(१)

सन २०२६ चाा महाारााष्ट्र अधि˜नि�यम क्रमांंsक ३०.

(रााज्यपाालांंsचीी संंमतीी मि�ळााल्यानंंतर “ महाारााष्ट्र शाासन रााजपत्राात” दिि—नांंsक १३ जुुलैै २०२६ रोजी

प्रथम प्रसि�द्ध केेलेेलाा अधिि˜नि�यम.)

महाारााष्ट्र खााजगीी विि¦द्याापीठेे (स्थाापना व विि¦नि�यमन) अधि˜नि�यम, २०२३ यात आणखी

सुुधारणाा करण्यासाठी अधि˜नि�यम.

ज्याअर्थी, यात यापुुढेे दिि—लेेल्या प्रयोजनांंsसाठीी, महाारााष्ट्र खााजगीी विि¦द्याापीठेे (स्थापनाा व विि¦नि�यमन)

अधिि˜नि�यम, २०२३ यात आणखी सुुधारणाा करणेे इष्ट आहेे; त्याअर्थी, भाारतीीय गणरााज्याच्या सत्त्याहत्तरााव्या

वर्षीी, याद्वाारेे, पुुढील अधिि˜नि�यम करण्यात येेत आहेे:-

१.  या अधिि˜नि�यमास, महाारााष्ट्र खााजगीी विि¦द्याापीठेे (स्थापनाा व विि¦नि�यमन) (ति�सरीी सुुधारणाा)

अधिि˜नि�यम, २०२६, असेे म्हणाावेे.

२०२४ चा

महाा. ८.

संंक्षििȦप्त नाव.

भााग चार-३९–१

RNI No. MAHBIL /2009/35530

महाारााष्ट्रट शाासन रााजपत्र

असाधारण भााग चाार

वर्षष १२, अंंक २०(३)]

सोमवार, जुुलैै १३, २०२६/आषााढ २२, शकेे १९४८

[पृृष्ठेे 4, किं�ंमत : रुपयेे २३.००

असाधारण क्रमांंsक ३९

प्रााधि˜कृृत प्रकााशन

महाारााष्ट्र विि¦धानमंंडळााचेे अधि˜नि�यम व रााज्यपालांंsनी प्रख्यापि�त केेलेेलेे अध्यादेेश व केेलेेलेे विि¦नि�यम.

अनुुक्रमणि�का

सन २०२६ चाा महाारााष्ट्र अधि˜नि�यम क्रमांंsक ३०.— महाारााष्ट्र खााजगीी विि¦द्याापीठेे (स्थापनाा व विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम,

२०२३ यात आणखी सुुधारणाा करण्यासाठीी अधिि˜नि�यम.        . .        . .        . .        . .

पृृष्ठेे

१-4

दिि—नांंsक ११ जुुलैै २०२६ रोजी रााज्यपाालांंsनी संंमतीी दिि—लेेलाा महाारााष्ट्र विि¦धानमंंडळााचा पुुढील अधिि˜नि�यम माहि�तीीसाठीी, याद्वाारेे, प्रसि�द्ध करण्यात

येेत आहेे.

सुुप्रि�याा धावरेे,

सचि�व

(विि¦धिि˜ विि¦धान),

महाारााष्ट्र शाासन,

विि¦धिि˜ व न्याय विि¦भााग.

2

महाराष्ट्रõ शासन

रारा असाधारण भाग चार, जुलै १३, २०२६/आषषाढ २२, शके १९४८

२.  महाारााष्ट्र खााजगीी विि¦द्याापीठेे (स्थापनाा व विि¦नि�यमन) अधिि˜नि�यम, २०२३ (यात यापुुढेे ज्याचा

नि�र्देेश, “ मुुख्य अधिि˜नि�यम ” असा केेलाा आहेे) याच्या कलम २ मध्येे,–

(एक) खंंड (ख) मधील, “ विि¦द्यााविि¦षयक ” या मजकुुराानंंतर, “,आरोग्य विि¦ज्ञाान” हाा मजकूूर

समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल;

(दोन) खंंड (ढ) नंंतर, पुुढील खंंड समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल:-

“(ढ-क) “आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रम” याचा अथथ, वैैद्यकीीय, दंंत वैैद्यक, आयुुर्वेेद,

समचि�कि�त्सा (होमि�ओपॅॅथी), युुनानी, सि�द्ध, भौति�कोोपचाार, व्यवसााय उपचाार, परि�चर्या�,

पुुनर्वसन

, पराावैैद्यक पााठ्यक्रम व संंलग्न आरोग्य विि¦ज्ञाान यांंsच्याशी संंबंंधिि˜त असलेेलेे पााठ्यक्रम,

असा आहेे;”;

(तीीन) खंंड (प) मधील, “भाारतीीय वैैज्ञाानि�क व संंशोोधन परि�षद” या मजकुुराानंंतर, “,रााष्ट्रीय

दंंतवैैद्यक आयोग, भाारतीीय परि�चर्या� परि�षद, रााष्ट्रीय संंलग्न व आरोग्य सेेवा व्यवसााय आयोग, भाारतीीय

चि�कि�त्सा पद्धतीी रााष्ट्रीय आयोग, भाारतीीय पुुनर्वसन

परि�षद, रााष्ट्रीय समचि�कि�त्सा आयोग व आरोग्य

विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रमांंsच्या इतर कोणत्याही सक्षम नि�याामक संंस्था,” हाा मजकूूर समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल;

(चार) खंंड (यख) मधील, “ पदविि¦का, पदवीी” या मजकुुरााऐवजीी, “ प्रमाणपत्र, पदविि¦का,

पदवीी, पदव्युुत्तर पदवीी, अधिि˜छाात्रवृृत्ती, विि¦द्याावाचस्पतीी, विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर पदवीी ” हाा मजकूूर

दाखल करण्यात येेईल.

३.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ३ मध्येे, पोट-कलम (२) मधील, खंंड (बावीस) नंंतर, पुुढील

खंंड समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल:-

“ (बावीस-क) आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रमांंsच्या बाबतीीत, महाारााष्ट्र आरोग्य विि¦ज्ञाान विि¦द्याापीठ

अधिि˜नि�यम, १९९८ याच्या कलम ६ च्या पोट-कलम (१) नुुसार, महाारााष्ट्र आरोग्य विि¦ज्ञाान

विि¦द्याापीठाकडूून मि�ळाालेेलेे ना-हरकत प्रमाणपत्र:

परंंतुु, जर अर्जदाार प्रायोजक मंंडळाास, अर्जज केेल्याच्या दिि—नांंsकापाासूून साठ दिि—वसांंsच्या आत,

महाारााष्ट्र आरोग्य विि¦ज्ञाान विि¦द्याापीठाकडूून ना-हरकत प्रमाणपत्र प्राप्त झाालेे नाही तर, महाारााष्ट्र आरोग्य

विि¦ज्ञाान विि¦द्याापीठाचीी कोणतीीही हरकत नाही असेे गृृहीत धरण्यात येेईल आणि� अशाा प्रकरणांंsमध्येे,

विि¦नंंतीी अर्जा�चीी पोचपाावतीी सादर करण्यात येेईल;”.

४.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ४ नंंतर, पुुढील कलम समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल:-

​

“४क. या अधिि˜नि�यमात काहीही अंंतर्भूू�त असलेे तरीी, ज्या प्रायोजक मंंडळााचेे, रााष्ट्रीय मूूल्यांंsकन

व अधिि˜स्वीकृृतीी परि�षदेेनेे (नॅॅक) ‘अ’ व त्यावरीील श्रेेणीच्या मानांंsकासह (एकत्रि�त श्रेेणी गुुण सराासरीी

(सीजीपीए) ३.०१ व त्यापेेक्षाा अधिि˜क) आरोग्य विि¦ज्ञाान शि�क्षण क्षेेत्रात वीस वर्षांंɕपेेक्षाा कमी नसेेल

इतकाा अनुुभव असलेेलेे मान्यताप्राप्त वैैद्यकीीय महााविि¦द्याालय आहेे आणि� ज्यामधील कि�मान पन्नास

टक्केे विि¦द्यााशााखांंsमध्येे पदव्युुत्तर पााठ्यक्रम सुुरू आहेेत आणि� तेे कि�मान दहाा वर्षांंɕपाासूून कार्ययरत आहेे,

केेवळ तेेच प्रायोजक मंंडळ या अधिि˜नि�यमान्वयेे आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रम चालविि¦णारेे विि¦द्याापीठेे

स्थापन करण्यासाठीी अर्जज करण्यास पाात्र असेेल.”.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम २

चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम ३

चीी सुुधारणाा.

१९९९ चा

महाा. १०.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम

क्रमांंsक ८ मध्येे

नवीीन कलम ४क

समााविि¦ष्ट करणेे.

आरोग्य विि¦ज्ञाान

पााठ्यक्रम

चालविि¦णारी

विि¦द्याापीठेे स्थापन

करण्याचीी पाात्रता.

२०२४ चा महाा. ८.

महाराष्ट्रõ शासन

रारा असाधारण भाग चार, जुलै १३, २०२६/आषषाढ २२, शके १९४८

3

५.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ६ मध्येे, पोट-कलम (५) मधील, “ पदवीी, पदविि¦का, किं�ंवा

प्रमाणपत्र” या मजकुुरााऐवजीी, “ प्रमाणपत्र, पदविि¦का, पदवीी, पदव्युुत्तर पदवीी, अधिि˜छाात्रवृृत्ती, विि¦द्याावाचस्पतीी

पदवीी किं�ंवा विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर पदवीी” हाा मजकूूर दाखल करण्यात येेईल.

६. 

मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ७ मधील, पोट-कलम (१) नंंतर, पुुढील परंंतुुक समााविि¦ष्ट

करण्यात येेईल:-

“ परंंतुु, आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रम चालविि¦णाऱ्या विि¦द्याापीठांंsसाठीी, उच्च व तंंत्र शि�क्षण विि¦भाागाचेे,

वैैद्यकीीय शि�क्षण विि¦भाागाचेे, विि¦त्त विि¦भाागाचेे व नि�योोजन विि¦भाागाचेे सचि�व

यांंsचा समाावेेश असलेेली, स्वतंंत्र

सचि�व

स्तरीीय समि�तीी असेेल.”.

७.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ९ मधील, पोट-कलम (१) मध्येे,-

(एक) खंंड (क) मधील, “ माहि�तीी व दळणवळण तंंत्रज्ञाान” या मजकुुराानंंतर, “,आरोग्य

विि¦ज्ञाान, म्हणजेेच वैैद्यकीीय, दंंत वैैद्यक, आयुुर्वेेद, समचि�कि�त्सा (होमि�ओपॅॅथी), युुनानी, सि�द्ध,

भौति�कोोपचाार, व्यवसााय उपचाार, परि�चर्या�, पुुनर्वसन

, पराावैैद्यक पााठ्यक्रम व संंलग्न आरोग्य विि¦ज्ञाान ”

हाा मजकूूर जादा दाखल करण्यात येेईल;

(दोन) खंंड (त) मधील, “ अधिि˜वक्ता अधिि˜नि�यम, १९६१ अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या भाारतीीय

वकील परि�षदेेनेे” या मजकुुराानंंतर, “किं�ंवा रााष्ट्रीय वैैद्यकीीय आयोग अधिि˜नि�यम,२०१९ अन्वयेे घटि�त

केेलेेल्या रााष्ट्रीय वैैद्यकीीय आयोगानेे किं�ंवा भाारतीीय वैैद्यक पद्धतीी रााष्ट्रीय आयोग अधिि˜नि�यम,२०२०

अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या भाारतीीय वैैद्यक पद्धतीी रााष्ट्रीय आयोगानेे किं�ंवा भाारतीीय परि�चर्या� परि�षद

अधिि˜नि�यम, १९४७ अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या परि�षदेेनेे किं�ंवा रााष्ट्रीय दंंतवैैद्यक आयोग अधिि˜नि�यम,२०२३

अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या रााष्ट्रीय दंंतवैैद्यक आयोगानेे किं�ंवा भाारतीीय पुुनर्वसन

परि�षद अधिि˜नि�यम,१९९२

अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या भाारतीीय पुुनर्वसन

परि�षदेेनेे किं�ंवा रााष्ट्रीय संंलग्न व आरोग्य सेेवा व्यवसााय

आयोग अधिि˜नि�यम, २०२१ अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या रााष्ट्रीय संंलग्न व आरोग्य सेेवा व्यवसााय आयोगानेे

किं�ंवा रााष्ट्रीय समचि�कि�त्सा आयोग अधिि˜नि�यम, २०२० अन्वयेे घटि�त केेलेेल्या रााष्ट्रीय समचि�कि�त्सा

आयोगानेे” हाा मजकूूर समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल.

८.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम १० मध्येे,-

(एक) खंंड (दोन) मधील, “ पुुरस्कार, श्रेेण्या, श्रेेयांंsक व विि¦द्यााविि¦षयक विि¦शेेषोोपााध्या” या

मजकुुरााऐवजीी, “ पदव्युुत्तर पदव्या, अधिि˜छाात्रवृृत्त्या, विि¦द्याावाचस्पतीी पदव्या, विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर

पदव्या, पुुरस्कार, श्रेेण्या, श्रेेयांंsक व विि¦द्यााविि¦षयक विि¦शेेषोोपााध्या” हाा मजकूूर दाखल करण्यात येेईल;

(दोन) खंंड (सोळाा) मधील, “ किं�ंवा प्रमाणपत्रेे” या मजकुुरााऐवजीी, “ प्रमाणपत्रेे, पदव्युुत्तर

पदव्या, अधिि˜छाात्रवृृत्त्या, विि¦द्याावाचस्पतीी पदव्या किं�ंवा विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर पदव्या” हाा मजकूूर दाखल

करण्यात येेईल.

९.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम १३ मध्येे, पोट-कलम (५) मधील, “ उच्च शि�क्षण संंचाालकााकडूून ”

या मजकुुराानंंतर, “आणि� आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रम चालविि¦णाऱ्या विि¦द्याापीठांंsच्या बाबतीीत, संंयुुक्त धारक

म्हणूून वैैद्यकीीय शि�क्षण व संंशोोधन संंचाालकााकडूून” हाा मजकूूर समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल.

१०.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम २७ मध्येे, पोट-कलम (१) मधील, खंंड (ग) नंंतर, पुुढील

परंंतुुक समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल :-

“परंंतुु, आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रम चालविि¦णाऱ्या विि¦द्याापीठांंsच्या बाबतीीत, पााच व्यक्तींंपैैकी,

प्रायोजक मंंडळाानेे नामनि�र्देेशि�त केेलेेलेे दोन आरोग्य विि¦ज्ञाान तज्ज्ञ असतीील.”.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम ६

चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम ७

चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम ९

चीी सुुधारणाा.

१९६१ चा २५.

२०१९ चा ३०.

२०२०चा १४.

१९४७ चा ४८.

२०२३ चा २१.

१९९२ चा ३४.

२०२१ चा १४.

२०२० चा १५.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

१० चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

२७ चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

१३ चीी सुुधारणाा.

4

महाराष्ट्रõ शासन

रारा असाधारण भाग चार, जुलै १३, २०२६/आषषाढ २२, शके १९४८

११.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ३८ मधील, पोट-कलम (२) मध्य‍ेे�,-

(एक) खंंड (ग) मधील, “ पदव्या, पदविि¦का, प्रमाणपत्रेे ” या मजकुुरााऐवजीी, “ प्रमाणपत्रेे

पदविि¦का, पदव्या, पदव्युुत्तर पदव्या, अधिि˜छाात्रवृृत्त्या, विि¦द्याावाचस्पतीी पदव्या, विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर पदव्या ”

हाा मजकूूर दाखल करण्यात येेईल;

(दोन) खंंड (च) मध्येे, “ पदव्या व पदविि¦का ” या मजकुुरााऐवजीी, “ प्रमाणपत्रेे, पदविि¦का,

पदव्या, पदव्युुत्तर पदव्या, अधिि˜छाात्रवृृत्त्या, विि¦द्याावाचस्पतीी पदव्या व विि¦द्याावाचस्पत्युुत्तर पदव्या ” हाा

मजकूूर दाखल करण्यात येेईल.

१२.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ४१ मध्येे,-

(एक) पोट-कलम (२) मधील, पहि�ल्या परंंतुुकानंंतर, पुुढील परंंतुुक समााविि¦ष्ट करण्यात

येेईल:-

“ परंंतुु आणखी असेे की, आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रमांंsसाठीी विि¦द्याापीठांंsमधील प्रवेेश, रााष्ट्रीय

पाात्रता-नि�-प्रवेेश परीीक्षेेच्या (नीटच्या) किं�ंवा केंंद्र सरकाारनेे किं�ंवा रााज्य शाासनाानेे वेेळोवेेळी

घोषि�त केेलेेल्या इतर कोणत्याही प्रवेेश चाचणीीच्या आधारेे देेण्यात येेतीील;” ;

(दोन) पोट-कलम (३) मधील, “आर्थि�िकदृृष्ट्याा दुुर्बल घटक (ईडब्ल्यूूएस)” या

मजकुुराानंंतर, “आणि� सामाजि�क व शैैक्षणि�कदृृष्ट्याा मागासवर्गग (एसईबीसी)” हाा मजकूूर समााविि¦ष्ट

करण्यात येेईल;

(तीीन) पोट-कलम (४) नंंतर, पुुढील पोट-कलम समााविि¦ष्ट करण्यात येेईल:-

“(५) आरोग्य विि¦ज्ञाान पााठ्यक्रमांंsसाठीी, संंबंंधिि˜त नि�याामक मंंडळाानेे ठरविि¦लेेल्या सामाईक

समुुपदेेशन प्रक्रि�येेमार्फफत प्रवेेश देेण्यात येेतीील.”.

१३.  मुुख्य अधिि˜नि�यमाच्या कलम ५१ मध्येे, पोट-कलम (६) नंंतर, पुुढील पोट-कलम जादा

दाखल करण्यात येेईल:-

“(७) रााज्य शाासनाास,-

(क) विि¦द्याापीठाकडूून अनुुपाालन अहवााल मागविि¦ता येेईल;

(ख) संंबंंधिि˜त नि�याामक मंंडळााच्या परवाानग्यांंsच्या आधारेे, पुुढेे चालूू ठेेवण्याच्या स्थि�ितीीचेे

पुुनर्विि¦िलोोकन करताा येेईल;

(ग) संंबंंधिि˜त नि�याामक मंंडळाानेे परवाानगीी काढूून घेेतल्यास किं�ंवा नि�लंंबि�त

केेल्यास प्रवेेशांंsवर

नि�र्बंंध

घालताा येेतीील.”.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

३८ चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

४१ चीी सुुधारणाा.

सन २०२४

चा महाारााष्ट्र

अधिि˜नि�यम क्रमांंsक

८ याच्या कलम

५१ चीी सुुधारणाा.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

SMT. MANISHA KUMBHAR, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR.