ं��वाा व‍ि�िलंंब शुल्‍‍क यांंsच्‍‍याा

थकबाकीचीी तडजाेे�ड करण्‍‍यााबाबत (सुुधारणा व व‍ि�िध‍िि˜िग्रााह्यीीकरण) व‍ि�िधेयक, २०२६ पुुर:स्‍थाापनााथɓ

घेेण्‍‍यााबाबत महााराष्‍‍ट्र व‍ि�िधानसभे

ेत श‍ि�िफाारस करीत आहेत.

वि¦धाान भवन :

ज‍ि�ितेंद्र भाेे�ळे,

मुंंsबई,

सच‍ि�िव-१,

दि—नांंsक २५ फेेब्रुुवाारी, २०२६.

महााराष्‍‍ट्र व‍ि�िधानसभाा.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.