Jharkhand Gazette, No. 64, 12 February 2024

click here for IIIF manifest

झारख(cid:214)ड गजट

असाधारण अंक

झारख(cid:214)ड सरकार (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत

13 माघ, 1945 (श०)

सं(cid:201)या – 64 राँची, शु(cid:272)वार, 2 फ़रवर(cid:547), 2024 (ई०) का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग।

--------

संक(cid:227)प

3 नव(cid:224)बर, 2023

सं(cid:201)या-5/आरोप-1-16/2021-24829(HRMS)--(cid:302)ी सुनील कु मार (cid:292)जाप(cid:467)त, झा०(cid:292)०से०, त(cid:215)काल(cid:547)न (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:874)वकास पदा(cid:876)धकार(cid:547), बाघमारा, धनबाद के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध उपायु(cid:200)त, धनबाद के प(cid:287)ांक- 573, (cid:465)दनांक 10.04.2021 (cid:622)वारा आरोप प(cid:287) ग(cid:465)ठत कर उपल(cid:222)ध कराया गया ।

आरोप प(cid:287) म(cid:581) (cid:302)ी (cid:292)जाप(cid:467)त के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध मनरेगा एवं (cid:292)धानमं(cid:287)ी आवास योजनाओं के (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन एवं पय(cid:91)वे(cid:162)ण म(cid:581) समु(cid:876)चत (cid:218)यान नह(cid:547)ं देने, शोक (cid:874)पट (cid:467)नमा(cid:91)ण एवं (cid:510)फ टॉप हाव(cid:566)ि(cid:232)टंग योजना म(cid:581) असंतोषजनक (cid:292)ग(cid:467)त, म(cid:232)टर रॉल म(cid:581) शु(cid:219)य (cid:292)(cid:874)वि(cid:231)ट, (cid:302)म बजट के ल(cid:234)य के अनु(cid:510)प मानव (cid:465)दवस सृ जन नह(cid:547)ं होने, मनरेगा योजना के (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन म(cid:581) असंतोषजनक (cid:292)ग(cid:467)त, पूछे गये (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण का जवाब सम(cid:874)प(cid:91)त नह(cid:547)ं करने, (cid:292)धानमं(cid:287)ी आवास योजना-(cid:274)ामीण के तहत ् (cid:874)व(cid:419)ीय वष(cid:91) 2019-20 एवं 2021 म(cid:581) Ordersheet Delete करने, (cid:874)व(cid:419)ीय वष(cid:91) 2016-19 म(cid:581) आवास पूण(cid:91)ता, (cid:232)थायी (cid:292)ती(cid:162)ा सूची से (cid:207)यादा भू(cid:871)मह(cid:547)न लाभुक(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या (cid:292)दश(cid:91)न करने, Delay House को पूण(cid:91) करने एवं (cid:874)व(cid:419)ीय वष(cid:91) 2021-2021 म(cid:581) (cid:467)नबंधन एवं आवास (cid:232)वीकृ (cid:467)त म(cid:581) (cid:292)ग(cid:467)त के संबंध म(cid:581) (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण का जवाब सम(cid:874)प(cid:91)त नह(cid:547)ं करने, जन (cid:871)शकायत अ(cid:219)तग(cid:91)त बाघमारा (cid:292)ख(cid:214)ड से संबं(cid:876)धत (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न (cid:871)शकायत(cid:585) क(cid:551) जाँच (cid:292)(cid:467)तवेदन उपल(cid:222)ध नह(cid:547)ं कराने संबंधी आरोप (cid:292)(cid:467)तवे(cid:465)दत (cid:873)कया गया ।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) शु(cid:272)वार, 2 फ़रवर(cid:547), 2024 2 उ(cid:200)त आरोप(cid:585) के (cid:871)लए (cid:874)वभागीय प(cid:287)ांक-3053, (cid:465)दनांक 07.07.2021 (cid:622)वारा (cid:302)ी (cid:292)जाप(cid:467)त से (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण क(cid:551) माँग क(cid:551) गयी। इसके अनुपालन म(cid:581) उनके प(cid:287)ांक-1160, (cid:465)दनांक 29.07.2021 (cid:622)वारा (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण सम(cid:874)प(cid:91)त (cid:873)कया गया। (cid:302)ी (cid:292)जाप(cid:467)त (cid:622)वारा (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण म(cid:581) (cid:467)न(cid:224)न त(cid:216)य(cid:585) का उ(cid:227)लेख (cid:873)कया गया-

(i) मनरेगा अ(cid:871)भकरण काया(cid:91)लय स(cid:465)हत अ(cid:219)य सभी (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण एवं प(cid:287)(cid:585) का जवाब (cid:465)दया जाता है। आरोप (cid:467)नराधार है ।

(ii) िजला अ(cid:219)तग(cid:91)त सभी 10 (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) म(cid:581) उनका (cid:292)ख(cid:214)ड शोक पीट (cid:467)नमा(cid:91)ण म(cid:581) (cid:622)(cid:874)वतीय (cid:232)थान पर है। (cid:510)प टॉप वाटर हाव(cid:566)ि(cid:232)टंग संरचना म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त ल(cid:234)य शू(cid:219)य है। अतः (cid:292)ग(cid:467)त संबंधी बात (cid:219)यायसंगत नह(cid:547)ं है। यह Injury without hammering है। म(cid:232)टर रॉल म(cid:581) शू(cid:219)य (cid:292)(cid:874)वि(cid:231)ट के संबंध म(cid:581) (cid:292)(cid:467)तवे(cid:465)दत है (cid:873)क एक लंबी अव(cid:876)ध 27.07.2020 से 09.09.2020 (50 (cid:465)दन) स(cid:224)पूण(cid:91) रा(cid:207)य म(cid:581) मनरेगा के (cid:274)ाम रोजगार सेवक हड़ताल म(cid:581) थे। इसका (cid:292)भाव मनरेगा काय(cid:607) पर पड़ा। ऐसी ि(cid:232)थ(cid:467)त कमोवेश स(cid:224)पूण(cid:91) रा(cid:207)य म(cid:581) पड़ा। त(cid:215)काल धनबाद िजला म(cid:581) शू(cid:219)य (cid:292)वृ (cid:231)ट कु ल म(cid:232)टर रॉल 15094 म(cid:581) बाघमारा के 3125 थे, शेष अ(cid:219)य (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) से संबं(cid:876)धत था। अतः इस संबंध म(cid:581) इनको िज(cid:224)मेवार ठहराया जाना (cid:219)यायो(cid:876)चत (cid:292)तीत नह(cid:547)ं होता है ।

आरोप प(cid:287) म(cid:581) व(cid:872)ण(cid:91)त प(cid:287)/प(cid:287)ांक इसी अव(cid:876)ध के ह(cid:583)। उनका योगदान इस (cid:292)ख(cid:214)ड म(cid:581) 05.08.2020 को हु आ, (cid:873)फर भी (cid:163)ापांक-998, (cid:465)दनांक 17.07.2020 (cid:622)वारा इनको (cid:229)यि(cid:200)तगत िज(cid:224)मेदार बनाया जाना (cid:219)यायसंगत नह(cid:547)ं है ।

(iii) माह नव(cid:224)बर 2020 म(cid:581) अगले आदेश तक वेतन भी (cid:232)थ(cid:876)गत (cid:873)कया गया, के संबंध म(cid:581) सम(cid:874)प(cid:91)त है (cid:873)क उ(cid:200)त आदेश बाघमारा स(cid:465)हत 4 (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) के (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:874)वकास पदा(cid:876)धका(cid:464)रय(cid:585) के (cid:871)लए था। (cid:873)फर (cid:871)सफ(cid:91) इनके (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध आरोप गठन (cid:219)यायसंगत नह(cid:547)ं है ।

(cid:302)म बजट के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध मानव (cid:465)दवस कम सृ जन होने के संबंध म(cid:581) बाघमारा (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:622)वारा कई बार वर(cid:547)य पदा(cid:876)धका(cid:464)रय(cid:585) को सं(cid:163)ान म(cid:581) (cid:465)दया गया था (cid:873)क बाघमारा के 61 पंचायत(cid:585) के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध मा(cid:287) 24 पंचायत म(cid:581) पूण(cid:91)(cid:510)पेण मनरेगा काय(cid:91) होता है। 8 पंचायत(cid:585) म(cid:581) आं(cid:871)शक (cid:510)प से मनरेगा काय(cid:91) होता है तथा शेष 29 पंचायत कोल (cid:874)वय(cid:464)रंग (cid:162)े(cid:287) है, जहाँ मनरेगा काय(cid:91) क(cid:551) संभावना (cid:466)ब(cid:227)कु ल नह(cid:547)ं है। जब(cid:873)क मानव (cid:465)दवस के सृ जन का ल(cid:234)य 61 पंचायत(cid:585) के आधार पर (cid:292)दान (cid:873)कया जाता है। अतः यह (cid:219)यायसंगत नह(cid:547)ं है ।

इस अव(cid:876)ध म(cid:581) रा(cid:207)य के मनरेगा नोडल खाते म(cid:581) ल(cid:224)बी अव(cid:876)ध तक मजदूर(cid:547) भुगतान हेतु रा(cid:871)श भी उपल(cid:222)ध नह(cid:547)ं थी, िजसका (cid:292)(cid:467)तकू ल (cid:292)भाव मनरेगा काय(cid:91) पर पड़ रहा था। इसक(cid:551) सूचना वर(cid:547)य पदा(cid:876)धकार(cid:547) को द(cid:547) गई थी ।

बाघमारा का सवा(cid:91)(cid:876)धक (cid:162)े(cid:287) (29 पंचायत) कोल (cid:874)वय(cid:464)रंग होने तथा मजदूर(cid:585) को मनरेगा के अलावा आ(cid:876)थ(cid:91)क (cid:873)(cid:272)या-कलाप के वैकि(cid:227)पक (cid:229)यव(cid:232)था होने के कारण तथा समय पर मजदूर(cid:547) नह(cid:547)ं (cid:871)मल पाने के कारण मानव (cid:465)दवस सृ जन पर आं(cid:871)शक (cid:292)(cid:467)तकू ल (cid:292)भाव पड़ रहा है। वत(cid:91)मान म(cid:581) भी मनरेगा मजदूर(cid:585) को मजदूर(cid:547) भुगतान म(cid:581) काफ(cid:551) समय लगभग 1.5 माह से 2 माह तक लग जाता है। उनके एवंझारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) शु(cid:272)वार, 2 फ़रवर(cid:547), 2024 3 (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:232)तर(cid:547)य मनरेगा ट(cid:547)म के अथक (cid:292)यास का ह(cid:547) प(cid:464)रणाम था (cid:873)क 27.01.2021 तक पूव(cid:91) सृ िजत मानव (cid:465)दवस 11.23% से बढ़कर 57.38% पहु ँचाया। उनके (cid:622)वारा अधीन(cid:232)थ क(cid:871)म(cid:91)य(cid:585) को (cid:292)ग(cid:467)त लाने संबंधी (cid:467)नद(cid:566)श (cid:465)दये जाते रहे ह(cid:583) ।

(iv) जन (cid:871)शकायत अ(cid:219)तग(cid:91)त प(cid:287)ांक-526, (cid:465)दनांक 03.04.2021 नामक कोई प(cid:287) बाघमारा काया(cid:91)लय को (cid:292)ा(cid:220)त नह(cid:547)ं हु आ है। इसे (cid:871)ल(cid:874)पक(cid:551)य भूल माने तथा प(cid:287)ांक-536, (cid:465)दनांक 03.04.2021 माने तो, उ(cid:200)त प(cid:287) का जाँच (cid:292)(cid:467)तवेदन प(cid:287)ांक-111, (cid:465)दनांक 30.04.2021 (cid:622)वारा सा(cid:234)य स(cid:465)हत अ(cid:871)भकरण काया(cid:91)लय को उपल(cid:222)ध करा (cid:465)दया गया है। प(cid:287)ांक-109, (cid:465)दनांक 25.01.2021 का जाँच (cid:292)(cid:467)तवेदन प(cid:287)ांक-59, (cid:465)दनांक 16.03.2021 (cid:622)वारा सा(cid:234)य स(cid:465)हत अ(cid:871)भकरण काया(cid:91)लय को उपल(cid:222)ध करा (cid:465)दया गया है। इसी तरह प(cid:287)ांक-1524, (cid:465)दनांक 10.10.2020, प(cid:287)ांक-1583, (cid:465)दनांक 19.10.2020 एवं प(cid:287)ांक-1230, (cid:465)दनांक 20.08.2020 का संबंध एक (cid:874)वषय से है, िजसका जाँच (cid:292)(cid:467)तवेदन सा(cid:234)य स(cid:465)हत प(cid:287)ांक-1424, (cid:465)दनांक 20.10.2020 (cid:622)वारा अ(cid:871)भकरण काया(cid:91)लय को उपल(cid:222)ध करा (cid:465)दया गया है। चू ँ(cid:873)क उपरो(cid:200)त सभी (cid:874)वषय उनके बाघमारा काया(cid:91)लय म(cid:581) पद(cid:232)थापन के पूव(cid:91) क(cid:551) है, फल(cid:232)व(cid:510)प इसके जाँच एवं (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन म(cid:581) थोड़ा समय लगा। इसके जाँच हेतु उ(cid:219)ह(cid:585)ने कनीय अ(cid:871)भयंता, सहायक अ(cid:871)भयंता तथा पय(cid:91)वे(cid:162)ी पदा(cid:876)धकार(cid:547) क(cid:551) एक संयु(cid:200)त दल ग(cid:465)ठत (cid:873)कया था, िजसके जाँच (cid:292)(cid:467)तवेदन के (cid:292)ाि(cid:220)त के उपरांत ह(cid:547) (cid:465)दया जाना संभव था। अतः प(cid:287) क(cid:551) अनदेखी नह(cid:547)ं क(cid:551)। आरोप (cid:467)नराधार है ।

(v) ब(cid:583)क(cid:585) के आपस म(cid:581) (cid:874)वलय हो जाने के कारण Ordersheet Generate करने तथा भुगतान करने के प(cid:230)चात ् रा(cid:871)श लाभुक(cid:585) तक न पहु ँचकर वापस आ जाता था। FTO reject हो जाता था, िजसके तकनीक(cid:551) सुधार हेतु िजला (cid:232)तर पर Ordersheet Delete करने का (cid:467)नवेदन (cid:873)कया गया था। यह मामला इसी से संबं(cid:876)धत था। इसके पीछे कोई Malafied intention नह(cid:547)ं था। लाभुक(cid:585) को उनक(cid:551) आवास क(cid:551) रा(cid:871)श (cid:465)दलाना (cid:219)यायसंगत है। अत: Ordersheet Delete करने संबंधी (cid:873)कया गया (cid:467)नवेदन (cid:874)व(cid:876)ध (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध नह(cid:547)ं है।

(cid:874)व(cid:419)ीय वष(cid:91) 2016-19 म(cid:581) आवास पूण(cid:91)ता क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त अ(cid:219)य (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) क(cid:551) तुलना म(cid:581) अ(cid:205)छ(cid:548) है। आरोप (cid:467)नराधारा है ।

(vi) (cid:232)थायी (cid:292)ती(cid:162)ा सूची से (cid:207)यादा भू(cid:871)मह(cid:547)न लाभुक(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या (cid:292)दश(cid:91)न करने के संबंध म(cid:581) (cid:292)(cid:467)तवे(cid:465)दत है (cid:873)क SECC data म(cid:581) िजन (cid:229)यि(cid:200)तय(cid:585) को भू(cid:871)मह(cid:547)न (cid:292)द(cid:871)श(cid:91)त (cid:873)कया गया, उसे फे र-बदल नह(cid:547)ं (cid:873)कया गया है। उ(cid:200)त सं(cid:201)या बड़ी है। िजसे उ(cid:219)ह(cid:585)ने ह(cid:547) सं(cid:163)ान म(cid:581) लाया। चू ँ(cid:873)क कोल (cid:874)वय(cid:464)रंग (cid:162)े(cid:287) होने के कारण (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न (cid:232)थल(cid:585)/िजल(cid:585) से लोग आकर यहाँ अ(cid:232)थायी/(cid:232)थायी तौर पर बसे है, िजनका नाम SECC data म(cid:581) भू(cid:871)मह(cid:547)न के (cid:510)प म(cid:581) दज(cid:91) है। अत: इ(cid:219)ह(cid:585)ने उसी सं(cid:201)या को सं(cid:163)ान म(cid:581) लाया है। इसम(cid:581) कोई फे रबदल नह(cid:547)ं (cid:873)कया है। अत: आरोप (cid:467)नराधार है । (vii) Delay House को पूण(cid:91) करने के मामले म(cid:581) बाघमारा (cid:292)ख(cid:214)ड क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त अ(cid:219)य (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) क(cid:551) तुलना म(cid:581) अ(cid:205)छ(cid:548) है। भू(cid:871)मह(cid:547)न लोग(cid:585) को भू(cid:871)म उपल(cid:222)ध कराये जाने के प(cid:230)चात ् ह(cid:547) आवास (cid:467)नमा(cid:91)ण संभव है। जब तक भू(cid:871)म उपल(cid:222)ध नह(cid:547)ं कराया जाता तब तक आवास (cid:467)नमा(cid:91)ण संभव नह(cid:547)ं है। अतः इस संबंध म(cid:581) अंचल अ(cid:876)धकार(cid:547) से सम(cid:219)वय (cid:232)था(cid:874)पत कर भू(cid:871)म क(cid:551) माँग क(cid:551) गयी है। दूसर(cid:547) ओर अंचल काया(cid:91)लय (cid:622)वारा अनेक लाभुक(cid:585) (200 से अ(cid:876)धक) को उ(cid:219)ह(cid:581) भू(cid:871)म पाने क(cid:551) अह(cid:91)ता नह(cid:547)ं पाये जाने के कारण भू(cid:871)म बंदोब(cid:232)ती नह(cid:547)ं (cid:873)कया गया है। अतः इसके कारण इनको िज(cid:224)मेवार ठहराया जाना (cid:219)यायो(cid:876)चत नह(cid:547)ं है।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) शु(cid:272)वार, 2 फ़रवर(cid:547), 2024 4 ल(cid:234)य के अनु(cid:510)प (cid:874)व(cid:419)ीय वष(cid:91) 2019-20 म(cid:581) 2138 आवास(cid:585) क(cid:551) (cid:232)वीकृ (cid:467)त द(cid:547) गई थी। इसका अनुपालन (cid:873)कया गया है। अत: आरोप (cid:467)नराधार है ।

(cid:302)ी (cid:292)जाप(cid:467)त के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध (cid:292)(cid:467)तवे(cid:465)दत आरोप एवं उनके (cid:622)वारा सम(cid:874)प(cid:91)त (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण क(cid:551) समी(cid:162)ा क(cid:551) गयी। समी(cid:162)ा म(cid:581) पाया गया (cid:873)क (cid:302)ी (cid:292)जाप(cid:467)त के (cid:874)व(cid:510)(cid:622)ध मनरेगा योजना, (cid:292)धान मं(cid:287)ी आवास योजना म(cid:581) अपे(cid:879)(cid:162)त (cid:292)ग(cid:467)त नह(cid:547)ं करने एवं (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न जन (cid:871)शकायत(cid:585) का (cid:292)(cid:467)तवेदन उपल(cid:222)ध नह(cid:547)ं कराने तथा पूछे गये (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण का जवाब सम(cid:874)प(cid:91)त नह(cid:547)ं करने से संबं(cid:876)धत है । अत: समी(cid:162)ोपरांत (cid:302)ी सुनील कु मार (cid:292)जाप(cid:467)त, झा०(cid:292)०से०, त(cid:215)काल(cid:547)न (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:874)वकास पदा(cid:876)धकार(cid:547), बाघमारा, धनबाद (cid:622)वारा सम(cid:874)प(cid:91)त (cid:232)प(cid:231)ट(cid:547)करण को (cid:232)वीकार करते हु ए उ(cid:219)ह(cid:581) भ(cid:874)व(cid:231)य म(cid:581) सचेत रहने के शत(cid:91) के साथ आरोप मु(cid:200)त जाता है ।

आदेश:- आदेश (cid:465)दया जाता है (cid:873)क इस संक(cid:227)प को झारख(cid:214)ड राजप(cid:287) के आसाधारण अंक म(cid:581) (cid:292)का(cid:871)शत (cid:873)कया जाय तथा इसक(cid:551) एक (cid:292)(cid:467)त (cid:302)ी सुनील कु मार (cid:292)जाप(cid:467)त, झा०(cid:292)०से० एवं अ(cid:219)य संबं(cid:876)धत को द(cid:547) जाय ।

झारख(cid:214)ड रा(cid:207)यपाल के आदेश से,

रंजीत कु मार लाल,

सरकार के संयु(cid:200)त स(cid:876)चव ।

जीपीएफ सं(cid:201)या:BHR/BAS/3601

----------

अधी(cid:162)कअधी(cid:162)क,, झारख(cid:214)डझारख(cid:214)ड राजक(cid:551)य मु(cid:289)णालयराजक(cid:551)य मु(cid:289)णालय,, राँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)तराँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)त,, झारख(cid:214)ड गजट झारख(cid:214)ड गजट ((असाधारणअसाधारण) ) 6644 –– 5500