भाग एक-ल, असा., क्रमांक ३४, उद्योग, ऊर्जा व कामगार विभाग, अधिसूचना, किमान वेतन अधिनियम, १९४८. क्रमांक किवेअ-२०१९/प्र.क्र. ५७/काम-७. बुधवार, ७ जून २०२३.

RNI No. MAHBIL /2009/31747

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

असाधारण भाग एक-ल

वर्ष ९, अंक २३] बुधवार, जून ७, २०२३/ज्ययेष्ट्ठ १७, शके १९४५ [पृष्ट्ठठे ६, ककंमत : रुप्यये १६.००

असाधारण क्रमांक ३४

प्ाकधकृत प्काशन

(केंद्री्य) औद्योकगक कववाद अकधकन्यम व मं

ुबई औद्योकगक संबंध अकधकन्यम ्यांखालरील

(भाग एक, चार-अ, चार-ब आकण चार-क ्यांमध्यये प्कसद्ध केलयेल्या अकधसूचना, आदयेश व कनवाडठे ्यांव्यकतररक्त)

अकधसूचना, आदयेश व कनवाडठे.

उद्योग, ऊजा्ष व कामगार कवभाग

मंत्ालय, मादाम कामा माग्ग, हुतात्मा राजगुरु चौक, ंबई ४०० ०३२, ददनांक ७ जून, २०२३.

मु

अकधसूचना

ककमान वयेतन अकधकन्यम, १९४८.

क्रमांक दकवेअ-२०१९/प्र.क्र.५७/काम-७.—ज्याअर्थी, महाराष्ट्र राज्यातील "रस्तये त्यार करणये ककंवा त्याचरी दयेखभाल करणये ककंवा बांधकामासंबंधरीचा कामधंदा " या अनुसूदचत रोजगारात असलेल्या (यात यापुढे ज्याचा "उक्त अनुसूदचत रोजगार" असा उल्लेख करण्यात आलेला आहे) कामगारांना देय असलेले दकमान वेतन दर शासन अदिसूचना, उद्ोग, ऊजा्ग व कामगार दवभाग, क्रमांक. दकवेअ-१०१३/४३२/ प्र.क्र.२०७/ काम-७, ददनांक ३ माच्ग, २०१४ अन्वये पुनदन्गिा्गररत केले आहेत.

आदि ज्याअर्थी, महाराष्ट्र शासनाने पुनदव्गलोकन करून उक्त अनूसूदचत रोजगारातील कामगारांना देय असलेले दकमान वेतन दर पुनदन्गिा्गररत करण्याचे ठरदवले आहे;

त्याअर्थी, आता दकमान वेतन अदिदनयम १९४८ (१९४८ चा ११) लागू करताना त्याच्या कलम ३ च्या पोट-कलम (१) चा खंड (ब) आदि कलम ५ च्या पोट-कलम (२) द्ारे प्रदान करण्यात आलेल्या अदिकारांचा वापर करून महाराष्ट्र शासन, शासन अदिसूचना उद्ोग, ऊजा्ग व कामगार दवभाग, क्रमांक दकवेअ-२०१९/प्र.क्र.५७/ कामगार-७, ददनांक ४ जुलै, २०१९ मध्ये प्रदसद्ध झालेल्या प्रस्तावाच्या संबंिात दमळालेली सव्ग अदभवेदने दवचारात घेतल्यानंतर आदि सल्लागार मंडळाचा सल्ला दवचारात घेतल्यानंतर महाराष्ट्र शासन याद्ारे ददनांक ७ जून, २०२३ पासून उक्त अनुसूदचत रोजगारात नोकरीत असलेल्या खालील अनुसूचीच्या स्तंभ (२) मध्ये नमूद केलेल्या कामगारांच्या वगा्गला त्या अनूसूचीच्या स्तंभ (३) मध्ये नमूद केल्याप्रमािे वेतनाचे दकमान दर पुनदन्गिा्गररत करीत आहे :—

(१)

भाग एक-ल-३४–१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, जून ७, २०२३/ज्ययेष्ट्ठ १७, शके १९४५

अनुसूचरी

स्पष्ट्टरीकरण- या अदिसूचनेच्या प्रयोजनार्ग—

(ए) पररमंडळ १ - महाराष्ट्र राज्यातील सव्ग महानगरपादलकांच्या हद्ीमिील सव्ग क्ेत् ;

(बी) पररमंडळ २ - महाराष्ट्र राज्यातील अ, ब व क वग्ग नगरपादलका/ नगरपररषदांच्या हद्ीमिील सव्ग क्ेत्/छाविी क्ेत् ;

(सी) पररमंडळ ३ - पररमंडळ १ व २ मध्ये दश्गदवलेले क्ेत् वगळून उव्गररत सव्ग क्ेत् ;

(डी) रोजंदारीवर काम करिाऱ्या कामगारांस देय असलेले मजूरीचे दकमान दर तो कामगार ज्या वग्गवारीचा असेल, त्या वगा्गसाठी दनश्चचत करण्यात आलेल्या मादसक मजूरीच्या दरांना २६ ने भागून येिारा भागाकार नदजकच्या पैशांपययंत पूिायंकात करून काढण्यात येईल ;

(इ) अि्गवेळ काम करिाऱ्या कामगारांना देय असलेल्या प्रदत तास दकमान वेतनाचा दर तो कामगार ज्या वग्गवारीचा असेल, त्या वग्गवारीच्या रोजंदारी दकमान वेतनास ८ तासाने भागून व त्यात १५% (पंिरा टक्के) वाढ करून तसेच येिारी रक्कम नदजकच्या पैशापययंत पूिायंकात पररवदत्गत करण्यात येऊन काढण्यात येईल ;

(एफ) दकमान वेतनामध्ये साप्तादहक सुट्ीच्या वेतनाचा समावेश असेल ;

(जी) दकमान वेतन दरामध्ये मूळ वेतन दर, दवशेष भत्ा आदि सवलती असल्यास त्याचे रोख मूल्य यासाठी अनुज्ेय असलेल्या सव्ग दरांचा समावेश असेल ;

(एच) कुशल कामगार म्हिजे जो स्वत:च्या दनि्गय शक्तीनुसार आपले काम काय्गक्मतेने व जबाबदारीने पार एखादा पाडू शकतो असा कामगार ;

(आय) अि्गकुशल कामगार म्हिजे सव्गसािारिपिे दनत्याच्या स्वरुपाचे असे काम करतो की, ज्यामध्ये दनि्गय घेण्याची फारशी गरज नसते. परंतु तुलनेने त्याला ददलेले छोटेसे काम की,ज्यामध्ये महत्वाचे दनि्गय इतरांकडून घेतले जातात असे काम योग्य ररतीने पार पाडण्याची आव्चयकता असते, मया्गददत व्याप्तीचे दनत्याचे काम पार पाडिे हेच त्याचे कत्गव्य असते ;

(जे) अकुशल कामगार म्हिजे ज्यास लहानसा दकंवा स्वतंत् दनि्गय घेिे आदि पूवा्गनुभव असिे आव्चयक नाही. परंतु तरीही व्यावसादयक पररश्स्र्तीची मादहती असिे आव्चयक आहे असे साध्या कत्गव्य पालनाचा अंतभा्गव असलेले काम करिारा कामगार, त्याच्या कामासाठी शारीररक पररश्रमादशवाय दनरदनराळया वस्तू ंची दकंवा मालाची त्याला चांगली मादहती असिे आव्चयक असेल.

पररकशष्ट्ट

महाराष्ट्र राज्यातील ११ केंद्ांचा सरासरी ग्ाहक मूल्य दनददेशांक (नवीन मादलका २००१=१००) हा उक्त अनुसूचीत रोजगारात नोकरी करत असलेल्या कामगारांना लागू असलेला राहिीमान दनददेशांक असेल. महाराष्ट्र शासनाने दनयुक्त केलेला सक्म प्रादिकारी १ जानेवारी व १ जुलै रोजी सुरु होिाऱ्या प्रत्येक सहामाहीच्या समाप्तीनंतर, त्या सहा मदहन्यासाठी उक्त कामगारांना लागू असलेल्या राहिीमान दनददेशांकाची सरासरी काढील आदि ४१० दनददेशांकावर अशा प्रत्येक सरासरीची वाढ दनश्चचत करून अशा प्रत्येक अंकाच्या वाढीसाठी ज्या सहामाहीच्या संबंिात अशी सरासरी काढण्यात आलेली असेल, त्या सहा मदहन्यांलगत पुढील सहामाहीसाठी उक्त कम्गचाऱ्यांना देय असलेला दवशेष भत्ा (यात यानंतर ज्याचा "राहिीमान भत्ा" असा दनददेश करण्यात आला आहे) सव्ग पररमंडळाच्या संबंदित दरमहा रुपये ४१ या दराने असेल.

२. सक्म प्रादिकारी, शासकरी्य राजपत्रातरील अदिसूचनेद्ारे, उपरोक्त प्रमािे दहशोब करून काढलेला राहिीमान भत्ा, जानेवारी ते जून या कालाविीतील प्रत्येक मदहन्यासाठी देय असेल, तेव्हा जानेवारी मदहन्याच्या शेवटच्या आठवडयामध्ये आदि जुलै ते दडसेंबर या कालाविीमिील प्रत्येक मदहन्यासाठी देय असेल, तेव्हा जुलै मदहन्याच्या शेवटच्या आठवडयामध्ये जाहीर करील :

परंतु, सक्म प्रादिकारी दकमान वेतन दनश्चचत केल्याच्या ददनांकापासून देय असलेला राहिीमान भत्ा जून दकंवा दडसेंबर अखेरपययंतच्या दकंवा यर्ाश्स्र्ती, दकमान वेतन दर दनश्चचत करण्यात आल्याच्या ददनांकानंतर लगेचच जाहीर करील.

महाराष्ट्राचे राज्यपाल यांच्या आदेशानुसार व नावाने,

कदपक पयोकळठे, शासनाचे उप सदचव.

भाग एक-ल-३४–२४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, जून ७, २०२३/ज्ययेष्ट्ठ १७, शके १९४५ In pursuance of clause (3) of article 348 of the Constitution of India, the following translation in English of the Government Notification, No. MWA-2019/CR-57/Lab-7 dated 07 June, 2023 published in the Maharashtra Government Gazette, Part I-L, Extra Ordinary is hereby published under the authority of the Governor.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

DEEPAK POKALE, Deputy Secretary to Government.

INDUSTRIES, ENERGY AND LABOUR DEPARTMENT

Mantralaya Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mumbai 400 032, dated the 7th June, 2023.

NOTIFICATION

MiniMuM Wages act, 1948.

No. MWA.2019/CR-57/Lab-7.—Whereas, by the Government Notification, Industries, Energy and Labour Department, No. MWA.1013/432/CR-207/LAB-7, dated the 3rd March 2014, the Government of Maharashtra has revised the minimum rates of wages payable to the employees employed in the scheduled employment, viz.,"Employment in the construction or maintenance of roads or in building operations " (hereinafter referred to as "the said scheduled employment") in the State of Maharashtra ;

And whereas, the Government of Maharashtra, having revised the minimum rates of wages payable to the employees employed in the said scheduled employment, considers it necessary to revise them further ;

Now, therefore, in exercise of the powers conferred by clause (b) of sub-section (1) of section 3 read with sub-section (2) of section 5 of the Minimum Wages Act, 1948 (11 of 1948), in its application to the State of Maharashtra, the Government of Maharashtra, after considering all the representations received by it in respect of the proposal published in the Government Notification, Industries, Energy and Labour Department, No. MWA-2019/CR-57/LAB-7, dated the 4th July 2019 and after consulting the Advisory Board, hereby revises, with effect from 7th June, 2023 , the basic minimum rates of wages payable to the employees employed in the said scheduled employment and refixes them, as set out in column (3) of the Schedule appended hereto, as the basic minimum rates of wages payable to the class of employees mentioned against them in column (2) of the said Schedule.

Schedule

Explanation—For the purposes of this notification,—

(a) Zone I.–It shall comprise of the areas falling within the limits of all the Municipal Corporations ;

(b) Zone II.–It shall comprise of the areas falling within the limits of all "A", "B" and "C" class Municipal Councils and Camtonment areas ;

(c) Zone III–It shall comprise of the all other areas in the State which are not included in Zone-I and Zone-II ;

(d) the minimum rates of daily wages payable to an employee employed on daily wages shall be computed by dividing the minimum rates of monthly wages fixed for the class of employees to which he belongs by twenty-six, the quotient being stepped up to the nearest paisa ;

(e) the minimum rates of hourly wages payable to part-time employee shall be computed by dividing the daily rates of minimum wages applicable to the concerned class of employees by eight (hours) with fifteen percent. rise in it and quotient being stepped up to the nearest paisa ;

(f) the minimum rates of wages shall be inclusive of payment of remuneration in respect of weekly day of rest ;

(g) the minimum rates of wages shall consist of basic rates, the Cost of Living Allowance and the cash value of concession, if any ;

(h) a skilled employee is one who is capable of working efficiently, of exercising considerable independent judgment and of discharging his duties responsibly ;

(i) a semi-skilled employee is one who does work generally of a well-defined routine nature wherein the major requirement is not so much of the judgment, skills and dexterity but of proper discharge of duties assigned to him for a relatively narrow job and important decisions are made by others ; his work is, thus, limited to the performance of routine operation of limited scope ;

(j) an unskilled employee is one who does operations that involve the performance of simple duties which require exercise of little or no independent judgment or previous experience, although, a familiarity with the occupational environment is necessary ; his work may, thus, require in addition to physical exertion, familiarity with a variety of articles or goods.

APPENDIX

1. The average Consumer Price Index Number in respect of Eleven centers in the State of Maharashtra for working class (New Series 2001=100) shall be the Cost of Living Index Number applicable to the employees employed in the said scheduled employment. The Competent Authority appointed by the Government shall, after the expiry of every six months commencing on the first day of January and the first day of July, calculate the average of the Cost of Living Index Number applicable to the said employees for these six months and, ascertain the rise of such average over 410 points. For such rise of every point, special allowance (hereinafter referred to as "the Cost of Living Allowance") payable to the employee in the said scheduled employment for each of the six months immediately following six months in respect of which such average has been calculated at the rate of Rs. 41.00 per month in respect of all Zones.

2. The Cost of Living Allowance computed as aforesaid shall be declared by the Competent Authority by notification in the Official Gazette in the last week of July when such allowance is payable for each of the months from July to December and in the last week of January when such allowance is payable for each of the months from January to June :

Provided that, the Competent Authority shall declare the Cost of Living Allowance payable in respect of the period from the date of fixation of the rate of minimum wages to the end of December or June, as the case may be, immediately after the said date with effect from which the minimum rates of wages are fixed.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

DEEPAK POKALE, Deputy Secretary to Government. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.