Chattisgarh Gazette - Weekly, No. 50, Part 1, 11 December 2020

click here for IIIF manifest

ँध्र् ी "{र्न्ीध्ॉ्र३न्ध्॰ीं्रय्ध्र््‌िध्ूर्अिग.ूर्अ्रिण्" "प्रष्ँॉर् ीैन् ऽह्मई्रय्ई त्र्र्न्ी र्५ीीं} ्र॰ झ्ीं्रर्ईी ;प्रर्ष्ी त्र्र्न्ी प्रन्न्द्ध ऽर्ह्यी २न्ईीं ऽींईण् र् ी ँध्ण् ू.ूू.{र्न्ीध्ॉ्र३न् ्रँन्न्ध्गद्व प्रॉण् ॉण् प्रझ्र्९ी"य्ए प्रर्॰ी गर्.्रि.ूर्र्अििण्" {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँी

र्ीर्प्रीन् ॉर् ीप्रर्५ीई

र्ी ्रर् ि, र्न्ीींन्ए र्र्५ीींीन्ए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न् ूर्ूिर्ऽ्रि२र्न्ीर्ह्यी ूर्एि र्५ी अ्‌लू

प्रऽॉट्टध्

र्झ्ी्र गण्;अद्ध प्रर्र्क्कीी र्ऽीभन् प्रप्र ॉर्ट्टीए ;ूद्धर् ॉीप्रऊध्

ॉर्ट्टीण्

र्झ्ी्र अण्;अद्ध र्न्ीझ् र्र्५ीीॉ र्ऽी॰र्५ीए ;ूद्ध प्रर्झ्ी्रर् ींीञ र्ऽी॰र्५ीए ;गद्ध न्ट्ठ र्र्ह्मीी९ र्ऽी॰र्५ी र्ऽीभन् ऽप्रॉर्ट्टीए ;लद्ध र्न्ीझ् र्र्५ीीॉ ॉ}ए ;्रद्ध र्झ्ीन्ई र्र्५ीीॉ र्ऽी॰र्५ी र्ऽीभन् ऽप्रॉर्ट्टीए ;क्ष्द्ध र्प्रीय् र्र्ऽीी्रए र्झ्ीन्ई ध् ऽप्रॉर्ट्टीए ;द्यद्ध र्९ी.र्झ्ीर्ऽी प्रन्प्रर्५ीब्ड्ढन्ण्

र्झ्ी्र लण्;द्ध ;अद्ध {र्न्ीध्ॉ्र३न् प्रए ;ूद्ध न् ॉप्रप्रई प्रई॰ए ;गद्ध ॉॉ॰ ञ ींन्र्—ैीप्रई प्रए ;द्ध ;अद्ध ऽर्क्ती॰र्५ीए ;ूद्ध {र्न्ीध्ॉ्र३न् ऽप्रप्रए ;गद्ध ॉॉ॰ड्ढ ऽप्रप्रए ;्रद्ध ;अद्धर् ीड प्रए ;ूद्ध ऽप्रई प्रण् र्झ्ी्र ूर्ण्ैीध् र्प्री ध् ऽप्रॉर्ट्टीण्

र्झ्ी्र 1

र्न्ीद्द र्र्५ीीॉ र्ऽी॰र्५ी

ॉर्र्ीीह्म र्र्५ीीॉ प्रर्झ्ी्र

र्र्ीी९ए २र्न्ी॰ध् झ्एर् ी र्न्ीींन्ए ऽन्९ ्र

र्ी र्न्ीींन्ए ऽन्९ ्रन् प्रर्॰ी ग ँट्टन्न्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञ "य्न्.अ.्रध्ूर्ूिर्ध्ध्ूिण्र्न्ीद्द र्र्५ीीॉ ई॰र्उीर्न्ीर् ीध् र्न्ी प्रॉञ२न्र्र् ॉीीध् र्झ्ीण्ण्ॉण् ;ॉध्ण्ँध्ण्.ूर्र्लििद्ध र्उीर्न्ी ैभप्रट्ठ{न्र् ॉीप्रट्ठर्प्री २न्ईीं ैईींई र्ऽी॰ प्रर्॰ीञ गर्.िर््र.िूर्ूिर् िर् ीर्५ी ञ ऽप्र९ र्झ्ीन्ईध्र् ॉी ;ट्ठह्नीं.ॉ२न्र्.ॉीप्रर्ट्ठी ॉींप्रर्र्क्तीीञद्ध प्रए अ्‌्रद्व प्र. अक्ष्;ूद्ध न्ह्मईीं र्उीर्न्ी र्॰ी र्५ीप्रघर्ईीञर् ीर् ी्र न्ई २ींन् प्रर्र्क्तीीय्प्रन्ई ्‌र् िप्र॰ॉ ध्र् ीर्९ीप्रर्क्ती ञ {ट्टन्न् र्॰ी न् न्ह्म२ञन् ऽप्रर्र्क्तीीप्रऽय्ध् र्ऽीीं ट्टर्ह्यीय् २र्न्ी ट्टय् प्रर्॰ीञ गअ.र््र.िूर्ूिर् ि;ऽर्न्ीह्म२न्द्ध ॉर् ॉीप्रर्ट्ठी न्र्ईी २भन्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए

९ध्ई प्रॉञ२न्ए ॉप्रण्

्‌्र्र

ॉर्ी९ए ीं]र्ह्यी र्ईी ९र् ॉी्रध्ए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्उीर्न्ी र्र्५ीीॉध्र्र् ीीध् ीं]र्र्ह्यीी९ए र्र्न्ीँी॰र््री ॉ ींप्र]ई र्ईीर् ीप्रर्५ीईूर्ूिर्ण्ि{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 956

ँ९ ॉर्ञॉीर्क्ती प्रर्झ्ी्र

र्र्ीी९ए २र्न्ी॰ध्न् झ्एर् ी र्न्ीींन्ए ऽन्९ ्र

र्ी र्न्ीींन्ए ऽन्९ ्रन् ूअ ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञ गलद्वगध्द्य.ध्ँॉञण्ध्ईर्र्५ीीध्त्र्न्ध्.लध्र्ऽीभँध्र्अिण्{र्न्ीध्ॉ्र३न् प्रॉर्ञी"य्न् ऽप्रर्क्तीप्र.अ्‌गअ ;ण्.ग ॉ अ्‌गअद्ध ऽर्क्तीध् प्रन्प्रई र्प्रीञ न्ष्ञर्र्क्तीीञ र् ॉी प्रन्ई न्घई ऽप्रर्क्तीप्र ध् र्र्क्तीीर्न्ी.गद्य र्ईी लर् िर्उीर्न्ी र्॰ी र्५ीप्रघर्ईीञर् ीर् ी्र ञ र्९ीई २ींन् ँ९ ॉर्ञॉीर्क्ती प्रर्झ्ी्र ध् ऽप्रर्क्तीॉर्ट्टीर् ीञ.ूअगध्द्य.ध्ँॉञण्ध्ईर्र्५ीीध्त्र्न्ध्.लध्र्ऽीभँध्र्अिए प्रर्॰ीञ अक्ष्.र्अि.ूर्ूिर्र् िी ऽप्रर्क्तीप्रक्न्ई न्ई २ींन्ए र्न्ीद्द ॉर्न्ीन् ई॰र्उीर्न्ी ॉञट्टर्ह्यीय् र्न्ीद्द ञ र्ऽीभर्सीप्र्रर् ीँए र्ईी प्रसींई र्ईी ँ९ प्रसींई प्रर्र्न्ीँीर्ऽीञ प्र९ प्रट्टप्र९प्रई ँ९.॰न् प्रर्र्क्तीीय्प्रन्ई न्ईध् २भन् —

ॉण्ण् र्न्ी्रर् ी

प्रर्५ीऽ प्रन्र्ह्यी ँ९.॰न् न्ध् र्ीन्

;अद्ध ;ूद्ध ;गद्ध

;लद्ध ;्रद्ध अण् र्ऽीभर्सीप्र्र ऽ र्र्५ीीॉध्र् ॉीई —

र्ीँध्र्ईी अ र्ष्ीञर्क्तीध्ँर्९ीर्५ीध्ष्भर्न्ीँध्ध्न् र्ऽीप्र॰ ॉ ण्ण्ण्

प्रसींईर् ीँ ;iद्ध र्र्५ीीॉध् ॰ ॉ प्रप्रय्ई ँ९ स्ण् अर्ण््रर् ििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण्

ॉञ्र२न्र्ह्यी ॉञर्न्ी ॉण्ण्ण्

;iiद्ध ॉर्र्ञैीीञ ध् ऽप्र्र ँ९.न् ध् र्न्ीप्रर्५ी स्ण् अर्ण््रर् ििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण्

ॉ प्रप्रय्ई ँ९ ॉञ्र२न्र्ह्यी ॉञर्न्ी ॉण्ण्ण्

स्ण् अूण्ू्र प्रई र्र्ीिंण्ध्ण्

ू २न्न् र्र्ह्यीी९ध् ॉण्ण्ण्ण्ण्ण् ष् भॉप्र्रय्र् ॉीई ॉ —

;iद्ध ॰ध्र्ध्ी९ र्ऽीप्र॰ ष्२र्न्ी ॉण्ण्ण्ण्ण् स्ण् ्रण्र्र् ििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् ;iiद्ध झ्ट्ट.ँ९ ॉण्ण्ण्ण्ण्

स्ण् अर्ण्र्र् िििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् "न्ॉ ँ९.॰न् न्र् ी०ई

ँ९.न् ध् र्५ीई प्रईर्५ीई र्न्ीप्रर्५ीए ट्ठ ॉ प्रप्रय्ई "झ्ट्ट.ँ९ ॉञर्न्ीर्ह्यीर् ीऽ" ञर् ँी ध्र् ँीण् "न्ॉर् ीऽ ध् र्न्ीप्रर्५ीर् ी र्न्ी्र झ्ट्ट.ँ९ ॉञर्क्तीय् ;Rechargingद्ध र्ऽीप्र॰ ञ र्प्रीर् ँीर््रीण्

स्ण् गण््रर् िप्रई र्र्ीिंण्ध्ण्

ॉ ैप्रप्रय्ईर् ॉीई ॉण्ण्ण्ण्

ूण् ॉ न्र्सी्र ऽ र्र्५ीीॉध्र् ॉीई —

र्ीन्न्ए र्५ीर्न्ीष् ॉञ्र२न्र्ह्यी ॉञर्न्ी ॉण्ण्ण्ण्

र्ी९ ;Raw ॉञर्न्ी ॉण्ण्ण्ण्ण्

;ँभॉर्.ी}त्र्न् अ र्ष्ीञर्क्तीध्ँर्९ीर्५ीध्ष्भर्न्ीँध्ध्न् र्ऽीप्र॰ ॉण्ण्ण् "न् ँ९.॰र्न्ीञ न् प्रत्र्न्घॉए प्रन्९ ;iद्ध र्र्५ीीॉध् ॰ ॉ प्रप्रय्ई ँ९ स्ण् ूर्र्ण्र्र् ििििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् र्ी०ई ँ९.न् ध् र्५ीई प्रईर्५ीई र्न्ीप्रर्५ीए र्ऽीप्र॰द्धर् ँी ँ९ ;iiद्ध ॉर्र्ञैीीञ ध् ऽप्र्र ँ९.न् स्ण् ूर्र्ण्र्र् ििििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् ट्ठ ॉ प्रप्रय्ई "झ्ट्ट.ँ९ ॉञर्न्ीर्ह्यी र्ी र्न्ी्र र्ड्डी ध् र्न्ीप्रर्५ी ॉ प्रप्रय्ई ँ९ ॉञ्र२न्र्ह्यी र्ीऽ" ञर् ँी ध् स्ण् ूर्र्ण्र्र् ििििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् ँर्ीण् "न्ॉर् ीऽ ध् Materialद्ध ू २न्न् र्र्ह्यीी९ध् ॉण्ण्ण्ण्ण् ड ञ न्ई २भञन्ण्ण्ण् ष् भॉप्र्रय्र् ॉीई ॉ — र्न्ीप्रर्५ीर् ी र्न्ी्र ;iद्ध ॰ध्र्ध्ी९ र्ऽीप्र॰ ष्२र्न्ी ॉण्ण्ण् स्ण् अर्र्ण्र्र् ििििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् झ्ट्ट.ँ९ ॉञर्क्तीय् स्ण् ू्रर्ण्र्र् िििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण् ;Rechargingद्ध ;iiद्ध झ्ट्ट.ँ९ ॉण्ण्ण्ण्ण्

र्ऽीप्र॰ ञ र्प्री ँर्ीर््रीण्

स्ण् द्वर्ण्र्र् िििप्रई र्र्ीिंण्ध्ण्

ॉ ैप्रप्रय्ईर् ॉीई ॉण्ण्ण्ण्ण्

;अद्ध ;ूद्ध ;गद्ध ;लद्ध ;्रद्ध गण् ँ९ प्रसींई ऽ र्र्५ीीॉध्र् ॉीई —

र्ीँ ;ँ९ अ र्ष्ीञर्क्तीध्ँर्९ीर्५ीध्ष्भर्न्ीँध्ध्न् र्ऽीप्र॰ ॉण्ण्ण् स्ण् अण्र्द्यि ; स्ण्र् ॉीई भॉद्धध्

प्रसींई "र्न्ी"य्न् न्र्ह्नी॰ ञ ूर्र्िि ;र्॰ीर् ॉीभद्ध भॉध्अर्र् ििप्रण्"य्न्ण्न्ण् न् प्रई ऽय् ै९र्५ीर् ीँय्ॉण्

र्न्ी्र र्५ीई ीं— र्ीप्र०ईद्ध ू्र र्ण्ीण् ॉ

;द्ध ऽप्रर्क्तीर् ीर्ईी ध् ू २न्न् र्र्ह्यीी९ध् ॉण्ण्ण्ण्

९र्र्ीिंीं ँ९ प्रसींई प्रन्ण्

स्ण् अण्ू्र ; स्ण् र्ड्डीध्ॉ भॉद्धध् प्रसींई "र्न्ी"य्न् न्र्ह्नी॰ ञ ू्रर्ि ;र्॰ीर् ॉीभर् ीॉद्ध भॉध्अर्र् ििप्रण्"य्न्ण् न्र्ह्नी॰ न् प्रई ऽय् ै९र्५ी र्ीँय्ॉ

ष् भॉप्र्रय्ध्ैप्रप्रय्ईर् ॉीई ॉण्ण्ण्ण्

स्ण् र्ण्ग्रि ;भञईध्ॉ भॉद्धध्प्रण्"य्न्ण्न्ण् न्ण्

;द्ध ू्र र्ण्ीण्र् ी र्र्५ीीॉध्ध्भॉप्र्रय्ध्ैप्रप्रय्ई र्ऽीप्र॰ प्रप्रझ्ह्म स्ण् र्ण्र्क्ष् िि;{न्— भॉद्ध

न्ॉॉ ॉर्ीई ॉण्ण्ण्ण् र्ीर्ईी ध् ९र्र्ीिंीं ँ९ प्रसींई प्रर्र्न्ीँीञ

ूण् न्र्न्ीघर्र्ईीींॉीन् प्रर्र्क्तीीय्प्रन्ई ँ९.॰श्ञन्ए "न्ॉ ऽप्रर्क्तीॉर्ट्टीर् ीर् ँीन्ध् न् ध् प्रईप्र ;प्रर्॰ीञ ूअ.अर्.िूर्ूिर्द्धि ॉ र्झ्ीर्५ीध्९ न्२ञन््रध्ण् गण् ँ९ ॰र्न्ीञर् ी ींप्रय्र्र्क्तीीय्न्र्ह्यी ॉ.ॉ न् र्ऽी५र्र्ईीींॉीन् र्प्रीर् ँी ॉर््रीण्

लण् र्ऽीभर्सीप्र्र ँ९.॰न् प्रर्र्क्तीीय्न्र्ह्यी ॉञष्ञर्क्तीध् ट्टय् ध् ऽप्रर्क्तीॉर्ट्टीए प्रर्॰ीञ ूल.र्ूि.ूर्अिक्ष् ध् र्ईीप्रर्९ी ॉण्ण्.अ ऽ.अ ;iiद्ध "प्रर्५ीऽ प्रन्र्ह्यी" ऽञई्रय्ई न्}९प्रई "ॉर्र्ञैीीञ ध् ऽप्र्र ँ९.न् ध् र्न्ीप्रर्५ी ॉ प्रप्रय्ई ँ९ ॉञ्र२न्र्ह्यी ॉञर्न्ी ॉण्ण्ण्ण्" ध्र् ीर्ह्यीध्र् ी प्रर्९ीप्रई र्प्री र््री २भन्ण् ञन्ईीं "न्ॉर् ीर्ह्यीध् ऽञई्रय्ई ट्टय् ॉ २न्ध् प्रँ ॉर्र्ञैीीञर् ी ँ९ र्ऽीष्ञप्रन्ई २भन्एर् ीर् ँी ँ९ र्न्ी्र न् न्२न् २भञञ २न्ईींए र्र्५ीीॉ ध् ऽप्रर्क्तीॉर्ट्टी प्रर्॰ीञ ूल.र्ूि.ूर्अिक्ष् र्ऽींॉीन् "न्ॉर् ीर्ह्यीध् २न्ईीं प्रर्र्क्तीीय्प्रन्ई ँ९.॰न् स्ण् ्रण््रर्ध्र्र्ीििंण्ध्ण् २न्ध् र्९ी्रट्ट न्२न््रध् ञ "र्न्ॉी र्९ीझ् न्ह्म२न्ध्ञ ॉर्र्ञैीीञर् ीर् ी०ई २र्न्ीर््री प्रँ र्उीर्न्ीए न् प्र२न्ैॉ ध् र्प्रीय्र्ह्यी र्न्ीप्रर्५ी ञ झ्ट्ट.ऽँय् ींर्र्ऽीँी र्न्ीप्रर्५ीर् ी र्न्नीँ ॉप्र२न्ई ट्टर्ह्यीय् झ्ीं्रर्ईी न् प्रर्॰ी र््री २र्न्ीर््रीण् ॉञष्ञप्रर्क्तीई ॉर्ञैी र्उीर्न्ी प्रर्झ्ी्र ञर् ँी ऽप्र्र ँ९.न् ध् र्न्ीप्रर्५ीर् ीए ॉर्ञैी र्उीर्न्ी ँ९ र्न्ी्रर् ीञन्झ् न् र्५ीई र्र्प्रीींॉीन् ॰ ँ९.न् ध् र्न्ीप्रर्५ी ञर्र् ॉीीँ र्प्रीर् ँीर््रीण् ईईर्५ीई ॉञष्ञप्रर्क्तीई न्र्ह्यी ञए "न्ॉ ऽप्रर्क्तीॉर्ट्टी ध् र्ईीप्रर्९ी ॉण्ण्.अएर् ी९र् ीञ.ग प्रष्ह्म॰ीं ण्.अ;iद्ध."र्र्५ीीॉध् ॰ ॉ प्रप्रय्ई ँ९ ॉञ्र२न्र्ह्यी ॉञर्न्ी" ऽञई्रय्ईर् ी९र् ीञ.ल ञ ैर्ईीप्रई ँ९.॰न् स्ण् अर्ण््रर् ििप्रई र्र्ीिं ध्न्न् र्ऽी ईईॉ ञ प्र९ई ँ९॰न् र्९ी्रट्ट २र्न्ीञ्रध्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए

ट्ठह्मर्॰ी ॉए ऽन् ॉप्रण्{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 958 र्न्ीैँ प्रर्झ्ी्र र्र्ीीय्९ए ९घन्न्ए प्रँर्९ी ष्ैईन् ँ्र॰९ींन्ए {र्न्ीध्ॉ्र३न् ॰ न्.ॉप्रए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉए र्न्ीैँ प्रर्झ्ी्र

ष्ैईन्ए प्रर्॰ीञ ूल ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञ ध्झ्ट्ट.ऽँय्ध्र्द्विध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्य.अद्वण्झ्ट्टप्र ऽँय् ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्र्य्ैीी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन् र्ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईी र्ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रर्क्तीप्र ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध् र्र्क्तीीर्न्ी अ्‌;ूद्ध ई२न्ई २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्रीर् ँीर्ईी २भन् प्र र््री ैईट्टन्ध्ए ण्२न्ण्ञण् ू्‌ए ई२न्ॉध्९ ँ्र॰९ींन्ए प्रँर्९ी.ष्ैईन् ध् प्रँध् झ्ट्टप्र ऽँय् ॉ र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ी प्रर्र्ट्टीींॉीन्र् ींीय्ॉ र्९ीझ्र् ी०ई २र्न्ीर््रीण्

र्ीञ ॉर्न्ी ञण् ;अद्ध ;ूद्ध

र्न्ीष् ;२न्ण्द्ध ;गद्ध

र्अि र्प्रैी ध् ॰र्र्५ीी ञ र्र्ऽीीॉ "र्न्ी"य्र्न्ीञ ध्र् ैी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्ूिण् झ्ट्टप्र प्र९ झ्ट्टप्र र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्गिण् प्रप्रॉई झ्ट्टप्र प्र९र्र् ैीी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्लिण् र्ीप्रऽय्र् ी र्प्रीँर् ी प्र} {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ .द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी र्लिर् ी र्९ीझ्र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ीर् ी०ई २र्न्ीर््रीण् र््रण्ि र्प्रैीप्रई ींींन्ट्टर्ष्ीञ प्र९ ऽय् ध् ऽप्रर्क्ती ई र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

ँध्.र्प्रीय्२न् ऽींर्॰ीण्

र्क्ष्ण्ि र्प्रैीप्रई ींींन्ट्टर्ष्ीञ प्र९ प्रन्२न् य् र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्द्यिण् र्५ीीं र्ष्ीर्त्र्ीध्{र्न्ीन्ध् र्॰ींी य् र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्द्विण् र्ीन्ध््रर्न्ीञ {र्न्ीन्र्र् ीीप्रर्न्ीञ र्ऽीभन् प्रई ऽह्मर् ी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्ष्ीन््रध् ऽींर्॰ीण्

र््‌िण् {न्९ध् त्र्र् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

अर्ण्ि र्ष्ी्रध्न् ींर्य्ैी र्र्झ्ीी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

अअण् ैर्न्ीट्ट र्५ीीं} र्ऽीभन् न्प्रैँन्ध्न्र्ह्यी ध्ॉ र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

अ. ईर्॰ींॉीन् र्ऽीँ प्रर्॰ीञ ूलध्अर्ध्ूिर्ूिर्र् िी २न् र्र्र्ीिंीऽर्र्ह्यीीर् ीर् ँीन्ध् र्प्रीर् ँीर्ईी २भन्ण्

ष्ैईन्ए प्रर्॰ीञ ूल ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञ ध्झ्ट्ट.ऽँय्ध्र््‌िध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्य.अद्वण्झ्ट्टप्र ऽँय् ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्र्य्ैीी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन् र्ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईी र्ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रर्क्तीप्र ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध् र्र्क्तीीर्न्ी अ्‌;ूद्ध ई२न्ई २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्रीर् ँीर्ईी २भन् प्र र््री.

ञ्रींन्ए ण्२न्ण्ञण् ूक्ष्ए ई२न्ॉध्९ ँ्र॰९ींन्ए प्रँर्९ी.ष्ैईन् ध् प्रँध् झ्ट्टप्र ऽँय् ॉ र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ी प्रर्र्ट्टीींॉीन्र् ींीय्ॉ र्९ीझ्र् ी०ई २र्न्ीर््रीण्

र्ीञ ॉर्न्ी ञण् ;अद्ध ;ूद्ध

र्न्ीष् ;२न्ण्द्ध ;गद्ध

र्अि र्प्रैी ध् ॰र्र्५ीी ञ र्र्ऽीीॉ "र्न्ी"य्र्न्ीञ ध्र् ैी {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्र ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी र्अि;अद्धर् ी र्९ीझ् र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन् र् ी र् ी०ई २र्न्ीर््रीण्

र्ूिण् झ्ट्टप्र प्र९ झ्ट्टप्र र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्गिण् प्रप्रॉई झ्ट्टप्र प्र९र्र् ैीी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्लिण् र्ीप्रऽय्र् ी र्प्रीँर् ी प्र} {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ .द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी र्लिर् ी र्९ीझ्र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ीर् ी०ई २र्न्ीर््रीण् ँध्.र्प्रीय्२न् ऽींर्॰ीण्

र््रण्ि र्प्रैीप्रई ींींन्ट्टर्ष्ीञ प्र९ ऽय् ध् ऽप्रर्क्ती ई {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ .द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी र््रर् िी र्९ीझ्र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ीर् ी०ई २र्न्ीर््रीण् र्क्ष्ण्ि र्प्रैीप्रई ींींन्ट्टर्ष्ीञ प्र९ प्रन्२न् य् {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ .द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी र्क्ष्र् िी र्९ीझ्र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ीर् ी०ई २र्न्ीर््रीण् र्द्यिण् र्५ीीं र्ष्ीर्त्र्ीध्{र्न्ीन्ध् र्॰ींी य् र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्द्विण् र्ीन्ध््रर्न्ीञए {र्न्ीन्र्र् ीीप्रर्न्ीञ र्ऽीभन् प्रई ऽह्मर् ी र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

र्ष्ीन््रध् ऽींर्॰ीण्

र््‌िण् {न्९ध् त्र्र् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

अर्ण्ि र्ष्ी्रध्न् ींर्य्ैी र्र्झ्ीी {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र प्र॰य्र्५ी र् ीञ .द्य.लर्ध्ॉीई.अध्ूर्अ्रिर्ध्ीय्न्एर् ी र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ ू्‌.र्द्वि.ूर्अिक्ष् ञ प्रप्र२न्ई प्र॰य्र्५ीर्ध्ीर्र्क्तीी र्ऽींॉीन् झ्ट्ट.ऽँय् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ध् ऽींॉट्टध् र्॰ी ध् प्रह्यत्र्र्न्ी अर्र् िी र्९ीझ्र्र् ीी र्झ्ीप्रईर् ीईर्॰ीन्ध्प्रर्न्ीन्र् ीर् ी०ई २र्न्ीर््रीण् अअण् ैर्न्ीट्ट र्५ीीं} र्ऽीभन् न्प्रैँन्ध्न्र्ह्यी ध्ॉ र्९ी्रट्ट २न्ध्ञ २र्न्ीर्ईीण्

अ. ईर्॰ींॉीन् र्ऽीँ प्रर्॰ीञ ूलध्अर्ध्ूिर्ूिर्र् िी २न् र्र्र्ीिंीऽर्र्ह्यीीर् ीर् ँीन्ध् र्प्रीर् ँीर्ईी २भन्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए

न्ँई ष्ञॉ९ए ९घन्न् ञ ॰ न्.ॉप्रण्{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 960 र्र्ीीय्९ए ९घन्न्ए प्रँर्९ी.र्न्ी्र३न् ;{र्न्ीध्ॉ्र३न्द्धएन् ॰ न्.ॉप्रए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉए र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र

र्न्ी्र३न्ए प्रर्॰ीञ ू्‌ ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीर् ीञ गूध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्व.अ्‌ण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी २न् ईध्ई २र्न्ीर्ईी २भन् प्र "ॉॉ ॉ९ िंऽींॉट्टध् र् ी ;अद्ध ॉ ;लद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् र् ी ;क्ष्द्ध ञ न्ॉर् ॉी प्र॰ ्रर् ॉीय्ँप्रर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् र्ऽी र्ऽी५र्ईी त्र्न् ध् ॉर्र्झ्ीी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्एर् ींीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्र ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध् र्र्क्तीीर्न्ी अअ ध् न्.र्र्क्तीीर्न्ी ;अद्ध न्ष्ञर्र्क्तीीञ र्ऽींॉीन् ॉझ्ध् ॉञष्ञप्रर्क्तीई प्रर्फीञर् ी "न्ॉ र्उीर्न्ी "न्ॉ र्ऽीर्५ी ध् ॉर्ट्टी ॰ध्र् ँीईध् २भन् प्र र्न्ीद्द र्र्५ीीॉ ई॰र्उीर्न्ी ऽींॉट्टध् र् ी ;्रद्ध ञ न्}९प्रईर् ीप्रर्र्क्तीीन्ध्र् ी न्घई झ्ट्टप्र ॉञष्ञर्क्ती ञ र्र्क्तीीर्न्ी अू ऽञई्रय्ई ॰ध् ्रध् र्५ीप्रघर्ईीञर् ीर् ी्र न् प्र९र् ीप्रर्क्तीट्ठई न्र्ईी २भन् —

ऽींॉट्टध्

झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय् र् ीर्न्ी अू र्उीर्न्ी र् ॉीय्ँप्रर् ीँ प्रँर्९ी ई२न्ॉध्९ ्रन्ध्र््री ९्रझ््रर्र् ीी९ र्ीप्रट्ठई ऽर्प्रीन्ध् र् ी र्ह्यीय्

;२न्घन्न्न् ञद्ध ;अद्ध ;ूद्ध ;गद्ध ;लद्ध ;्रद्ध ;क्ष्द्ध र्न्ी्र३न् र्न्ी्र३न् ष्ञ्रींन्र्प्रॉी र्ण्क्ष््र्‌ि र्ीर्य्ी९ ऽप्रझ्ञर्ईीए र्९ी र्प्रीय्र्ह्यी र्न्ी्र३न्.२न्ध्न्ींन् र् ी्रय् ण्२न्ण्ञण् ूअ प्रर्झ्ी्रए र्न्ी्र३न् ॉञर्झ्ी्र प्रँर्९ी. र्प्रीय्र्ह्यी २न्ईीं झ्ट्ट.ऽँय्ण्

र्न्ी्र३न् ;{न्ण््रण्द्धण्

झ्ट्टप्रर् ी घर्र्५ीी ;०र्९ीद्ध ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीैँद्धए र्न्ी्र३न् र्र् ीीय्९ ञ र्॰ीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए

झ्ध् प्रॉञ२न्ए ९घन्न् ञ ॰ न्.ॉप्रण्

ऽींॉट्टध्

र्र्ीीय्९ए ९घन्न्ए प्रँर्९ी ँर्५ीींन्न्ए {र्न्ीध्ॉ्र३न् ॰ न् ॉप्रए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉए र्न्ीैँ प्रर्झ्ी्र

;अद्ध झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय्.

ँर्५ीींन्ए प्रर्॰ीञ अ ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

;द्ध प्रँर्९ी.ँर्५ीींन् ;द्ध ई२न्ॉध्९.ह्न९र््रीञ ;्रद्ध ्रन्ध्र््रीर्.ीभर्न्ीर्र्ऽीी ;र्र्ीिंद्ध ९्रझ््रर्र् ीी९.र्ण्गिक्ष्ल २न्घन्न्

ॉर्न्ी ट्टष्न् न्र्ष्ी

;२न्घन्न् ञद्ध

;अद्ध ;ूद्ध

अ्‌द्वध्ू र्ण्अिर्अि अ्‌द्यध्अध् र्ण्अिद्वू झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीर् ीञ अगध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्व.अ्‌ण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी "ॉ र्ष्ीईर् ीर्र् ॉीी २र्न्ी र््री २भन् प्र ध् ॰ध् ्र"य् ऽींॉट्टध् ॰ ;अद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् ॰ ;ूद्ध ञ न्}९प्रई ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्ए ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध्र् ीर्न्ी अ्‌ ऽह्मई्रय्ई "ॉ र्उीर्न्ी २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्री ँर्ीर्ईी २भन् प्र न्फ झ्ट्टप्र ध् न्फर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् —

;अद्ध ;ूद्ध

अ्‌द्वध्अ र्ण्र्द्वििअ र् ी्र र्गि र्ण्गिक्ष्ल ;ूद्ध ॉर्ीय्ँप्रर् ीँ प्रँॉ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्.र्र्ीिंन्र्प्रँीञर्ष्ी ँर्९ीर्५ी त्र्ट्टन्र्ष्ीर् ी ट्टन् झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीण्

;गद्ध झ्ट्टप्रर् ीघर्र्५ीी ;०र्९ीद्धर् ी प्रन्र्ध्ीर्ह्यी ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीण्द्धए ह्न९र््रीञ र्र् ीीय्९ ञ र्प्रीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण् ँर्५ीींन्ए प्रर्॰ीञ अ ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीर् ीञ ूद्वध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्व.अ्‌ण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी "ॉ र्ष्ीईर् ीर्र् ॉीी २र्न्ी र््री २भन् प्र ध् ॰ध् ्र"य् ऽींॉट्टध् ॰ ;अद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् ॰ ;ूद्ध ञ न्}९प्रई ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्ए ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध्र् ीर्न्ी अ्‌ ऽह्मई्रय्ई "ॉ र्उीर्न्ी २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्री ँर्ीर्ईी २भन् प्र न्फ झ्ट्टप्र ध् न्फर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् —

ऽींॉट्टध्

;अद्ध झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय्.

;द्ध प्रँर्९ी.ँर्५ीींन् ;द्ध ई२न्ॉध्९.ह्न९र््रीञ ;्रद्ध ्रन्ध्र््री.श्न्त्र् ;र्र्ीिंद्ध ९्रझ््रर्र् ीी९.अण्ूल्र २न्घन्न् ॉर्न्ी ट्टष्न् न्र्ष्ी

;२न्घन्न् ञद्ध ;अद्ध ;ूद्ध

क्ष््‌क्ष् र्ण्र््‌ििग क्ष््‌द्य र्ण्र्अििू क्ष््‌द्व र्ण्र्क्ष्अिि द्यअद्य र्ण्र्ल्रिि द्यअद्व र्ण्र्द्वििअ द्यअ्‌ र्ण्अिूअ द्यूर्ि र्ण्ूिअर्ि द्यगक्ष् र्ण्अिू्‌ द्यगद्य र्ण्अिूअ द्यलगध्अ र्ण्अिूक्ष् द्यलगध्ू र्ण्र्क्ष्र्ििि क्ष्द्यक्ष् र्ण्र्क्ष््रिि ;अद्ध ;ूद्ध

क्ष्द्यद्य र्ण्अिूअ र् ी्र अग अण्ूल्र ;ूद्ध ॉर्ीय्ँप्रर् ीँ प्रँॉ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्.र्९ीन् ँर्९ीर्५ी र्र्ीँी र्॰ीञध् ईन् र्र्र्५ीीी २न्न्र् ी झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीण् ;गद्ध झ्ट्टप्रर् ीघर्र्५ीी ;०र्९ीद्धर् ी प्रन्र्ध्ीर्ह्यी ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीण्द्धए ह्न९र््रीञ र्र् ीीय्९ ञ र्प्रीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण् ँर्५ीींन्ए प्रर्॰ीञ अ ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीर् ीञ गगध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्व.अ्‌ण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी "ॉ र्ष्ीईर् ीर्र् ॉीी २र्न्ी र््री २भन् प्र ध् ॰ध् ्र"य् ऽींॉट्टध् ॰ ;अद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् ॰ ;ूद्ध ञ न्}९प्रई ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्ए ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध्र् ीर्न्ी अ्‌ ऽह्मई्रय्ई "ॉ र्उीर्न्ी २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्री ँर्ीर्ईी २भन् प्र न्फ झ्ट्टप्र ध् न्फर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् —

ऽींॉट्टध्

;अद्ध झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय्.

;द्ध प्रँर्९ी.ँर्५ीींन् ;द्ध ई२न्ॉध्९.ह्न९र््रीञ ;्रद्ध ्रन्ध्र््री.न्न्र्न्ी ;र्र्ीिंद्ध ९्रझ््रर्र् ीी९.लण्अ्रर् ि२न्घन्न् ॉर्न्ी ट्टष्न् न्र्ष्ी

;२न्घन्न् ञद्ध ;अद्ध ;ूद्ध

क्ष्ललध्अ र्ण्र््‌्रिि क्ष्ल्रध्अ र्ण्गिअर्ि क्ष्लद्यध्अ र्ण्र्र्द्वििि क्ष्लद्यध्ू र्ण्अिअर्ि क्ष्क्ष्ग र्ण्र्लििर्ि क्ष्क्ष्द्वध्ू र्ण्र््रर्ििि क्ष्द्वूध्अ र्ण्अि्‌ू क्ष्द्वअ र्ण्र्र्लििि अक्ष्ध्अ्र र्ण्ूिूू क्ष्द्य र्ण्र्अििू द्यगद्य र्ण्अ्रिर्ि क्ष्द्य्‌ध्ू र्ण्र्ूििल{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 962 ;अद्ध ;ूद्ध

;ूद्ध ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्रँॉ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्.न्न्र्न्ी ँर्९ीर्५ीर्र् ीँी त्र्ट्टन्र्ष्ी ञ र्॰ीञध् र्ष्ीञध् ींऊ २न्न् ट्टन्र् ी ऽर्प्रीय् झ्ट्ट.ऽँय् न्र्ह्यीण्

;गद्ध झ्ट्टप्रर् ीघर्र्५ीी ;०र्९ीद्धर् ी प्रन्र्ध्ीर्ह्यी ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीण्द्धए ह्न९र््रीञ र्र् ीीय्९ ञ र्प्रीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए

२र्न्ी॰र् ीश्न्ए ९घन्न् ञ ॰ न्.ॉप्रण्

र्र्ीीय्९ए ९घन्न्ए प्रँर्९ी ष्ैईन्ए ँ्र॰९ींन्ए {र्न्ीध्ॉ्र३न् ॰ न् ॉप्रए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉए र्न्ीैँ प्रर्झ्ी्र

ष्ैईन्ए प्रर्॰ीञ ूल ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञध्ध्झ्ट्ट.ऽँय्ध्र्द्विध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्य.अद्वण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी "ॉ र्ष्ीईर् ीर्र् ॉीी २र्न्ी र््री २भन् प्र ध् ॰ध् ्र"य् ऽींॉट्टध् ॰ ;अद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् ॰ ;ूद्ध ञ न्}९प्रई ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्ए ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध्र् ीर्न्ी अ्‌ ऽह्मई्रय्ई "ॉ र्उीर्न्ी २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्री ँर्ीर्ईी २भन् प्र न्फ झ्ट्टप्र ध् न्फर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् —

ऽींॉट्टध्

;अद्ध झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय्.

;द्ध प्रँर्९ी.ष्ैईन् ;द्ध ई२न्ॉध्९.ँ्र॰९ींन् ;्रद्ध ्रन्ध्र््री.ैईट्टन्ध् ;र्र्ीिंद्ध ९्रझ््रर्र् ीी९.ूण्लल २न्घन्न्

ॉर्न्ी ट्टष्न् न्र्ष्ी

;२न्घन्न् ञद्ध

;अद्ध ;ूद्ध क्ष्अध्ू र्ण्र्ूििल क्ष्द्वलध्अ र्ण्र्क्ष्र्ििि द्यलगध्अ र्ण्र्ल्रिि द्यलू र्ण्अिद्यर्ि क्ष्द्वध्गर्र्ीिं र्ण्र्ूििर्ि द्यक्ष्ध्अ र्ण्र्र्द्वििि ्र्रध्ग र्ण्र्क्ष्गिि क्ष्द्य्‌ध्अ र्ण्र्र्द्वििि क्ष्द्वग र्ण्अिलग क्ष्द्वर्ि र्ण्र्अििल अक्ष्ध्अ्‌ध्ल र्ण्अिूर्ि अक्ष्ध््र र्ण्ूिगद्व द्यद्य र्ण्र्अििक्ष् ्रक्ष्ध्अ र्ण्र्अििू ्र्रध्द्य र्ण्र्द्यििक्ष् ्र्रध्क्ष् र्ण्र्गििल क्ष्द्वूध्ू र्ण्अिगल क्ष््रद्यध्ू र्ण्र्ूििल गक्ष्ध्अ र्ण्र्र्लििि ग्‌ल र्ण्र्द्वििर्ि क्ष्लअध््र र्ण्र्द्वििर्ि क्ष्लद्वध्ू र्ण्र्द्वििर्ि क्ष्लद्वध्अ र्ण्र्र्द्वििि क्ष््रर्ि र्ण्र््रलिि क्ष्द्वद्व र्ण्र््रर्ििि द्यलगध्अर्र्ीिं र्ण्ूिक्ष्ल द्यगद्व र्ण्अिर्अि द्यलल र्ण्अिूर्ि द्यग र्ण्र्र्द्वििि द्यलध्अ र्ण्र्गििू क्ष््र्र र्ण्र्र्लििि ्रक्ष्ध्ू र्ण्अिद्वर्ि क्ष््रक्ष् र्ण्र्द्वििर्ि क्ष््रू र्ण्र्द्यिि्‌ गक्ष्ध्अ्र र्ण्र्अििू अक्ष्ध्अध्ू र्ण्र्क्ष्क्ष्िि अक्ष्ध्अद्व र्ण्अिर्लि अक्ष्ध्अद्यध्ू र्ण्र्क्ष्र्ििि क्ष्क्ष्ल र्ण्र्र्लििि क्ष्द्वध्ग र्ण्अिअर्ि क्ष्द्वध्ग{न् र्ण्र्लििर्ि ्र्रध्ूँ र्ण्र्लििर्ि ्र्रर्ध्ूी र्ण्र्क्ष्लिि

र् ी्र ्र्र लण्अ्रर्ि

द्वद्वध्अ र्ण्अिूर्ि द्वद्वध्ू र्ण्लिर्र्िि द्वद्वध्ग र्ण्लिअर्ि द्वद्वध्ल र्ण्अिूर्ि द्वद्वध््र र्ण्अिक्ष्र्ि द्व्‌ध्अ र्ण्र््रर्ििि द्व्‌ध्ू र्ण्र््रर्ििि द्व्‌ध्ग र्ण्र्लििर्ि द्व्‌ध्ल र्ण्र्लििर्ि द्व्‌ध््र र्ण्र्लििर्ि ्‌क्ष्ध्अ र्ण्क्ष्अिर्िर्झ्ी्र अ , {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न् ूर्ूिर्ि 963 ;अद्ध ;ूद्ध

्‌क्ष्ध्ू र्ण्ूिर्र्िि ्‌क्ष्ध्ग र्ण्ूिर्र्िि र् ी्र अग ूण्ललर्ि ;ूद्ध ॉर्ीय्ँप्रर् ीँ प्रँॉ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्.त्र्न्ध्ॉध् गण्र्र् ििन्ध्ध् "न्ह्मन्ध््रन्त्र्न् ैन्ध्९ ०र्९ीञन् र्प्रीय्र्ह्यी २न्ईींण् ;गद्ध झ्ट्टप्रर् ीघर्र्५ीी ;०र्९ीद्धर् ी प्रन्र्ध्ीर्ह्यी ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीैँद्धए ँ्र॰९ींन् प्रँर्९ी.ष्ैईन् र्र् ीीय्९ ञ र्प्रीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण्

ष्ैईन्ए प्रर्॰ीञ ूल ऽघट्टन्ष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञध्ध्झ्ट्ट.ऽँय्ध्र््‌िध्ऽ.द्वूध्ूर्अिद्य.अद्वण्ट्टप्र र्न्ीझ् र्र्५ीीॉर् ी "ॉ र्ष्ीईर् ीर्र् ॉीी २र्न्ी र््री २भन् प्र ध् ॰ध् ्र"य् ऽींॉट्टध् ॰ ;अद्ध ञ प्रर्ह्यीय्ई झ्ट्टप्र ध् ऽींॉट्टध् ॰ ;ूद्ध ञ न्}९प्रई ॉर्ीय्ँप्र र्ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्ण् ऽई— झ्ट्टप्र ऽँय्ए ींर्ीय्ॉ र्ऽीभन् ींर्य्ैी ञ न्प्रई प्रईन् र्ऽीभन्र् ीन्॰प्रर्५ीय्र्ईीर् ी ऽप्रर्र्क्तीीन् ऽप्रप्रए ूर्अिग ;प्रँॉ ई॰ र्५ीई ऽप्रर्क्तीप्रए ूर्अिग २र्न्ीर् ँीर््रीद्ध ध्र् ीर्न्ी अ्‌ ऽह्मई्रय्ई "ॉ र्उीर्न्ी २न् र्र्र्ीिंीप्रऽई र्प्री ँर्ीर्ईी २भन् प्र न्फ झ्ट्टप्र ध् न्फर् ीँ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन् —

ऽींॉट्टध्

;अद्ध झ्ट्टप्रर् ी र्ह्यीय्.

;द्ध प्रँर्९ी.ष्ैईन् ;द्ध ई२न्ॉध्९.ँ्र॰९ींन् ;्रद्ध ्रन्ध्र््री.ञ्रींन् ;र्र्ीिंद्ध ९्रझ््रर्र् ीी९.ूण्गल २न्घन्न् ॉर्न्ी ट्टष्न् न्र्ष्ी

;२न्घन्न् ञद्ध ;अद्ध ;ूद्ध

लद्य र्ण्अिक्ष्र्ि ्रअ र्ण्लिलर्ि ्रू र्ण्अिूर्ि ्रद्यध्अ र्ण्र्क्ष्र्ििि ्रद्यध्ू र्ण्र्क्ष्र्ििि ्रद्यध्ग र्ण्र्क्ष्र्ििि ्रद्वध्अ र्ण्अिअर्ि ्रद्वध्ू र्ण्अिर्र्िि ्रद्वध्ग र्ण्अिर्र्िि ्रद्वध्ल र्ण्अिर्र्िि ्रद्वध््र र्ण्अिर्र्िि ्र्‌ र्ण्ल्रिर्ि क्ष्द्व र्ण्लिर्र्िि द्वग र्ण्र्द्वििर्ि र् ी्र अल ूण्गलर्ि ;ूद्ध ॉर्ीय्ँप्रर् ीँ प्रँॉ प्र९ र्ऽी५र्ईी २भन्.त्र्न्ध्ॉध् गण्र्र् ििन्ध्ध् "न्ह्मन्ध््रन्त्र्न् ैन्ध्९ ०र्९ीञन् "न् ०र्९ीञन् श्न्} र्९ी"य्न् र्प्रीय्र्ह्यी २न्ईींण्

;गद्ध झ्ट्टप्रर् ीघर्र्५ीी ;०र्९ीद्धर् ी प्रन्र्ध्ीर्ह्यी ऽींप्रर्झ्ी्रध् ऽप्रर्र्क्तीीन्ध् ;र्न्ीैँद्धए ँ्र॰९ींन् प्रँर्९ी.ष्ैईन् र्र् ीीय्९ ञ र्प्रीर् ँी ॉर्ईी २भन्ण्

{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्न्ीर्द्दी९ र् ी ॉ र्ईी र्ऽी॰र्र्र्५ीीींॉीन्ए न्ँई ष्ञॉ९ए ९घन्न् ञ ॰ न्.ॉप्रण्

प्रर्झ्ी्रर् ींीञ र्ऽी॰र्५ी

र्र्ीीय्९एर् ॉीर् ीप्रर्र्क्तीीन्ध् ्रन् झ्ट्टप्र ॉर्ध्ीए र्न्ीींन् ;{न्ण््रण्द्ध

र्न्ीींन्ए प्रर्॰ीञ अर् िट्टष्न् ूर्ूिर्ि

र्ीञध्अअद्यद्वध्न्ध्त्र्न्न्ध्ऽण्झ्ट्टण्ऽण्ध्ूर्ूिर्ण्ॉिप्रए {र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्५ीीॉ र्न्ीैँ ञ र्ऽीर्॰ी ष्ञर्क्ती प्रर्झ्ी्र र्न्ीींन् र् ीर् ीञ .क्ष्. क्ष्ूध्ूर्र्द्वििर्ध्ॉीई.गध्र्न्ीींन् प्रर्॰ीञ र्गि.र््‌ि.ूर्र््‌िि ञ प्र॰ ्र प्र॰य्र्र्र्५ीीींॉीन् ्रन् झ्ट्टप्र ;ऽप्रर्क्तीई ॉर्ध्ी ञ प्रप्रद्ध प्रन्ॉ ऽप्रर्क्तीप्र अ्‌्‌्‌ ध् र्र्क्तीीर्न्ी ग ञ ल ऽर्क्तीध्र् ॉीर् ीप्रर्र्क्तीीन्ध् ईर्य्ीञ प्रय्२न् प्र९र् ीध् ण् र्ऽीन्ण्र् ॉी२ट्टन् ;र्न्ीण्ण्ॉण्द्ध ऽन् ९घन्न् र्न्ीींन्र् ी ऽप्रर्क्तीट्ठई र्प्रीर् ँीर्ईी २भन्ण्

त्र्र्न्ीण् ॉण् र्झ्ीन्ईध्र्॰ीॉए ९घन्न्ण्{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 964

न्र्ड्डी र्र्ह्मीी९ र्ऽी॰र्५ी र्ऽीभन् ऽप्रॉर्ट्टी

HIGH COURT OF CHHATTISGARH, BILASPUR

No. 6102/Rules/2020

Bilaspur, the 10th July 2020 RULES FOR ON-LINE ELECTRONIC FILING (E-FILING) FRAMED UNDER ARTICLE 225 AND 227 OF THE CONSTITUTION OF INDIA

Short Title, Applicability and Commencement :

These Rules will be called "e-filing Rules, 2020". They will be applicable to the High Court of Chhattisgarh and to the District Courts and Tribunals over which it has supervisory jurisdiction. These Rules will come into force from the date notified by the High Court.

1. Preface :

These Rules will apply to on-line e-filing and e-filing through Designated Counters and facilities provided for e-filing, including e-Service Centres. The rules will apply to such categories of cases as would be notified by the High Court. These Rules amend and conslidate the existing Rules and Practice Directions.

2. Definitions :

2.1 Action : includes all proceedings instituted in the Court such as suits, criminal complaints, appeals, civil or criminal writ petitions, revision petitions, contempt petitions, execution petitions, arbitration petitions, probate cases and interlocutory applications.

2.2 Administrator : means the Registrar (IT)/(Computerization) or an officer appointed by the Chief Justice for administering and dealing with matters connected with or relating to e-filing.

2.3 Bench : means and includes one or more judges assigned to adjudicate upon Actions or the presiding officer of the Court or Tribunal as the case may be.

2.4 Physical Filing : means Actions and pleadings filed as hard copies.

2.5 Designated Counters : means and includes those counters which find mention in Appendix-I and those that may be included or excluded from Appendix-I from time to time.

2.6 District Courts : means and includes the courts established and functioning under the control and supervision of the High Court.

2.7 Electronic Filing (e-filing) : means e-filing as prescribed through the Internet (at the web portal of the Court) and through the internet/intranet at Designated Counters, unless the context requires otherwise.

2.8 Evidence : means and includes evidence as defined under the Indian Evidence Act, 1872.

2.9 High Court : High Court means the High Court of Chhattisgarh.

2.10 Objections : means and includes deficiencies and errors pointed out by the Registry or Court/ Competent Authority in relation to the Actions instituted in the Court.

2.11 Opposite Party : means defendant(s), respondents, judgment debtor(s) and non-applicant(s).

2.12 Party : means appellant(s), plaintiff(s), petitioner(s), complainant(s) and applicant(s).

2.13 Pleadings : means pleadings filed in support or defence of an Action including affidavits, addi- tional affidavits and supplementary affidavits.

2.14 PDF : means an electronic document filed in a portable document format.

2.15 PDF/A : means an ISO-standardized version of the Portable Document Format (PDF) specialized for the digital presevation of electronic documents.

2.16 Registry: means the Registry of the Court.

2.17 Statement of Defence : means and includes written statements, replies, counter-affidavits and additional or supplementary affidavits.

2.18 Technical failure : means a failure of the court's hardware, software, and/or telecommunications facility which results in the impossibility of submitting a file electronically. Technical failure does not include malfunctioning of the equipment of the person submitting an e-file.

2.19 Third Party : means and includes any person or entity seeking to become a party or to intervene in an Action.

2.20 Working Day : means and includes a day when the Registry of the Court is working under the Calendar published or as directed by the Court.

3. General Instructions :

3.1 On-line e-filing shall be made by visiting the web portal of the Court, namely :

https://www.efiling.ecourts.gov.in/cg

3.2 Except as provided in these Rules, Actions, whether in fresh, pending or disposed of cases, will be filed electronically by an advocate or litigant in person from their home, office or other remote location in the manner provided in these Rules.

3.3 Any person who is unable to access the e-filing portal would be entitled to make use of the facilities provided at the Designated Conuters for that purpose upon payment of charges if stipu- lated.

3.4 The size of the e-file should not exceed 20MB. In case the file size exceeds 2 MB. the Advocate or litigant should visit any one of the Designated Centres for enabling e-filing through the intranet, or it can be split and uploaded separately.

4. Steps for Registration :

4.1 Persons other than Advocates and litigants in person who are already registered on the Court web portal will take the following steps to register themselves. i) Advocates

a) Should visit the web portal (https://www.efiling.ecourts.gov.in/cg) to view the

form.

b) Click the registration link. c) Fill the form with requisite details. d) Submit the filled-up form along with a self-attested copy of the Bar Council

Registration Certificate or Bar Council I-card (in PDF format only).

ii) Litigants in person

a) Should visit the web portal (https://www.efiling.ecourts.gov.in/cg) to view the

form.

b) Click the registration link. c) Fill the form with requisite details. d) Submit the filled-up form along with the self-attested copy of any identity docu-

ment issued by the Government (in PDF format only).

4.2 Litigants in person shall submit an affidavit/undertaking that they have not engaged an Advocate in the Action. A litigant in person who subsequently engages an Advocate, shall make an application before the Administrator for transferring the data in respect of the Action to the Advocate's account{र्न्ीध्ॉ्र३न् र्र्न्ीँीए प्रर्॰ी अअ प्र॰ॉट्टष्न्न्न्न् ूर्ूिर्ि ख् र्झ्ी्र अ 966 in. Once the Administrator allows the appliction, the data in the Action shall be transferred in the user account of the Advocate. The litigant in person will not be in a position to modify the data of the subject Action, without the permission of the Administrator.

4.3 A login ID will be allotted on the next working day if the application is found complete in all respects. The procedure for registration is set out in Appendix-II.

5. Frame of Pleadings :

The pleadings should be clear and concise. parties and third parties should set forth their claims/averments in separate paragraphs. The statement of truth/affidavit of the concerned person must bear their signature. Opposite parties should also file their replies under sequentially numbered paragraphs and headings (such as Preliminary objections and Objections on Merits).

6. Formatting :

6.1 All the original typed text material including notice of motion, memorandum of parties, main petition or appeal, interlocutory application(s), reply, status report, affidavit, documents, will be prepared electronically using the following formatting style:

Paper size : Thick Green Paper of Foolscap Size

Top Margin : 1.5" Bottom Margin : 1.5" Left Margin : 1.75" Right Margin : 1.0" Alignment : Justified Font : Times New Roman, Arial, Baskerville, Book Antigua, Bookman, Bookman Old Style, Century, Century Schoolbook, Courier, Courier New, CGTimes, Garamond, Georgia, New Baskerville, New Century Schoolbook, Palatino and the typeface shall be 14-point or larger in both body text and footnotes.

Font size : 14 Line spacing : 2.0 If any document is typed in a local language in Trial Courts, it must be in pre- pared using Unicode Font 14 as prescribed time to time.

6.2 The document should be converted into Optical Character Recognition (OCR) searchable Portable Document Format (PDF) or PDF/A using any PDF converter or in-built PDF conversion plug-in provided in the software, PDF/A is the preferred format in A4 size.

6.3 A document which is not a text document and has to be enclosed with the Action, should be scanned using an image resolution of 300 DPI (Dots per inch) in OCR searchable mode and saved as a PDF document in A4 size. The procedure for converting a document into an OCR searchable PDF as mentioned above and as required in clause 8.1 is set out in Appendix-III.

7. Digital Signatures :

7.1 The PDF document shall be digitally signed either by the parties and/or by their Advocate. The digital signatures shall be appended on such places on the PDF document as prescribed under the extant rules. If neither the party nor the Advocate who has been engaged possess a digital signa- ture, a print out of the Action shall be physically signed by the party concerned and/or their Advo- cate in accordance with rules and it shall thereafter be scanned an uploaded.

7.2 A List of recognized Digital Signature Providers and the procedure involved in appending single or multiple signatures is set out in Appendix-IV.

7.3 A litigant in person or advocate who does not possess a digital signature issued by the competent authority can authenticate e-filed documents by e-Sign based on Aadhaar authentication.

8. Dos and Don't's

8.1 The text documents and scanned documents set out in clauses 6.3 and 7.1 should be merged as a single OCR searchable PDF file and should be book-marked as per the Master Index, duly ap- proved by the Registry. The procedure in this behalf is set out in Appendix-V.

8.2 The merged documents should be uploaded at the time of on-line e-filing. Screenshots of the manner of accessing the on-line e-filing portal and for the filing of the main case and documents including written statements, replies, replications, rejoinders, affidavits and evidence in a pending case are set out in Appendix-I.

8.3 Once e-filing is accepted, the filing or registration number shall be notified to the Advocate or litigant in person.

8.4 In case on-line e-filing includes audio and/or video files, the Administrator shall generate a hash value.

8.5 Special characters are not allowed while e-filling Memo of Parties and Advocate remarks.

8.6 Document Binary File Name Standards.

The following special characters are not allowed in a file name :

A quotation mark (") A number sign/Pound (#) Per cent (%) Ampersand (&) Asterisk (*) Colon (:) Angle brackets (less than, greater than) (<>) A question mark (?) Backslash (\) Forward slash (/) Braces (left and right) ({ }) Pipe (|) A tilde (~) The period (.) character used consecutively in the middle of the file name or at the beginning or end of the file name.

File names should not exceed 45 characters in length, including spaces. Single space must be counted as one character each.

8.7 On-line e-filing shall not be watermarked or encrypted. The e-filed documents shall not contain any virus, malware, spam-ware, trojan horse or the like. All the e-filed documents shall be legible and free of markings, track changes or annotations.

9. Payment of Court Fees/Other Charges:

Court fee and other charges can be paid either electronically by purchase on the on-line facility provided by the authorised agency or from the Designated Counters provided for the purpose in the High Court and District Courts or from any authorized court fee vendor. The Transaction ID provided upon payment of court fee and other charges is required to be entered in the appropriate field at the time of on-line e-filing.

10. Retention of Originals:

10.1 Originals of the documents that are scanned and digitally signed by the Advocate or the litigant in person at the time of e-filing should be preserved, for production or inspection, as may be directed by the Bench.

10.2 The signed vakalatnama, signed and notarized/attested affidavit and any other document whose authenticity is likely to be questioned should be preserved, at least, for two years till after the final disposal of the Action. Final disposal shall include disposal of the Action by the superior appellate court.

10.3 Notwithstanding anything above, the following documents will have to be preserved perma- nently :— a) A Negotiable Instrument (other than a cheque) as defined in Section 13 of the Negotiable Intruments Act, 1881 (26 of 1881).

b) A Power-of-Attorney as defined in section 1A of the Powers-of-Attorney Act, 1882 (7 of 1882).

c) A Trust as defined in Section 3 of the Indian Trusts Act, 1882 (2 of 1882).

d) A Will as defined in Clause(h) of Section 2 of the Indian Succession Act, 1925 (39 of 1925) including any other testamentary disposition by whatever name called.

e) Any contract for the sale or conveyance of immovable property or any interest in such property.

f) Any other document as may be directed by the Bench.

10.4 The responsibility of producing the originals and proving their genuineness shall be of the party that has electronically filed scanned copies of the document.

11. Access to the Electronic Data of the Action:

Access free of cost access will be available to authoritzed person(s) to data e-filed by any of the parties to the specific Action, as is presently being provided in pending Actions. This facility shall be in addition to the procedure of obtaining certified copies.

12. Exemption from e-filing:

Exemption from on-line e-filing of the entire pleading or a part of the pleadings and/or documents may be permitted by the Bench upon an application being made for that purpose in the following circum- stances: i) where on-line e-filing is for reasons set out in the application not feasible;or

ii) where there are concerns about confidentiality and protection of privacy;or

iii) where the document cannot be scanned or filed electronically because of its size, shape or condi- tion; or

iv) where the on-line e-filing portal is either inaccessible or not available for some reason;and/or v) for a just and sufficient cause.

13. Service of Electronic Documents:

In addition to the prescribed mode of service, notices, documents, pleadings that are filed elec- tronically may also be served through the designated e-mail IDs of Registry officials to the e-mail address of the advocates or parties, if available. E-mail IDs of Registry officials will be published on the Court website to enable the recipients to verify the source of the e-mail.

14. Computation of Time:

14.1 Wherever limitation/time limits apply, it will be the responsibility of the party concerned to ensure that the filing is carried out well before the cut-off date and time. The date of e-filing will be taken as that date when the Action is electronically received in the Registry within the prescribed time on any working day. For computing the time at which e-filing is made, Indian Standard Time (IST) will apply.

14.2 E-filing through Designated Counters will be permissible up to 1600 hours on any court working day. On-line e-filing carred out after 1600 hours on any day, will be treated as the date which follows the actual filing date provided it is a court working day. Actions filed on a day declared as gazetted holiday or on a day when the court is closed, will be regarded as having been filed on the next working day. for the computation of limitation, on-line e-filing shall be subject to the same legal regime as applicable to physical filing, save and except as provided herein above.

14.3 The facility for on-line e-filing through the web portal shall be available during all twenty four hours of each day, subject to breakdown, server downtime, system maintenance or such other exigencies. Where on-line e-filing is not possible for any of the reasons set out above, parties can either approach the Designated Counters for e-filing between 10.00A.M. to 05.00 P.M. on court working days or take recourse to physical filing. No. exemption from limitation shall be permitted on the ground of a failure of the web based on-line e-filing facility.

14.4 Provisions for limitation governing on-line e-filing will be the same as those applicable to physical filing. The period of limitation for such actions will commence from the date when e-filing is made as per the procedure prescribed in these Rules.

15. Procedure for filing Caveat:

All caveats can be filed on-line. The procedure for this purpose is set out in Appendix-VI.

16. Hard Copies of Pleadings and Documents filed Electronically:

Advocates, as well as parties, may print hard copies of all pleadings and documents filed electroni- cally for their use in the court or elsewhere. The Registry will wherever required prepare hard copies for official use.

17. Storage and Retrieval of e-Filed Documents and Pleadings:

E-filings will be stored on an exclusive server maintained under the control and directions of the Court. Each such filing will be separately labelled and encrypted forfacilitate easy identification and re- trieval. The security of such filings will be ensured. Access to e-filing would be restricted in the manner provided herein above and as may be notified from time to time. For continuity of operations in case of disaster, natural calamity or breakdown, a mirror image of e-filings available on the servers located in the Court may be maintained at different geographical locations, as decided from time to time by the Court.

18. Residuary provisions:

18.1. The e-filing made by an Advocate/litigant in person will be rejected if they do not follow the protocol mandated by these Rules or practice directions.

18.2. Subject to such further directions as may be issued, if would not be obligatory on the part of the opposite party to accept pleadings and documents by email. In such an eventuality, hard copies of pleadings and documents will have to be provided to the opposite party. In such circumstances, the plaintiff/petitioner can be called upon to deposit the charges calculated on the basis of the number of pages per defendant/respondent which are required to be photocopied. This facility will be provided by the Registry on a written request being made by the defendant(s)/respondent(s).

18.3. The Registry will communicate the objections, if any, regarding the cases filed by email/SMS/web hosting to the concerned Advocate/litigant in person. After the objections are cleared the case will be processed for listing and the Advocate/litigant in person will be informed including by e-mail/ SMS.

19. General Caution:

Email is not a secure medium of communication. Any communication transmitted by e-mail can be intercepted or read by a third party. An Advocate or litigant in person seeking to transmit confidential or sensitive document/material, shall approach the Registry for requisite assistance/advice.

Appendices

APPENDIX — I

Screenshots showing the procedure for accesing the on-line portal, electronic filing of documents and list of Designated Counters.

APPENDIX — II Screenshots showing the procedure for registration.

APPENDIX — III Screenshots showing the procedure for converting a document into an OCR searchable PDF.

APPENDIX — IV Sceenshots showing the procedure for appending single or multiple digital signatures.

APPENDIX — V Screenshots showing the procedure for book-marking.

APPENDIX — VI Screenshots showing the procedure for filing Caveat.

By order of Hon'ble the High Court,

NEELAM CHAND SANKHLA, Registrar General.