(१)

RNI No. MAHBIL /2009/31733

महाराष्टट्रõ शासन राजपत्र

असाधारण भाग चार-अ

वर्षष १२, अंंक ९५]

बुुधवार, जुुलैै २२, २०२६/आषााढ ३१, शकेे १९४८

[पृृष्ठेे ६, किं�ंमत : रुपयेे १५.००

असाधारण क्रमांं�क ३१६

प्राधिकृत प्रकाशन

महाराष्टट्र शासनाने केेंद्रीय अधिनिय

मांन््वये तयार केलेले

(भाग एक, एक-अ आणि एक-ल यांमध््ययेे प्रसिद्ध केलेले निय

म व आदेश यांव््यतिरिक्त) निय

म व आदेश.

भााग चाार-अ-३१६–१

कौशल्य, रोजगार, उद्योोजकता व नावि�न्यताा वि�भााग

माादााम काामाा माागग, हुुताात्माा राजगुुरू चौक,

मंंत्राालय, मुंं�बई ४०० ०३२, दि�नांं�क २१ जुुलैै २०२६.

अधि�सूूचना

भारताचेे संंवि�धाान.

क्रमांं�क कौविि¦उ-२०२६/प्र.क्र. १५४/प्रशाा-२.—भाारतीय संंविि¦धाानााच्या अनुुच्छेेद ३०९ खाालील परंंतुुकाान्वयेे प्रदाान करण्यात

आलेेल्या शक्तींंचाा वापर करून आणिि” या संंदर्भाभाा�त सध्या अस्तिĒित्वात असलेेलेे नि�यम, आदेेश आणिि” अनुुदेेश अधि�क्रमि�त करून,

महााराष्ट्रााचेे राज्यपाल, याद्वाारेे, कौशल्य, रोजगार, उद्योोजकताा व नााविि¦न्यताा विि¦भाागाच्या प्रशाासकीीय नि�यंंत्रणााखाालील कौशल्य विि¦काास,

रोजगार व उद्योोजकताा आयुुक्ताालयातील कनि�ष्ठ कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा माागगदर्शशन अधि�काारी, गट “क” आणिि”

वरि�ष्ठ लि�पि�क, गट “क” या पदांं�च्या सेेवाप्रवेेशााचेे विि¦नि�यमन करणारेे पुुढीील नि�यम करीीत आहेेत :-

१.

(१)

या नि�यमांं�स कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा आयुुक्ताालयातील कनि�ष्ठ कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा

माागगदर्शशन अधि�काारी, गट “क” आणिि” वरि�ष्ठ लि�पि�क, गट “क” (सेेवाप्रवेेश) नि�यम, २०२६ असेे म्हणाावेे.

(२)

हेे नि�यम, महााराष्ट्र शाासनााच्या राजपत्रात प्रसि�द्ध केेल्याच्या दि�नांं�काापासूून अंंमलाात येेतील.

२.

या नि�यमांं�त संंदर्भाभाा�नुुसार दुुसराा अर्थथ अपेेक्षििȦत नसेेल तर,

(क)

“नि�युुक्ती प्राधि�काारी” याचाा अर्थथ, आयुुक्ताालयातील कनि�ष्ठ कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा माागगदर्शशन

अधि�काारी, गट “क” आणिि” वरि�ष्ठ लि�पि�क, गट “क” या पदांं�वर नि�युुक्ती करण्यासाठी कौशल्य विि¦काास, रोजगार

व उद्योोजकताा आयुुक्ताालयाचेे आयुुक्त, असा आहेे ;

(ख) “आयोग” याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र लोकसेेवा आयोग असा आहेे ;

महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, जुुलैै २२, २०२६/आषााढ ३१, शकेे १९४८

(ग)

“आयुुक्ताालय” याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र शाासनााच्या कौशल्य, रोजगार, उद्योोजकताा व नााविि¦न्यताा विि¦भाागाच्या प्रशाासकीीय

नि�यंंत्रणााखाालील, कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा आयुुक्ताालय असा आहेे ;

(घ)

“पदवीी” याचाा अर्थथ, सांं�विि¦धि�क विि¦द्यापीठाची कोणत्याही शााखेेतील पदवीी किं�ंवा शाासनाानेे घोषिि¨त केेलेेली समतुुल्य

अशी इतर कोणतीीही अर्हहताा, असा आहेे ;

(ङ)

“विि¦भााग” याचाा अर्थथ, भाारतीय संंविि¦धाानााच्या अनुुच्छेेद १६६ अन्वयेे तयाार करण्यात आलेेल्या महााराष्ट्र शाासन

काार्ययनि�यमाावलीस जोडलेेल्या पहि�ल्या अनुुसूूचीत विि¦नि�र्दि�िष्ट केेलेेला कौशल्य, रोजगार, उद्योोजकताा व नााविि¦न्यताा विि¦भााग

असा आहेे ;

(च)

“पदोन्नतीीसाठी पात्रताा” याचाा अर्थथ, सामाान्य प्रशाासन विि¦भाागानेे वेेळोोवेेळी नि�र्गगगमि�त केेलेेलेे नि�यम, शाासन नि�र्णणय किं�ंवा

आदेेश यांं�मध्येे पदोन्नतीीसाठी विि¦नि�र्दि�िष्ट केेलेेल्या अटी व शर्तीीनुुसार असलेेली पदोन्नतीीची पात्रताा असा आहेे ;

(छ)

“शाासन” याचाा अर्थथ, महााराष्ट्र शाासन असा आहेे.

३.

कनि�ष्ठ कौशल्य विि¦काास, रोजगार व उद्योोजकताा माागगदर्शशन अधि�काारी, गट “क” या पदाावरील नि�युुक्ती एकतर ,-

(क)

पदोन्नतीीसाठी पात्र असणााऱ्या आणिि” आयुुक्ताालयातील, वरि�ष्ठ लि�पि�क, गट “क”, या पदाावरील तीन वर्षांंɕपेेक्षाा कमीी

नसेेल इतकीी नि�यमि�त व अखंंड सेेवा असणााऱ्या, उक्त पद धाारण करणाऱ्या व्यक्तींंमधूून सामाायि�क ज्येेष्ठताा यादीच्या

अधीन राहूून, ज्येेष्ठतेेच्या आधाारेे, योग्य व्यक्तीच्या पदोन्नतीीनेे करण्यात येेईल ; किं�ंवा

(ख) जेे उमेेदवाार, पुुढीील नि�कषांं�चीी पूूर्तताा करताात अशाा, त्यासाठी घेेतलेेल्या स्पधाा�त्मक परीक्षेेच्या नि�काालाच्या आधाारेे

आयोगानेे शि�फाारस केेलेेल्या उमेेदवाारांं�मधूू

न, नाामनि�र्देेशनााद्वाारेे करण्यात येेईल :-

(एक) वयोमर्या�दा :-

(एक) कि�माान वयोमर्याा�दाा-उक्त पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुुसार, अर्जज स्वीीकृृतीच्या अंंति�म दि�नांं�काास अठरा

वर्षांंɕपेेक्षाा कमीी नसेेल.

(दोन) कमााल वयोमर्याा�दाा- त्या पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुुसार, अर्जज स्वीीकृृतीच्या अंंति�म दि�नांं�काास राखीव

प्रवर्गाा�तीील नसलेे

ल्या व्यक्तींंसाठी अडतीस वर्षांंɕपेेक्षाा अधि�क नसेेल व राखीव प्रवर्गाा�तीील असलेेल्या व्यक्तींंसाठी

त्रेेचााळीस वर्षांंɕपेेक्षाा अधि�क नसेेल.

(दोन) कि�मा

ान शैैक्षणि�क अर्हहता :-

पदवीी धाारण केेलेेलेे

४.

आयुुक्ताालयातील, वरि�ष्ठ लि�पि�क, गट “क” या पदाावरील नि�युुक्ती एकतर ;

(क)

पदोन्नतीीसाठी पात्र असणााऱ्या आणिि” आयुुक्ताालयातील, लि�पि�क टंंकलेेखक, गट “क”, या पदाावरील तीन वर्षांंɕपेेक्षाा कमीी

आयोगानेे शि�फाारस केेलेेल्या उमेेदवाारांं�मधूू

न, नाामनि�र्देेशनााद्वाारेे करण्यात येेईल :-

(एक) वयोमर्या�दा :-

(एक) कि�माान वयोमर्याा�दाा- उक्त पदााच्या भरतीच्या जाहि�राातीनुुसार, अर्जज स्वीीकृृतीच्या अंंति�म दि�नांं�काास अठरा

वर्षांंɕपेेक्षाा कमीी नसेेल.

प्रवर्गाा�तीील नसलेे

त्रेेचााळीस वर्षांंɕपेेक्षाा अधि�क नसेेल.

(दोन) कि�मा

ान शैैक्षणि�क अर्हहता :-

पदवीी धाारण केेलेेलेे

५.

नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदांं�वर नि�युुक्ती, नि�युुक्ती प्राधि�कााऱ्याच्या माान्यतेेनेे करण्यात येेईल.

६.

नि�यम ३ व ४ खाालील एकूूण मंंजूूर पदांं�करि�ताा, नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदाावरील नि�युुक्ती, पदोन्नतीीनेे व नाामनि�र्देेशनाानेे

अनुुक्रमेे, ७५:२५ या प्रमााणात करण्यात येेईल.

७.

(क) नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदांं�वर पदोन्नतीीनेे नि�युुक्त कराावयाची व्यक्ती, उक्त पदाावर पदोन्नतीी देेण्यापूूर्वीी

अगोदरच मरााठी भााषा व हिं�ंदी भााषा परीक्षाा उत्तीीर्णण नसेेल किं�ंवा त्या परीक्षाा उत्तीीर्णण होण्यापासूून ति�लाा सूूट देेण्यात आलेेली

नसेेल तर, ती, त्याबाबतीत शाासनाानेे वेेळोोवेेळी केेलेेल्या नि�यमांं�नुुसार, मरााठी भााषा व हिं�ंदी भााषा परीक्षाा उत्तीीर्णण करीील.

(ख) नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदांं�वर नाामनि�र्देेशनााद्वाारेे नि�युुक्त केेलेेली व्यक्ती, अगोदरच हिं�ंदी भााषा व मरााठी

भााषा परीक्षाा उत्तीीर्णण नसेेल किं�ंवा त्या परीक्षाा उत्तीीर्णण होण्यापासूून ति�लाा सूूट देेण्यात आलेेली नसेेल तर, ती, त्याबाबतीत

शाासनाानेे वेेळोोवेेळी केेलेेल्या नि�यमांं�नुुसार, नि�युुक्तीनंंंतर विि¦हि�त काालमर्याा�देेत हिं�ंदी व मरााठी भााषा परीक्षाा उत्तीीर्णण करीील.

ती व्यक्ती, या परीक्षाा उत्तीीर्णण होईपर्यंंत, वार्षिि¨िक वेेतन वाढीीसाठी किं�ंवा पुुढीील पदोन्नतीीच्या पदांं�वरील पदोन्नतीीसाठी

पात्र असणाार नााही.

८.

(क)

नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदांं�वर पदोन्नतीीद्वाारेे नि�युुक्त कराावयाची व्यक्ती, उक्त पदाावर पदोन्नतीी देेण्यापूूर्वीी

ति�लाा संंगणक हातााळणीी प्रमााणपत्र धाारण करण्यापासूून सूूट देेण्यात आली नसेेल तर, ती, त्याबाबतीत शाासनाानेे वेेळोोवेेळी

केेलेेल्या नि�यमांं�नुुसार किं�ंवा आदेेशांं�नुुसार विि¦हि�त केेलेेलेे संंगणक हातााळणीी प्रमााणपत्र धाारण करीील.

(ख) नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद पदांं�वर नाामनि�र्देेशनााद्वाारेे नि�युुक्त केेलेेल्या व्यक्तीनेे, ति�लाा संंगणक हातााळणीी प्रमााणपत्र धाारण

करण्यापासूून सूूट देेण्यात आली नसेेल तर, ती, याबाबतीत शाासनाानेे वेेळोोवेेळी विि¦हि�त केेलेेलेे असेे संंगणक हातााळणीी

प्रमााणपत्र, नि�युुक्तीनंंंतर विि¦हि�त काालमर्याा�देेत धाारण करीील, अन्यथाा, ती व्यक्ती, तेे प्रमााणपत्र धाारण करीीपर्यंंत, वार्षिि¨िक

वेेतन वाढीीसाठी किं�ंवा पुुढीील पदोन्नतीीच्या पदाावरील पदोन्नतीीसाठी पात्र असणाार नााही.

९.

(१)

नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदाावर नाामनि�र्देेशनााद्वाारेे नि�युुक्तीसाठी शि�फाारस केेलेेली व्यक्ती, महााराष्ट्र नाागरी

सेेवा (लहान कुुटुंं�बाचेे प्रति�ज्ञाापन) नि�यम, २००५ च्या तरतुुदींंनुुसार आणिि” याबाबत शाासनाानेे वेेळोोवेेळी केेलेेलेे अन्य

कोणतेेही नि�यम, आदेेश किं�ंवा कोणतेेही संंलेेख यांं�नुुसार लहान कुुटुंं�बाचेे प्रति�ज्ञाापन सादर करीील.

(२)

लहान कुुटुंं�बाचेे प्रति�ज्ञाापन सादर करण्याच्या दि�नांं�कााला दोनपेेक्षाा अधि�क अपत्येे असणाारी व्यक्ती, शाासकीीय सेेवेेतील

नि�युुक्तीसाठी अपात्र असेेल.

(३)

एखााद्या व्यक्तीची शाासकीीय सेेवेेत नि�युुक्ती झााल्यानंंंतर, जर ति�लाा नि�युुक्तीच्या वेेळी किं�ंवा त्यानंंंतर दोनपेेक्षाा अधि�क

अपत्येे असल्याचेे सि�द्ध झाालेे तर, ती व्यक्ती, शाासकीीय सेेवेेतील उक्त पदाावर काायम राहण्यासाठी अपात्र असेेल.

१०. नि�यम ३ व ४ मध्येे नमूूद केेलेेल्या पदाावर नि�युुक्त केेलेेली व्यक्ती, महााराष्ट्राात कोणत्याही ठि�कााणी बदलीीसाठी पात्र असेेल.

११. कोणत्याही शाासकीीय कर्ममचााऱ्याच्या नि�युुक्तीनंंंतर, शाासनाानेे वेेळोोवेेळी केेलेेलेे कोणतेेही नि�यम, आदेेश किं�ंवा नि�र्णणय यांं�मध्येे

शाासनाानेे विि¦नि�र्दि�िष्ट केेलेेल्या अटी व शर्तीी देेखील अशाा शाासकीीय कर्ममचााऱ्यास लागूू असतीील.

महााराष्ट्रााचेे राज्यपाल यांं�च्या आदेेशाानुुसार व नाावानेे,

वैैशालीीी सुुळेे,

शाासनााच्या उप सचि�व

भााग चाार-अ-३१६–२

SKILLS, EMPLOYMENT, ENTREPRENEURSHIP AND INNOVATION DEPARTMENT

Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,

Mumbai 400 032, dated 21st July 2026.

NOTIFICATION

Constitution of India.

No. SDE-2026/CR-154/Adm-2.—In exercise of the powers conferred by the proviso to article

309 of the Constitution of India and in supersession of all the existing rules, orders or instruments

made in this behalf, the Governor of Maharashtra is hereby pleased to make the following

rules regulating recruitment to the post of the Junior Skill Development, Employment and

Entrepreneurship Guidance Officer, Group ‘C’ and Senior Clerk, Group ‘C’ in the Commissionerate

of Skill Development, Employment and Entrepreneurship under the administrative control of

the Skills, Employment, Entrepreneurship and Innovation Department of the Government of

Maharashtra, namely :—

1. (1) These rules may be called the Junior Skill Development, Employment and

Entrepreneurship Guidance Officer, Group ‘C’ and Senior Clerk, Group ‘C’ in the Commissionerate

of Skill Development, Employment and Entrepreneurship (Recruitment) Rules, 2026.

(2) These rules shall come into force on the date of publication of these rules in the

Maharashtra Government Gazette.

2. In these rules, unless the context requires otherwise, —

(a) “Appointing Authority” means the Commissioner, Commissionerate of Skill

Development, Employment and Entrepreneurship for appointing a candidate to the post of

Junior Skill Development, Employment and Entrepreneurship Guidance Officer, Group ‘C’

and Senior Clerk, Group ‘C’ in the Commissionerate ;

(b) “Commission” means the Maharashtra Public Service Commission ;

Entrepreneurship under the administrative control of the Skills, Employment, Entrepreneurship

and Innovation Department of the Government of Maharashtra ;

(d) “Degree” means a degree of any discipline of a statutory university or any other

qualification declared by the Government to be equivalent thereto;

(e) “Department” means the Skills, Employment, Entrepreneurship and Innovation

Department specified in the First Schedule appended to the Maharashtra Government Rules

of Business made under article 166 of the Constitution of India ;

(f) “Eligibility for promotion” means the eligibility for promotion in accordance with the

terms and conditions specified for promotion in rules, resolutions or orders issued by the

General Administration Department, from time to time ;

(g) “Government” means the Government of Maharashtra ;

3. The appointment to the post of Junior Skill Development, Employment and Entrepreneurship

Guidance Officer, Group ‘C’ in the Commissionerate shall be made,—

(a) by promotion of a suitable person having eligibility for promotion on the basis of

seniority, as per seniority list subject to fitness from amongst the persons holding the post of

Senior Clerk, Group ‘C’ in the Commissionerate, having not less than three years regular and

continuous service on that post ; or

(b) by nomination from amongst the candidates recommended by the Commission on

the basis of result of Competitive Examination conducted therefor, who fulfills the following

criteria, namely :—

(i) Age limit :—

(A) Lower Age Limit– Not less than eighteen years as on the last date of receipt of

applications as per the advertisement for recruitment to the said post.

(B) Upper Age Limit– Not more than thirty-eight years of age for the persons not

belonging to reserved categories and forty-three years of age for the persons belonging to

reserved categories as on the last date of receipt of applications as per the advertisement for

recruitment to the post ;

(ii) Educational Qualification :—Possess a degree.

4. The appointment to the post of Senior Clerk, Group ‘C’ in the Commissionerate shall be

made,–

(a) by promotion of a suitable person having eligibility for promotion on the basis of

seniority, as per seniority list subject to fitness from amongst the persons holding the post of

Clerk-Typist, Group ‘C’ in the Commissionerate having not less than three years regular and

continuous service on that post ; or

(b) by nomination from amongst the candidates recommended by the Commission on

the basis of result of Competitive Examination conducted therefor, who fulfills the following

criteria, namely :—

(i) Age limit :—

(A) Lower Age Limit — Not less than eighteen years as on the last date of receipt of

applications as per the advertisement for recruitment to the said post.

(B) Upper Age Limit — Not more than thirty-eight years of age for the persons not

belonging to reserved categories and forty-three years of age for the persons belonging to

reserved categories as on the last date of receipt of applications as per the advertisement for

recruitment to the post ;

(ii) Educational Qualification :– Possess a degree.

5. Appointment to the posts mentioned in rules 3 and 4 shall be made with the approval of

Appointing Authority.

6. Appointment to the posts mentioned in rules 3 and 4 by promotion and nomination shall

be made in the ratio of 75:25, respectively, for the total number of sanctioned posts to be filled

under rules 3 and 4.

7. (a) A person appointed to the posts mentioned in rules 3 and 4 by promotion shall pass

the Marathi and Hindi languages examinations as per the rules made in that behalf by the

Government, from time to time, unless he has already passed or has been exempted from passing

those examinations before getting promoted to the said post.

(b) A person appointed to the posts mentioned in rules 3 and 4 by nomination, shall pass

the Marathi and Hindi languages examinations as per the rules made in that behalf by the

Government, from time to time, within the prescribed time limit after appointment, unless he

has already passed or has been exempted from passing those examinations. He shall not be

eligible for annual increment or promotion to the next promotional post until he passes those

examinations.

8. (a) A person to be appointed to the posts mentioned in rules 3 and 4 by promotion shall

possess a Certificate of Computer Operations prescribed by the Government, from time to time,

within the prescribed time limit after appointment, unless he has been exempted from possessing

such Certificate of Computer Operations before getting promoted to the said post.

(b) A person to be appointed to the posts mentioned in rules 3 and 4 by nomination, shall

possess a Certificate of Computer Operations prescribed by the Government, from time to

time, within the prescribed time limit after appointment, unless he has been exempted from

possessing such Certificate of Computer Operations, otherwise he shall not be eligible for

annual increment or promotion to the next promotional post until he possess the same.

9. (1) A person appointed to the posts mentioned in rules 3 and 4 by nomination, shall submit

a declaration of Small Family as per the provisions of the Maharashtra Civil Services (Small Family

Declaration) Rules, 2005 or any other rules, orders or any instruments issued in this behalf by the

Government, from time to time.

(2) A person having more than two children on the date of submission of Declaration of

Small Family shall be disqualified for the appointment in the Government service.

(3) After appointment of a person in the Government service, if it is proved that he has

more than two children at the time of appointment or thereafter, then he shall be disqualified

for continuing on the said post in the Government service.

10. A person appointed to the post mentioned in rules 3 and 4 shall be liable for transfer

anywhere in Maharashtra.

11. The terms and conditions specified by the Government, subsequent to the appointment of

any Government servant in any rules, orders or resolutions issued by the Government, from time

to time, shall also be applicable to the Government servant.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

VAISHALI SULE,

Deputy Secretary to Government.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR,

SMT. MANISHA KUMBHAR, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD,

MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS,

21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR.