Jharkhand Gazette, No. 51, 18 February 2026

झारख(cid:214)ड गजट

असाधारण अंक

झारख(cid:214)ड सरकार (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत

21 माघ, 1947 (श०)

सं(cid:201)या – 51 राँची, मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 (ई०)

पय(cid:91)टनपय(cid:91)टन,,कलाकला सं(cid:232)कृ (cid:467)तसं(cid:232)कृ (cid:467)त,, खेलकू दखेलकू द एवंएवं युवायुवा काय(cid:91)काय(cid:91) (cid:874)वभाग(cid:874)वभाग

--------

अ(cid:876)धसूचनाअ(cid:876)धसूचना

5 जनवर(cid:547), 2026

अ(cid:876)धसूचनाअ(cid:876)धसूचना संसं००-- 2/सं(cid:274)॰-5 कला-04/09..........01----भारत का सं(cid:874)वधान के अनु(cid:205)छे द 309 के पर(cid:219)तुक (cid:622)वारा (cid:292)द(cid:419) शि(cid:200)तय(cid:585) का (cid:292)योग करते हु ए झारख(cid:214)ड रा(cid:207)यपाल एत(cid:622) (cid:622)वारा पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग के अधीन सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) म(cid:581) भत(cid:568), (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त एवं अ(cid:219)य सेवा श(cid:419)(cid:607) को (cid:874)व(cid:467)नय(cid:871)मत करने हेतु (cid:467)न(cid:224)न(cid:871)ल(cid:872)खत (cid:467)नयमावल(cid:547) ग(cid:465)ठत करते ह(cid:583):-

2 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) ((cid:467)नयुि(cid:200)त, (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त एवं सेवा श(cid:419)(cid:91)) (cid:467)नयमावल(cid:547)-2025

अ(cid:218)याय - 1

(cid:292)ारं(cid:871)भक

1. सं(cid:879)(cid:162)(cid:220)त नाम, (cid:874)व(cid:232)तार एवं (cid:292)ारंभ:-

(1) यह (cid:467)नयमावल(cid:547) ''झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) ((cid:467)नयुि(cid:200)त, (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त एवं सेवा श(cid:419)(cid:91)) (cid:467)नयमावल(cid:547), 2025'' कह(cid:547) जाएगी।

(2) इसका (cid:874)व(cid:232)तार स(cid:224)पूण(cid:91) झारख(cid:214)ड रा(cid:207)य म(cid:581) होगा।

(3) यह (cid:467)नयमावल(cid:547) राजप(cid:287) म(cid:581) (cid:292)काशन क(cid:551) (cid:467)त(cid:876)थ से (cid:292)वृ (cid:419) होगी।

2. प(cid:464)रभाषाएँ:-

जब तक (cid:873)क संदभ(cid:91) से अ(cid:219)यथा व(cid:872)ण(cid:91)त (cid:292)तीत न हो, इस (cid:467)नयमावल(cid:547) म(cid:581):-

(1) ''रा(cid:207)य'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है झारख(cid:214)ड रा(cid:207)य।

(2) ''रा(cid:207)य सरकार'' से पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवा काय(cid:91) (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड सरकार अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है;

(3) ''(cid:874)वभाग'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग।

(4) ''(cid:467)नदेशालय'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है सां(cid:232)कृ (cid:467)तक काय(cid:91) (cid:467)नदेशालय।

(5) ''(cid:467)नयमावल(cid:547)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है ''झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) ((cid:467)नयुि(cid:200)त, (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त एवं सेवा श(cid:419)(cid:91)) (cid:467)नयमावल(cid:547), 2025''।

(6) ''(cid:292)(cid:162)े(cid:287)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है एक पृ थक इकाई के (cid:510)प म(cid:581) सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला (cid:292)(cid:162)े(cid:287), पुरात(cid:215)व (cid:292)(cid:162)े(cid:287) एवं सं(cid:274)हालय (cid:292)(cid:162)े(cid:287)।

(7) ''(cid:467)नयुि(cid:200)त (cid:292)ा(cid:876)धकार(cid:547)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है, संवग(cid:91) के अराजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) हेतु (cid:467)नदेशक, सां(cid:232)कृ (cid:467)तक काय(cid:91) (cid:467)नदेशालय तथा संवग(cid:91) के राजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) हेतु अपर मु(cid:201)य स(cid:876)चव/(cid:292)धान स(cid:876)चव/स(cid:876)चव, पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग के मा(cid:218)यम से झारख(cid:214)ड सरकार।

(8) ''आयोग'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है सहायक (cid:467)नदेशक (सं(cid:232)कृ (cid:467)त एवं कला) के पद पर सीधी (cid:467)नयुि(cid:200)त क(cid:551) अनुशंसा हेतु झारख(cid:214)ड लोक सेवा आयोग एवं अराजप(cid:466)(cid:287)त को(cid:465)ट के पद(cid:585) पर (cid:467)नयुि(cid:200)त क(cid:551) अनुशंसा के (cid:871)लए झारख(cid:214)ड कम(cid:91)चार(cid:547) चयन आयोग।

(9) ''(cid:467)नदेशक, सां(cid:232)कृ (cid:467)तक काय(cid:91) (cid:467)नदेशालय'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है सरकार (cid:622)वारा इस (cid:510)प म(cid:581) (cid:467)नयु(cid:200)त पदा(cid:876)धकार(cid:547)।3 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 (10) ''संवग(cid:91) (cid:467)नयं(cid:287)ी पदा(cid:876)धकार(cid:547)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है संवग(cid:91) के अराजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) हेतु (cid:467)नदेशक, सां(cid:232)कृ (cid:467)तक काय(cid:91) (cid:467)नदेशालय तथा संवग(cid:91) के राजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) हेतु अपर मु(cid:201)य स(cid:876)चव/(cid:292)धान स(cid:876)चव/स(cid:876)चव, पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग।

(11) ''पर(cid:547)(cid:234)यमान'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है वह सरकार(cid:547) सेवक जो (cid:874)वभाग के संवग(cid:91) के (cid:873)कसी मौ(cid:871)लक (cid:464)रि(cid:200)त म(cid:581) या उसके स(cid:224)मुख पर(cid:547)(cid:234)यमान (cid:510)प से (cid:467)नयोिजत हो।

(12) ''वर(cid:547)यता सूची'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है तीन(cid:585) (cid:292)(cid:162)े(cid:287)(cid:585) के अधीन (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न पद(cid:585) क(cid:551) वर(cid:547)यता सूची। (13) ''भ(cid:419)(cid:568) वष(cid:91)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है पंचांग वष(cid:91) (01 जनवर(cid:547) से 31 (cid:465)दस(cid:224)बर)।

(14) ''संवग(cid:91)'' से अ(cid:871)भ(cid:292)ेत है झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91)।

3. झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) क(cid:551) रचना एवं बल:-

(1) 'झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91)' रा(cid:207)य (cid:232)तर(cid:547)य संवग(cid:91) होगा।

(2) इस संवग(cid:91) म(cid:581) 'सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला', 'पुरात(cid:215)व' एवं 'सं(cid:274)हालय' (cid:292)(cid:162)े(cid:287) के पद शा(cid:871)मल ह(cid:585)गे।

(3) संवग(cid:91) म(cid:581) राजप(cid:466)(cid:287)त सेवा अ(cid:219)तग(cid:91)त सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला (cid:292)(cid:162)े(cid:287) म(cid:581) सहायक (cid:467)नदेशक एवं उप (cid:467)नदेशक का पद होगा, िजसम(cid:581) सहायक (cid:467)नदेशक मूल को(cid:465)ट का पद होगा।

(4) अराजप(cid:466)(cid:287)त सेवा अ(cid:219)तग(cid:91)त पुरात(cid:215)व (cid:292)(cid:162)े(cid:287) म(cid:581) वर(cid:547)य तकनीक(cid:551) सहायक, अ(cid:219)वेषण एवं उ(cid:215)खनन पदा(cid:876)धकार(cid:547), अ(cid:871)भलेख पदा(cid:876)धकार(cid:547), उप(cid:467)नदेशक (पुरात(cid:215)व) एवं (cid:162)े(cid:287)ीय उप(cid:467)नदेशक (पुरात(cid:215)व) का पद होगा, िजसम(cid:581) वर(cid:547)य तकनीक(cid:551) सहायक मूल को(cid:465)ट का पद होगा, जब(cid:873)क सं(cid:274)हालय (cid:292)(cid:162)े(cid:287) म(cid:581) द(cid:547)घा(cid:91) सहायक / तकनीक(cid:551) सहायक / अवधायक / अनुसंधान सहायक / मु(cid:289)ा(cid:215)व(cid:874)वद / रसायन सहायक / माग(cid:91)दश(cid:91)क, सं(cid:274)हालया(cid:218)य(cid:162) एवं उप(cid:467)नदेशक (सं(cid:274)हालय) का पद होगा, िजसम(cid:581) द(cid:547)घा(cid:91) सहायक / माग(cid:91)दश(cid:91)क / तकनीक(cid:551) सहायक / अवधायक / अनुसंधान सहायक / मु(cid:289)ा(cid:215)व(cid:874)वद / रसायन सहायक मूल को(cid:465)ट का पद होगा। पद(cid:585) क(cid:551) (cid:874)ववरणी इस (cid:467)नयम के उप(cid:467)नयम(cid:585) म(cid:581) व(cid:872)ण(cid:91)त है। (5) मु(cid:201)यालय (cid:232)तर पर (cid:467)नदेशक, सां(cid:232)कृ (cid:467)तक काय(cid:91) (cid:467)नदेशालय का एक पद होगा, जो उप (cid:467)नदेशक से उ(cid:205)च (cid:232)तर का गैर संवग(cid:568)य पद होगा।

(6) झारख(cid:214)ड सरकार समय-समय पर आव(cid:230)यकतानुसार संवग(cid:91) बल का (cid:467)नधा(cid:91)रण कर सके गी और (cid:232)वीकृ त पद(cid:585) के अ(cid:467)त(cid:464)र(cid:200)त इस संवग(cid:91) के (cid:232)थायी पद(cid:585) के सृ जन/नाम प(cid:464)रव(cid:419)(cid:91)न क(cid:551) (cid:232)वीकृ (cid:467)त दे सके गी तदनुसार संवग(cid:91) बल पुनर(cid:547)(cid:879)(cid:162)त समझा जायेगा।4 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

(7) सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला (cid:292)(cid:162)े(cid:287)

पद कोǑट	पदनाम	समूह	व ेतनमान प े मैǑĚÈस लेवल (Ēेड वेतन)	èवीकृ त पदɉ कȧ संÉया	ǓनयुिÈत का माÚयम
मूल कोǑट	सहायक Ǔनदेशक (संèकृ Ǔत/कला)	राजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-8 (Ēेड वेतन- 4800/-)	03	सीधी भतȸ ɮवारा
ĤोÛनǓत का पद	उप Ǔनदेशक, (संèकृ Ǔत/कला)	राजपǒğत (समूह-क)	ल ेवल-11 (Ēेड वेतन- 6600/-)	01	ĤोÛनǓत ɮवारा

(8) पुरात(cid:215)व (cid:292)(cid:162)े(cid:287)

पद कोǑट	पदनाम	समूह	व ेतनमान प े मैǑĚÈस लेवल (Ēेड वेतन)	èवीकृ त पदɉ कȧ संÉया	ǓनयुिÈत का माÚयम
मूल कोǑट	वरȣय तकनीकȧ सहायक	अराजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-6 (Ēेड वेतन- 4200/-)	04	सीधी भतȸ ɮवारा
ĤोÛनǓत का Ĥथम èतर	अÛवेषण एवं उ×खनन पदा०/अͧभलेख पदा०/सहायक Ǔनदेशक (पुरात×व)	अराजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-7 (Ēेड वेतन- 4600/-)	03	ĤोÛनǓत ɮवारा
ĤोÛनǓत का ɮͪवतीय èतर	उप Ǔनदेशक (पुरात×व)/¢ेğीय उप Ǔनदेशक (पुरात×व)	राजपǒğत (समूह-क)	ल ेवल-11 (Ēेड वेतन- 6600/-)	02	ĤोÛनǓत ɮवारा

(9) सं(cid:274)हालय (cid:292)(cid:162)े(cid:287)

पद कोǑट	पदनाम	समूह	व ेतनमान प े मैǑĚÈस ल ेवल (Ēेड वेतन)	पदɉ कȧ संÉया	ǓनयुिÈत का माÚयम
मूल कोǑट	(i) दȣघा[ सहायक/ गाईड/तकनीकȧ सहायक/अवधायक/ अनुसंधान सहायक/ मुġा×वͪवद	अराजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-6 (Ēेड वेतन- 4200/-)	12	सीधी भतȸ ɮवारा
		(ii) रसायन सहायक अराजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-6 (Ēेड वेतन- 4200/-)	01	सीधी भतȸ ɮवारा
ĤोÛनǓत का Ĥथम èतर	संĒहालयÚय¢	राजपǒğत (समूह-ख)	ल ेवल-9 (Ēेड वेतन- 5400/-)	02	ĤोÛनǓत ɮवारा
ĤोÛनǓत का ɮͪवतीय èतर	उप Ǔनदेशक, संĒहालय	राजपǒğत (समूह-क)	ल ेवल-11 (Ēेड वेतन- 6600/-)	01	ĤोÛनǓत ɮवारा

5 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

ख(cid:214)ड (क) - राजप(cid:466)(cid:287)त सेवा के (cid:871)लये (cid:467)नयुि(cid:200)त एवं (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त (cid:467)नयमावल(cid:547)

अ(cid:218)याय - 2

सीधी भ(cid:419)(cid:568) (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त

4. (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) म(cid:581) आर(cid:162)ण:- आर(cid:162)ण संबंधी (cid:292)ावधान ((cid:162)ै(cid:467)तज आर(cid:162)ण स(cid:465)हत) रा(cid:207)य सरकार के का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची (cid:622)वारा समय-समय पर (cid:467)नग(cid:91)त अ(cid:622)यतन प(cid:464)रप(cid:287)(cid:585)/संक(cid:227)प(cid:585)/(cid:467)नयम(cid:585)/प(cid:464)र(cid:467)नयम(cid:585) (cid:622)वारा आ(cid:205)छा(cid:465)दत होगा।

5. (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) का (cid:467)नधा(cid:91)रण तथा संसूचन:- का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची के संक(cid:227)प (cid:163)ापांक 13026 (cid:465)दनांक 27.11.2012 क(cid:551) कं (cid:875)डका 3(i) के अनुसार (cid:874)वभाग ''(cid:292)(cid:215)येक वष(cid:91) क(cid:551) 01 जनवर(cid:547) क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त के आधार पर (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या का (cid:467)नधा(cid:91)रण कर लेगा तथा इस (cid:292)कार (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) क(cid:551) सूचना 28/29 फरवर(cid:547) तक झारख(cid:214)ड लोक सेवा आयोग को भेज देगा।

6. उ(cid:296) सीमाः-

(1) सीधी भत(cid:568) (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त वाले पद(cid:585) के (cid:871)लए:- (cid:467)नयुि(cid:200)त हेतु (cid:219)यूनतम उ(cid:296) 21 वष(cid:91) होगी। अ(cid:876)धकतम उ(cid:296) सीमा को(cid:465)टवार वह(cid:547) होगी, जो रा(cid:207)य सरकार (का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग) (cid:622)वारा समय-समय पर (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत (cid:873)कया जाए। का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची के संक(cid:227)प (cid:163)ापांक 13026 (cid:465)दनांक 27.11.2012 के आलोक म(cid:581) अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) उ(cid:296) क(cid:551) गणना के (cid:871)लए संदभ(cid:91) (cid:467)त(cid:876)थ अ(cid:876)धयाचना वष(cid:91) क(cid:551) 01ल(cid:547) अग(cid:232)त होगी।6 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 (2) उ(cid:296) सीमा म(cid:581) छू ट:- उ(cid:296) सीमा म(cid:581) छू ट का (cid:292)ावधान का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची (cid:622)वारा (cid:467)नग(cid:91)त संबं(cid:876)धत प(cid:464)रप(cid:287)(cid:585)/संक(cid:227)प(cid:585)/ (cid:467)नयम(cid:585)/प(cid:464)र(cid:467)नयम(cid:585) (cid:622)वारा आ(cid:205)छा(cid:465)दत होगा।

7. सीधी (cid:467)नयुि(cid:200)त हेतु यो(cid:202)यता/अह(cid:91)ताय(cid:581):-

राजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) यथा - सहायक (cid:467)नदेशक (कला/सं(cid:232)कृ (cid:467)त) पद के (cid:871)लये अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को आयोग म(cid:581) आवेदन (cid:292)ा(cid:220)त होने क(cid:551) अं(cid:467)तम (cid:467)त(cid:876)थ तक मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय से (cid:232)नातक के साथ-साथ ना(cid:618)य कला म(cid:581) (cid:232)नातको(cid:419)र/(cid:232)नातको(cid:419)र (cid:875)ड(cid:220)लोमा अथवा नृ (cid:215)य/संगीत म(cid:581) (cid:232)नातको(cid:419)र अथवा उसके समतु(cid:227)य अथवा ल(cid:871)लत कला/कला इ(cid:467)तहास/मा(cid:232)टर इन फाईन आट(cid:91)स/ Master in Performing Arts. उतीण(cid:91) होना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा।

8. (cid:467)नयुि(cid:200)त एवं चयन (cid:292)(cid:873)(cid:272)या:-

(1) सहायक (cid:467)नदेशक (कला/सं(cid:232)कृ (cid:467)त) के कु ल बल के शत ् (cid:292)(cid:467)तशत पद(cid:585) पर सीधी भ(cid:419)(cid:568) (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त क(cid:551) जायेगी। झारख(cid:214)ड लोक सेवा आयोग अनुसूची-1 एवं 1(i) म(cid:581) (cid:465)दए गए पा(cid:619)य(cid:272)म के अनुसार (cid:292)(cid:467)तयो(cid:876)गता पर(cid:547)(cid:162)ा का आयोजन करेगा तथा 50 अंक(cid:585) का सा(cid:162)ा(cid:215)कार भी आयोिजत करेगा।

(cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा के (cid:871)लये (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक का (cid:467)नधा(cid:91)रण का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग क(cid:551) संक(cid:227)प सं(cid:201)या-13026, (cid:465)दनांक 27.11.2012 क(cid:551) कं (cid:875)डका 3(vi), संक(cid:227)प (cid:163)ापांक-7358 (cid:465)दनांक-12.09.2019 एवं संक(cid:227)प (cid:163)ापांक-3928 (cid:465)दनांक-11.08.2020 के अनुसार को(cid:465)टवार होगा तथा का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग के (cid:622)वारा समय-समय पर (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक म(cid:581) (cid:873)कये जाने वाले प(cid:464)रवत(cid:91)न से (cid:292)भा(cid:874)वत होगा। सा(cid:162)ा(cid:215)कार के (cid:871)लए (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक (cid:292)ा(cid:220)त (cid:873)कया जाना अ(cid:467)नवाय(cid:91) नह(cid:547)ं होगा।

(cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा तथा सा(cid:162)ा(cid:215)कार दोन(cid:585) म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) के योग के अनुसार मेधा सूची तैयार क(cid:551) जायेगी।

i. (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा अ(cid:219)तग(cid:91)त प(cid:287)-01, प(cid:287)-02 एवं प(cid:287)-03 म(cid:581) (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक 30 (cid:292)(cid:467)तशत (तीन(cid:585) प(cid:287)(cid:585) म(cid:581) अलग-अलग) अथवा इससे अ(cid:876)धक अंक (cid:292)ा(cid:220)त करने वाले अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के प(cid:287)-02 एवं प(cid:287)-03 (प(cid:287)-01 (cid:292)थम प(cid:287)-भाषा (cid:163)ान Qualifying Nature को छोड़कर) म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) को जोड़ कर (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा हेतु कु ल अंक(cid:585) क(cid:551) गणना क(cid:551) जायेगी।

ii. आयोग (cid:622)वारा आयोिजत (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा तथा सा(cid:162)ा(cid:215)कार के (cid:292)ा(cid:220)तांक के योगफल के आधार पर सामा(cid:219)य मेधा-सूची (Common Merit List) तैयार क(cid:551) जायेगी और को(cid:465)टवार (cid:464)र(cid:200)त पद(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या के अनुसार अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का चयन (cid:873)कया जायेगा।

iii. मेधा-सूची म(cid:581) एक से अ(cid:876)धक उ(cid:224)मीदवार(cid:585) के (cid:292)ा(cid:220)तांक समान (Equal Marks) रहने पर मेधा का (cid:467)नधा(cid:91)रण उ(cid:224)मीदवार(cid:585) क(cid:551) ज(cid:219)म (cid:467)त(cid:876)थ के आधार पर (cid:873)कया जायेगा तथा अ(cid:223)यथ(cid:568), िजनक(cid:551) उ(cid:296) (cid:207)यादा होगी, उ(cid:219)हे अपे(cid:162)ाकृ त ऊपर (cid:232)थान (cid:871)मलेगा। य(cid:465)द एक से अ(cid:876)धक उ(cid:224)मीदवार(cid:585) के (cid:292)ा(cid:220)तांक और ज(cid:219)म (cid:467)त(cid:876)थ समान पायी जाती है, तो ऐसी ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) पद हेतु अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अक(cid:585) के आधार पर मेधा का (cid:467)नधा(cid:91)रण (cid:873)कया7 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 जायेगा, अथा(cid:91)त अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता म(cid:581) अ(cid:876)धक अंक (cid:292)ा(cid:220)त करने वाले उ(cid:224)मीदवार को मेधा(cid:272)म म(cid:581) ऊपर रखा जायेगा।

9. पर(cid:547)(cid:162)ा का (cid:232)व(cid:510)प, पूणा(cid:589)क एवं पा(cid:619)य(cid:272)म:-

(1) Đ॰	पद का नाम	पद का èवǾप	पğ एवं ͪवषय	पूणाɍक	समय	पाɫयĐम
1.	सहायक Ǔनदेशक, संèकृ Ǔत/कला	राजपǒğत	Ĥथम पğ- भाषा/£ान ɮͪवतीय पğ - सामाÛय £ान व समसामǓयकȧ तृ तीय पğ - कला एवं संèकृ Ǔत सा¢ा×कार -	200 200 200 50	02 घंटे 02 घंटे 02 घंटे	अनुसूची - 1

(2) पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) व(cid:232)तु(cid:467)न(cid:231)ठ एवं बहु वैकि(cid:227)पक उ(cid:517)र आधा(cid:464)रत (cid:292)(cid:230)न पूछे जाएंगे। (cid:292)(cid:215)येक (cid:292)(cid:230)न प(cid:287) म(cid:581) 100 बहु वैकि(cid:227)पक (cid:292)(cid:230)न (कु ल 200 अंक) ह(cid:585)गे। पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) नकारा(cid:215)मक अंक का (cid:292)ावधान नह(cid:547)ं होगा।

(cid:292)थम (cid:292)(cid:230)न प(cid:287) (भाषा/(cid:163)ान)- (cid:465)ह(cid:219)द(cid:547)/अं(cid:274)ेजी/उदू (cid:91)/संथाल(cid:547)/बंगला/मु(cid:214)डार(cid:547) (मु(cid:214)डा)/हो/ख(cid:875)ड़या/कु ँ डु ख(उरांव)/कु रमाल(cid:547)/खोरठा/नागपुर(cid:547)/पंचपरग(cid:467)नया/उ(cid:875)ड़या/ सं(cid:232)कृ त म(cid:581) से (cid:873)कसी एक भाषा क(cid:551) पर(cid:547)(cid:162)ा (cid:874)वक(cid:227)प के आधार पर अ(cid:223)यथ(cid:568) दे सक(cid:581) गे। यह (cid:292)(cid:230)नप(cid:287) Qualifying Nature का होगा तथा मेधासूची हेतु (cid:292)ा(cid:220)तांक म(cid:581) नह(cid:547)ं जोड़ा जायेगा।

10. आयोग (cid:622)वारा अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) अनुशंसा:-

ii. सहायक (cid:467)नदेशक सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला के पद के (cid:871)लए अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या, पद(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या के 5 गुणा अथवा उससे कम होने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) झारख(cid:214)ड लोक सेवा आयोग शै(cid:162)(cid:872)णक अंक प(cid:287)(cid:585) के आधार पर एवं सा(cid:162)ा(cid:215)कार के मा(cid:218)यम से यो(cid:202)य अ(cid:223)यथ(cid:568) का चयन कर सके गी। इस ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) सा(cid:162)ा(cid:215)कार के (cid:871)लये 25 अंक ह(cid:547) देय होगा तथा अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के शै(cid:162)(cid:872)णक अंक प(cid:287)(cid:585) के आधार पर 75 अंक देय होगा। शै(cid:162)(cid:872)णक अंक(cid:585) का (cid:874)वभाजन आयोग अपने (cid:232)तर से करेगी। मेधा सूची कु ल 100 अंको पर बनाई जायेगी। चयन (cid:292)(cid:873)(cid:272)या के तहत ् अं(cid:467)तम (cid:510)प से तैयार क(cid:551) जाने वाल(cid:547) मेधा सूची का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग के (cid:622)वारा समय-समय पर (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक म(cid:581) (cid:873)कये जाने वाले प(cid:464)रवत(cid:91)न से (cid:292)भा(cid:874)वत होगा। सा(cid:162)ा(cid:215)कार के (cid:871)लए (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक (cid:292)ा(cid:220)त (cid:873)कया जाना अ(cid:467)नवाय(cid:91) नह(cid:547)ं होगा।

iiii. झारख(cid:214)ड लोक सेवा आयोग चय(cid:467)नत उ(cid:224)मीदवार(cid:585) क(cid:551) मेधा सूची एवं अनुशंसा (cid:874)वभाग को उपल(cid:222)ध करायेगा। पर(cid:547)(cid:162)ा आयोिजत करने संबंधी शेष (cid:292)(cid:873)(cid:272)या आयोग अपने Rules of Procedure, 2002 के अनु(cid:510)प काया(cid:91)ि(cid:219)वत करेगी।8 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 iiiiii. (cid:873)कसी खास वष(cid:91) क(cid:551) स(cid:224)पूण(cid:91) (cid:464)रि(cid:200)तयाँ नह(cid:547)ं भर(cid:547) जा सकने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) अथवा चय(cid:467)नत अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) (cid:622)वारा योगदान नह(cid:547)ं करने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) अवशेष (cid:464)रि(cid:200)तयाँ अगल(cid:547) अ(cid:876)धयाचना म(cid:581) अ(cid:274)णीत हो जाय(cid:581)गी।

iviv. पर(cid:547)(cid:162)ा क(cid:551) सभी (cid:292)(cid:873)(cid:272)या को पूण(cid:91) करने एवं अ(cid:223)यथ(cid:568) क(cid:551) अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)ता का (cid:232)वीकरण/अ(cid:232)वीकरण के (cid:871)लये आयोग (cid:467)नण(cid:91)य लेने हेतु (cid:232)वतं(cid:287) एवं स(cid:162)म होगा।

अ(cid:218)याय - 3

(cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त

11. (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त क(cid:551) (cid:292)(cid:873)(cid:272)या:-

(1) झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) के (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के हर एक पदसमूह क(cid:551) अलग-अलग वर(cid:547)यता सूची संधा(cid:464)रत क(cid:551) जायेगी।

(2) आयोग (cid:622)वारा सीधी (cid:467)नयुि(cid:200)त हेतु उपल(cid:222)ध कराई गई मेधा सूची म(cid:581) (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत वर(cid:547)यता अ(cid:162)ु(cid:214)ण रहेगी।

(3) वर(cid:547)यता सूची (cid:874)वभाग म(cid:581) संधा(cid:464)रत होगी।

(4) i) मूल को(cid:465)ट के पद पर स(cid:224)पु(cid:231)ट एवं अ(cid:219)यथा यो(cid:202)य रहने पर सहायक (cid:467)नदेशक (सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला) को उप (cid:467)नदेशक (सं(cid:232)कृ (cid:467)त/कला) के पद पर वर(cid:547)यता (cid:272)मानुसार (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त द(cid:547) जायेगी।

ii) राजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त हेतु (cid:874)वभागीय (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त स(cid:871)म(cid:467)त का (cid:232)व(cid:510)प (cid:467)न(cid:224)नवत ् होगा:-

क)	सदèय, राजèव पष[द	-	अÚय¢,
ख)	सͬचव, पय[टन, कला संèकृ Ǔत, खेलकू द एवं युवाकाय[ ͪवभाग	-	सदèय
ग)	Ǔनदेशक, सांèकृ Ǔतक काय[ Ǔनदेशालय	-	सदèय
घ)	ͪवभागीय ͪवशेष सͬचव/अपर सͬचव/संयुÈत सͬचव	-	सदèय सͬचव
ड)	काͧम[क, ĤशासǓनक सुधार तथा राजभाषा ͪवभाग, झारखÖड, राँची ɮवारा मनोǓनत अनुसूͬचत जाǓत/अनुसूͬचत जनजाǓत के ĤǓतǓनͬध (उप सͬचव èतर से अÛयून èतर के पदाͬधकारȣ)	-	सदèय

9 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

iii) कालाव(cid:876)ध:- झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) अंतग(cid:91)त पद(cid:585) पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के (cid:467)न(cid:871)मत कालाव(cid:876)ध का (cid:467)नधा(cid:91)रण म(cid:581) का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग क(cid:551) संक(cid:227)प सं(cid:201)या- 3286, (cid:465)दनांक-04.04.2014 तथा समय-समय पर प(cid:464)रव(cid:467)त(cid:91)त (cid:873)कये गये संक(cid:227)प/प(cid:464)रप(cid:287) आ(cid:465)द (cid:232)वतः लागू ह(cid:585)गे।

Đमांक	पद (िजससे ĤोÛनǓत दȣ जानी ह ै)	पद (िजसमɅ ĤोÛनǓत दȣ जानी है)	Ûयूनतम अह[क सेवा कȧ अवͬध
1-	सहायक Ǔनदेशक (कला/संèकृ Ǔत)	उप Ǔनदेशक (कला/संèकृ Ǔत)	06 वष[

(5) संवग(cid:91) के अ(cid:219)तग(cid:91)त (cid:232)वीकृ त कै डर पद कम होने के कारण, (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त हेतु (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत पद का (cid:292)(cid:467)तशत - शत(cid:292)(cid:467)तशत होगा।

(6) उ(cid:200)त पद(cid:585) पर (cid:467)नय(cid:871)मत (cid:467)नयुि(cid:200)त होने तक आव(cid:230)यकतानुसार के (cid:219)(cid:289) सरकार/अ(cid:219)य रा(cid:207)य(cid:585)/अ(cid:219)य (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय(cid:585)/अ(cid:219)य मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त सं(cid:232)थान(cid:585) से (cid:292)(cid:467)त(cid:467)नयुि(cid:200)त के आधार पर सेवा (cid:292)ा(cid:220)त क(cid:551) जा सके गी।

अ(cid:218)याय - 4

(cid:874)व(cid:874)वध

12. प(cid:464)रवी(cid:162)ा:-

मूल को(cid:465)ट के पद पर (cid:467)नयु(cid:200)त राजप(cid:466)(cid:287)त सेवा म(cid:581) योगदान क(cid:551) (cid:467)त(cid:876)थ से दो वष(cid:574) तक पर(cid:547)(cid:234)यमान रह(cid:581)गे।

13. (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण:-

(1) वेतन वृ (cid:622)(cid:876)ध - (cid:467)नयुि(cid:200)त के प(cid:230)चात का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग (cid:622)वारा आयोिजत (cid:465)ह(cid:219)द(cid:547) (cid:465)ट(cid:220)पण एवं (cid:292)ा(cid:510)पण पर(cid:547)(cid:162)ा तथा संगणक संचालन (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण पर(cid:547)(cid:162)ा उ(cid:419)ीण(cid:91) होने पर (cid:292)थम वेतनवृ (cid:622)(cid:876)ध तथा जनजातीय भाषा पर(cid:547)(cid:162)ा एवं लेखा पर(cid:547)(cid:162)ा के दो प(cid:287)(cid:585) म(cid:581) उ(cid:419)ीण(cid:91) होने पर (cid:622)(cid:874)वतीय वेतनवृ (cid:622)(cid:876)ध अनुमा(cid:219)य होगी। पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) अनु(cid:419)ीण(cid:91) रहने पर वेतनवृ (cid:622)(cid:876)ध असंचया(cid:215)मक (cid:292)भाव से अव(cid:510)(cid:622)ध रहेगी तथा पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) उ(cid:419)ीण(cid:91) हो जाने पर अव(cid:510)(cid:622)ध वेतनवृ (cid:622)(cid:876)धयाँ देय होगी, ले(cid:873)कन बकाया वेतन देय नह(cid:547)ं होगा।10 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 (2) सहायक (cid:467)नदेशक (कला/सं(cid:232)कृ (cid:467)त) एवं उप (cid:467)नदेशक (कला/सं(cid:232)कृ (cid:467)त) के पद पर (cid:467)नयु(cid:200)त/(cid:292)ो(cid:219)नत का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585) को (cid:292)शास(cid:467)नक (cid:874)वषय(cid:585) से संबं(cid:876)धत एक (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण चया(cid:91) म(cid:581) भाग लेना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा। यह (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:873)कसी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सं(cid:232)थान म(cid:581) आयोिजत (cid:873)कया जायेगा। अनुसूची- 3 म(cid:581) व(cid:872)ण(cid:91)त (cid:874)वषय(cid:585) पर (cid:229)या(cid:201)यान के मा(cid:218)यम से उ(cid:219)ह(cid:581) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जायेगा। (3) का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585) क(cid:551) सेवा को (cid:874)वभाग के (cid:871)लये और अ(cid:876)धक उपयोगी बनाने के (cid:467)न(cid:871)म(cid:419) संबं(cid:876)धत रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य सं(cid:232)थान(cid:585) (cid:622)वारा उनक(cid:551) सेवा से संबं(cid:876)धत (cid:874)वषय(cid:585) हेतु समय-समय पर आयोिजत (cid:873)कये जाने वाले पूण(cid:91)का(cid:871)लक/अ(cid:227)पका(cid:871)लक तकनीक(cid:551) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)ा(cid:220)त करने हेतु (cid:292)शासी (cid:874)वभाग (cid:622)वारा सेवा(cid:219)तग(cid:91)त अवसर उपल(cid:222)ध कराया जायगा।

14. सेवा स(cid:224)पुि(cid:231)ट:-

सेवा म(cid:581) (cid:292)थम बार योगदान के प(cid:230)चात दो वष(cid:607) क(cid:551) संतोषजनक पर(cid:547)(cid:234)यमान अव(cid:876)ध पूर(cid:547) करने तथा का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग (cid:622)वारा आयोिजत (cid:465)ह(cid:219)द(cid:547) (cid:465)ट(cid:220)पण एवं (cid:292)ा(cid:510)पण पर(cid:547)(cid:162)ा एवं सभी (cid:874)वभागीय पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) उ(cid:419)ीण(cid:91)ता के उपरांत ह(cid:547) मूल को(cid:465)ट म(cid:581) (cid:467)नयु(cid:200)त पदा(cid:876)धका(cid:464)रय(cid:585) क(cid:551) सेवा स(cid:224)पु(cid:231)ट क(cid:551) जायेगी।

ख(cid:214)ड(ख) अराजप(cid:466)(cid:287)त सेवा पद के (cid:871)लये (cid:467)नयुि(cid:200)त एवं (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त (cid:467)नयमावल(cid:547)

अ(cid:218)याय - 2

सीधी भ(cid:419)(cid:568) (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त

5. (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) का (cid:467)नधा(cid:91)रण तथा संसूचन:- का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची के संक(cid:227)प (cid:163)ापांक 13026 (cid:465)दनांक 27.11.2012 क(cid:551) कं (cid:875)डका 3(i) के अनुसार (cid:874)वभाग ''(cid:292)(cid:215)येक वष(cid:91) क(cid:551) 01 जनवर(cid:547) क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त के आधार पर (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या का (cid:467)नधा(cid:91)रण कर लेगा तथा इस (cid:292)कार (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत (cid:464)रि(cid:200)तय(cid:585) क(cid:551) सूचना 28/29 फरवर(cid:547) तक झारख(cid:214)ड कम(cid:91)चार(cid:547) चयन आयोग को भेज देगा।

6. उ(cid:296) सीमाः-

(2) उ(cid:296) सीमा म(cid:581) छू टः- उ(cid:296) सीमा म(cid:581) छू ट का (cid:292)ावधान का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग, झारख(cid:214)ड, राँची (cid:622)वारा (cid:467)नग(cid:91)त संबं(cid:876)धत प(cid:464)रप(cid:287)(cid:585)/संक(cid:227)प(cid:585)/(cid:467)नयम(cid:585)/ प(cid:464)र(cid:467)नयम(cid:585) (cid:622)वारा आ(cid:205)छा(cid:465)दत होगा।

7. सीधी (cid:467)नयुि(cid:200)त हेतु यो(cid:202)यता/अह(cid:91)ताय(cid:581):-

(1) अराजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) यथा - वर(cid:547)य तकनीक(cid:551) सहायक (पुरात(cid:215)व (cid:292)(cid:162)े(cid:287)) एवं तकनीक(cid:551) सहायक / द(cid:547)घा(cid:91) सहायक / अनुसंधान सहायक / मु(cid:289)ा(cid:215)व(cid:874)व(cid:622) / गाईड / अवधायक (सं(cid:274)हालय (cid:292)(cid:162)े(cid:287)) पद के (cid:871)लये अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता:-

(i) अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को आयोग म(cid:581) आवेदन (cid:292)ा(cid:220)त होने क(cid:551) अं(cid:467)तम (cid:467)त(cid:876)थ तक मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय से (cid:232)नातक के साथ-साथ (cid:292)ाचीन भारतीय इ(cid:467)तहास एवं पुरात(cid:215)व/पुरात(cid:215)व/सं(cid:274)हालय (cid:874)व(cid:163)ान/ए(cid:871)शयाई अ(cid:218)ययन/कला एवं वा(cid:232)तु कला म(cid:581) (cid:622)(cid:874)वतीय (cid:302)ेणी म(cid:581) (cid:232)नातको(cid:419)र/(cid:232)नातको(cid:419)र (cid:875)ड(cid:220)लोमा उतीण(cid:91) होना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा।

अथवा

(ii) अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को आयोग म(cid:581) आवेदन (cid:292)ा(cid:220)त होने क(cid:551) अं(cid:467)तम (cid:467)त(cid:876)थ तक मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय से (cid:232)नातक के साथ-साथ भारतीय पुरात(cid:215)व सव(cid:566)(cid:162)ण के पुरात(cid:215)व सं(cid:232)थान से पुरात(cid:215)व म(cid:581) (cid:232)नातको(cid:419)र/(cid:232)नातको(cid:419)र (cid:875)ड(cid:220)लोमा अथवा मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय से (cid:292)ा(cid:205)य (cid:874)व(cid:622)या (सं(cid:232)कृ त/(cid:292)ाकृ त/पाल(cid:547)/फारसी/अरबी) म(cid:581) (cid:219)यूनतम (cid:232)नातक उतीण(cid:91) होना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा। (2) अराजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) यथा - रसायन सहायक (सं(cid:274)हालय (cid:292)(cid:162)े(cid:287)) पद के (cid:871)लये अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता:-

अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को आयोग म(cid:581) आवेदन (cid:292)ा(cid:220)त होने क(cid:551) अं(cid:467)तम (cid:467)त(cid:876)थ तक मा(cid:219)यता (cid:292)ा(cid:220)त (cid:874)व(cid:230)व(cid:874)व(cid:622)यालय से रसायन शा(cid:232)(cid:287) के साथ (cid:232)नातक उतीण(cid:91) होना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा। 8. (cid:467)नयुि(cid:200)त एवं चयन (cid:292)(cid:873)(cid:272)याः-

(1) वर(cid:547)य तकनीक(cid:551) सहायक/तकनीक(cid:551) सहायक/द(cid:547)घा(cid:91) सहायक/अनुसंधान सहायक/ मु(cid:289)ा(cid:215)व(cid:874)व(cid:622)/गाईड/अवधायक/रसायन सहायक के शत (cid:292)(cid:467)तशत पद(cid:585) पर सीधी भ(cid:419)(cid:568) (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त क(cid:551) जायेगी। झारख(cid:214)ड कम(cid:91)चार(cid:547) चयन आयोग अनुसूची – 2, 2(i) एवं 2(ii) म(cid:581) (cid:465)दए गए पा(cid:619)य(cid:272)म के अनुसार (cid:292)(cid:467)तयो(cid:876)गता पर(cid:547)(cid:162)ा का आयोजन करेगा।12 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा के (cid:871)लये (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक का (cid:467)नधा(cid:91)रण का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग क(cid:551) संक(cid:227)प सं(cid:201)या-13026, (cid:465)दनांक 27.11.2012 क(cid:551) कं (cid:875)डका 3(vi), संक(cid:227)प (cid:163)ापांक-7358 (cid:465)दनांक-12.09.2019 एवं संक(cid:227)प (cid:163)ापांक-3928 (cid:465)दनांक-11.08.2020 के अनुसार को(cid:465)टवार एवं प(cid:287)वार होगा तथा का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग के (cid:622)वारा समय-समय पर (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक म(cid:581) (cid:873)कये जाने वाले प(cid:464)रवत(cid:91)न से (cid:292)भा(cid:874)वत होगा। i. (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा अ(cid:219)तग(cid:91)त प(cid:287)-01, प(cid:287)-02 एवं प(cid:287)-03 म(cid:581) (cid:219)यूनतम अह(cid:91)तांक 30 (cid:292)(cid:467)तशत (तीन(cid:585) प(cid:287)(cid:585) म(cid:581) अलग-अलग) अथवा इससे अ(cid:876)धक अंक (cid:292)ा(cid:220)त करने वाले अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के प(cid:287)-02 एवं प(cid:287)-03 (प(cid:287)-01 (cid:292)थम प(cid:287)-भाषा (cid:163)ान Qualifying Nature को छोड़कर) म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) को जोड़ कर (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा हेतु कु ल अंक(cid:585) क(cid:551) गणना क(cid:551) जायेगी।

ii. आयोग (cid:622)वारा आयोिजत (cid:871)ल(cid:872)खत पर(cid:547)(cid:162)ा के उपरांत प(cid:287)-02 एवं प(cid:287)-03 (प(cid:287)-01 (cid:292)थम प(cid:287)- भाषा (cid:163)ान Qualifying Nature को छोड़कर) के (cid:292)ा(cid:220)तांक के योगफल के आधार पर सामा(cid:219)य मेधा-सूची (Common Merit List) तैयार क(cid:551) जायेगी और को(cid:465)टवार (cid:464)र(cid:200)त पद(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या के अनुसार अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का चयन (cid:873)कया जायेगा।

iii. मेधा-सूची म(cid:581) एक से अ(cid:876)धक उ(cid:224)मीदवार(cid:585) के (cid:292)ा(cid:220)तांक समान (Equal Marks) रहने पर मेधा का (cid:467)नधा(cid:91)रण उ(cid:224)मीदवार(cid:585) क(cid:551) ज(cid:219)म (cid:467)त(cid:876)थ के आधार पर (cid:873)कया जायेगा तथा अ(cid:223)यथ(cid:568), िजनक(cid:551) उ(cid:296) (cid:207)यादा होगी, उ(cid:219)हे अपे(cid:162)ाकृ त ऊपर (cid:232)थान (cid:871)मलेगा। य(cid:465)द एक से अ(cid:876)धक उ(cid:224)मीदवार(cid:585) के (cid:292)ा(cid:220)तांक और ज(cid:219)म (cid:467)त(cid:876)थ समान पायी जाती है, तो ऐसी ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) पद हेतु अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अक(cid:585) के आधार पर मेधा का (cid:467)नधा(cid:91)रण (cid:873)कया जायेगा, अथा(cid:91)त अ(cid:467)नवाय(cid:91) शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता म(cid:581) अ(cid:876)धक अंक (cid:292)ा(cid:220)त करने वाले उ(cid:224)मीदवार को मेधा(cid:272)म म(cid:581) ऊपर रखा जायेगा।

(2) झारख(cid:214)ड कम(cid:91)चार(cid:547) चयन आयोग (cid:622)वारा उ(cid:200)त पर(cid:547)(cid:162)ा आयोग के चालू पर(cid:547)(cid:162)ा संचालन (cid:467)नयमावल(cid:547) से पृ थक (cid:510)प से आयोिजत कराया जाएगा।

Đ॰	पद का नाम	पद का èवǾप	पğ एवं ͪवषय	पूणाɍक	समय	पाɫयĐम
1.	वरȣय तकनीकȧ सहायक (पुरात×व Ĥ¢ेğ) तकनीकȧ सहायक/ दȣघा[ सहायक/गाईड/ अवधायक/अनुसंधान सहायक/मुġा×वͪवɮ (संĒहालय Ĥ¢ेğ)	अराजपǒğत	Ĥथम पğ - भाषा/£ान ɮͪवतीय पğ - सामाÛय £ान व समसामǓयकȧ तृ तीय पğ- Ĥाचीन भारतीय इǓतहास एवं कला-संèकृ Ǔत, पुरात×व, वाèतुकला एवं संĒहालय ͪव£ान	200 200 200	02 घंटे 02 घंटे 02 घंटे	अनुसूची - 2
2.	रसायन सहायक (संĒहालय Ĥ¢ेğ)	अराजपǒğत	Ĥथम पğ - भाषा/£ान ɮͪवतीय पğ - सामाÛय £ान व समसामǓयकȧ तृ तीय पğ- रसायन ͪव£ान	200 200 200	02 घंटे 02 घंटे 02 घंटे	अनुसूची - 2

13 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

(2) पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) व(cid:232)तु(cid:467)न(cid:231)ठ एवं बहु वैकि(cid:227)पक उ(cid:419)र आधा(cid:464)रत (cid:292)(cid:230)न पूछे जाएंगे। (cid:292)(cid:215)येक (cid:292)(cid:230)न प(cid:287) म(cid:581) 100 बहु वैकि(cid:227)पक (cid:292)(cid:230)न (कु ल 200 अंक) ह(cid:585)गे। पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) नकारा(cid:215)मक अंक का (cid:292)ावधान नह(cid:547)ं होगा।

(cid:292)थम (cid:292)(cid:230)न प(cid:287) (भाषा/(cid:163)ान) - (cid:465)ह(cid:219)द(cid:547)/अं(cid:274)ेजी/उदू (cid:91)/संथाल(cid:547)/बंगला/मु(cid:214)डार(cid:547) (मु(cid:214)डा)/हो/ख(cid:875)ड़या/कु ँ डु ख (उरांव)/कु रमाल(cid:547)/खोरठा/नागपुर(cid:547)/पंचपरग(cid:467)नया/उ(cid:875)ड़या/ सं(cid:232)कृ त म(cid:581) से (cid:873)कसी एक भाषा क(cid:551) पर(cid:547)(cid:162)ा (cid:874)वक(cid:227)प के आधार पर अ(cid:223)यथ(cid:568) दे सक(cid:581) गे। यह (cid:292)(cid:230)नप(cid:287) Qualifying Nature का होगा तथा मेधासूची हेतु (cid:292)ा(cid:220)तांक म(cid:581) नह(cid:547)ं जोड़ा जायेगा।

10. आयोग (cid:622)वारा अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) अनुशंसा:-

i i. झारख(cid:214)ड कम(cid:91)चार(cid:547) चयन आयोग को कम अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) उपल(cid:222)धता (पद(cid:585) क(cid:551) सं(cid:201)या के 5 गुणा अथवा उससे कम) क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) भी (cid:292)(cid:467)तयो(cid:876)गता पर(cid:547)(cid:162)ा आयोिजत करनी होगी। ii ii. (cid:873)कसी खास वष(cid:91) क(cid:551) स(cid:224)पूण(cid:91) (cid:464)रि(cid:200)तयाँ नह(cid:547)ं भर(cid:547) जा सकने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) अथवा चय(cid:467)नत अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) (cid:622)वारा योगदान नह(cid:547)ं करने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) अवशेष (cid:464)रि(cid:200)तयाँ अगल(cid:547) अ(cid:876)धयाचना म(cid:581) अ(cid:274)णीत हो जाय(cid:581)गी।

iii iii. पर(cid:547)(cid:162)ा क(cid:551) सभी (cid:292)(cid:873)(cid:272)या को पूण(cid:91) करने एवं अ(cid:223)यथ(cid:568) क(cid:551) अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)ता का (cid:232)वीकरण/अ(cid:232)वीकरण के (cid:871)लये आयोग (cid:467)नण(cid:91)य लेने हेतु (cid:232)वतं(cid:287) एवं स(cid:162)म होगा।

अ(cid:218)याय - 3

(cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त (cid:622)वारा (cid:467)नयुि(cid:200)त

11. (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त क(cid:551) (cid:292)(cid:873)(cid:272)या:-

(3) वर(cid:547)यता सूची (cid:874)वभाग म(cid:581) संधा(cid:464)रत होगी।

(4) ii) मूल को(cid:465)ट के पद पर स(cid:224)पु(cid:231)ट एवं अ(cid:219)यथा यो(cid:202)य रहने पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के (cid:292)थम (cid:232)तर के पद(cid:585) पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न (cid:292)(cid:162)े(cid:287)(cid:585) के पद सोपान के आलोक म(cid:581) द(cid:547) जायगी। उ(cid:419)रो(cid:419)र इसी (cid:292)कार (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के (cid:292)थम (cid:232)तर के पद पर स(cid:224)पु(cid:231)ट एवं अ(cid:219)यथा यो(cid:202)य रहने पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के (cid:622)(cid:874)वतीय (cid:232)तर के पद(cid:585) पर वर(cid:547)यता (cid:272)मानुसार (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त द(cid:547) जायेगी।14 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 ii) अराजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त हेतु ग(cid:465)ठत होने वाले (cid:874)वभागीय (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त स(cid:871)म(cid:467)त का (cid:232)व(cid:510)प (cid:467)न(cid:224)नवत ् होगा :-

क)	सͬचव, पय[टन, कला संèकृ Ǔत, खेलकू द एवं युवाकाय[ ͪवभाग	-	अÚय¢
ख)	Ǔनदेशक, सांèकृ Ǔतक काय[ Ǔनदेशालय	-	सदèय
ग)	काͧम[क, ĤशासǓनक सुधार तथा राजभाषा ͪवभाग, झारखÖड, राँची ɮवारा मनोǓनत अनुसूͬचत जाǓत/अनुसूͬचत जनजाǓत के ĤǓतǓनͬध (उप सͬचव èतर से अÛयून èतर के पदाͬधकारȣ)	-	सदèय
घ)	ͪवभागीय ĤǓतǓनͬध (उप सͬचव èतर से अÛयून èतर के पदाͬधकारȣ)	-	सदèय सͬचव
ड.)	ͪवƣ ͪवभाग के ĤǓतǓनͬध (उप सͬचव èतर से अÛयून èतर के पदाͬधकारȣ)	-	सदèय

iiii) का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग के संक(cid:227)प सं(cid:201)या-5161, (cid:465)दनांक- 25.09.2008 के आलोक म(cid:581) राजप(cid:466)(cid:287)त पद(cid:585) के Basic Grade पर (अराजप(cid:466)(cid:287)त कोटे से राजप(cid:466)(cid:287)त कोटे म(cid:581)) (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त हेतु (cid:874)वभागीय (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त स(cid:871)म(cid:467)त का (cid:232)व(cid:510)प (cid:467)न(cid:224)नवत ् होगाः-

क)	अÚय¢, झारखÖड लोक सेवा आयोग या उनके ɮवारा मनोनीत सदèय	- अÚय¢
ख)	Ĥधान सͬचव/सͬचव, èकू लȣ ͧश¢ा एवं सा¢रता ͪवभाग	- सदèय
ग)	Ĥधान सͬचव/सͬचव, èवाèØय, ͬचͩक×सा ͧश¢ा पǐरवार कãयाण ͪवभाग	एवं - सदèय
घ)	Ĥधान सͬचव/सͬचव, पय[टन, कला संèकृ Ǔत, खेलकू द एवं युवाकाय[ ͪवभाग	- सदèय
ङ)	Ǔनदेशक, सांèकृ Ǔतक काय[ Ǔनदेशालय	- सदèय
च)	ͪवभागीय ͪवशेष सͬचव/अपर सͬचव/संयुÈत सͬचव		- सदèय सͬचव
छ)	काͧम[क, ĤशासǓनक सुधार तथा राजभाषा ͪवभाग, झारखÖड, राँची ɮवारा मनोǓनत जाǓत/अनुसूͬचत जनजाǓत के ĤǓतǓनͬध (उप सͬचव èतर स े अÛयून èतर के पदाͬधकारȣ)	- सदèय अनुसूͬचत

iv) कालाव(cid:876)ध:- झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) अंतग(cid:91)त पद(cid:585) पर (cid:292)ो(cid:219)न(cid:467)त के (cid:467)न(cid:871)मत कालाव(cid:876)ध का (cid:467)नधा(cid:91)रण म(cid:581) का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग क(cid:551) संक(cid:227)प सं(cid:201)या- 3286, (cid:465)दनांक-04.04.2014 तथा समय-समय पर प(cid:464)रव(cid:467)त(cid:91)त (cid:873)कये गये संक(cid:227)प/प(cid:464)रप(cid:287) आ(cid:465)द (cid:232)वतः लागू ह(cid:585)गे।15 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

पुरात(cid:215)व (cid:292)(cid:162)े(cid:287)

Đ.	पद (िजससे ĤोÛनǓत दȣ जानी है)	पद (िजसमɅ ĤोÛनǓत दȣ जानी है)	Ûयूनतम अह[क सेवा कȧ अवͬध
1.	वरȣय तकनीकȧ सहायक (पुरात×व)	अÛवेषण एवं उ×खनन पदाͬधकारȣ/अͧभलेख पदाͬधकारȣ/सहायक Ǔनदेशक (पुरात×व)	05 वष[
2.	अÛवेषण एवं उ×खनन पदाͬधकारȣ/अͧभलेख पदाͬधकारȣ/सहायक Ǔनदेशक (पुरात×व)	उप Ǔनदेशक/¢ेğीय उप Ǔनदेशक (पुरात×व)	07 वष[
Đ.	पद (िजससे ĤोÛनǓत दȣ जानी है)	पद (िजसमɅ ĤोÛनǓत दȣ जानी ह ै)	Ûयूनतम अह[क स ेवा कȧ अवͬध
1.	तकनीकȧ सहायक/दȣघा[ सहायक/गाईड/अवधायक/अनुसंधान सहायक/मुġा×वͪवɮ	संĒहालयाÚय¢	08 वष[
2.	संĒहालयाÚय¢	उप Ǔनदेशक, संĒहालय	05 वष[

अ(cid:218)याय - 4

(cid:874)व(cid:874)वध

12. प(cid:464)रवी(cid:162)ा:-

मूल को(cid:465)ट के पद पर (cid:467)नयु(cid:200)त अराजप(cid:466)(cid:287)त कम(cid:568) सेवा म(cid:581) योगदान क(cid:551) (cid:467)त(cid:876)थ से दो वष(cid:574) तक पर(cid:547)(cid:234)यमान रह(cid:581)गे।16 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026

13. (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण:-

(2) (cid:467)नयु(cid:200)त/(cid:292)ो(cid:219)नत का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585) को (cid:292)शास(cid:467)नक (cid:874)वषय(cid:585) से संबं(cid:876)धत एक (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण चया(cid:91) म(cid:581) भाग लेना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा। यह (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:873)कसी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सं(cid:232)थान म(cid:581) आयोिजत (cid:873)कया जायेगा। अनुसूची- 3 म(cid:581) व(cid:872)ण(cid:91)त (cid:874)वषय(cid:585) पर (cid:229)या(cid:201)यान के मा(cid:218)यम से उ(cid:219)ह(cid:581) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जायेगा। (3) का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585) क(cid:551) सेवा को (cid:874)वभाग के (cid:871)लये और अ(cid:876)धक उपयोगी बनाने के (cid:467)न(cid:871)म(cid:419) संबं(cid:876)धत रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य सं(cid:232)थान(cid:585) (cid:622)वारा उनक(cid:551) सेवा से संबं(cid:876)धत (cid:874)वषय(cid:585) हेतु समय-समय पर आयोिजत (cid:873)कये जाने वाले पूण(cid:91)का(cid:871)लक/अ(cid:227)पका(cid:871)लक तकनीक(cid:551) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)ा(cid:220)त करने हेतु (cid:292)शासी (cid:874)वभाग (cid:622)वारा सेवा(cid:219)तग(cid:91)त अवसर उपल(cid:222)ध कराया जायगा।

14. सेवा स(cid:224)पुि(cid:231)ट:-

सेवा म(cid:581) (cid:292)थम बार योगदान के प(cid:230)चात दो वष(cid:607) क(cid:551) संतोषजनक पर(cid:547)(cid:234)यमान अव(cid:876)ध पूर(cid:547) करने तथा का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार तथा राजभाषा (cid:874)वभाग (cid:622)वारा आयोिजत (cid:465)ह(cid:219)द(cid:547) (cid:465)ट(cid:220)पण एवं (cid:292)ा(cid:510)पण पर(cid:547)(cid:162)ा एवं सभी (cid:874)वभागीय पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) उ(cid:419)ीण(cid:91)ता के उपरांत ह(cid:547) मूल को(cid:465)ट म(cid:581) (cid:467)नयु(cid:200)त का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585) क(cid:551) सेवा स(cid:224)पु(cid:231)ट क(cid:551) जायेगी।

अ(cid:218)याय - 5

अ(cid:219)या(cid:219)य

15. (cid:292)शास(cid:467)नक (cid:467)नयं(cid:287)ण:- झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) पर पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवा काय(cid:91) (cid:874)वभाग का (cid:292)शास(cid:467)नक (cid:467)नयं(cid:287)ण होगा।

16. अनुशास(cid:467)नक कार(cid:91)वाई:-

झारख(cid:214)ड सं(cid:232)कृ (cid:467)त संवग(cid:91) के पदधारक(cid:585) पर झारख(cid:214)ड सरकार(cid:547) सेवक (वग(cid:568)करण, (cid:467)नयं(cid:287)ण एवं अपील) (cid:467)नयमावल(cid:547), 2016 के (cid:292)ावधान(cid:585) के आलोक म(cid:581) अनुशास(cid:467)नक कार(cid:91)वाई क(cid:551) जा सके गी। 17. (cid:467)नयम(cid:585) का (cid:871)श(cid:876)थल(cid:547)करण :- य(cid:465)द रा(cid:207)य सरकार क(cid:551) राय म(cid:581) ऐसा करना आव(cid:230)यक या समीचीन हो अथवा (cid:873)कसी (cid:467)नयम के पालन से काय(cid:91) स(cid:224)पादन म(cid:581) क(cid:465)ठनाई हो रह(cid:547) है, तो कारण(cid:585) को अ(cid:871)भ(cid:871)ल(cid:872)खत करते हु ए का(cid:871)म(cid:91)क, (cid:292)शास(cid:467)नक सुधार एवं राजभाषा (cid:874)वभाग तथा (cid:874)व(cid:419) (cid:874)वभाग से परामश(cid:91) (cid:292)ा(cid:220)त कर तथा आयोग क(cid:551) सहम(cid:467)त (cid:292)ा(cid:220)त कर रा(cid:207)य सरकार का(cid:871)म(cid:91)क(cid:585)/पद(cid:585) के वग(cid:607)/को(cid:465)टय(cid:585) के संबंध म(cid:581) (cid:467)नयमावल(cid:547) के (cid:873)कसी उपबंध को (cid:871)श(cid:876)थल कर सके गी तथा इस (cid:467)नयमावल(cid:547) म(cid:581) आव(cid:230)यकतानुसार समय-समय पर संशोधन कर सके गी।17 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) मंगलवार, 10 फ़रवर(cid:547), 2026 18. (cid:874)व(cid:467)नयम:- रा(cid:207)य सरकार इन (cid:467)नयम(cid:585) को (cid:292)भावी बनाने के (cid:871)लये इन (cid:467)नयम(cid:585) से असंगत एवं ऐसी सभी बात(cid:585) का उपबंध करने के (cid:871)लये जो आव(cid:230)यक या समीचीन हो, (cid:874)व(cid:467)नयम बना सके गा।

19. (cid:467)नव(cid:91)चन:- य(cid:465)द इस (cid:467)नयमावल(cid:547) या इसके अंतग(cid:91)त (cid:467)न(cid:871)म(cid:91)त (cid:873)कसी (cid:874)व(cid:467)नयम के (cid:873)कसी उपबंध के संबंध म(cid:581) कोई संदेह उ(cid:215)प(cid:219)न हो, तब उस मामले को पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग को (cid:467)न(cid:465)द(cid:91)(cid:231)ट (cid:873)कया जायगा, िजस पर (cid:874)वभाग का (cid:874)व(cid:467)न(cid:230)चय अं(cid:467)तम होगा। 20. (cid:467)नरसन एवं (cid:229)यावृ (cid:467)त:-

i) इस (cid:467)नयमावल(cid:547) के (cid:292)वृ त होने के पूव(cid:91) इस (cid:467)नयमावल(cid:547) के (cid:874)वषय(cid:585) पर पूव(cid:91) से (cid:232)था(cid:874)पत कोई (cid:467)नयम/(cid:874)व(cid:467)नयम/अनुदेश/आदेश इस (cid:467)नयमावल(cid:547) के (cid:292)वृ त होने क(cid:551) (cid:467)त(cid:876)थ से (cid:467)नर(cid:871)सत माने जाय(cid:581)गे।

ii) ऐसे (cid:467)नरसन के होते हु ए उ(cid:200)त (cid:467)नयमावल(cid:547)/(cid:467)नयम/(cid:874)व(cid:467)नयम/अनुदेश/आदेश (cid:622)वारा या उसके अधीन शि(cid:200)तय(cid:585) के (cid:292)योग म(cid:581) (cid:873)कया गया कोई काय(cid:91) या क(cid:551) गई कार(cid:91)वाई इस (cid:467)नयमावल(cid:547) (cid:622)वारा इसके अधीन (cid:292)द(cid:419) शि(cid:200)तय(cid:585) के (cid:292)योग म(cid:581) (cid:873)कया गया या क(cid:551) गई समझी जायेगी, मानो यह (cid:467)नयमावल(cid:547) उस (cid:465)दन (cid:292)वृ त थी, िजस (cid:465)दन ऐसा काय(cid:91) (cid:873)कया गया था या ऐसी कार(cid:91)वाई क(cid:551) गई थी।

झारख(cid:214)ड रा(cid:207)यपाल के आदेश से

(मनोज कु मार),

सरकार के स(cid:876)चव

पय(cid:91)टन, कला सं(cid:232)कृ (cid:467)त, खेलकू द एवं युवाकाय(cid:91) (cid:874)वभाग

झारख(cid:214)ड, राँची

--------

अधी(cid:162)कअधी(cid:162)क,, झारख(cid:214)डझारख(cid:214)ड राजक(cid:551)य मु(cid:289)णालयराजक(cid:551)य मु(cid:289)णालय,, राँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)तराँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)त,, झारख(cid:214)ड गजट झारख(cid:214)ड गजट ((असाधारणअसाधारण) ) 5511 –– 5500