L. C. BILL No. VII OF 2026.
A BILL
FURTHER TO AMEND MAHARASHTRA STAMP ACT.
सन २०२६ चेे वि¦धाानपरि¡षद वि¦धेयक क्रमांंsक ७.
महााराष्ट्र मुद्रांंsक अधि�नि�यमाात आणखीी सुधाारणा करण्यासाठीी वि¦धेयक.
ज्याअर्थीी, याात याापुुढेे दिलेेल्याा प्रयोजनांंsसााठीी महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यमाात आणखीी सुधारणाा करणेे
इष्ट आहे; त्याअर्थीी, भाारतीीय गणरााज्यााच्याा सत्त्यााहत्तरााव्याा वर्षीी, यााद्वाारे, पुुढीलप्रमाणे अधििनि�यम करण्याात
येत आहे:—
१. याा अधििनि�यमाास, महाारााष्ट्र मुद्रांंsक (दुसरीी सुधारणाा) अधििनि�यम, २०२६, असे म्हणाावे.
१९५८ चाा
६०.
संंक्षििȦप्त नााव.
भाग पाच-२८–१
RNI No. MAHBIL /2009/40124
महााराष्ट्रट शाासन राजपत्र
असाधाारण भााग पाच
वर्षष १२, अंंक १२ (२)]
बुुधवाार, माार्चच १८, २०२६/फााल्गुन २७, शकेे १९४७
[पृष्ठे 3, किं�ंमत : रुपये २६.००
असाधाारण क्रमांंsक २८
प्रााधि�कृृत प्रकााशन
महााराष्ट्र वि¦धाानसभेत व महााराष्ट्र वि¦धाानपरि¡षदेत सादर केलेेली वि¦धेयके.
महााराष्ट्र वि¦धाानमंंडळ सचि�वाालय
महाारााष्ट्र वि�धानपरि�षदेेत दिनांंsक १८ माार्चच, २०२६ रोजी पुुर:स्थाापि�त करण्याात आलेेलेे खालील वि�धेयक, महाारााष्ट्र वि�धानपरि�षद
नि�यम १११ अन्वये प्रसि�द्ध करण्याात येत आहे :—
2
महाराष्ट्रõ शासन रा असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२६/फाल्गुन २७, शके १९
२. महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यमााच्याा कलम ५३अ मधील, पोट-कलम (१) ला पुुढील परंंतुुक जादा
दाखल करण्याात येईल :—
“परंंतुु, जेव्हाा कार्यवाही सुरू करण्यााची नोटीस, वर नमूूद केलेेल्याा सहाा वर्षांंɕच्याा कालावधीत काढण्याात
आली असेल त्याा बााबतीीत, उक्त कालावधी समााप्त झााल्यााच्याा कारणाास्तव अशीी कार्यवाही व्यपगत होणार
नााही आणि� अशा कार्यवाहीत मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल प्राधििकाऱ्यााकडूून अंति�म आदेश पारि�त करण्याात
येईपर्यंंत ती सुरू रााहील.”.
सन १९५८
चाा अधििनि�यम
क्रमांंsक ६० यााच्याा
कलम ५३अ ची
सुधारणाा.
१९५८ चाा
६०.
5
महाराष्ट्रõ शासन रा असाधारण भाग पाच, मार्च १८, २०२६/फाल्गुन २७, शके १९
3
उद्देेश व कारणे यांंsचेे नि�वेदन
महाारााष्ट्र मुद्रांंsक अधििनि�यम (१९५८ चाा ६०) यााच्याा कलम ५३अ अन्वये मुख्य नि�यंंत्रक महसूूल
प्राधििकाऱ्याास, जि�ल्हााधििकाऱ्यााच्याा प्रमाणपत्राच्याा दिनांंsकापासून सहाा वर्षांंɕच्याा कालावधीच्याा आत, मुद्रांंsक
शुल्काच्याा तुटीच्याा वसुलीची कार्यवाही सुरू करताा येते आणि� अशा तुटीची, कोणतीही असल्याास, वसुली
करण्यााचे आदेश देता येतात.
२. महाालेेखापाल व नोंंदणी महाानि�रीीक्षक आणि� मुद्रांंsक नि�यंंत्रक यांंsच्याा कायाा�लयांंsकडूून केलेेल्याा
तपासणीीमध्ये लेेखावर यथोोचि�त मुद्रांंsक आकारलेेलेे नााही असे आढळूून येते. मुद्रांंsक जि�ल्हााधििकारी, ज्याा
लेेखांंsवर एकतर चुकीने किं�ंवा अन्य कारणााने, यथोोचि�त मुद्रांंsक आकारलेेलेे नााही, असे लेेख, मुख्य नि�यंंत्रक
महसूूल प्राधििकाऱ्याास कळवि�तोो. जि�ल्हााधििकाऱ्यााच्याा प्रमाणपत्राच्याा दिनांंsकापासून वेगवेगळ्याा कालावधीत
तपासण्याा केल्याा जाऊ शकतात किं�ंवा अहवााल प्राप्त होऊ शकतात. अशा तपासण्यांंsनंंतर किं�ंवा अहवाालांंsनंंतर,
मुद्रांंsक शुल्काच्याा वसुलीकरि�ताा उक्त कलम ५३अ अन्वये पुुनरि�क्षण कार्यवाही, सहाा वर्षांंɕच्याा नि�र्धा�रीीत
कालावधीत वेगवेगळ्याा वेळी सुरू करण्याात येते.
३. मुंंsबई उच्च न्याायाालयााने, सोनी मोनी इलेेक्ट्रॉनि�क्स लि�मि�टेेड वि�रुद्ध महाारााष्ट्र रााज्य (२०१२ चाा रि�ट
वि�नंंतीी अर्जज क्रमांंsक २७५७) याा प्रकरणाात दिनांंsक ७.८.२०२५ च्याा न्याायनि�र्णणयााद्वाारे असाा नि�र्णणय दिला आहे
की, कलम ५३अ(एक) मध्ये तरतूूद केलेेल्याा सहाा वर्षांंɕच्याा कालावधीच्याा आत, यााचाा अर्थथ, वसुलीचाा
आदेश, उक्त कालमयाा�देत पारि�त कराावा असे वाचण्याात याावे.
जरी अशीी अर्धध-न्याायि�क पुुनरि�क्षण कार्यवाही सुरू करणााऱ्याा नोटि�साा, सहाा वर्षांंɕच्याा नि�र्धा�रि�त कालावधीत
काढण्याात आल्याा असल्याा तरी देखीील, काही वेळा अशीी प्रकरणेे मुद्रांंsक शुल्क नि�श्चिĐित करण्यााशीी संंबंंधिित
असणााऱ्याा गुंंsतागुंंsतीच्याा प्रश्नांंsमुळे आणि� नोटि�साा काढणेे, पक्षकारांंsनी संंबंंधिित लेेख साादर करणेे, पक्षकारांंsची
वैयक्ति�ि
क सुनाावणी घेेणे, इत्याादींसाारख्याा प्रक्रि�याात्मक आवश्यकतांंsमुळे अशीी प्रकरणेे, उक्त कालावधीनंंतर
देखीील प्रलंंबि�त रााहताात. अशा पुुनरि�क्षण कार्यवाह्यांंsमध्ये रााज्यााच्याा महसुुलाची मोठीी रक्कम गुंंsतून रााहतेे. जर
अशीी प्रकरणेे ती सुरू झााल्याानंंतर नि�र्धा�रीीत कालावधीत नि�काालात काढलीी जाऊ शकली नााहीत तर, त्याामुळे
रााज्यााच्याा महसुुलाची मोठ्याा प्रमाणात हाानी होईल.
४. म्हणूून, रााज्यााच्याा महसुुलाच्याा हि�ताार्थथ, जेव्हाा कलम ५३अ(१) अन्वये कार्यवाही सुरू करणाारी
नोटीस सहाा वर्षांंɕच्याा कालावधीच्याा आत काढण्याात येते त्याा बााबतीीत, अशीी कार्यवाही व्यपगत होणार नााही
आणि� ती अंति�म आदेश पारि�त करण्याात येईपर्यंंत चाालू रााहील अशीी तरतूूद करण्याासााठीी उक्त कलम ५३अ
(१) मध्ये सुधारणाा करणेे आवश्यक आहे, असे शासनाास वाटते.
५. वरील उद्दििNjष्टे सााध्य करणेे हाा, याा वि�धेयकााचाा हेतू आहे.
मुंंsबई,
चंंद्रशेेखर बावनकुळे,
दिनांंsक १७ मार्चच, २०२६.
महसूूल मंत्रीी.
वि¦धाान भवन :
डॉ. वि¦लास आठवलेे,
मुंंsबई,
सचि�व (३),
दिनांंsक १८ मार्चच, २०२६.
महाारााष्ट्र वि�धानपरि�षद.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,
RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,
MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,
21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.