00000000000
त्तीसगढ़ शासन
पंजीयन क्रमांक "छत्तीसगढ़/ दुर्ग/ 09 / 2013-2015 . " "बिजनेस पोस्ट के अन्तर्गत डाक शुल्क के नगद भुगतान ( बिना डाक टिकट) के प्रेषण हेतु अनुमत . क्रमांक जी.2-22- छत्तीसगढ़ गजट / 38 सि. से. भिलाई. दिनांक 30-05-2001 . "
सत्यमेव जयते
छत्तीसगढ़ राजपत्र
(असाधारण )
प्राधिकार से प्रकाशित
क्रमांक 104]
नवा रायपुर , बुधवार, दिनांक 25 फरवरी 2026- फाल्गुन 6, शक1947
समाज कल्याण विभाग
मंत्रालय , महानदी भवन, नवा रायपुर अटल नगर
नवा रायपुर अटल नगर , दिनांक 25 फरवरी 2026
अधिसूचना
क्रमांक WELF - 3008 / 25 / 2025 - SOCIAL WELFARE . छत्तीसगढ़ राज्य शासन द्वारा दिव्यांगजन अधिकार अधिनियम , 2016 की धारा 33 के उपबंधों के अनुसरण में संदर्भित (बैंचमार्क) दिव्यांगजनों को धारा 34 के तहत् आरक्षण प्रदान किया जाना है , राज्य सरकार के सभी विभागों / कार्यालयों / सार्वजनिक/ उपक्रमों/ निगमों / आयोगों / बोर्डो के सभी प्रकार के सेवाओं के समस्त प्रवर्ग श्रेणी के समस्त पदों पर चिन्हांकन हेतु प्रस्ताव मंगाए गए । 2. सामान्य प्रशासन विभाग , छत्तीसगढ़ शासन , के आदेश क्रमांक एफ 13-2/2018/आ.प्र./1-3, दिनांक 27/03/2025 द्वारा दिव्यांगजन अधिकार अधिनियम , 2016 की धारा 33 की उपधारा ( I & II) में विहित प्रावधान के तहत् सचिव, छत्तीसगढ़ शासन , समाज कल्याण विभाग , की अध्यक्षता में विशेषज्ञ समिति का गठन किया गया । उपरोक्त समिति द्वारा दिनांक 23/02/2026 को दिव्यांगता के उपयुक्त श्रेणी / श्रेणियों हेतु पदों के चिन्हांकन का परीक्षण किया गया एवं प्रवर्ग श्रेणी (प्रथम , द्वितीय , तृतीय एवं चतुर्थ श्रेणी) के दिव्यांगता के पदों के चिन्हांकन की सूची की अनुशंसा की गई ।
3. सामान्य प्रशासन विभाग के आदेश क्रमांक एफ GEN/ 14902/2025-GAD , दिनांक 22/10/2025 द्वारा मुख्य सचिव की अध्यक्षता में गठित समिति के समक्ष दिनांक 24/02/2026 को विशेषज्ञ समिति द्वारा की गई अनुशंसाओं को प्रस्तुत कर अनुमोदन प्राप्त किया गया है । विशेषज्ञ समिति की अनुशंसाओं एवं राज्य शासन के निर्णय अनुसार विभिन्न विभागों के पदों का संदर्भित दिव्यांगजनों के लिए चिन्हांकन संलग्न परिशिष्ट " क " अनुरुप है । अतः समूह " प्रथम" ,"द्वितीय " , "तृतीय " एवं "चतुर्थ" श्रेणी में संदर्भित दिव्यांगजनों के लिए चिन्हांकित किए गए पदों की सूची सर्वसंबंधितों को अग्रिम कार्यवाही हेतु प्रेषित हैं यह सूची निम्न प्रावधानों के साथ लागू होगीः- 1. पोषक वर्ग (Feeder Cadre) का पद संदर्भित दिव्यांगजन के लिए चिन्हांकित है, तो उसका पदोन्नत पद भी उसी अनुसार संदर्भित दिव्यांगजन के लिए स्वमेव चिन्हांकित माना जावेगा ।
2. किसी भी पहचाने गए पद के संदर्भ में शासकीय सेवा में नियुक्ति के समय राज्य मेडिकल बोर्ड द्वारा शारीरिक दक्षता जांच एवं दिव्यांगता प्रमाण पत्र के प्रमाणिकता की पुष्टि अनिवार्य होगी तत्पश्चात् उम्मीदवार की उपयुक्तता की जांच संबंधित विभाग द्वारा किया जाना आवश्यक होगा ।
3. प्रत्येक सरकारी स्थापन में सीधी भर्ती के प्रक्रम में भरे जाने वाले पदों में दिव्यांगजनों के लिए आरक्षण का लाभ सक्षम प्राधिकारी द्वारा जारी स्थायी दिव्यांगता प्रमाण पत्र धारी बैंचमार्क दिव्यांगता वाले व्यक्ति को ही दिया जाएगा ।
अतः राज्य शासन उपरोक्तानुसार शासन के विभिन्न श्रेणी के पदों पर संदर्भित दिव्यांगजनों के लिए चिन्हांकित पदों की सूची जारी करता है ।
यह व्यवस्था तत्काल प्रभाव से लागू होगी ।
छत्तीसगढ़ के राज्यपाल के नाम से तथा आदेशानुसार भुवनेश यादव, सचिव.
207 208
छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
5
AAV,DW,SLD
OL,OA,BI,LC,DW,SLD,AAV
OL,OA,BL,LC,DW,SLD,AAV
LV,HH,OA,OL,BL,DW,AAV, SLD,MDY,LC
LV,HH,OA,OL,BL,DW,AAV, SLD,MDY,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
B,LV,HH,OA,OL,BL,BA,OAL, BLOA,DW,AAV,SLD,LC,MDY
4
महाविद्यालय महाविद्यालय
महाविद्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
चिकित्सामहाविघालयएवं चिकित्सालय
चिकित्सामहाविघालयएवं चिकित्सालय
चिकित्सामहाविघालयएवं चिकित्सालय 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु
रुपसेसंचालन।
(ब)गैरशल्यचिकित्साविभागमरीजोंकी जांच/ईलाजकरना/प्रशासकीयकार्यएवं अध्यापनकार्य
(ग)नॉनक्लिनिकलविभाग-प्रशासकीयकार्य एवंअध्यापनकार्य
(अ)शल्यचिकित्सा-मरीजोंकीजांच/ईलाज करना/शल्यचिकित्सा/प्रशासकीयकार्यएवं अध्यापनकार्य
प्रथमश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
प्राध्यापक(कला/विधि/भाषा/ज्योतिष संकाय)(उच्चशिक्षा)
प्राध्यापक/सहप्राध्यापक/सहायक
प्राध्यापक/प्राचार्य/विभागअध्यक्ष/
व्याख्याता(तकनीकीएवंइंजीनिरिंगसंकाय)
(तकनीकीशिक्षा)
प्राध्यापक(विज्ञान/गणित/कम्प्यूटर/ भू-गर्भशास्त्र/वाणिज्यएवंप्रबंधन/ सूचनाप्रौद्यौगिकीसंकाय)(उच्चशिक्षा)
(चिकित्सामहाविद्यालय)(चिकित्साशिक्षा सहायकप्राध्यापक विभाग)
2
1
3
1
4 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208( 1) 5
AAV,DW,SLD
LC,DW,SLD,AAV
LV,LC,DW,SLD,AAV
OL,OA,BI,LC,DW,SLD,AAV
LV,HH,OA,OL,BL,DW,AAV, SLD,MDY,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
B,LV,HH,OA,OL,BL,BA,OAL, BLOA,DW,AAV,SLD,LC,MDY
4
कार्यस्थलकाविवरण
दंतमहाविघालय
दंतमहाविघालय
नर्सिंगमहाविद्यालय
फिजियोथेरेपीमहाविद्यालय
कार्यालय/महाविद्यालय
विभिन्नमहाविघालयएवं कार्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
(स)नर्सिंगमहाविद्यालय-प्रशासकीयकार्यएवं
अध्यापनकार्य
विश्वविघालयकेसभीसंकायोंऔरसंबद्धविषयों मेंशिक्षाकासम्पूर्णनियंत्रण।
(ब)दंतमहाविद्यालयगैरशल्यचिकित्सा /मरीजोंकीजांच/ईलाजकरना/प्रशासकीय कार्यएवंअध्यापनकार्य
(अ)दंतमहाविद्यालय-मरीजोंकीजांच/ईलाज करना/शल्यचिकित्सा/प्रशासकीयकार्यएवं अध्यापनकार्य
(द)फिजियोथेरेपीमहाविद्यालय-मरीजोंकी जांच/ईलाजकरना/प्रशासकीयकार्यएवं अध्यापनकार्य
प्रथमश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
निदेशकशिक्षण/परीक्षा नियंत्रक/उपनियंत्रक(कृषिविभाग)
सहायकप्राध्यापक
(दंतफिजियोथेरेपीनर्सिंगमहाविद्यालय)
(चिकित्साशिक्षाविभाग)
1
5
7
6सहप्राध्यापक/वरिष्ठवैज्ञानिक(कृषिविभाग) छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (2)
5
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,D,OA,OL,BL,OAL,LC, DW,AAV,SLD
B,LV,HH,OA,OL,BL,BA,OAL, BLOA,DW,AAV,SLD,LC,MDY
4
महाविद्यालय/संस्थान
कार्यस्थलकाविवरण
विभिन्नअनुसंधानकेन्द्र, कृषिविज्ञानकेन्द्र,प्रक्षेत्र एवंकार्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विश्वविघालयद्वारासंचालितअनुसंधानकार्यपर संपूर्णनियंत्रण,अनुसंधानसेवाकार्यक्रमतथा वार्षिकबजटतैयारकरना,अनुसंधानपरिणाम कासंकलन,अनुसंधानकार्योंकेनिष्कर्षोका समुचितप्रकाशन,राज्यशासनएवंकेन्द्रशासन कीवित्तीयसहायकसेसंचालितपरियोजनाओं कासतत्पर्यवेक्षकएवंनियंत्रणआदिप्रायोगिक एवंप्रशासनिककार्य।
विश्वविद्यालयकेसभीपुस्तकालयोंका रख-रखाव,नियंत्रणतथापर्यवेक्षणकरना, पुस्तकेंखरीदनेतथाछात्रोंएवंकर्मचारीवृन्दके सदस्योंकेबीचउसकावितरणकराना, विश्वविघालयकेअधीनआनेवालीपुस्तकालयों केविकासतथाप्रचलनकेलिएवार्षिकबजट तैयारकरनाजोअध्यापन,अनुसंधानएवंविस्तार कीआवश्यकताओंकेलिएलाभप्रद्रहोंआदि प्रशासनिककार्य।
प्रथमश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
ग्रंथपाल(तकनीकीशिक्षा)
निदेशकविस्तार/निदेशक अनुसंधान/उपसंचालक अनुसंधान/संचालकविस्तारसेवायें (कृषिविभाग)
1
8
9 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 3) 5
LV,HH,OA,OL,BL,DW,AAV, SLD,MDY,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
सामान्यतःकार्यालय/भवन/ वर्कशापमें,उघोगोंमें प्रशिक्षणहेतु
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
शिक्षणएवंप्रशिक्षणकार्य,भवनों/मशीनोंकी ड्राइंगबनाना,सर्वेक्षणकरना/कम्प्यूटरका उपयोगकरना,परीक्षाकार्यकेपरफॉरमेंसका मूल्यांकनकरना,विद्यार्थियोंकोफील्ड/ औद्योगिकभ्रमणपरलेजाना/उपकरणोंकी भौतिकजांचकरना,मटेरियलटेस्टिंगकरना।
प्रथमश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
सहायककर्मशालाअधीक्षक(तकनीकीशिक्षा)
1
10
CATEGORYABBREVIATIONSUSED:B=Blind,LV=LowVision,D=Deaf,HH=HardofHearing,OA=OneArm,OL=OneLeg,SD=SpinalDeformity,SI=SpinalInjury, BA=BothArms,BLBothLeg,OALOneArmandOneLeg,BLOA=BothLeg&OneArm,BLABothLegsArms,CP-CerebralPalsy,LC=LeprosyCured, Dw=Dwarfism,AAV=AcidAttackVictims,MDy=MuscularDystrophy,ASD=AutismSpectrumDisorder(M=Mild,MoD=Moderate),ID=IntellectualDisability, SLD=SpecificLearningDisability,MI=MentalIllness,MD=MultipleDisabilities छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208(4)
5
LV,HH,DW,AAV,SLD,LC
LV,D,HH,DW,AAV, SLD,LC
LV,HH,OA,OL,BL,DW, AAV,SLD,MDY,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
B,LV,OA,OL,BL,BA,
BLA,OAL,BLOA,DW,AAV,
SLD,LC,MDY
B,LV,HH,OL,BL,DW, AAV,SLD,LC,MDY
LV,HH,OA,OL,BL,DW, AAV,SLD,MDY,LC
B,LV,HH,OA,OL,BL,BA, OAL,BLOA,DW,AAV,SLD, LC,MDY
4
महाविद्यालय
महाविद्यालय महाविद्यालय
महाविद्यालय
महाविद्यालय
महाविद्यालय
महाविद्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु
रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
संस्थानकेप्रशासनिक/शिक्षणकार्योकासुचारु रुपसेसंचालन।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
सहायकप्राध्यापक
सहायकप्राध्यापक(नृत्य)
(उच्चशिक्षा)
सहायकप्राध्यापक(विज्ञान/गणित/ कम्प्यूटर/भू-गर्भशास्त्र/वाणिज्यएवं प्रबंधन/सूचनाप्रौद्यौगिकीसंकाय) (उच्चशिक्षा)
सहायकप्राध्यापक (संगीत/लोकसंगीत/गायन) (उच्चशिक्षा)
4
1
2
3
क्र
सहायकप्राध्यापक/वैज्ञानिक/ वैज्ञानिकअधिकारी/प्रक्षेत्र 7प्रबंधक/तकनीकीअधिकारी (कृषिसंकाय/पशुसंकाय/कामधेनु विश्वविद्यालय) 1(कला/विधि/भाषा/ज्योतिष संकाय/संकायसदस्य)(उच्चशिक्षा)
6शिक्षा) (उच्चशिक्षा) सहायकप्राध्यापक(योगा/शारीरिक
सहायकप्राध्यापक 5(फाईनआर्टएवंमूर्तिकला/चित्रकला) (उच्चशिक्षा) छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 5) 5
DW,AAV
DW,AAV
HH,LV,DW,AAV,SLD
LV,HH,OL,OA,DW, MDY,AAV,LC,SLD,
OA,OL,OAL,LV,HH,D, BL,DW,MDY,AAV,LC, ASD(M),SLD, पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OL,OA,OAL, DW,MDY,AAV,LC,SLD, ASD(M)
HH,OA,OL,SD,SI,LV,LC, DW,SLD,AAV
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
LV,D,HH,OL,OA,DW, MDY,AAV,LC,SLD,
4
चिकित्साल्य
चिकित्साल्य
चिकित्साल्य
मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
पुस्तकालयचिकित्सा महाविद्यालय
कार्यक्षेत्रमेंस्थित
कारखाना
कार्यालयएवंमैदानी
विकासखंडएवंकार्यालय
संबंधीचिकित्सामहाविद्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
अध्यापनकार्य
विश्वविद्यालयकेसभीपुस्तकालयोंकारख-रखाव, नियंत्रणतथापर्यवेक्षणकरना/पुस्तकेंखरीदने तथाछात्रोंएवंकर्मचारीवृन्दकेसदस्योंकेबीच उसकावितरणकराना/विश्वविद्यालयकेअधीन आनेवालीपुस्तकालयोंकेविकास
मरीजोंकीजांचकरनाईलाजकरना
मरीजोंकीजांचकरना/ईलाजकरना
मरीजोंकीजांचकरना/ईलाजकरना
राज्य/जिलास्तरपरदुधउत्पादनयोजनाओंका संचालन/डेयरीफार्मऔरदुधकेन्द्रोंकानिरीक्षण
स्कूलशिक्षाविभागकेविकासखंडकार्यालयका कार्यालयीनकार्यतथावि.खं.केअंतर्गतआनेवाली शालाओंकानिरीक्षणआदि।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
कार्यालयीनकार्यकेसाथ-साथफिल्डकाकार्य
(कारखानाअधिनियम1948केप्रावधानोंकोपालन
सुनिश्चितकरनेहेतु)
विभागीयकार्यकलापों/योजनाओंकासंपादन, निरीक्षणएवंपर्यवेक्षण।शासकीयकार्यो/योजनाओं केबेहतरक्रियान्वयनहेतुक्षेत्रीयभ्रमण।
2
पदनाम
केजुएल्सीमेडिकलऑफिसर
सहायकविकासखंडशिक्षाअधिकारी
सहायकदुग्धआयुक्त
सहायकसंचालक/सहायक आयुक्त/राज्यकरसहायकआयुक्त
जनरलड्यूटीमेडिकलऑफिसर
सहायकसंचालक
(कारखानाअधिनियम)
ट्यूटर/प्रदर्शक (चिकित्सामहाविद्यालय,दंत फिजियोथेरेपीनर्सिंगमहाविद्यालय)
1
11
8
9
16ग्रंथापाल/सहायकग्रंथपाल
13
12
क्र
10
15फिजियोथेरेपिस्ट
14 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 6)
5
OL,LC,DW,SLD,AAV
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
OL,OA,BL,LC,DW,SLD,AAV
HH,D,HH,OA,BL,OL, MDY,OAL,LV,DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,BL,OL,HH,LV,LC,DW, SLD,AAV
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
4
मैदानी
चिकित्सालय
कार्यालय
कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयमैदानीएवं पहाडी
विकासखंडस्तरीयकार्य
चिकित्सामहाविघालय
एवंचिकित्सालय
मुख्यालयकेकार्यालय एवंक्षेत्रीयकार्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विभागीय कार्यकलापों/योजनाओं का
संपादन/निरीक्षणएवंपर्यवेक्षण
खदानोंकाएसेसमेंटएवंखदानक्षेत्रकादौरा
मरीजोंकीजांचकरना,इलाजकरना,शल्य
चिकित्सा,अध्यापनएवंप्रशासकीयकार्य
जिलास्तरपरमैदानीकार्यालयोंवआंगनबाडी केन्द्रोंकानिरीक्षण,विभागीयकार्यक्रमोंकीसमीक्षा बैठकलेना,बैठकोंमेंउपस्थितहोना,प्रतिवेदन तैयारकरना,बालसंरक्षणसंबंधीगृहों/संस्थाओंका निरीक्षण,शिविरकार्यशालाओंकाआयोजन इत्यादि।समस्तविभागीयकार्यक्रमोंकाजिलास्तर
कम्प्यूटरकाउपयोग/प्रोगामिंगकरना/कम्प्यूटर सुधारएवंउपकरणोंकीभौतिकजांच
राज्यप्रशासनिककार्य
प्रभारमेंसंकुलकेअंतर्गतपरियोजनाकाग्रामीण क्षेत्रमेंकियान्वयन
परक्रियान्वयनएवंमोनिटरिंगकरना द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
अध्यापनएवंमरीजोंकीजांच,वरिष्ठचिकित्सकों
केनिर्देशानुसारकार्यकरना
2
पदनाम
खनिजअधिकारी
प्रदर्शकसीनियररेसीडेंट/जूनियर
रेसीडेंट
कम्प्यूटरप्रोग्रामर/प्रोग्रमार/ प्रोग्रामरएक्सीक्यूटिव
19
1
18
22
क्र
जिलामहिलाएवंबालविकास 24अधिकारी/सहायकसंचालक(महिला एवंबालविकासविभाग)
17प्रशासकीयअधिकारी/सहायकप्रबंधक
23राज्यप्रशासनिकसेवा/डिप्टीकलेक्टर
20क्षेत्रियसमन्वयक
21चिकित्साअधिकारी छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 7) 5
OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL, BLOA,D,DW,MDY,AAV,LC, SLDCP,ASD(M)
OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL, BLOA,D,DW,MDY,AAV,LC, SLD,ASD(M)
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OL,OA,OAL,DW, MDY,AAV,LC,SLD, ASD(M)
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
4
कार्यालय
मैदानी
जनपदस्तर
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयमैदानीएवं कारखानानिरीक्षण 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विकासखंड/परियोजनास्तरपरकार्यसंपादित करना।
प्रयोगशालाऔरफिल्डप्रोजेक्टसमेंवैज्ञानिक
अध्यनकरना/नईतकनीकउपकरणयाशोध
विधियोंकाआदि
प्रयोगशालाऔरफिल्डप्रोजेक्टसमेंवैज्ञानिक अध्यनकरना/नईतकनीकउपकरणयाशोध विधियोंकाआदि
छ.ग.श्रमकल्याणनिधिअधिकनयम1982का प्रवर्तन।
जनपदस्तरपरकार्ययोजनातैयारकरना,योजना कासंचालनकरना,निरीक्षणकरनाएवंप्रगतिसे उच्चकार्यालयकोअवगतकराना।
कम्पनीमामले,लेखासंबंधीत्रैमासिक/वार्षिक जानकारीऔरप्रपत्रतैयारकरना,संचालकमंडल कीबैठकसेसंबंधितसमन्वयकाकार्य, लोकसभा/विधानसभासेसंबंधितकार्यएवंविधि विभागसेसंबंधितकार्योंकासम्पादन
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
सुक्ष्मजीवोंकीपहचानऔरवर्गीकरण/प्रयोगशाला मेंरोगजनकसुक्ष्मजीवोंकापरीक्षण/
2
पदनाम
बालविकासपरियोजनाअधिकारी/ सहायकपरियोजनाअधिकारी(महिला एवंबालविकासविभागएवंअन्य संबंधितविभाग)
सांईटिफिकऑफिसर (नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
माईक्रोबायोलाजिस्ट (नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
सीनियरसांईटिफिकअसिस्टेंट
(नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
29कम्पनीसचिव
1
25
26
27
30कार्यक्रमअधिकारी
28
क्र
31कल्याणनिरीक्षक/पर्यवेक्षक छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (8)
5
OL,BL,HH,D,LV,DW,MDY, AAV,LC,
HH,D,HH,OA,BL,OL, MDY,OAL,LV,DW,AAV,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
4
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
राज्यस्तर
राज्यस्तर
पदस्थजिला
कार्यस्थलकाविवरण
राज्यप्रबंधनइकाई कृषिविज्ञानकेन्द्रएवं संबंधितजिलेकेग्राम
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
संबंधितविषयकेविशेषज्ञ।
कार्यालयीनकार्याकेअतिरिक्तऔद्योगिकक्षेत्रोंमें स्थापितइकाईयोंकेनिरीक्षणकाकार्य।इन्हें पर्यवेक्षणनेतृत्वकरनाहोताहै।
पुरातत्वसंबंधितकार्यालयप्रबंधन
योजनाकेप्रचार-प्रसारसुनिश्चितकरनेहेतुप्रस्ताव
मानिटरिंग,निरीक्षणतथाकृषिएवंमृदासंरक्षणके संबंधमेंतकनीकीसहयोग
कार्यालयकेविपणनकक्षसेसंबंधितकार्योंमें कम्प्यूटरमेंकार्य,सामग्रयोंकीदरोंकेनिर्धारण काकार्यतथाई-टेडरिंगकाकार्य
कार्यालयीनकार्योकेनिष्पादनमेंकार्यक्रम समन्वयककोतकनीकीसहयोगप्रदानकरना, कृषकोंकीसमस्याओंकानिराकरणकरना,कृषकों केखेतोंमेंप्रायोगिककार्यकरना,जिला अनुविभाग,विकासखंडएवंलाभस्तरपरआयोजित होनेवोलेप्रशिक्षणमेंउपस्थितहोकरकृषकोंको मार्गदर्शनप्रदानकरना,आयोजितकिसानमेलेमें प्रशिक्षणदेना।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
कार्यालयीनकार्यकेसाथ-साथफिल्डकाकार्य (श्रमकानूनोंकेप्रवर्तनहेतु)
2
पदनाम
राज्यकार्यक्रमप्रबंधक/सहायकराज्य कार्यक्रमप्रबंधक 1
35प्रबंधक
39 क्र
33पर्यवेक्षणअधिकारी 3
32विषयवस्तुविशेषज्ञ
38श्रमपदाधिकारी
36प्रबंधकएम.आई.एस.
34पुरातत्वीयअधिकारी
37प्रचार-प्रसारअधिकारी छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 9) 5
LV,D,HH,OL,OA,DW, MDY,AAV,LC,SLD
D,HH,OA,OL,CP,LC,DW, AAV,ASD(M),SLD,MI,MD पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
D,HH,OA,BA,OAL,BI, DW,AAV,ASD(M),SLD,MI
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL,
BL,BLOA,DW,MDY,AAV,
LC,SLD,ASD(M)
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
4
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी कार्यालयएवंमैदानी
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विश्वविद्यालयकेकार्यालयीनकार्योकेनिषपादनमें लेखानियंत्रककोसम्पूर्णसहयोगप्रदानकरना, विभिन्नलेखाओंकापरीक्षणकरना।
सहायकभू-भौतिकीविद्/ सहायकभू-भौमिकीविद्सेसंबंधितकार्य
विश्वविद्यालयकेकार्यालयीनकार्योंकेनिषपादनमें
कुलसचिवमहोदयकेसामान्यनियंत्रणमें
स्थापना/शैक्षणिकसंबंधी/सम्पूर्णकार्योको
संपादितकरनातथाउच्चअधिकारीद्वारासौपेगये
अन्यकार्योकोकरना
परियोजनाओं/सेक्टरकीप्लनिंग,लेआउट,ड्राईग एवंडिजाइनिंगकाकार्यकियाजाताहै।यहकार्य अतिसूक्ष्मतासेकियाजाना।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विश्वविद्यालयकेकार्यालयीनकार्योंकेनिषपादन करना,विश्वविद्यालयकेसभीसंघटकमहाविद्यालयों मेंअध्यापनतथापरीक्षाकाएकसमानमानक तैयारकरनेमेंपरीक्षानियंत्रककोसहयोगप्रदान करना।
खनिजनमूनोंकारसायनिकविश्लेषणकरना, रसायनिकविशेलेषणरंग,गंधएवंदृष्टिआदिके प्रयोगसेपरीक्षणकरना,रसायनिकप्रयोगशालाओं मेंएसिडओवन,चिमनीआदिकीसहायतासे परीक्षणकरना।
2
पदनाम
सहायकवित्तअधिकारी/सहायक लेखानियंत्रक
सहायकयोजनाकार/वास्तुकार/ सहायकवास्तुविद
सहायकभू-भौतिकीविद्/सहायक भू-भौमिकीविद् 1
43
40रसायनज्ञ/सहायकरसानज्ञ
45
41
44सहायकनियत्रंकपरीक्षा
42सहायककुलसचिव
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (10)
5
LV,HH,D,OA,OL,OAL, SLD,DW,AAV,LC
LV,D,HH,OA,OL,OAL,LC, DW,AAV,SLD,
D,HH,OA,OL,CP,LC,DW, AAV,MDY,SLD,MI,MD
D,HH,OA,OL,CP,LC,DW, AAV,SLD,MI,MD
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
D,HH,OA,OL,CP,DW,AAV, SLD,
D,HH,OA,OL,CP,DW,AAV, SLD,
LV,HH,D,OA,OL,BL,OAL,LC, DW,AAV,SLD,
4
पुस्तकालय
कार्यालय
जिलास्तर
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
वाणिज्यकरसंबंधीप्रबंधनएवंपर्यावरण
सांख्यिकीआंकडोंकासंधारणएवंविशेषण
परियोजनाकेकार्योकानिषपादनअनुसंधानएवं पर्यवेक्षण।
सहायकभू-रसायनविद्सेसंबंधितकार्य
सहायकभू-जलवद/सहायकभू-विदसेसंबंधित
मशीनोंउपकरणोंकीदेख-रेखऔररखरखाव तकनीकीनिरीक्षणएवंपरीक्षणआदि।
बिजलीलाईनट्रान्सफार्मरकेबललाईनोंका नियमितनिरीक्षण,देख-रेखकरना
विश्वविघालयकीमहत्तवपूर्णयोजनाओं,बुलेटिनांए खबरोंकाप्रकाशनकरवाना,विभिन्नमीडियाओंके प्रतिनिधियोंकोजानकारीप्रदानकरनाइत्यादिकार्य
कार्यालयमेंएस्टिमेंट,ड्राईग,एवंडिजाईनका
परीक्षणतथाकार्यालयकेबाहरनिर्माणकार्योका
निरीक्षणकरना/परियोजनाकेकार्योंकानिषपादन
एवंपर्यवेक्षण।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
पुस्तकालयमेंपुस्तकोंकोसमुचितरखरखाव छात्र-छात्राओंकोशिक्षणकार्यएवंउच्चाधिकारियों केनिर्देशानुसारदेयअन्यकार्य
2
पदनाम
सांख्यिकीअधिकारी/सहायकसांख्यिकी अधिकारी
सहायकपुस्तकालयाध्यक्ष/सहायक ग्रंथपाल
सहायकभू-रसायनविद्
अनुसंधानअधिकारी/ सहायकअनुसंधानअधिकारी
सहायकभू-जलवद/सहायकभू-विदकार्य
(यांत्रिकी) सहायकअभियंता
1
53
48
49
क्र
52
54वाणिज्यिककरअधिकारी
55सूचनाएवंजनसंपर्कअधिकारी 46
50सहायकअभियंता(सिविल)
51सहायकअभियंता(विद्युत)
47 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (11) 5
OA,OL,BL,LV,HH,OAL, BLOA,D,DW,AAV,SLD,LC, MDY, पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
D,HH,OA,OL,LC,DW,AAV, SLD,MI,MD
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
4 कार्यालय
राज्यस्तर
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
विभागाध्यक्षकार्यालय, कोषालय,निगम,मंडल इत्यादि
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
कार्यालयप्रबंधन,प्रशासनिकएवंवित्तीयकार्योका संचालनएवंनियंत्रण। राज्यएवंजिलास्तरपरप्रभारकीयोजनाओंका पर्यवेक्षणएवंनिरीक्षणकियाजाताहै।इसकेलिए मुख्यालयमेंकार्यकरनेकेअतिरक्तिक्षेत्रका निरंतरभ्रमणआवश्यकहै।
विधिकमाप-विज्ञानअधिनियम,2009केतहत् कार्यसंपादन
वाष्पयंत्रोंकानिरीक्षणकरफिटनेसप्रमाण-पत्र
जारीकरनातीनिर्माणाधीनवाष्पयंत्रोंकाविभिन्न
चरणोंमेंनिरीक्षण
राजस्वसलाहकारहै।वहसंभागमेंअनुविभागीय अधिकारीकेसमकक्षस्थितिरखताहै।वहसभी राजस्वनिर्धारणकेलिएजिम्मेदारहै।सिचाई अधिनियमकेअंतर्गतमामलोंकाविचारणकरनेके लिएमजिस्ट्रेटकेरुपमें।
वित्तीयबिन्दुओंकेपरीक्षण,भौतिकरुपमेंप्रस्तुत अभिलेखोंकाअनुशीलन,लेखांकनएवंअंकेक्षण, रोडबी,जर्नलतथाअन्यरिकार्डोमेंउचित प्रविष्टियोंकेलिएबिलों,रसीदोंऔरभुगतानआदि कीसंवीक्षाएवंनस्तियोंमेंवित्तीयअभिमतदेने संबंधीकार्य
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
नहरप्रतिसमाहर्ता
छ.ग.राज्यवित्तसेवाअधिकारी/ लेखाअधिकारी/प्रशासकीयसहवित्त अधिकारी सहायकप्रबंधक(वित्त)
सहायकसंचालक(संकायसदस्य) (समाजकल्याण)
59
1
56सलाहकार
57
61 क्र
58वाष्पयंत्रनिरीक्षक
60सहायकनियत्रंकविधिकमाप-विज्ञान छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 12)
5
AAV,SLD,DW
OA,OL,B,BL,LV,HH,OAL, BLOA,D,DW,AAV,SLD,LC, MDY,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OL,OAL,OA,BL,HH,LV,DW, MDY,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,BL,DW, AAV,SLD,MDY,LC
LV,D,HH,OA,DW,AAV, SLD,LC
B,LV,HH,OA,OL,BL,BA, OAL,BLOA,DW,AAV,SLD, LC,MDY
4
विद्यालय विद्यालय
विद्यालय
मैदानीकार्य
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
दिव्यांगमहाविद्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विद्यालय चिकित्साऔरशल्यक्रिया/पशुस्वास्थ्यऔर देखभालआदि
विद्यालय
शैक्षणिकपाठ्यक्रमकेआधारपरअध्यापन, अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदानकरनातथा परीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादन करना।
विभागीयनीतियोंऔरयोजनाओंका क्रियान्वयन/विकासपरियोजनाओंकामुल्यांकन आदि शिक्षणसंस्थाकेप्रतिपूर्णरूपेणप्रतिबद्धहोकर कार्यकरनातथासंस्थाऔरविद्यार्थियोंकेप्रति शिक्षकीयउत्तरदायित्वोंकानिवर्हनकरना।
राज्यएवंजिलास्तरपरखेलकार्यक्रमोंका
आयोजन/खेलप्रतियोगिताओंऔरप्रशिक्षणशिविरों
कीयोजनाबनाना/युवायोजनाओंकासंचालन/
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
व्याख्याता(भाषाएवंकलासमुह)(स्कूल शिक्षा)
प्रशासक/खेलअधिकारी/युवाकल्याण
अधिकारी/क्रीड़ाअधिकारी/पी.टी.आई.
/व्यायामशिक्षक
मुख्यकार्यपालनअधिकारी (जनपदपंचायत)
सहायकप्राध्यापक, (हिन्दी/कलासंकाय) (समाजकल्याण)
1
66 व्याख्याता(विज्ञान/गणित/वाणिज्य/ समुह)(स्कूलशिक्षा)
68
65
क्र
64
62
63व्याख्याता(दृ.श्र.बा.विद्या.)
67पशुचिकित्सासहायकशल्यज्ञ छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
5
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M) 4
कार्यालय
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी कार्यस्थलकाविवरण
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
विभिन्नविभागोंऔरशाखाओंकेदस्तावेजोंका पंजीकरणऔरसंग्रहआदि
नगरपालिककेसभीविभागोंऔरशाखाओंका प्रबंधन/नगरपालिकाराजस्वकरऔरशुल्कका संग्रहऔरप्रबंधनआदि
208( 13)
OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL, BLOA,D,DW,MDY,AAV,LC, SLD,ASD(M)
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
LV,HH,OA,OL,OAL,SLD, DW,AAV,LC
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
B,LV,D,HH,OL,OA,OAL, BL,BLOA,DW,MDY,AAV, LC,SLD,ASD(M)
कार्यालय
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
प्रशासनिककार्य
लाभार्थियोंकाचयनऔरसहायताप्रशिक्षणऔर जागरूकताआदि
कानूनीसलाहऔरमर्गदर्शन/कानूनीदस्तावेज तैयारकरनाआदि
प्रेसविज्ञप्तितैयारकरनाऔरमिडियाकोउपलब्ध
कराना/जागरूकताअभियान/प्रेसकान्फ्रेंसऔर
इवेन्टकासंचालनआदि
नगरनिगमयाशहरीविकासपरियोजनाओंकेलिए निवेशऔरबजटयोजनामेंसहायता/नगरनिगम कीकरवसूली,शुल्ककासंग्रहऔरप्रबंधनआदि द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
जिलापंजीयक/ सहायकपंजीयक
सहायकनगरनिवेशक(नगरीयप्रशासन एवंविकासविभाग) मुख्यनगरपालिकाअधिकारी"खवर्ग" (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
1
70
71 69
क्र
रोगनिगरानीऔररोकथाम/स्वास्थ्यकार्यक्रमोंका क्रियान्वयन
सहायकस्वास्थ्यअधिकारी
समाजकल्याणअधिकारी(नगरीय प्रशासनएवंविकासविभाग)
विधिअधिकारी/सहायकलोक अभियोजनअधिकारी
(नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
72जनसम्पर्कअधिकारी
73
74
75 76प्रशासनिकअधिकारी/सहायकप्रबंधक छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (14)
5
HH,Dw,MDy,AAV,LC OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL, BLOA,D,DW,MDY,AAV,LC, SLDASD(M)
OL,OA,BL,LC,DW,SLD,AAV
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण कार्यालय/मैदानीकार्य
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
चिकित्साकार्य
विभागीयकार्यकलापों/योजनाओंकासंपादन, निरीक्षणएवंपर्यवेक्षण।
अकादमिकतथाविशेषज्ञस्तरकाकार्यहै।इसमें संग्रहालयकेअंदरतथाराज्यकेभिन्न-भिन्न स्मारकस्थलमेंभ्रमणकर,सर्वेक्षणकरअध्ययन/ सर्वेक्षण/उत्खनन/रिपोर्टलेखनतथाजीर्ण स्मारकोंकासंरक्षणकियाजाताहै।समय-समय परसीलनिरीक्षणआवश्यकहोताहै। द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
आयुर्वेदिक/होम्योपैथिक/यूनानी चिकित्सक
रोजगारअधिकारी (तकनीकीशिक्षा)
1
78
77
क्र
79पुरातत्ववेत्ता
HH,Dw,MDy,AAV,LC HH,Dw,MDy,AAV,LC
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण
अकादमिकतथाविशेषज्ञस्तरकाकार्यहै।इसमें अभिलेखागारकेअंदरतथाराज्यकेभिन्न-भिन्न अभिलेखागार/कार्यालयमेंभ्रमणकर,ऐतिहासिक अभिलेखोंकासर्वेक्षणअध्ययन/संग्रहण/संधारण /रिपोर्टलेखनसंरक्षणकियाजाताहै।
अकादमिकतथाविशेषज्ञस्तरकाकार्यहै।इसमें संग्रहालयकेअंदरतथाराज्यकेभिन्न-भिन्न स्मारकस्थलमेंभ्रमणकर,सर्वेक्षणकरअध्ययन/ सर्वेक्षण/प्रदर्शन/रिपोर्टलेखनतथासंग्रहालय कीकलावस्तुओंकासंरक्षणकियाजाताहै। समय-समयपरसीलनिरीक्षणआवश्यकहोताहै।
81संग्रहाध्यक्ष 80पुरालेखवेत्ता छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 15) 5
HH,Dw,MDy,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
राज्यसंरक्षितस्मारकोंएवंउत्खननस्थलोंमेंस्थित प्राचीनधरोहरकलाकृतिएवंपुरावशेषोंकेभोतिक संरक्षणकाकार्य।
द्वितीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
संरक्षणअधिकारी
1
क्र
82
CATEGORYABBREVIATIONSUSED:B=Blind,LV=LowVision,D=Deaf,HHHardofHearing,OA=OneArm,OL=OneLeg,SD=SpinalDeformity,SI-SpinalInjury, BA=BothArms,BL=BothLeg,OALOneArmandOneLeg,BLOA=BothLeg&OneArm,BLA=BothLegsArms,CP=CerebralPalsy,LC=LeprosyCured,Dw=Dwarfism, AAV=AcidAttackVictims,MDy=MuscularDystrophy,ASD=AutismSpectrumDisorder(M=Mild,MoD=Moderate),ID=IntellectualDisability,SLD=SpecificLearning Disability,MI=MentalIllness,MD=MultipleDisabilities छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (16)
5
OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OL,LC,LV,MDY,DW,AAV
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,BL,B,LV,HH,OAL, BLOA,D,DW,AAV,SLD,LC, MDY,MI
LV,OA,OL,DW,HH,AAV,LC
OA,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
OA,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
4
विद्यालय
कार्यालयएवंप्रक्षेत्र
कार्यस्थलकाविवरण
मैदानी,पहाडीएवं
दूरस्थक्षेत्र
मैदानी,पहाडीएवं
दूरस्थक्षेत्र
मैदानीएवंकार्यालय
मैदानीएवंकार्यालय
मैदानीएवंकार्यालय
कार्यालयमेंशीघ्रलेखन एवंटंकणकार्य
उपस्वास्थ्यकेन्द्रएवं क्षेत्रभम्रण
3
करना
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
उचितमूल्यदुकानोंकानिरीक्षणकरना
खदानोंकाएसेसमेंटएवंखदानक्षेत्रकादौरा
दिव्यांगजनोंहेतुशिविरकाआयोजन,दिव्यांगजनोंका चिन्हांकन,प्रमाणीकरणआदि
विभिन्नश्रेणीकेदिव्यांगछात्र-छात्राओंकोअध्यापन
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विश्वविघालयकेअंतर्गतसंचालितविभिन्नप्रेक्षेत्रोंमेंहोरहे अनुसांधानकार्योंमेंसहयोगदेना,फसलकानिरीक्षणकरना
दिव्यांगजनोंहेतुतकनीकीविशेषज्ञकीमददसेकैलीपर्सतैयार
श्रवणयंत्रनिर्माणहेतुकानकेनामकाढांचातैयारकरना।
टंकणकार्य,शीघ्रलेखनकाकार्य,नस्तियोंकारख-रखाव, लाना,लेजाना,नस्तीकोपढ़नालिखनाआदि
उपस्वास्थ्यकेन्द्रमेंमरीजोंकाप्राथमिकउपचारएवंआसपास केग्रामोंमेंचिकित्सासेसंबंधितराष्ट्रीयकार्यक्रमोंकी जानकारीसंग्रहितकरनाएवंसंधारणकरना
2
पदनाम
प्रचारक
खनिजनिरीक्षक
एम.पी.डब्ल्यूपुरुषएवंमहिला
एकीकृतशिक्षक (समाजकल्याण)
क्षेत्रविस्तारअधिकारी
बहुउददेशीयपुनर्वाससहायक तकनीकी
ईअरमोल्डटेकनिशियन
बहुउददेशीयपुनर्वाससहायक
शीघ्रलेखक/स्टेनो/आशुलिपिक
खाद्यनिरीक्षक/सहायकखाद्य अधिकारी
1
6
3
5
8
1
4
7
2
9
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208( 17) 5
OA,OL,OAL,BL,B,LV HH,D,DW,MDY,AAV,LC
OL,BL,HH,LV,DW,MDY, AAV
OL,BL,LV,HH,B,D,DW, MDY,SLD,AAV,LC,CP,MI
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,BL,B,LV,HH, D,DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,OAL,BL,B,LV,HH, D,DW,MDY,AAV,LC
OA,HH,OL,ASD(M),MI,LV, SLD,DW,AAV,LC
OA,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
OL,LV,HH,D,DW,MDY,SLD ,AAV,LC
शाला
4
कार्यालय
कार्यालय
ब्रेलप्रेस
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
मैदानीएवंकार्यालय
मैदानीएवंकार्यालय
3
प्रयोगशालासंबंधीप्रशिक्षणकार्य।
कर्मशालासंबंधीप्रशिक्षणकार्य।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
ब्रेलमशीनहेतुप्लेटतैयारकीजातीहै।
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
सांख्यिकीकार्य,टंकणकार्य,नस्तीयोंकारख-रखाव,लानाले जाना,नस्तीकोपढ़ना-लिखनाआदिकार्य।
विकासयोजनासंबंधीकार्यएवंअन्यकार्यालयीनकार्यएवं सर्वेकाकार्य।
समस्तप्रकारकेकार्यालयकेस्थायीअभिलेखोंकाव्यवस्थित बाईडिंगकाकार्य।
छात्र-छात्राओं,अंतःवासियोंकोविभिन्नविधाओं/कलाओंजैसे ड्राइंग,पेंटिग,कम्प्यूटर,बुकबाइंडिंगआदिकेसंबंधमेंकार्य करनेहेतुप्रशिक्षितकरना।
मिटटीएवंजलकेनमूनोंकेलिएमहत्तवपूर्णपरीक्षण।सिंचाई निरीक्षकअमीनोंअनुभागअधिकारी/उपअभियंताकेसिचाई राजस्वकार्यएवंउसकेप्रभारकेकार्यकेरखरखावके सामान्यसर्वेक्षणकेलिएभीजिम्मेदारहै।राजस्वविषयोंमें वहनहरडिप्टीकलेक्टरकेअधीनस्थहै।अन्यमामलोंमेंजल वितरणकोसम्मिलितकरतेहुएवहविभागीयअधिकारीके अधीनहै।
2
पदनाम
बाईडंर
कर्मशालाप्रशिक्षक
कनिष्ठप्रशिक्षक बहुउददेशीयप्रशिक्षक
निष्ठभू-मापक
ब्रेलट्रासकायवर
संगणक/प्रगतिसहायक
संगणक/कम्प्यूटरआपरेटर/ डाटाएन्ट्रीआपरेटर
बांधनिरीक्षक/अनुसंधान सहायक/सिचाईनिरीक्षक
1
11
12
10
13
14
16
17
15
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (18)
5
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,LV,HH,DW, MDY,AAV,D
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय
मैदानीकार्य
कार्यस्थलकाविवरण
मैदानीस्तरपरप्रक्रिया केन्द्रोमें 3 माइकोस्कोपिंग
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
OL,HH,LV,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
HH,OA,OL,CP,DW,AAV, SLD,MI
HH,OA,OL,CP,DW,AAV, SLD,MI
LV,HH,OA,OL,LC,DW,AAV ,SLD,MI
OA,OL,OAL,BL,LV,HH,DW ,MDY,AAV
कार्यालय
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
जिलाकेगोदाम/प्रदाय केन्द्रोमें
निराकरणकरना,
देख-रेखकरना
सभीअंगोंकाथेरेपी
कार्यालयीनकार्योंकेनिष्पादनमेंकार्यक्रमसमन्वयकको तकनीकीसहयोगप्रदानकरना,कृषकोंकीसमस्याओंका निगमकेउपार्जनकेन्द्रोंकेगोदामोंमेंगुणवताअनुसार चावल/ग्रेहू/मक्काउपार्जनकरनाएवंसमय-समय
कार्यालयमेंलिपकीयकार्य,पत्राचारभंडारगृहशाखाओंपर स्कंधलेखासंबंधीकार्य।
उत्पादनसहायककोसंपादितकियेजानेवालेकार्योंमेंसतत सहयोगप्रदानकरना,बीजलोडिंग/अनलोंडिंगकराना। ग्रेनेजकार्यजेसेसीडककूनकाचयन,तितलियोंकापेअरिंग तथाडिपेआरिंग,अंडेदेनेकेलिएमादातितलियोंरखना,
2
पदनाम
कनिष्ठरेशमनिरीक्षक
कनिष्ठलेखापरीक्षक/ सहायकवर्ग-3/ कोषालयलिपिकसेवा
कनिष्ठउत्पादनसहायक
कनिष्ठसहायक/लिपिक/
18
19
1
20 क्र
मशीनोंउपकरणोंकीदेख-रेखऔररखरखावतकनीकी निरीक्षणएवंपरीक्षणआदि।
कार्यालयमेंएसिटमेंट,ड्राईग,एवंडिजाईनकापरीक्षणतथा कार्यालयकेबाहरनिर्माणकार्योकानिरीक्षण करना/परियोजनाकेकार्योंकानिषपादनएवंपर्यवेंक्षण।
बिजलीलाईनट्रान्सफार्मरकेबललाईनोंकानियमितनिरीक्षण,
कार्यक्रमसहायक उपअभियंता(सिविल)
उपअभियंता(विद्युत)
उपअभियंता(यांत्रिकी)
कनिष्ठतकनीकीसहायक
कनिष्ठआक्युपेशनलथेरापिस्ट
24 25
22
23
24
21
26 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208( 19) 5
OL,HH,AAV,DW,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,OL,DW,AAV,SLD,MI
OA,LV,HH,OL,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD DW,AAV,LC
OL,HH,SLD,ASD(M),DW, AAV,LC
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
LV,HH,OL,LC,DW,AAV, SLD,MI
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
LV,HH,SLD,ASD(M),AAV,LC
4 मैदानी
स्कूल
संग्रहालय
कार्यालय
कार्यालय
चिकित्सामें
कार्यालय/भवन
कार्यालय/भवन
वक्रशापएवंबाहर
संग्रहालयोंमेंगाईड करनेकाकार्य
कार्यस्थलकाविवरण
कारखानाएवंमैदानी कार्य। 3
करना
संग्रहालयसेसंबंधित
तकनीकीप्रकारकाकार्यहै
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
दृष्टिबाधितोंहेतुब्रेललिपिमशीनकासंचालन
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
कंपनीकेचिकित्सालयमेंई.सी.जी.विभागमेंसहायक
दिव्यांगजनोंकोप्रशिक्षणकेमाध्यमसेगतिशीलतामेंवृद्धि
सिविल/मेकेनिकलइंजीनियरिंगकेछात्रोंकोभवनोंएवं
निर्धारितसमयानुसारमेकेनिकलसंयंत्रोंकासंधारणकार्य संपादितकरना,आवश्यककलपुर्जोंकोकार्यस्थलतकले जानाएवंसुधारकरना। कार्यालयमेंइकाईयोंसेराशिप्राप्तकरना,पावतीदेना,लेखा संधारणकाकार्य।
मशीनोंकीड्राइंगबनानाएवंप्रशिक्षितकरना।निर्माणविभागों मेंतकनीकीशाखामेंकार्यसम्पादन।
मशीनों/तकनीकीउपकरणोंकीदेखरेख/निरीक्षण, विद्युत/यांत्रिकीइंजीनियरिंगकेछात्रोंकोभवनोंएवंमशीनों कीड्राईंगबनानाएवंप्रशिक्षितकरनानिर्माणविभागोंमें तकनीकीशाखामेंकार्यसम्पादन।
मशीनोंकेरख-रखाव,संचालनसुरक्षातथालॉगबुकपूर्णकरना
फैक्ट्रीसेलिएगएसेम्पलकीजांच/सुरक्षामानकोकापालन टेस्टरिर्पोटतैयारकराना
2
पदनाम केमिस्ट कैशियर
मशीनमेन
मैकेनिक/डिंलर
मार्गदर्शक/गाईड
मशीनऑपरेटर
मोबिलिटीप्रशिक्षक
अनुरेखक/मुख्य
मोल्डर/सेल्समेन
ई.सी.जी.टेक्निशियन
मानचित्रकार(सिविल)/ रिटेचर/पेस्टर/ड्रेसर
(विद्युत/यांत्रिकी)
अनुरेखक/मानचित्रकार/ सहायकमानचित्रकार
मानचित्रकार/मानचित्रकार/सहायक
36
32
34
37 27
28 29 30
33
31
35 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 20)
5
LV,LC,HH,DW,MDY,AAV
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,BL OAL,BLOA,HH,D,LV,DW ,MDY,SLD,AAV,LC,CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC CP
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
HH,OA,OL,BL,DW,AAV, ASD(M),SLD,MI OA,OL,OAL,BL,B,LV,OAL, D,BLOA,HH,DW,MDY,SLD, AAV,LC,CP,ΜΙ
OA,OL,BL,B,LV,OAL,BLOA
,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC
CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,D,DW,MDY,SLD,AAV, LC,CP,MI
4
विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय
मुख्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
3
शैक्षणिककार्य।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
मंदबुद्विछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
श्रवणबाधितछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य। तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
टंकणकार्य,नस्तियोंकारख-रखाव,लाना,लेजाना,नस्ती कोपढ़नालिखनाआदि
2
पदनाम रिकार्डकीपर
शिक्षक/शिक्षिका (समाजकल्याण)
शिक्षक (मंदबुद्धिबाधितार्थ)
शिक्षक(श्रवणबाधितार्थ) 1 38
39
41
40
विद्यालय विद्यालय
राज्यस्तर
मुख्यालय/मैदानी
कार्यालयएवंमैदानी दिव्यांगछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
भू-रसायनज्ञसहायकसेसंबंधितकार्य दृष्टिबाधितछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
विधिकमाप-विज्ञानअधिनियम,2009केतहत्कार्यसंपादन
ई-पंचायतसेसंबंधितकार्य,जनपदपंचायतएवंजिला पंचायतसेजानकारीसंकलितकरई-पंचायतपोर्टलपर उपलोडकियाजाताहै।कम्प्यूटरकीजानकारीआवश्यकहै तथाक्षेत्रमेंभ्रमणभीकियाजाताहै।
विशेषशिक्षक
निरीक्षकविधिक मापविज्ञान शिक्षक(दृष्टिबाधितार्थ)
भू-रसायनज्ञसहायक
जिलापरियोजनाप्रबंधक (ई-पंचायत)
42
43
44
46
45 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208( 21) 5
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC,D
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
LV,HH,OA,OL,DW,AAV, ASD(M),SLD,MI
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
HH,DW,SLD,ASD(M),AAV,LC OA,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
OA,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
4
कार्यालयीनकार्य
मुख्यालय/मैदानी
मुख्यालय/मैदानी
मुख्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालय/भवन/लैब/ वक्रशाप
कार्यालय/संस्था/औघो गकक्षेत्र
3
संबंधितकार्य
फिटिंग,मरम्मतआदिकार्य
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
दिव्यांगजनोंहेतुशिविरकाआयोजन,दिव्यांगजनोंका चिन्हांकन,प्रमाणीकरणआदि
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
लेबमेंप्राप्तसामग्रीकानिरीक्षणकार्यमेंसहायता
खराबीकीसूचनाप्राप्तहोनेपरतत्कालउपस्थितहोकन मशीनसुधारकरचालूकरानाहोताहै।
दस्तावेजोंकीप्रतिलिपिकरण,सूचीकरण,फीसलेना,पजीयन
अधिकारीकीअनुपस्थितिमेंउपपंजीयककेसमस्तदायित्वों
कानिर्वहनकरना
फिल्टरप्लांटएवंइटेकवेलमेंमशीनोंकासंचालन,फिल्टर प्लांटएवंइटेकवेलमेंचढ़ना-उतरना।
भू-गर्भसहायक/भूसहायक/भू-जलविदसहायकसे
विकासखंड/परियोजनास्तरपरआंगनबाडीकेन्द्रोंका निरीक्षणकरना,आंगनबाडीकार्यकताओंकामार्गदर्शनकरना, बैठकलेना,प्रतिवेदनतैयारकरना,विभागीयकार्यक्रमोंमेंको सेकटरस्तरपरक्रियान्वयन।
राज्यमेंजिलास्तरीयएवंराज्यकेबाहरस्थितपर्यटनसूचना केन्द्रोमेंराज्यकेपर्यटनमंडलकेप्रतिनिधिकेरुपमेंकार्य करना।
2
पदनाम
प्रयोगशालाप्रबंधक
पंजीयनलिपिक
प्लंबर/फिटर
प्लांटआपरेटर
पुनर्वाससहायक
पर्यटनअधिकारी
पर्यवेक्षक (महिलाबालविकास)
भू-गर्भसहायक/भू सहायक/भू-जलविदसहायक
पम्पऑपरेटर-1/हैंडपम्प तकनीशियन/पम्पसहायक/पम्प अडेंड
1
48
50
53
54
55 47
51
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (22)
5
OL,HH,AAV,DW,LC
LV,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,BL,B,LV,HH, D,DW,SLD,ASD(M),MDY, AAV,LC
OA,OL,OAL,BL,B,LV,HH
BLOA,DW,MDY,ASD(M),SLD
,AAV,LC,CP,MI
OA,OL,BL,OAL,BLOA,HH, D,LV,DW,MDY,SLD,AAV, LC,CP,MI
OA,OL,BL,OAL,HH,LV,SLD ,DW,AAV,LC OA,OL,BL,B,LV,OAL,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC CP,MI
4
चिकित्सालय
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
शैक्षणिककार्य।
शैक्षणिककार्य।
शैक्षणिककार्य।
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
3
कम्प्यूटरपरकार्य
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
दिव्यांगजनोंहेतुकृत्रिमअंग/उपकरणोंकोनिर्माण
प्रशिक्षणसंबंधितप्रस्तावतैयारकरना,प्रशिक्षणआयोजित करना।दिशा-निर्देशतैयारकरना दृष्टिबाधितछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
श्रवणबाधितछात्र-छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
स्थलपरचलरहेंनिर्माणकार्योंकादेखरेखकरना।
शिकायतोंकीस्थलपरजांच,जाचंप्रतिवेदनप्रस्तुतकरना। राज्यएवंजनपदस्तरपरजानकारीकाप्रेषण
दिव्यांगजनोंहेतुब्रेललिपिसेसंबंधिततैयारपुस्तिकामेंटंकण
वृटि/चूकसुधारकार्य।
चिकत्सककेनिर्देशोंपरमरीजोंकाएक्स-रेसोनोग्राफीव एम.आर.आईमशीनकासंचालन
अंतवासीसामान्य/दिव्यांगबच्चोंकोविभिन्न विधाओं/कलाओं,कम्प्यूटर,ड्राईग,पेंटिगकटिंगटेलरिंगआदि केसंबंधमेंप्रशिक्षण।
2
पदनाम
प्रास्थेटिस्ट
प्रुफरीडर
समन्वयकप्रशिक्षक
समन्वयक/सहायकसमन्वयक (शिकायतनिवारण)
समयपाल/कार्यसहायक(नगरीय प्रशासनएवंविकासविभाग)
प्रशिक्षितउच्चवर्गशिक्षक(दृष्टि बाधितार्थ)
रेडियोग्राफर/रेडियोलॉजी एक्सरेतकनीशियन/इमेजिंग तकनीशियन
प्रशिक्षितउच्चवर्गशिक्षक(श्रवण बाधितार्थ)
संचारसहायकग्रेड-3/सूचना सहायकग्रेड-2/संदेशवाहक
प्रशिक्षण(सुधारात्मकसेवा/दिव्यांग कल्याण
1
63
56
57
60
62
58 59
61
64
65 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 23) 5
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OL,BL,HH,LV,DW,MDY, AAV पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,BL,LV,HH,DW ,MDY,AAV
OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL BLOA,DW,MDY,AAV,LC,SLD ,CP,ASD(M)
BL,OL,HH,D,MDY,MI,LV, DW,AAV
4
मैदानी
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
जिलास्तर
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
जिलाहाथकरघा कार्यालय
जिला/जनपदस्तर
जिला/जनपदस्तर
3
काकार्य कासत्यापन
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
आय-व्ययएवंबजटसंबंधितकार्य।
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
ग्रामीणविकासकेकार्यक्रमोंकाक्षेत्रमेंक्रियान्वयनकरना
शिकायतोंकीस्थलपरजांच,जाचंप्रतिवेदनप्रस्तुतकरना। राज्यएवंजनपदस्तरपरजानकारीकाप्रेषण
मैदानीक्षेत्रोंमेंबुनकरसहकारीसमितियोंमेंयोजनाओंका क्रियान्वयनकराना,समितिकेअभिलेखोंकानिरीक्षण
कार्यालयकेविभिन्नआंकडोंकीडाटाएंट्रीतथाएम.आई. एस,कम्प्यूटरप्रोग्रामिंगकाकार्य
मैदानीकार्य/औद्योगिकईकाईयोंकानिरीक्षणसंचालनालयमें कार्यालयीनकार्य
प्राप्तप्राक्कलनोंकापरीक्षणएवंकार्योकानिरीक्षणमूल्यांकन
कार्यालयकेविपणनकक्षसेसंबंधितकार्योंमेंकम्प्यूटरमें कार्य,सामग्रयोंकीदरोंकेनिर्धारणकाकार्यतथाई-टेडरिंग
समस्तविधिकप्रकरणोंपरविधिकसलाहदेना,विश्वविघालय केविरुद्धमाननीयन्यायालयमेंदायरयाचिकाओंपरअधिवक्ता एवंप्रभारीअधिकारीबनायेजानेहेतुकार्यवाहीकरना, विश्वविघालयकापक्षतैयारकरनातथाउच्चअधिकारीद्वारा सौपेगयेअन्यकार्योकोसंपादितकरना।
2
पदनाम
समन्वयकतकनीकी
सहायकप्रबंधकउघोग
समन्वयक(वित्तसेवाएं)
सहायककम्प्यूटरप्रोग्रामर
सहायकनिरीक्षकहाथकरघा
सहायक(शिकायतनिवारण)
सहायकविधिअधिकारी/विधि सहायक
सहायकप्रबंधकएम.आईएस.
सहायकविस्तारविकासअधिकारी
72
1
67
73
70
74
66
69
68
71 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (24)
5
LV,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,SLD,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,LV,HH,D,BL,
DW,MDY,AAV,LC,ASD(M),
SLD,MI
OL,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
OL,HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
4
मैदानीकार्य
पूर्णजिला
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कार्यालयएवंमैदानी
स्मारक,संग्रहालय, पुरातत्वस्थल
कार्यालय/महाविद्यालय
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
शासकीयकार्यक्रमोंकाफोटाकव्हरेजकरना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
संस्थानकेग्रंथालयकारख-रखावएवंप्रशिक्षणाथियोंको
संबंधितविषयोंसेसंबंधितपुस्तकेउपलब्धकराना।
कार्यालयीनकार्यकेसाथ-साथफिल्डकाकार्य(श्रमकानूनों केप्रवर्तनहेतु)
भौतिकरुपसेसंधारितअभिलेखों/दस्तावेजोंआदिका अनुशीलनआंकडोंकाविश्लेषणएवंसांख्यिकीयआंकाडोका प्रस्तुतीकरणसंबंधीकार्य
संग्रहालयऔरराज्यकेस्मारकस्थलोंमेंरसायनीकरण उपचारकाकार्यहै।जिसमेंसर्वेक्षणमापजोखनक्शाबनाना ब्लूप्रंटितेयारकरनारख-रखावऔरतकनीकीजानकारी एकत्रकरनाहोताहै/डेयरीसंबंधीकार्य
भूमिएवंजलसंरक्षणसंबंधीकार्योकेलिएस्थलचयनकर भूमिकासर्वेकार्यकरना,जिसकेआधारपरविभिन्नसंरचना (स्टापडेम,तालाब,मेढबंधान,जलसंरक्षणहेतुसंरचना)का नियमानुसार/मापदंडअनुसारनिर्माणकरना।
2
पदनाम
सर्वेयर
सहायकश्रमपदाधिकारी
सहायकसांख्यिकीअधिकारी
सहायकग्रंथपाल/लाईबेरियन/
ग्रंथपाललिपिक
सहायकरसायनज्ञ/डेयरीकेमिस्ट
सहायकछायाचित्रकार/फोटाग्राफर
1
78
75
80
77
79
क्र
76 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 25) 5
LV,OL,DW,HH,AAV,LC
OL,OA,BL,HH,LV,OAL, BLOA,DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,LV,MDY,HH,OL,SLD, DW,AAV,LC
4
चिकित्सालय
मंडल
मैदानीकार्य
कार्यालयएवंप्रक्षेत्र
कार्यस्थलकाविवरण
मुख्यालय/जनसम्पक्र विभाग
जिलाएवंतहसीलमें
स्थितउपपंजीयक
कार्यालय
राज्यकेअन्यजिले, राजयकेबाहरस्थित पर्यटनसूचनाकेनद्रएवं
3
चिकित्सालयमेंमरीजोंकीपट्टीबांधना।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विश्वविघालयकेअंतर्गतसंचालितविभिन्नप्रक्षेत्रोंमेंहोरहे अनुसंधानकार्योमेंसहयोगदेना,फसलोंकानिरीक्षणकरना, फसलोंकोकीटसेबजाना,प्रक्षेत्रमेंमजदूरोंकापर्यवेक्षण करनाएवंउच्चअधिकारीद्वारासौपेगयेअन्यकार्य।
पंजीयनविभागकेरजिस्ट्रीकरणअधिनियमकेअंतर्गतसंपत्ति
केअंतरणविलेखोंइत्यादिकापंजीयनकरना।
आडिटकरनापंचायतसंचालनालयतीजिलाकार्यालयग्राम पंचायतोंकाभ्रमणकरआडिटकार्यसम्पन्नकियाजाताहै।
राज्यमेंजिलास्तरीयएवंराज्यकेबाहरस्थितपर्यटनसूचना केन्द्रोमेंराज्यकेपर्यटनमंडलकेप्रतिनिधिकेरुपमेंकार्य करना।वहपर्यटकोंकाचाहीगईपर्यटनसयंबंधीजानकारी यात्राओंसेसंबंधितमार्गदर्शननयेपर्यटनस्थलोंकापरीक्षण आदिकरकेमुख्यलायकोप्रेषितकरतेहै।साळाहीसंचालित होटलमोटलमेंआवासएवंटूरपैकेजआदिकीऑनलाईन एवंऑफलाईनबुकिंगकरतेहै/जनसम्पक्रकार्य
2
पदनाम
ड्रेसर
उपपंजीयक
विस्तारअधिकारी
उपअंकेक्षक/जयेष्ठ संपरीक्षक/अंकेक्षक/ कनिष्ठसंपरीक्षक
सूचनासहायक/सहायकसूचना अधिकारी
कृषिविस्तारअधिकारी/वरिष्ठ कृषिविकासअधिकारी/कृषि सहाक/क्षेत्रविस्तार अधिकारी/वरिष्ठउद्यानविकास अधिकारी/उद्यानविकास अधिकारी/ग्रामीणउद्यानिकी विस्तारअधिकारी/ग्रामीणकृषि
1
84
85
81
82 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 26)
5
OL,OA,BL,HH,LV,OAL, BLOA,DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW AAV,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,D,OAL,BL,LV,ΗΗ DW,MDY,AAV,LC,SLD,ASD(M)
4
कार्यालय
कार्यालय/भवन
कार्यस्थलकाविवरण
कारखानाएवंमैदानी कार्य। 3
वित्तविभागसेसंबंधित
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
बीजव्यवस्थाहेतुपंजीकृतकृषकोंकेप्रेक्षेत्रमेंउत्पादन कार्यक्रमलियाजाताहैएवंफसलतैयारहोतेतकतकनीकी देखरेखमेंतकनीकीदलकेसाथभागीदारनिर्वहनकरना।
अंतवासीसामान्य/दिव्यांगबच्चोंकोविभिन्न विधाओं/कलाओं,कम्प्यूटर,ड्राईग,पेंटिगकटिंगटेलरिंगआदि केसंबंधमेंप्रशिक्षण।
2
पदनाम
व्यवसायिकशिक्षक
वरिष्ठउत्पादनसहायक
87
1
क्र
86छ.ग.अधीनस्थलेखासेवाअधिकारी
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
OL,HH,SLD,DW,AAV,LC,D, ASD(M)
OL,HH,D,SLD,MI,LV,DW, AAV,LC
छात्रावास
कार्यालयीनकार्य
मुख्यालय/मैदानी
उत्पादनकंपनीके विद्युतगृह
विद्युतसंबंधीसमस्तकार्योकासंपादनकरनाएवंउच्च अधिकारीद्वारासौपेगयेअन्यकार्योकोसंपादितकरना।
विभिन्नआयोजनों/उत्सव/मेला/महोत्सवों,राज्यके स्मारक/उत्खननस्थलोंमेंफोटोग्राफीतथाडाक्यूमेंटेंशनकरने काकार्य।
ड्राइंगकेअनुसारमैटेलिकस्ट्रक्चरतैयारकरनाअलग-अलग प्रकारकेइलेक्ट्रीकआक्रवेल्डिंगहेतु।
विस्तुतरेखाचित्रतथाड्राफटमेन,सिविलइंजीनियरअथवा स्वंयकीसहायतासेलागतअनुमानतैयारकरनाऔरउन्हें अपनेग्राहकअथवासंबंधितप्राधिकरणसेअनुमोदितकराना। कार्यस्थलपरआवश्यकसामग्रीकीव्यवस्थाकरना।प्रगतिके प्रत्येकचरणपरविनिर्देशनकेअनुसारकार्यकासहीनिष्पादन सुनिश्चितकरना।कार्यस्थलकेनिरीक्षणतैयारीकेलिये निरीक्षणद्वारालीगईमापोंऔरबिलोंकेभुगतान
वीडियोग्राफर कार्य वेल्डर वरिष्ठतकनीकीसहायक
वायरमेन/इलेक्ट्रीशियन/विद्युत
89
90
91
92 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
5
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,HH,LV,SLD,DW,AAV ,LC
OL,OA,OAL,BL,HH,LV,AAV ,DW,LC
OL,OA,OAL,BL,HH,LV,AAV ,DW,LC 4
मैदानीकार्य
मैदानीकार्य
कार्यस्थलकाविवरण
208 ( 27)
HH,DW,AAV,LC
OL,LC,AAV,DW,HH
OL,HH,DW,AAV,LC HH,DW,SLD,AAV,LC
OL,OA,BL,LC,DW,SLD, AAV,HH
OL,BL,HH,B,LV,DW,AAV, SLD,ASD(M)
चिकित्सालय
चिकित्सालय कार्यालय मैदानीकार्य
कार्यालयएवंमैदानी
महाविघालयकापरिसर
कृषिविज्ञान
केन्द्र/चिकित्सालय
कृषिविज्ञान केन्द्र/चिकित्सालय 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
कृषिविज्ञानकेन्द्र/फार्मासंबंधितकार्य तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
निर्धारिण
नर्सिंगकाकार्य
केनिर्देशपरउपचार।
दिव्यांगजनोंहेतुकृत्रिमअंग/उपकरणोंकोनिर्माण चिकित्सालयोंमेंआंखकेमरीजोंकापरीक्षणएवंचिकित्सक
चिकित्सालयड्रगस्टोरमेंदवाईयोंकासंधारणवमरीजोंको
दवाईयोंकावितरण
रेशमकेन्द्रप्रभारी,केन्द्रकेकार्यक्षेत्रकापर्यवेक्षण अधिकारी,केन्द्रतथाकार्यक्षेत्रकेलियेनिर्धारितभौतिकतथा वित्तीयलक्ष्योंकीउपलब्धिहेतु।
बगीजा,ग्रेजनतथाबीजकक्षोंकीव्यवस्था,कृमिपालनकीडे बदलना,फीडिंगदेना,माउन्टिंग,हार्वेस्टिंग,कृमिपालनहेतु
2
पदनाम
फील्डमेन
फार्ममैनेजर
फील्डआफिसर
फार्मासिस्ट/फार्मासिस्ट
यूनानी/फार्मासिस्ट होम्योपैथिक/फार्मासिस्ट
भूअर्जप्रकरण्णेंकाआरम्भिकअभिलेखतेयारकरनाएवं
छात्रोंकोतबलावादनकीशिक्षादेनातथासंगीतशिक्षकके साथकार्यकरना।
विद्युतकंपनीकेविभिन्नविद्युतउपकेन्द्रएवंविद्युततापगृहों कीसुरक्षाकेनिरीक्षणकाकार्य
नर्स
अमीन
तबलाशिक्षक
नेत्रसहायक
विद्युतसुरक्षानिरीक्षक
आयुर्वेद/फार्मासिस्ट-2
1
&
95
आर्थोटिकप्रोस्थेटिकइंजीनियर जूनियर
100
102
101
96
97
99
98 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 28 )
5
HH,DW,AAV,LC
HH,DW,AAV,LC
OL,LC,AAV,DW,HH
HH,LV,SLD,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OL,HH,DW,MDY,AAV,LC
OL,OA,HH,LV,DW,MDY, AAV,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,D,OL,ASD(M),HH,LV, SLD,DW,AAV,MI
OA,OL,OAL,BL,HH,LC,LV, DW,AAV
4
चिकित्सालय
कार्यालय
मैदानीकार्य
मैदानीकार्य
कार्यालय/भवन
पदस्थकार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
मुख्यालयकेकार्यालय एवंक्षेत्रीयकार्यालय ग्रामपंचायतमुख्यालय
विधिऔरविधायीकार्य विभाग
3
चुनौतीपूर्णकार्य
राजस्वविभाग सांख्यिकीसेसंबंधितकार्य।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
सिविल/मेकेनिकलइंजीनियरिंगकेछात्रोंकोभवनोंएवं मशीनोंकीड्राइंगबनानाएवंप्रशिक्षितकरना।
कृषिभूमि,सरकारीसम्पत्तिऔरनिजीसम्पत्तियोंका निरीक्षण/करऔरराजस्वसंग्रहदस्तावेजप्रबंधआदि
अंग्रेजीसेहिन्दीअनुवाद। अधिसूचना,विधेयक,नियम,अधिनियमकाहिन्दीसेअंग्रेजी,
चिकित्सककीसहायताकरनाएवंमरीजोंकाप्राथमिकउपचार
प्रायोगिकप्रशिक्षणप्रदानकरनेमेंउनकेद्वाराचाहीगईवस्तु एंउपलबधकराना,निर्माणविभागोंमेंप्रयोगशालामेंकार्य।
कारखानोंसेप्रदुषणसेंपलजांचहेतुकेमिस्टकासहयोगहेतु
प्रयोगशालामेंमरीजोंसेप्राप्तविभिन्नसेंपलकीचिकित्कीय
जाचंकररिपोर्टदेना।संबंधितप्रयोगशालामेंउपकरणोंका
रख-रखावकरना।व्याख्यातासहायकवयाख्याताद्वारा
ग्रामपंचायतोंकेनस्तियोंकासंधारण,मिटिंगसेसंबंधितकार्य।
2
पदनाम
अन्वेषक
पटवारी
अनुवादक
ट्रेसर
प्रयोगशाला
नायबतहसीलदार
तकनीशियन/प्रयोगशाला
ग्रामपंचायतसचिव
ग्रामीणचिकित्सासहायक
सहायक/नमूना सहायक/प्रयोगशालापरिचालक
राजस्वनिरीक्षक/सहायकराजस्व निरीक्षक/(राजस्वविभाग/ नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
1
109
106
107
108
103
105
104
111
110
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 29) 5
OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OL,OA,HH,LV,DW,MDY, AAV,LC
OL,OAL,OA,BL,BLOA, LV,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC ,CP
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA
,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC
,CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC CP
OA,OL,BL,B,LV,OAL,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC ,CP,MI
4
विद्यालय
कार्यालय
विद्यालय विद्यालय विद्यालय
चिकित्सालय/ महाविद्यालय/संस्था /कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
मुख्यालयकेकार्यालय एवंक्षेत्रीयकार्यालय
3
करना।
राजस्वविभाग
विभिन्नश्रेणीकेदिव्यांगताछात्र/ छात्राओंकोअध्यापनकार्य।
दिव्यांगताछात्र/छात्राओंकोअध्यापन
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
चिकित्सालयएवंसंस्थाकेछात्र-छात्राओंकोस्पीचथैरेपी, मानसिकबच्चोंकोथैरेपी/दैनिकक्रियाकलाप।
सामाजिकसहायताकार्यक्रमअन्तर्गतसंचालितयोजनाओंका क्रियान्वयन,विकलांगबंधुओं/हाटबाजारसमन्वयकोंसे सम्पर्करखना
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणएवं
बौद्धिकविकासहेतुशासकीयविद्यालय/संस्थासंचालित
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणएवं बौद्धिकविकासहेतुशासकीयविद्यालय/संस्थासंचालित करना।
दिव्यांगजनोंकेकृत्रिमअंगएवंसहायकउपकरणकेनिर्माण एवंदिव्यांगजनोंकेगतिशीलताकोबढ़ानेकेलिएसहायक उपकरणकानिर्माणकियाकरना। 2
पदनाम
आर्थोटिस्ट
उच्चवर्गशिक्षक (मा.अ.बा.गृ.)
समाजशिक्षासंगठक
उच्चवर्गशिक्षक(अ.बा.)
शिक्षकसामान्य(बहुविक.)
विशेषशिक्षक(दृ.बा.खण्ड)
सहायकअधीक्षकभूअभिलेख
स्पीचथेरेपिस्ट/संचारउपव्यवस्था (कम्यूनिकेशनडिसआर्डर)
1
112
113
117
118
115
116
114
119 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (30)
5
OL,HH,LV,AVV,LC
OL,HH,LV,AVV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,BL OAL,BLOA,HH,D,LV,DW ,MDY,SLD,AAV,LC,CP,MI
OL,BL,HH,B,LV,DW,AAV, SLD
OA,OL,BL,B,LV,OAL,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC CP
OA,OL,BL,B,LV,OAL,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC ,CP,MI
4
विद्यालय विद्यालय
महाविद्यालय
विद्यालय
विद्यालय
कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालय/विद्यालय
कार्यालयएवंमैदानी
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विभागीययोजनाओंकाक्रियाकलापों/योजनाओंका क्रियान्वयनएवंसंचालन।
दिव्यांगमहाविद्यालयमेंसिलेबसकेआधारपरदिव्यांग विद्यार्थियोंकोशैक्षणिककार्य।
मानसिकएवंशारीरिकक्षमताओंकीवृद्धिहेतुविभिन्न
उपकरणोंकेमाध्यमसेउपचारएवंकृत्रिमअंगउपकरणों
प्रदानकरनेकाकार्य।
दिव्यांगजनोंकेशारीरिकएवंभौतिकउपचारसेवाएवंप्रदान करना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणएवं बौद्धिकविकासहेतुशासकीयविद्यालय/संस्थासंचालित करना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
2
पदनाम
फिजियोथेरेपस्टि
परिवीक्षाअधिकारी
आक्युपेशनलथेरापिस्ट
प्रशिक्षितशिक्षक(दृ.बा.)
प्रशिक्षितशिक्षक(श्र.बा.)
प्रशिक्षितशिक्षक(बौ.मंद.)
उच्चवर्गशिक्षक(दृ.बा.)
संगतकार(महाविद्यालय)(क)
तबलासंगतकार (ख)हारमोनियमसंगतकार
(ग)नृत्यमेंगायनसंगतकार
126
1
122
123
125
121
120
124
127
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208( 31) 5
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,D,OAL,BL,LV,ΗΗ, DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,D,OAL,BL,LV,HH, DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA HH,D,DW,MDY,SLD,AAV, LC,CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA HH,D,DW,MDY,SLD,AAV, LC,CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC ,CP
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA
,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC
,CP,MI
OA,OL,OAL,BL,B,LV,BLOA ,HH,DW,MDY,SLD,AAV,LC ,CP,MI
4
विद्यालय
विद्यालय विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय विद्यालय
विद्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
3
सेअभ्यास।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
निर्धारितशैक्षणिकपाठ्यक्रमकेआधारपरअध्यापन।
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणएवं बौद्धिकविकासहेतुशासकीयविद्यालय/संस्थासंचालित करना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
छात्र-छात्राओंकोनईशिक्षापद्धतिकाप्रयोगकरअध्यापन
कार्यएवंमूल्यांकनकरअभिलेखव्यवस्थितरखना।
छात्र-छात्राओंकोनईशिक्षापद्धतिकाप्रयोगकरअध्यापन कार्यएवंमूल्यांकनकरअभिलेखव्यवस्थितरखना।
अधीनस्थसमस्तकलाकारोंकेसाथसमन्वयएवंसामन्जस्य स्थापितकरदलकासंचालनएवंसांस्कृतिकसंगठन/ अशासकीयकलामंडलियोंकोनिरंतरमार्गदर्शनएवंसहयोग एवंविभागीयगीतों,नाटकोंकठपुतलियोंआदिकाकलाकारों
छात्र/छात्राओं,अंतःवासियोंकोविभिन्नविधाओं/कलाओंजैसे ड्राइंग,पेंटिंग,कम्प्यूटर,बुकबाइंडिंगआदिकेसंबंधमेंकार्य करनेहेतुप्रशिक्षितकरना। 2
पदनाम
कलाकार
मांटेसरीशिक्षक
शिक्षिका(सु.से.)
व्यवसायिकप्रशिक्षक
बहुउद्देशीयप्रशिक्षक (सु.से.)
निम्नवर्गशिक्षक
प्रशिक्षितशिक्षक (सामान्यबहुदिव्यांग)
प्रशिक्षितशिक्षक(सुधारात्मकसेवा)
1
132
130
134
129
131
128
133
135 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (32)
5
LV,HH,DW,AAV,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,B,OAL,BL,LV,ΗΗ, DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,B,OAL,BL,LV,ΗΗ, DW,MDY,AAV,LC OA,OL,D,OAL,BL,LV,HH, DW,MDY,AAV,LC
OA,OL,D,OAL,BL,LV,ΗΗ, DW,MDY,AAV,LC
4 विद्यालय विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय कार्यस्थलकाविवरण
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
OL,LV,DW,AAV OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, SLD,AAV,LC
OA,OL,D,OAL,BL,LV,SLD, MI,HH,DW,MDY,AAV
OL,LC,D,LV,HH,DW,MDY AAV
कार्यालय
कार्यालय कार्यालय कार्यालय कार्यालय
मुख्यालय/मैदानी
कराना।
भण्डारशाखाकासमस्तकार्यआदि।
कार्यालयीनकार्यएवंनस्तियोंकासंधारण।
दिव्यांगजनोंहेतुशिविरकाआयोजन,दिव्यांगजनोंका
चिन्हांकन,प्रमाणीकरणप्रचार-प्रसारआदि
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना। विभागअंतर्गतदिव्यांगविद्यार्थियोंकेशिक्षण/प्रशिक्षणहेतु शासकीयविद्यालय/संस्थासंचालितकरना।
2
पदनाम
व्यायामप्रशिक्षक
वाणीप्रशिक्षक
संगीतप्रशिक्षक प्रशिक्षककम्प्यूटर
ललितकलाशिक्षक
1
138
140 136
137
139 क्र
महाविद्यालयकेछात्र-छात्राओंकोतकनीकीप्रशिक्षणप्रदान
कैलीपर्स/कृत्रिमअंगकानिर्माणकार्यएवंमशीनों/उपकरणों काउचितदेखरेखएवंसंधारणकार्यकरना।
टायपिंगप्रतिदिनकमसेकम30पत्रोंकाटायपिंगकरनाएवं सौपेगयेकार्योंकानिर्वहनकरना।
पुनर्वाससहायक
तकनीकीसहायक
टेक्नीशियन (पी.आर.आर.सी.)
भण्डार-सह-लिपिक/ भण्डारी/रिकार्डकीपर
वरिष्ठअधीक्षक/अधीक्षक (मंडलस्तर)
स्टेनोटायपिस्ट/निजसहायक
1.वाद्ययंत्रसुधारकरनेवाले 2.कम्प्यूटरलैबसंचालन
144
145
146
141
142
143 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 33) 5
MDY,MI
MDY,MI
LV,OL,HH,AAV,DW,LC
HH,OL,DW,SLD,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,BL,LV,HH,OAL, BLOA,HH,DW,AAV,SLD, MDY,MI
MDY,MI OA,OL,BL,LV,HH,OAL,
OA,OL,BL,LV,HH,OAL, BLOA,DW,AAV,SLD,LC,
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
BLOA,D,DW,AAV,SLD,LC,
OA,OL,BL,LV,HH,OAL, BLOA,HH,D,DW,AAV,SLD, MDY,MI
OA,OL,BL,LV,HH,OAL, BLOA,HH,D,DW,AAV,SLD,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,LC,D,LV,HH, DW,MDY,AAV
4
कार्यालय
विद्यालय
महाविद्यालय
विद्यालय
विद्यालय विद्यालय
महाविद्यालय
महाविद्यालय
विद्यालय
विद्यालय कार्यस्थलकाविवरण
3
विद्यालय विद्यालय विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय
विद्यालय स्थानपर
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
पदस्थापनास्थलपरस्थितमहाविद्यालयभवनकेनिर्धारित
पदस्थापनास्थलपरस्थितमहाविद्यालयभवनकेनिर्धारित प्रयोगशालामें
पदस्थापनास्थलपरस्थितमहाविद्यालयभवनकेकार्यालयमें
पदस्थापनास्थलपरस्थितमहाविद्यालयभवनएवंसंगीतकक्ष में
2
पदनाम
प्रयोगशाला)
सहायकशिक्षक (स्कूलशिक्षा)
व्ययामप्रशिक्षक (स्कूलशिक्षा)
(स्कूलशिक्षा)
इलेक्ट्रीशियन(उच्चशिक्षा)
कम्पाउंडर(उच्चशिक्षा)
सहायकशिक्षक(विज्ञान
म्यूजियमकीपर(उच्चशिक्षा)
कृषिशिक्षक(स्कूलशिक्षा)
टेक्सीडरमिस्ट(उच्चशिक्षा)
शिक्षक(भाषाएवंकलासमुह) (स्कूलशिक्षा)
शिक्षक(विज्ञान/गणितसमुह) (स्कूलशिक्षा)
148
149
153
147
1
152
155
156
150
151
154
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (34)
5
LV,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,LV,HH,DW, MDY,AAV,LC
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV
OL,BL,LV,HH,DW,MDY, AAV OL,OA,HH,LV,DW,MDY, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,BL,LV,HH,DW MDY,AAV
BL,OL,HH,D,MDY,MI,LV, DW,AAV,LC
4
मैदान मैदानी
कार्यालय
कार्यालय
विद्यालय
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालयीन/मैदानी
कार्यालयीन/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
मुख्यलयकेसूचनाएवं प्रौद्योगिककार्यालय
3 विद्यालय
कार्यालयीनकार्य
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
मंत्रालयमेंप्राप्तफाईलों/दस्तावेजोंकावर्गीकरण/डेटा केटलॉगिन/रिर्पोटिंग/सूचनाप्रणालीप्रबंधन/समन्वय
मंत्रालयमेंप्राप्तफाईलों/दस्तावेजोंकावर्गीकरण/डेटा केटलॉगिन/रिर्पोटिंग/सूचनाप्रणालीप्रबंधन/समन्वय
मंत्रालयमेंप्राप्तफाईलों/दस्तावेजोंकावर्गीकरण/डेटा केटलॉगिन/रिर्पोटिंग/सूचनाप्रणालीप्रबंधन/समन्वय
फैक्ट्री/दुकानों/प्रतिष्ठानोंकानिरीक्षण/रिर्पोटतैयारकरना
राज्यएवंजिलास्तरपरखेलकार्यक्रमोंकाआयोजन/खेल प्रतियोगिताओंऔरप्रशिक्षणशिविरोंकीयोजनाबनाना/युवा योजनाओंकासंचालन/
सूचनाएवंप्रौधोगिकीमेंकम्प्यूटरप्रोग्रामिंगएवंडाटासंधारण संबंधीकार्य
मछलीपालनयोजनाओंकाक्रियान्वयन/मछुवारोंकोप्रशिक्षण एवंतकनीकिमार्गदर्शन/तालाबों/जलाशयोंका निरीक्षण/मत्स्यबीजवितरणकीनिगरानी
मछलीपालनयोजनाओंकाक्रियान्वयन/मछुवारोंकोप्रशिक्षण
एवंतकनीकिमार्गदर्शन/तालाबों/जलाशयोंका
निरीक्षण/मत्स्यबीजवितरणकीनिगरानी
2
पदनाम
मत्स्यनिरीक्षक
सहायकप्रोग्रामर
क्लासीफायर(मंत्रालय)
केटलागर(मंत्रालय)
सहायकमत्स्यअधिकारी
फ्रंटऑफिसआसिस्टेंट
कनिष्ठसचिवालयसहायक (मंत्रालय)
श्रमनिरीक्षक/श्रमउपनिरीक्षक
(श्रमविभाग)
खेलअधिकारी/प्रशिक्षक (खेलएवंयुवाकल्याणविभाग)
स्पेशलएजुकेटर(प्राथमिक,उच्च प्राथमिकएवंमाध्यमिक) (स्कूलशिक्षा)
1
160
166 158
162
159
165
164
163
161
157
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 35) 5
HH,DW,SLD,AAV,LC
OA,OL,BL,LV,HH,DW, MDY,AAV
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OL,OA,BL,B,HH,LV,OAL, BLOA,DW,MDY,AAV,LC,SLD ,CP,MI,ASD(M)
4
मैदानी
मैदानी
मैदानी
मैदानीकार्य
कार्यालय/मैदानी कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
3
निरीक्षणकार्य
संयंत्रसुधारक
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
सरकारीमामलोंकाअभियोजन/केसतैयारीऔर
दस्तावेजीकरण/अदालतमेंपेशहोना/सलाहऔरमार्गदर्शन
चिकित्साऔरशल्यक्रिया/पशुस्वास्थ्यऔरदेखभालआदि
प्रयोगशालाऔरफिल्डप्रोजेक्टसमेंवैज्ञानिकअध्यन करना/नईतकनीकउपकरणयाशोधविधियोंकाआदि
औषधियोंकानिरीक्षण/दवाओंकीगुणवत्तासुनिश्चितकरना आदि
खाद्यउत्पादनईकाईयों,गोदामोंकानिरीक्षण/खाद्यपदार्थों केनिर्माण/पैकेजिंगऔरभण्डारणकीगुणवत्ताजांच
खाद्य,पेय,औषधिनमूनेपरीक्षणगुणवत्ताऔरसुरक्षाकीजांच
2
पदनाम
संयंत्रसुधारक (पशुधनविकासविभाग)
पर्यवेक्षकग्रेड-03 (पशुधनविकासविभाग)
सहायकपशुचिकित्सकक्षेत्र अधिकारी/पशुचिकित्सा अधिकारी/पशुचिकित्साविस्तार अधिकारी/प्रबंधदुग्धसंयंत्र/
खाद्यसुरक्षाअधिकारी(नियंत्रक, खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
जुनियरसांईटिफिकअसिस्टेंट (नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
औषधिनिरीक्षक (नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
असिस्टेंटपब्लिकएनालिस्ट (नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
सहायकलोकअभियोजक
(नियंत्रक,खाद्यएवंऔषधिप्रशासन)
1
172
167
170
173
174
168
171
169
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 36)
5
LV,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OL,OA,HH,LV,DW,MDY, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
शारीरिकशिक्षाऔरप्रशिक्षण/खेलगतिविधियोंऔर प्रतियोगिताओंकाआयोजनआदि
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
बागवानीपरियोजनाओंकाक्रियान्वयन/बीजखाद्य/पौधा रोपणसामाग्रीकावितरणऔरनिगरानी
प्रेसविज्ञप्तितैयारकरनाऔरमिडियाकोउपलब्ध कराना/जागरूकताअभियान/प्रेसकान्फ्रेंसऔरइवेन्टका संचालनआदि
प्रेसविज्ञप्तितैयारकरनाऔरमिडियाकोउपलब्ध
कराना/जागरूकताअभियान/प्रेसकान्फ्रेंसऔरइवेन्टका
संचालनआदि
ग्रामीणक्षेत्रोंमेंसहकारीसमितियोंकेगठनऔरसंचालनमें सहायता/ग्रामीणसमुदायऔरकिसानोंकोसहकारीप्रणाली ऋण,विपणनऔरउत्पादनमेंप्रशिक्षणदेनाआदि
नगरपालिककेसभीविभागोंऔरशाखाओंकाप्रबंधन/ नगरपालिकाराजस्वकरऔरशुल्ककासंग्रहऔरप्रबंधन आदि
2
पदनाम
जनसम्पक्रसहायक
सहायकजनसम्पक्रअधिकारी
सहकारितानिरीक्षक/सहकारिता विस्तारअधिकारी
उद्याननिरीक्षक (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
मुख्यनगरपालिकाअधिकारी"ग वर्ग" (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
व्यायामशिक्षक (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
179
176
178
180
1
177
175
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 37) 5
OA,OL,HH,LC,AAV
LV,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
D,HH,OA,OL,CP,LC,DW, AAV,ASD(M),SLD,MI,MD
4
मैदानी
मैदानी मैदानी मैदानी
कार्यालय
संचालनालयएवंमैदानी कार्यालय
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
3
तैराकीप्रशिक्षण
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
स्वच्छताऔरसर्वाजनिकस्वास्थ्यनिरीक्षणआदि
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शहरीपरियोजनाऔरयोजनासहायता/शहरीविकास योजनाओंऔरप्रशासनिककार्योंकेलिएदस्तावेजतैयार करनाआदि
पर्यवरणनिगरानीऔरनिरीक्षण/परियोजनाऔरयोजना सहायता/जागरूकताऔरप्रशिक्षण
सामुदायिकविकासऔरयोजनाओंका
क्रियान्वयन/जागरूकताऔरप्रशिक्षण/लाभार्थियोंकाचयन
औरसहायता
भू-जलस्तर,जलस्त्रोतऔरजलगुणवत्ताका अध्ययन/सिचांईपरियोजनाओंकातकनीकीमुल्यांकन/फिल्ड सर्वेक्षणऔरनमूनासंग्रहण,मूल्यांकन/फिल्डसर्वेक्षण
कार्यालयप्रबंधन,शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारप्रशिक्षणकार्योंकानिरीक्षण समय-समयपरसंस्थाकाप्रमुखकार्योंकादायित्वोंकासंपादनकरनाएवंअन्य कार्योंकासंचालनएवंनियंत्रण। 2
पदनाम
भू-भैतिकसहायक/ भू-भौमिकीसहायक (जलसंसाधनविभाग)
प्रशिक्षणअधीक्षक/तकनीकीसहायक
जूनियरतैराकप्रशिक्षक(नगरीय
प्रशासनएवंविकासविभाग)
सहायकपर्यावरणअधिकारी (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
स्वच्छतानिरीक्षक/स्वास्थ्य पर्यवेक्षक/सफाईदरोगा/स्वच्छता पर्यवेक्षक (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
तकनीकीसहायक (नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
सामुदायिकसंगठक
(नगरीयप्रशासनएवंविकासविभाग)
1
184
182
186
183
187 181
185
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (38 )
5
OL,HH,DW,AAV
OA,HH,DW,AAV
OA,OL,HH,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH, LC 4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन, न,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना। शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान
करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीइलेक्ट्रिशियन
प्रशिक्षणअधिकारीइंफारमेशनएंड
कम्युनिकेशनटेक्नोलॉजीसिस्टममेंटेनेंस
प्रशिक्षणअधिकारीइंस्ट्रूमेंटमैकेनिक
प्रशिक्षणअधिकारीइलेक्ट्रॉनिकमैकेनिक
प्रशिक्षणअधिकारीइंफारमेशनटेक्नोलॉजी
प्रशिक्षणअधिकारीकम्प्यूटरऑपरेटरएण्ड प्रोग्रामिंगअसिस्टेंट(कोपा)
प्रशिक्षणअधिकारीइंटीरियरडिजाईनएण्ड डेकोरेशन
प्रशिक्षणअधिकारीआई.ओ.टी.टेक्नीशियन (स्मार्टहेल्थकेयर)
प्रशिक्षणअधिकारीआई.ओ.टी.टेक्नीशियन (स्मार्टएग्रीकल्चर)
प्रशिक्षणअधिकारीआर्किटेक्चरलड्राफ्ट्समेन
193
188
196
1
189
192
194
191
197
195
क्र
190 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (39 ) 5
OL,HH,DW,AAV
OA,HH,DW,AAV
OL,DW,AAV,HH
OAHH,LV,DW,AAV
OL,HH,LV,DW,AAV
OL,HH,LV,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,HH
OAHH,LV,DW,AAV
DA,OL,DW,AAV,DAL,HH
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान
करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीटर्नर
प्रशिक्षणअधिकारीप्लंबर
प्रशिक्षणअधिकारीकारपेन्टर
प्रशिक्षणअधिकारीड्रेसमेकिंग
प्रशिक्षणअधिकारीपेंटरजनरल
प्रशिक्षणअधिकारीफाउण्ड्रीमैन
प्रशिक्षणअधिकारीड्राफ्ट्समेन(सिविल)
प्रशिक्षणअधिकारीड्राफ्ट्समेनमैकेनिकल
प्रशिक्षणअधिकारीकम्प्यूटरहार्डवेयरएंड नेटवर्कमेंटेनेंस
1 198
199
202
203
200
205
206
201
204
क्र
207प्रशिक्षणअधिकारीफिजियोथैरेपीटेक्नीशियन छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (40)
5
HH,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,HH OL,HH,LV,DW,AAV
OA.HH,LV,DW,AAV
OL,SLD,HH,DW,AAV
OA,HH,LV,DW,AAV
OA,HH,LV,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना। शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमार्गदर्शनमेंमेंसंपादनसकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीफिटर
प्रशिक्षणअधिकारीमशीनिष्ट
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिकट्रेक्टर
प्रशिक्षणअधिकारीमशीनिष्टग्राइंडर
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिकडीजल
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिककंप्यूटर हार्डवेयर
प्रशिक्षणअधिकारीमल्टीमीडियाएनीमेशन एंडस्पेशलइफेक्ट
फैशनडिजाईनएण्डप्रशिक्षणअधिकारी टेक्नोलॉजी
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिकऑटोइलेक्ट्रिक एंडइलेक्ट्रॉनिक्स
1
209
211
212
214
216
210
208
215
217 क्र
213|प्रशिक्षणअधिकारीमेसन(बिल्डिंगकंस्ट्रक्टर) छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (41) 5
OL,DW,AAV,HH
OL,HH,DW,AAV
HH,DW,AAV,OL
OA,HH,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,HH
OL,BL,LV,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OL,HH,LC,DW,AAV
OA,HH,LV,DW,AAV
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान
करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना। शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीवेल्डर
प्रशिक्षणअधिकारीसर्वेयर
प्रशिक्षणअधिकारीवायरमैन
प्रशिक्षणअधिकारीशीटमेटलवर्कर
प्रशिक्षणअधिकारीसोलरटेक्नीशियन (इलेक्ट्रीकल)
रेफ्रिजरेशनएंडएयरप्रशिक्षणअधिकारी कंडीशनरटेक्नीशियन
प्रशिक्षणअधिकारीसेक्रेटेरियलप्रेक्टिस (अंग्रेजी)
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिकमोटरव्हीकल
प्रशिक्षणअधिकारीमैकेनिकमैकाट्रानिक्स
प्रशिक्षणअधिकारीस्टेनोग्राफरसेक्रेटेरियल असिस्टेंट(अंग्रेजी)
222
227 219
224
226
1
218
223
220
221
225
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (42)
5
DW,AAV,HH,
OL,DW,AAV,HH
OL,BL,LV,DW,AAV
OA,OL,DW,AAV,HH
OL,DW,AAV,HH,LV
OL,DW,AAV,HH,LV
OA,LV,OL,DW,AAV,HH
OA,OL,DW,AAV,OAL,HH
OL,DW,AAV,HH,LV,OA OA,OL,DW.AAV,OAL,ΗΗ
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
करनातथापरीक्षाओंकासंस्था शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान मेंसंपादनकरना। कासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमें
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान
करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीबम्बूवर्क
प्रशिक्षणअधिकारीस्यूईंगटेक्नोलॉजी
प्रशिक्षणअधिकारीएडिटिवमेनुफक्टिंग टेक्निशियन(3डीप्रिंटिंग)
प्रशिक्षणअधिकारीअसिस्टेंटटेक्निशियन ड्राईवालएंडफाल्ससीलिंग
प्रशिक्षणअधिकारीस्मार्टफोनटेक्नीशियन कमएप्पटेस्टर
प्रशिक्षणअधिकारीहॉस्पिटलहाउसकीपिंग
प्रशिक्षणअधिकारीस्टेनोग्राफरसेक्रेटेरियल असिस्टेंट(हिन्दी)
प्रशिक्षणअधिकारीवर्कशॉपकैल्कुलेशनएंड
साइंस/इंजीनियरिंगड्राइंग
प्रशिक्षणअधिकारीमेनुफक्टिंगप्रोसेसकंट्रोल एंडऑटोमेशन 1
232
235
237 230
231
234
228
229
233प्रशिक्षणअधिकारी5जीनेटवर्कटेक्निशियन
236
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208(43) 5
DW,AAV,HH,OL
HH,DW,AAV,OL
HH,DW,AAV,OL
HH,DW,AAV,OL
OL,AAV,HH,DW
OL,DW,AAV,HH,LV
OL,DW,AAV,HH,LV
DW,AAV,OA,HH,OL OL,DW,AAV,HH,LV,OA
OL,DW,AAV,HH,LV,OAL
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यस्थलकाविवरण
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान
करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
2
पदनाम
प्रशिक्षणअधिकारीवेल्डर(पाइप)
प्रशिक्षणअधिकारीड्रोनटेक्निशियन
प्रशिक्षणअधिकारीवेल्डर(वेल्डिंगएंड इंस्पेक्शन)
प्रशिक्षणअधिकारीमेकेनिकइलेक्ट्रिक व्हीकल
प्रशिक्षणअधिकारीफ्रूटएंडवेजटेबल्स
प्रोसेसिंग
प्रशिक्षणअधिकारीराइसमिलआपरेटर प्रशिक्षणअधिकारीमेकेनिकऑटोबॉडी पेंटिंग
प्रशिक्षणअधिकारीवेल्डर(GMAWand GTAW)
प्रशिक्षणअधिकारीवेल्डर(फेब्रिकेशनएंड फिटिंग)
प्रशिक्षणअधिकारीमेकेनिककजूमरएप्लायंस
242
238
1
244
246
241
243
245
240
247 239
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (44)
5
HH,DW,AAV,LC
DW,AAV,HH,LC
DW,LV,HH,AAV,OL
OL,HH,AAV,DW,LC
OL,HH,AAV,DW,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OL,OA,HH,LV,DW,MDY, AAV,LC
OA,OLDW,AAV,LC,HH
OA,OL,DW,AAV,LC,HH
OA,OL,DW,AAV,LC,HH, B
OA,OL,OAL,BL,LV,HH,DW MDY,AAV 4
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
चिकित्सालय/कार्यालय
चिकित्सालय/कार्यालय
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
औद्योगिकप्रशिक्षणसंस्था
3
कार्यालयीन
लिपकीयकार्य
मशीनसेसंबंधित
मशीनकासंचालन
पंचकर्मसंबंधीसभीकार्य
ऑपरेशनथियेटर/मशीनकासंचालन निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
शैक्षणिकपाठयक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंसंपादनकरना।
शैक्षणिकपाठ्यक्रमअनुसारअध्यापन,अनुशासनएवंनैतिकशिक्षाप्रदान करनातथापरीक्षाओंकासंस्थाप्रमुखकेमार्गदर्शनमेंमेंसंपादनकरना।
छात्रावासोंमेंछात्र/छात्राओंकीसुरक्षाएवंसुविधाओंकाध्यानरखना,छात्रावास कासमुचितसंचालनकरनाएवंउच्चअधिकारीद्वारासौपेगयेअन्यकार्योंको संपादतकरना।
2
पदनाम
कॉपीराईटर
छात्रावासअधीक्षक
पंचकर्मसहायक
मण्डलसंयोजक
ऑडियोविजुअलटेकनीशियन
ऑपरेशनथियेटर मास्टर/तकनीशियन प्रशिक्षणअधिकारी(लैंग्वेजइंग्लिश कम्युनिकेशनस्किल)
प्रशिक्षणअधिकारीभाषा(हिंदी/अंग्रेजी)
सहचालक/रेफ्रिजरेशन
प्रशिक्षणअधिकारी(एम्प्लायबीलिटीस्किल)
तकनीशियनसहचालक/प्लांट ऑपरेटर/मशीन
ऑपरेटर/मेकेनिक-3/हैचरी ऑपरेटर/स्पेशीमेनक्यूरेटर/
बायलरतकनीशियन
1
255
252
248
253
249
254
250
256 257
251
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 45) 5
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
DW,AAV,LC OA,OL,OAL,HH,LV,SLD,
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
HH,DW,SLD,ASD(M),AAV,LC
4
कारखाना
कारखाना कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना
प्रयोगशाला
कार्यालय/मैदानी
कार्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
3
निरीक्षण
स्कैनिंगकार्य
डी.टी.पी.कार्य
दुरूस्थरखना
बीजप्रमाणीकरण
ग्राफिक्सडिजाईनिंगकार्य
मुद्रणकार्योंकानिरीक्षण
मुद्रणकार्योकानिरीक्षण
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
प्रयोगशालामेंसंधारितउपकरणोंकाप्रयोगशालातकनीशियन केनिद्रेशनमेंसमुचितरख-रखावकरना।
मुद्रणकार्योंएवंमशीनसंचालनकानिरीक्षणएवंरिकार्ड
2
पदनाम
कुशलपरिचारक
ओव्हरसियर/तकनीकीअधिकारी
सहायकसेक्शनहोल्डर
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सेक्शनहोल्डर
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
कलरस्कैनरऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
डी.टी.पी.ऑपरेटर/वरिष्ठडी.टी.पी. आपरेटर/डी.टी.पी.आपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सहायकबीजप्रमाणीकरणअधिकारी
वेबडिजाईनरग्राफिक्स/ग्राफिक्स आर्टडिजाईनर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सहायकप्रबंधक (अपार्जन)/सहायकप्रबंधक(प्रक्रिया)
1
262
260
264
265
266
263
259
261
क्र
258 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (46)
5
HH,DW,AAV,LC
HH,DW,AAV,LC
HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC
OL,HH,DW,AAV,LC,BL OA,OL,OAL,BL,HH,DW, AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,HH,D,SLD,LV,DW, AAV,LC
4
कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना कारखाना कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना
कार्यस्थलकाविवरण
3
वाचनकार्य
बंधनकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मशीनकाकार्यकरना
बिजलीकाकार्यकरना
वाचनकार्यकासहायक
मशीनकेप्लेटतैयारकरना
मशीनएवंबिजलीकाकार्यकरना
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
फास्टडिजिटलमशीनमेंमुद्रणकार्यकासंचालनकरना
2
पदनाम
वेबऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री) जूनियररीडर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
कॉपीहोल्डर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
इलेक्ट्रिशिन/विद्युतपरिसारक (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
मैकेनिक
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सबइंजीनियर/ इलेट्रिकल/मैकेनिकल (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
मैकेनिककम इलेक्ट्रिशियन/मैकेनिक (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
प्लेटमेकर/वरिष्ठप्लेटमेकर
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
जूनियरबॉईडर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
फास्टडिजिटलप्रिंटरऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सिंगलकलरशीटफेडऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
270
272
273
274
276
1
268
269
271
275
277 क्र
267 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (47) 5
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
OL,HH,DW,AAV,LC,BL
LV,OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,HH,LV,SLD, DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
OA,OL,OAL,HH,DW,AAV, LC
4
कारखाना
कारखाना
कारखाना कारखाना
कारखाना
कारखाना
कारखाना कारखाना कारखाना
महाविद्यालय कार्यस्थलकाविवरण
3
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
मुद्रणकार्यकरना
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
महाविद्यालयकीकर्मशालामेंप्रायोगिककार्यसम्पन्नकरना 2
पदनाम
कर्मशालानिर्देशक
सीनियररीडर/ उपतकनीकीअधिकारी (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सहायकवेबऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
कनिष्ठसिंगलकलरमशीन आपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
सीनियरबाईण्डर
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
उत्पादनसंगणक (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
मुख्यपरीक्षक/संपादक (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
मल्टीकलरप्रिटिंगमशीनऑपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
ग्रेनिंगमशीनआपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
वरिष्ठसिंगलकलरमशीनआपरेटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्री)
280
282
1
283
279
281
285
284
286
287 278
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (48)
5
DW,LC,AAV,MDY,OL,HH
DW,LC,AAV,MDY,OL,HH
DW,LC,AAV,MDY,OL,OAL LV,OL,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
4
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
कम्प्यूटरप्रयोगशाला
चिकित्सामहाविद्यालय
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
OA,OL,DW,LV,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,HH,OA,OL, OAL
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH, LV
चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सामहाविद्यालय
एवंचिकित्सालय
चिकित्सामहाविद्यालय एवंचिकित्सालय 3
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
कम्प्यूटरप्रयोगशालामेंछात्रोंकीसहायताकरना
आंकडोकासंग्रह,विश्लेषणवरिपोर्टतैयारकरना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
चिकित्सामहाविद्यालय एवंचिकित्सालय
वमरम्मतदेखना
स्वास्थ्यसंबंधीजागरूकतावप्रशिक्षणदेना
दिव्यांग/मरीजोंकेपुनर्वासकार्यमेंसहायताकरना
सांख्यिकीयरिपोर्टकेलिएजानकारीउपलब्धकरानाव
अभिलेखोंकीशुद्धताजांचना
अस्पतालमेंभोजन/सामग्रीवितरणवव्यवस्थादेखना
आगंतुकोंकासहायतावप्राथमिककार्यलयीनकार्यकरना
मरीजोंकेलिएआहारयोजनाबनानावपोषणसलाहदेनो
2
पदनाम स्टेटिशियन स्टुवर्ड
डायटिशियन
कोडिंगक्लक्र
रिसेप्शनिस्टकमक्लक्र कम्प्यूटरकक्षसहायक
1
289
292
293 288
290
291
संबंधिततकनीकीउपकरणोंकीदेखरेखवमरम्मतकरना
अस्पतालकीस्वच्छतावसफाईव्यवस्थाकीनिगरानीकरना
मैकेनिकलइंजीनियर/विद्युतयांत्रिकउपकरणोंकारखरखाव
रिहेब्लीटेशनअसिस्टेंट सेनेटरीसुपरिटेंडेंट
हेल्थएजुकेटर इंजीनियर जूनियरइलेक्ट्रिकल/मैकेनिकल
सीनियरटेक्निशियनमैकेनिकल/ इलेक्ट्रीकल/रेफ्रीजरेशन/ इलेक्ट्रॉनिक्स
295
296
294
298
297 छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208(49) 5
LV LV
OA,OL,DW,LOLC,AAV,MD MDY,HH पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,LV
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
OA,OL,DW,LC,AAV,MD MDY,HH
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL, LV
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL,
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL,
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL, LV
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,BL, LV
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
4
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
चिकित्सामहाविद्यालय
चिकित्सामहाविद्यालय
3
सुननेकीजांचकरना
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
उपकरणोंकासंक्रमणमुक्त/स्टरलाइजकरना
पुस्तकालयसामग्रीकासंधारणववितरणकरना
पुस्तकालयसंचालनवपुस्तकोंकाप्रबंधनकरना
सामाजिककार्य,काउंसिलिंगवकेसस्टडीकरना
दंतउपकरण/डेंचरबनानावमरम्मतकरना
संबंधितविभागमेंतकनीकीकार्योंमेंसहयोगदेना
आंखोंकीजांचकरचश्मा/लेसकीसलाहदेना
मानसिकस्वास्थ्यसेसंबंधितपरामर्शवसहाकदेना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
सर्जिकलउपकरणोंकीसफाईवस्टरलाइजेशनकरना।
मानसिकरोगोंकामूल्यांकनवउपचारात्मकपरामर्शदेना
मरीजोंकोसामाजिक/आर्थिकपरामर्शवसहायतादेना।
मरीजों/परिजनोंकोमार्गदर्शनवमनोवैज्ञानिकसहयोगदेना
2
पदनाम
आप्टोमेटिस्ट
काउंसलर
डेंटलमैकेनिक
टेक्निकलअसिस्टेंट
ऑडियोमेट्रीटेक्नीशियन
मेडिकोसोशलवक्रर
साइकोसोशलवक्रर
टेक्निशियनस्टरलाइजेशन
क्लिनिकलसाइकोलॉजिस्ट
लाईब्रेरियन/स्टाफ(ईएनटी)
सोशलवक्रर/एमएसडब्ल्यू
डिप्टीलाइब्रेरियन/सहायक लायब्रेरियन
1
303
302
310
309
301
306 307
311 300
305
304
299
क्र
308टेक्निकलअसिस्टेंट(स्टरलाइजेशन) छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 50)
5
DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
AAV,SLD,LV,HH,DW
OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
OL,DW,LC,AAV,MDY,HΗ
OL,DW,LC,AAV,MDY,HΗ
OL,DW,LC,AAV,MDY,ΗΗ
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
चिकित्सालय
चिकित्सालय
4
चिकित्सालय चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
3
करना निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
सर्जिकलउपकरणोंकोसंक्रमणमुक्तकरना
किडनीडायलिसिसप्रक्रियासंचालितकरना
मरीजोंकेपुनर्वासथेरेपीमेंसहायताकरना
उपकरणों/मशीनोंकीमरम्मतवमेंटेंनेंसकरना
रक्तजांच,संग्रहवसुरक्षितभंडारणकरना
प्लास्टरकास्ट/ऑर्थोपेडिकसपोर्टतैयारकरना
हिस्टोपॅथोलॉजिस्टऊतक/टिश्यूकीजांचहेतुस्लाइडतैयार करनावपरीक्षणकरना तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
हृदयकीजाचंरिपोर्टतैयारकरनेमेंसहायतादेना
ऑपरेशनथिएटरकीतैयारीवसर्जरीमेंसहायताकरना
हृदयकैथलैबमेंएंजियोग्राफीआदिमेंसहायताकरना
डॉक्टर/नर्सकीसहायतावप्राथमिकचिकित्साकीयकार्य
एक्स-रेजांचकरनावफिल्म/डिजिटलइमेलतैयारकरना
संबंधितविभागकेउपकरणोंकासंचालनवरखरखावकरना
मॉनिटर/वेटिंलेंटरसंचालनवमरीजमॉनिटरिंगमेंसहायता।
ब्लड,यूरिनआदिकीलैबजांचकरनावरिपोर्टतैयारकरना
2
पदनाम
हिस्टोपैथालाजिस्ट आई.सी.यू.टेक्निशियन
सेवा)
टेक्निशियन
पैरामेडिकलस्टाफ
टेक्निशियनवक्रशाप
टेक्निशियनप्लास्टर
ओ.टी.टेक्निशियन
स्टरलाईजेशनटेक्निशियन
डायलिसिसटेक्निशियन
एक्स-रेटेक्निशियन
लैबटेक्निशियन
हिस्टोपैथालॉजीटेक्निशियन/
कैथलैबटेक्निशियन
ब्लडबैंकटेक्निशियन
रीहेबिलिटेशनटेक्निशियन(पुनर्वास
ई.सी.जी.टेक्निशियन/ई.सी.जी.
(पैरामेडिकलस्टाफ)
319
1
322
316
324
325
315
317 318
321
323
312
313
314
320
326 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (51) 5
DWLC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,HH
DW,LC,AAV,MDY,HH
OL,DW,LC,AAV,MDY
OL,DW,LC,AAV,MDY
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY
OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY
OL,DW,LC,AAV,MDY,ΗΗ
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY ,HH,oal
OA,OL,DW,LC,AAV,MD,OAL
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,ΗΗ
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,ΗΗ
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
4
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
3
एक्स-रेइमेंजिंगजांचकरना
पुनर्वासकार्योंमेंसहयोगकरना
मेडिकल/डेंटलमर्मोंडलतैयारकरना
मेसकीभोजनव्यवस्थासंभालना निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
एक्स-रेफिल्मडेवलपवप्रोसेसकरना
अस्पतालकपडोंकीधुलाईव्यवस्थादेखना
शैक्षणिक/चिकित्सकीयचित्रवचार्टबनाना
प्रयोगशालाकार्योंवस्टाफकीदेखभालकरना
नेत्रजांचवडॉक्टरकीसहायताकरना।
पुस्तकालयकीपुस्तकोंकावर्गीकरणवसूचीबनाना
हृदयसर्जरीमेंहार्ड-लंगमशीनसंचालितकरना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
गैरचिकित्सकीयस्टाफवकार्योंकीनिगरानीकरना
ऑपरेशनथिएटरकीव्यवस्थावस्टाफकीनिगरानीकरना
दांतोंकीसफाईवओरलहाइजीनसंबंधीउपचारकरना
टीबीमरीजोंकीजांच,फॉलोअपवजागरूकताकार्यकरना
आंखोंकीजाचंकरकेनंबर(पावर)निकालनाऔरचश्मेकी
सलाहदेना
2
पदनाम
मॉडलर
आर्टिस्ट रिफैक्शनिस्ट
परफ्यूजनिस्ट
कैटलॉगर
रेडियोग्राफर सेवा)
आप्थलमोलॉजीअसिस्टेंट
डाक्ररूमअसिस्टेंट
ओ.टी.सूपरवाईजर
डेंटलहाईजिनिस्ट
लैबसुपरवाईजर
टी.बी.चेस्टविजिटर/ टी.बी.हेल्थविजिटर
मैश्यरमहिला/पुरुष लाण्ड्रीसर्विससुपरवाईजर
नानमेडिकलसुपरवाईजर
असिस्टेंटरिहेबीलिटेशन(पुनर्वास
1
332
329
338
340
330
342 327
333 334
336 337
331
328
335
341
339
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (52)
5
DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,
DW,LC,AAV,MDY,
DW,LC,AAV,MDY,
DW,LC,AAV,MDY,
DW,LC,AAV,MDY,
LV,OL,DW,AAV,LC
DW,LC,AAV,MDY,HH
OL,DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,HH
OL,DW,LC,AAV,MDY
DW,LC,AAV,MDY,HH,D
DW,LC,AAV,MDY,HH,D
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY,HH
चिकित्सालय
4
चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
चिकित्सामहाविद्यालय
एवंचिकित्सालय
3
करना
कोबाल्टमशीनसेरेडियोथेरेपीदेना
रेडियोथेरेपीप्लानिंगहेतुसिमुलेशनकरना निष्पादितकियेजानेवालेकार्योंकीप्रकृति
भवनकीदेखरेखवरखरखावकरना
ब्रेकीथेरेपीउपचारप्रक्रियासंचालितकरना
कैथलैबप्रक्रियाओंमेंसहयोगकरना
श्रवण/वाणीपूनर्वासमेंसहायतादेना
एक्स-रेजांचमेंतकनीकीसहायतादेना
प्राथमिकस्वास्थ्यसेवाओंमेंसहायताकरना
कैंसररेडियोथेरेपीमशीनसंचालितकरना
लोहेकेउपकरणबनानावमरम्मतकरना
रेडियोथेरेपीकेलिएमरीजकेशरीरकेअनुसार मोल्ड/इममोबिलाइलेशनडिवाइसबनाना
रक्तसंग्रहवभंडारणमेंसहायकताकरना
फर्नीचर/लकडीकार्यबनानावमरम्मतकरना
ऑपरेशनकेदौरानउपकरणवव्यवस्थासंभालना
प्रोजेक्टरमशीनकोसेटकरनावसंचालितकरना
प्रयोगशालाकेकांचउपकरणबनाना/मरम्मतकरना
पाइपलाइन/यांत्रिकनिर्माणसंबंधीमरम्मतकार्यकरना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
ऑपरेशनकेदौरानड्रेसिंग/पट्टीवउपकरणमेंसहायता
2
पदनाम
ग्लासब्लोवर
प्रोजेक्शनिस्ट
लोहार
कारपेंटर
ड्रेसरथियेटर
हेल्थअसिस्टेंट
ओ.टी.असिस्टेंट
एक्स-रेअसिस्टेंट
पुनर्व्यस्थापनसहायक (ई.एन.टी.)
बिल्डिंगकेयरटेकर
ब्लडबैंकअसिस्टेंट
कैथलैबअसिस्टेंट
ब्रेकीथेरेपीटेक्नोलाजिस्ट
मोल्डरूमटेक्नोलाजिस्ट
प्लम्बर/मैकेनिकल/मेशन
कोबाल्टथेरेपीटेक्नोलाजिस्ट
सीटीसेमुलेटरटेक्नोलाजिस्ट 1
348
345
347
352
343
346
350
353
359
354
358
351
344
349
355
357
360 क्र
356लीनियरएक्सीलेटरटेक्नोलाजिस्ट छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 53) 5
HH,DW,AAV,LC
DW,LC,AAV,MDY,
HH,Dw,MDy,AAV,LC
HH,Dw,MDy,AAV,LC
HH,Dw,MDy,AAV,LC
DW,LC,AAV,MDY,
DW,LC,AAV,MDY,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगताकी श्रेणीशब्दसंक्षेप
OA,OL,DW,LC,AAV,MDY
4
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
चिकित्सालय
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण
कार्यालयएवंमैदानी कार्य
कार्यालयएवंमैदानी निरीक्षण
3
काकार्य।
प्रलेखनकार्य।
मेमोग्राफजांचकरना
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
मरीजोंकीदेखभालवेनर्सिंगसेवाप्रदानकरना
हृदयकैथलैबप्रक्रियाओंमेंतकनीकीकार्यकरना
शैक्षणिकचिकित्सकीयचित्रवफोटो एडिटिंगकरना
तृतीयश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमाक्र)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
पुरास्थलोंकीखोजएवंसर्वेक्षण,उच्चअधिकारियोंकेनिर्देशन
मेंअनुसंधान/उत्खनन/रिपोर्टलेखनकासहयोगकार्य।
पुरास्थलोंकीखोजएवंसर्वेक्षण,उच्चअधिकारियोंकेनिर्देशन मेंअनुसंधान/उत्खनन/रिपोर्टलेखनकापर्यवेक्षणकार्य।
संग्रहालयपधारनेवालेआगंतुकों/पर्यटकोंके स्वागत/सत्कार,संग्रहालयकीसमयकजानकारीप्रदानकरने
कार्यालयकेप्रकाशनसंबंधीतकनीकीलेखन,राज्यसंरक्षित स्मारकों/उत्खननस्थलोंकेब्रोशररिपोर्टकीपाण्डुलिपितैयार करनाएवंविभागीयतकनीकीकार्योंकेप्रचारप्रसारहेतु
2
पदनाम
पर्यवेक्षक
स्वागतकर्ता
स्टाफनर्स
उत्खननसहायक
मेमोग्राफीटेनीशियन
कैथटैक्नीशियन
आर्टिस्ट/फोटोआर्टिस्ट
तकनीकीसहायक(लेखन)
1
366
363
365
368
367
362
364
361
क्र
CATEGORYABBREVIATIONSUSED:B=Blind,LV=LowVision,D=Deaf,HH=HardofHearing,OA=OneArm,OL=OneLeg,SD=SpinalDeformity,SI=SpinalInjury,BA=Both Arms,BL=BothLeg,OALOneArmandOneLeg,BLOA=BothLeg&OneArm,BLA=BothLegsArms,CP-CerebralPalsy,LC=LeprosyCured,Dw=Dwarfism,AAV=Acid AttackVictims,MDy=MuscularDystrophy,ASD=AutismSpectrumDisorder(M=Mild,MoD=Moderate),ID=IntellectualDisability,SLD=SpecificLearningDisability,MI= MentalIllness,MD=MultipleDisabilities छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 54)
5
HH
AAV,SLD,HH,DW
AAV,OL,DW,LC,HH AAV,SLD,DW,HH,OL
AAV,SLD,LV,HH,DW
AAV,SLD,LV,HH,DW
AAV,SLD,LV,HH,DW,
AAV,SLD,LV,HH,DW
AAV,OL,SLD,OA,DW, LC,HH
AAV,OL,OA,DW,LC,ΗΗ
AAV,OL,SLD,OA,DW,LC,
LV,OL,DW,HH,AAV, LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4 अस्पताल अस्पताल
अस्पताल
संस्था
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल/संस्था
कार्यस्थलकाविवरण
अस्पताल/कार्यालय/
3
खानाबनाने
सहायताकरना
प्रसूतिकार्यहेतु
लिफ्टकार्यहेतु
डायलिसिसकार्यहेतु
एक्स.रेमशीनसंचालन
मरीजोंकेड्रेसिंगकार्यहेतु
मरीजोंकेसहायककार्यहेतु
ऑपरेशनदौरानसहायककार्यहेतु
डिसेक्शनएवंलैबमेंसहायककार्यहेतु
डेंटलमरीजउपचारमेंसहायताहेतु निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
वर्कशॉप/कार्यशालामेंतकनीकीस्टाफकी
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
लिफ्टमैन
डेंटलअटेंडेंट
ओ.टी.अटेंडेंट
कैथअटेंडेंट
एक्स.रेऑपरेटर
कुक/रसोइया
अटेंडेंटडायलिसिस
डिसेक्शनहॉलअटेंडेंट/
लेबअटेंडेंट
वर्कशॉपअटेंडेंट/कुली
दाई/लेबररूमअटेंडेंट
ड्रेसर/ड्रेसिंगरूमअसिस्टेंट
1
1
5
8
9
2
3
4
6
7
10 11 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 55) 5
AAV,DW,LC,LV
AAV,DW,LC,HH
AAV,DW,LC,HH
AAV,DW,LC,OA,OL,
AAV,DW,LC,OA,OL,
AAV,DW,LC,OA,OL,
AAV,DW,OA,OL,OAL
AAV,DW,LC,OA,OL, OAL
AAV,OL,DW,BL,LC,HH, OA
AAV,DW,LC,OA,OL,HH, D
AAV,DW,LC,OA,OL,OAL
AAV,OL,DW,LC,HH,OA, BL
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल/संस्था
कार्यस्थलकाविवरण
प्रयोगशाला/अस्पताल
कार्यालय/अस्पताल/ संस्था/महाविद्यालय
कार्यालय/अस्पताल/ संस्था/महाविद्यालय 3
अस्पतालकार्यहेतु
रिकार्डकीपिंगहेतु
सफाईकार्यहेतु
लायब्रेरीकार्यमेंसहायक
टेलीफोनकार्यमेंसहायक
भोजनव्यवस्थाकार्यहेतु
ब्लडबैंककार्यमेंसहायक
अस्पतालमेंस्टरलाईजेशनकार्यहेतु
सामान्य,अस्पतालसहायककार्यहेतु
कार्यालय/अस्पतालसहायककार्य हेतु/महाविद्यालय/संस्था
प्रयोगशालामेंसंधारितउपकरणोंका प्रयोगशालातकनीशियनकेनिर्देशनमें समुचितरख-रखावकरना।
कार्यालय/अस्पतालसहायककार्यहेतु
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
सर्वेन्ट
स्वीपर
टेलर
वार्डब्वाय
कुकहेल्पर
टेलीफोनअटेंडेंट
स्टरलाईजेशनअटेंडेंट
लायब्रेरीअटेंडेंट
भृत्य/अर्दली
ब्लडबैंकअटेंडेंट
प्रयोगशालासहायक/प्रयोगशाला परिचारक/अटेण्डेन्ट/वेक्शीनेटर/ डेयरीपरिचारक/परिचारक/ स्वच्छककर्तापरिचारक/प्रयोगशाला तकनीशियन/परिचारकभृत्य
रिकार्डरूमअटेंडेंट/स्टोरकिपर
12
1
18
16 17
19
13
20
22
15
14
21
23 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 (56)
5
AAV,DW,LC,HH
AAV,DW,LC,HH
AAV,DW,LC,HH,D
AAV,DW,LC,OL,D,HH
AAV,DW,LC,OA,OL, OAL,HH
AAV,DW,LC,OA,OL, OAL,HH
AAV,DW,LC,OA,OL, OAL,HH
AAV,DW,LC,OA,OL, OAL,D,HH,LV
AAV,DW,LC,OA,OL,HH
AAV,DW,HH,LV,LC,OL,
AAV,DW,LC,OA,OL,HH
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
अस्पताल
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालय/अस्पताल,/ संस्था/महाविद्यालय
कार्यालय/अस्पताल/
संस्था/महाविद्यालय
अस्पताल/महाविद्यालय
3
स्ट्रेचर
मेसकार्यहेतु
एक्सरसाईजकरवाना
सफाईकार्यहेतु
मरीजकीदेखभाल
बाल/दाढीकाटना
बगीचे/उद्यान/नर्सरी
कीदेखभाल
दवाईयों/सामग्रीकीपैकिंग
सामान्य,हॉस्टलसहायककार्यहेतु
प्रयोगशाला/उपकरणकीसफाई
कार्यालय/अस्पतालसाफ-सफाई
फिजियोथेरेपिस्टकेनिर्देशपरमरीजोंको
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
(अस्पताल/हॉस्टलमेंजरूरतअनुसार)
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
पैकर
बारबर(नाई)
लैबक्लीनर
स्ट्रेचरवाहक
वाशरमेन(धोबी)
मेससर्वेन्टहॉस्टल
क्लीनर/सफाईकर्मी
डोमेस्टिकसर्वेन्टहॉस्टलअटेंडेंट
फिजियोथेरेपीसहायकपुरुष,महिला
माली/प्रवर्तक/क्लीनर/
हेल्पर/हेमरमेन
आया/महिलास्वास्थ्यकर्ता 1
32
26
33
24 25
27 28
30
31
34
29
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 57) 5
HH,DW,SLD,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC
OA,OL,OAL,ASD(M),LV, HH,DW,AAV,LC,
HH,DW,SLD,AAV,LC,D
HH,LV,D,DW,AAV,SLD,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय
मैदानीकार्य
कार्यस्थलकाविवरण
मत्सयबीजप्रक्षेत्रएवं जलाशय
महाविद्यालय/संस्था/अस्पत
ाल
महाविद्यालयकाग्रथालय तथाकार्यालयआदि।
औद्योगिकक्षेत्रोंमेंकार्यका संपादन
3
घंटीसुनना।
चढ़ना-उतरना।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
फिल्टरप्लांटएवंइटेकवेलमेंमशीनोंका संचालन,फिल्टरप्लांटएवंइटेकवेलमें
संस्थानकेबिजली/मैकेनिक/डिलय,रिंग आपरेटरएवंजलप्रदायसंबंधितकार्योका संधारण
कार्यालयखोलनाअन्यकार्यालयीनशरीरिक
कार्य।अंतवासीबच्चोंकादेख-रेख।
फाईललानावलेजाना,अधिकारियोंका
नाव,जालसंचालनजलाशयकीनिगरानी मछलीचोरीकीरोकथाममत्स्यबीचतथा प्रजनककारख-रखाव।
ग्रंथालयकारख-रखावतथासफाईआदि काकार्य।ग्रंथपालद्वारासोपेंगयेकार्यआदिं
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
जमादार
बुकलिफटर
केयरटेकर
मत्स्यजमादार
इलेक्ट्रशियन/सहवाटरमेन/हेल्पर
1
37
36
38
39
क्र
35
40फिल्टरप्लांटआपरेटर/मीटररीडर छत्तीसगढ़ राजपत्र, दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 58)
5
LV,HH,DW,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
OA,OL,HH,LV,SLD,DW, AAV,LC
OA,OL,LV,HH,DW,AAV, LC
OL,D,ASD(M),LV,HH,SLD, DW,AAV,LC,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
राज्यस्तर
मुख्यालय/मैदानी
कार्यस्थलकाविवरण
कार्यालयएवंमैदानी
कारखानाएवंमैदानीकार्य।
राज्यकेअन्यजिले,राजय केबाहरस्थितपर्यटन सूचनाकेनद्रएवंमंडल मुख्यालय
3
पर्यटनविभागवेटरसंबंधीकार्य।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
स्टेशनरीप्रदायकरना,डाकतैयारकरना रजिस्टर/फाइलोंकोबांधना,फाइलोंकी व्यवस्थाकरना।
फिल्टरप्लांटएवंइटेकवेलमेंमशीनोंका संचालन,फल्टरप्लांटएवंइटेकवेलमें चढ़ना-उतरना।
विभागद्वाराआयोजितपुनःसत्यापनशिविर मेंव्यापारियोंकोनोटिसवितरण।
राजस्वरिकार्डक्रमबद्धकरना,राजस्ववसूली
हेतुनोटिसआदिकीतामिलएवंराजस्व
संबंधितकार्य
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
दफतरी
वेटर/रूमब्याय
प्रोसेससरवर(जल
संसाधन/राजस्वविभाग)
पम्पऑपरेटर-2/पम्प अटेन्ड/पम्पसहायक/ फिटर/प्लम्बर/ इलेक्ट्रशियन/हेडमिस्त्री/पम्प कुली
श्रमसहायक/विधिकमाप-विज्ञान
1
42
45
क्र
43
44
41 छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 59) 5
LV,HH,AAV,DW
LV,HH,DW,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC
HH,DW,SLD,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC, ASD(M)
LV,D,HH,OA,OL,LC,DW, AAV,ASD(M),ID,SLD,
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
महाविद्यालय/मैदानी
मुख्यालय/मैदानी
कार्यालयएवंबाहर
कार्यस्थलकाविवरण
3
सहयोगकरना।
खेलमैदानमेंकार्य
मुद्रणकार्यमेंहमालीकरना।
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
कार्यालयकीसाफ-सफाई,झाडूपोछापानी कीव्यवस्थाइत्यादिं
ब्रेलमशीनकादेखरेखकरना,ब्रेललिपि मुद्रणकार्यमेंमशीनमेनकासहयोगकरना।
डाकएवंसूचनापत्रलानालेजानाख्देयक
कोषालयमेंलगाना,चेकलानाआदिकार्य।
फिल्डमेंविभागद्वारानिर्माणकार्योजेसे स्टापडेमआदिमेंचैन/टेंपद्वारानापजोख काकार्यकरनासाथहीसाथअन्यकार्योमें
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
हेल्पर
चैनमेन
आदेशवाहक/मैसेंजर
फर्राश/ग्रंथालयपरिचारक/बस क्लीनर/फायरमेन/सेनेटरी जमादार
ग्राउंडमेन (उच्चशिक्षा/खेलएवंयुवा कल्याणविभाग)
हमाल (मुद्रणएवंलेखनसामाग्रीविभाग) 1
46
47
48
50
49
51 क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 60)
5
HH,DW,AAV
LV,HH,DW,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC
LV,HH,DW,AAV,LC,D
LV,HH,OL,DW,AAV,LC
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय
कार्यालय कार्यालय
कार्यालय
कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
3
भृत्यसंबंधीसभीकार्य
भृत्यसंबंधीसभीकार्य
लूमनिर्माणएवंरखरखाव
चतुर्थश्रेणीसंबंधीसभीकार्य
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
रसायनशाखाकेविसराएवंबोनसंबंधीकार्य
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
समयपाल
इनफिरियर/इशुचेकर
(मुद्रणएवंलेखनसामाग्रीविभाग)
पैकर/पेस्टिंगब्याय/ इंकर/ऑक्जीलरी/ डार्करूमअसिस्टेंट (मुद्रणएवंलेखनसामाग्रीविभाग)
विसराकटर/बोनकटर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्रीविभाग)
कारपेंटर/कुशलबुनकर (मुद्रणएवंलेखनसामाग्रीविभाग)
1
52
53
56
55
54
क्र छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 61) 5
HH,DW,AAV,LC
D,LV,HH,AAV,DW
पदकेलिएउपयुक्तदिव्यांगता कीश्रेणीशब्दसंक्षेप
4
कार्यालय
कार्यालय
कार्यस्थलकाविवरण
3
चतुर्थश्रेणीसंबंधीसभीकार्य
चतुर्थश्रेणीसंबंधीसभीकार्य
निष्पादितकियेजानेवालेकार्योकीप्रकृति
चतुर्थश्रेणीसंवर्ग:संदर्भित(बेंचमार्क)दिव्यांगजनहेतुपदचिन्हांकन
2
पदनाम
मसाजर/पंचकर्मआटेंड/मेडिसीन मेकर/औषाधालयसेवक
एनिमलअटेंडकममैक्रेटर/ एम्बेलमर/मछलीपालन सहायक/मछुआरा/हलवाहा/ एनिमलअटेंड/वेल्डर/ परिचारक/परिचालकसह खलासी/पशुपरिचारक/ उद्यानपरिचारक/छात्रावास परिचारक/छात्रावाससेवक /आर्टरूमअटेंड/ऑपरेंशन थियेटरसहायक
1
57
58
क्र
CATEGORYABBREVIATIONSUSED:B=Blind,LV=LowVision,D=Deaf,HHHardofHearing,OA=OneArm,OL-OneLeg,SD=SpinalDeformity, SI=SpinalInjury,BA=BothArms,BL=BothLeg,OAL=OneArmandOneLeg,BLOA=BothLeg&OneArm,BLA=BothLegsArms,CP=CerebralPalsy, LC=LeprosyCured,Dw=Dwarfism,AAVAcidAttackVictims,MDyMuscularDystrophy,ASDAutismSpectrumDisorder(M=Mild, MoD=Moderate),ID=IntellectualDisability,SLD=SpecificLearningDisability,MI=MentalIllness,MD=MultipleDisabilities छत्तीसगढ़ राजपत्र , दिनांक 25 फरवरी 2026
208 ( 62)
(2)भारतसरकारएवंसामाजिकन्यायऔरअधिकारितामंत्रालयनईदिल्लीद्वाराजारीअधिसूचनाक्रमांकफा.सं.30-12/2020डीडीIIIदिनांक24अगस्त2022 केअंतर्गतलोकोमोटरदिव्यांगताकेतहत्OA,OL,BA,BL,OAL,BLOAऔरBLAकेआलावाएकअलगउपश्रेणीअर्थातकिसीभीसम्बंधतंत्रिका संबंधी/लिम्बडिस्फंक्शनकेबिनाSD=SpinalDeformityऔरSI=SpinalInjury,कोशामिलकियाजायेगा।इसप्रकारसूचीमेंअभिचिन्हित्सभीपदोंको तंत्रिकासंबंधी/लिम्बडिस्फंक्शनकेबिनाSD=SpinalDeformityऔरSI=SpinalInjury,वालेव्यक्तियोंकेलिएअभिचिन्हितकियागयाहै।संबंधित तंत्रिकासंबंधी/लिम्बडिस्फंक्शनवालेSD=SpinalDeformityऔरSI=SpinalInjury,वालेव्यक्तियोंकोसंबंधितउपश्रेणीजैसेOA,OL,BA,BL,OAL, BLOAऔरBLAजैसाभीमामलाहोकेतहतकवरकियाजायेगा।
(1)MultipleDisabilities(MD)-पदवारदिव्यांगताकीश्रेणी/श्रेणीयोंमेंसेचिन्हितदिव्यांगताअंतर्गतएकसेअधिकप्रकारकीदिव्यांगताहोनेपरउसीपद हेतुबहुदिव्यांगतामान्य/चिन्हितहोगा।
नोट:-
संचालक , मुद्रण तथा लेखन सामग्री , छत्तीसगढ़ द्वारा शासकीय मुद्रणालय, नवा रायपुर से मुद्रित तथा प्रकाशित- 2026 .