RNI No. MAHBIL /2009/40124
महाराष्ट्र शासन राजपत्र
असाधाराण भाग पाच
िर्व ११, अंक ६] गुरुिारा, माचव २०, २०२५/फाल्गुन २९, शके १९४६ [पृष्ठठे ४, वकंमत : रुपये २३.००
असाधाराण क्रमांक १६
प्ावधकृत प्काशन
महाराष्ट्र विधानसभेत ि महाराष्ट्र विधानपरिरार्देत सादरा केलेली विधेयके.
महाराष्ट्र विधानमंडळ सवचिालय
महाराष्ट्र दर्िानसभेत दिनांक २० माचव, २०२५ रोजी पुर:स्थादपत करण्यात आलेले खालील दर्िेयक महाराष्ट्र दर्िानसभा दनयम ११६ अन्र्ये प्रदसद्ध करण्यात येत आहे :—
L. A. BILL No. XXV OF 2025.
A BILL
FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA PUBLIC TRUSTS ACT.
सन २०२५ चे विधानसभा विधेयक क्रमांक २५.
महाराष्ट्र सािवजवनक विश्िस्तव्यिस्था अवधवनयमात आणखी
सुधाराणा कराण्याकरिराता विधेयक.
१९५० चा २९.
ज्याअथाथी, यात यापुढे दिलेल्या प्रयोजनांसाठी, महाराष्ट्र सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था अदिदनयमात आणखी सुिारणा करणे इष्ट्ट आहे; त्याअथाथी, भारतीय गणराज्याच्या शहात्तराव्या र्र्षी, याद्ारे, पुढील अदिदनयम करण्यात येत आहे :—
भाग पाच-१६–१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग पाच, माचव २०, २०२५/फाल्गुन २९, शके १९४६ संदक्षप्त नार्. १. या अदिदनयमास, महाराष्ट्र सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था (सुिारणा) अदिदनयम, २०२५, असे म्हणार्े. १९५०चा २९.
२. महाराष्ट्र सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थ ा अदिदनयम, (यात यापुढे ज्याचा दनिेश, "मुख्य अदिदनयम" असा केला आहे) याच्या कलम ४१अअ मध्ये, पो्ट-कलम (४) मिील, खंड (अ) मध्ये, उप-खंड (चार) नंतर, पुढील उप-खंड िाखल करण्यात येतील :–
सन १९५० चा अदिदनयम क्रमांक २९ याच्या कलम ४१अअ ची सुिारणा.
"(पाच) राज्य शासनाने, कलम ५८ अन्र्ये सार्वजदन क दर्श्र्स्तव्यर्स्था व्यर्स्थापन दनिीमध्ये र्ादर्वक अंशिानाचे प्रिान करण्यातून सू्ट दिलेली आहे ;
(सहा) राज्य शासनाकडून, कंद्र सरकारकडून दकंर्ा त्यांच्या उपक्रमांकडून दकंर्ा कोणत्याही स्थादनक प्रादिकरणाकडून, र्ीज आकार, पाणीपट्टी, नगरपादलका दकंर्ा स्थादनक संस्था कर यांचे प्रिान करण्यातून सर्लत दकंर्ा सू्ट दकंर्ा दशद्थलता िेण्यात आली आहे, अ्थर्ा इतर कोणतीही आद्थ्वक सर्लत दकंर्ा सू्ट दकंर्ा दशद्थलता िेण्यात आली आहे ;".
३. मुख्य अदिदनयमाच्या कलम ५८ मध्ये, पो्ट-कलम (२) मिील, "िुदभ्वक्ष, अर्र्वण, पूर, आग दकंर्ा इतर नैसदग्वक आपत्ती यांमुळे ओढर्लेल्या आपत्तीच्या दनर्ारणासाठीच केर्ळ असतील त्या दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना" या मजकुरानंतर, पुढील मजकूर समादर्ष्ट्ट करण्यात येईल :—
सन १९५० चा अदिदनयम क्रमांक २९ याच्या कलम ५८ ची सुिारणा.
"दकंर्ा ज्या सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था, रुग्णालय (कोणतेही शुश्ूर्ालय दकंर्ा प्रसूदतगृह यांसह), िर्ाखाना दकंर्ा कलम ४१अअ मध्ये "र्ैद्यकीय कंद्र" म्हणून दनदि्वष्ट्ट केलेले र्ैद्यकीय सहाय्यासाठी असणारे इतर कोणतेही कंद्र चालर्ीत असतील, आदण ज्यांचा र्ादर्वक खच्व, पाच लाख रुपयांपेक्षा दकंर्ा राज्य शासनाकडून, शासकीय राजपत्रात प्रदसद्ध केलेल्या अदिसूचनेद्ारे, र्ेळोर्ेळी, दर्दनदि्वष्ट्ट करण्यात येईल अशा इतर मया्विेपेक्षा अदिक आहे त्या दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना,".
महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग पाच, माचव २०, २०२५/फाल्गुन २९, शके १९४६ ३उद्ेश ि काराणे यांचे वनिेदन
महाराष्ट्र राज्यातील सार्वजदनक, िादम्वक र् िमा्विाय दर्श्र्स्तव्यर्स्थांचे दनयमन करण्यासाठी आदण त्यांच्या कारभारासाठी तरतूि करण्याकररता महाराष्ट्र सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था अदिदनयम (१९५० चा २९) अदिदनयदमत केला आहे.
२. ज्यांचा र्ादर्वक खच्व पाच लाख रुपयांपेक्षा अदिक आहे अशा राज्य-सहाय्य्यत सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना, र्ापरात असलेल्या खा्टांच्या एकूण संख्येपैकी िहा ्टक्के खा्टा, दनि्वन रुग्णांसाठी मोफत स्र्रूपात, आरदक्षत र् राखून ठेर्ण्याचे आदण र्ापरात असलेल्या खा्टांच्या एकूण संख्येपैकी िहा ्टक्के खा्टा, समाजा तील िुर्वल घ्टकातील रुग्णांसाठी सर्लतीच्या िरात आरदक्षत र् राखून ठेर्ण्याचे दनिेश िेण्याचे अदिकार कलम ४१अअ अन्र्ये िमा्विाय आयुक्तास र् राज्य शासनास, प्रिान केलेले आहेत. माननीय उच्च न्यायालयाने, कलम ४१अअ च्या प्रयोजनांसाठी, रर्ट यादचका (पी आय एल) क्रमांक ३१३२/२००४ मध्ये, " समाजातील दनि्वन र् िुर्वल घ्टकातील रुग्णांसाठी मोफत र् सर्लतीच्या िरांत र्ैद्यकीय उपचार " ही योजना आखली आहे.
३. अनेक सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना, राज्य शासनाकडून दकंर्ा कंद्र सरकारकडून दकंर्ा कोणत्याही स्थादनक दकंर्ा सक्षम प्रादिकरणाकडून, एकतर मालकी तत्र्ार्र दकंर्ा भाडेपट्टाने दकंर्ा संमती-दन-परर्ाना तत्र्ार्र जदमनी दकंर्ा इमारती नाममात्र दकंर्ा सर्लतीच्या िरात प्राप्त झालेल्या आहेत ; दकंर्ा नागरी जमीन (कमाल मया्विा र् दर्दनयमन) अदिदनयम, १९७६ अन्र्ये कोणतीही ररक्त जमीन िारण करणे चालू ठेर्ण्यास सू्ट दकंर्ा परर्ानगी िेण्यात आली आहे ; दकंर्ा दर्कास दनयंत्रण दर्दनयमांमिून सर्लत दकंर्ा सू्ट दकंर्ा दशद्थलता िेण्यात आली आहे ; दकंर्ा ज्याच्या आिारे त्या संस्था " राज्य सहाय्य्यत सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था " आहेत असे कज्व दकंर्ा हमी दकंर्ा कोणतेही सहायक अनुिान-, मग ते आर्तषी दकंर्ा अनार्तषी दकंर्ा इतर दर्त्तीय सहाय्य असो-,त्यांना दमळत आहे.
४. या अदिदनयमाच्या कलम ५८ नुसार, प्रत्येक सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थेस, राज्य शासन, शासकीय राजपत्रात प्रदसद्ध केलेल्या आिेशाद्ारे, र्ेळोर्ेळी अदिसूदचत करील असे, त्यांच्या एकूण र्ादर्वक उत्पन्नाच्या पाच ्टक्क्यांपेक्षा अदिक नसलेल्या िराने दकंर्ा िरांनी सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था व्यर्स्थापन दनिीत असे र्ादर्वक अंशिान प्रिान करण्याचे अदनर्ाय्व केले आहे. परंतु, राज्य शासनाने, कलम ५८ च्या पो्ट-कलम (२) द्ारे प्रिान केलेल्या अदिकारांचा र्ापर करून, ज्या दर्श्र्स्तव्यर्स्था, र्ैद्यकीय सहाय्य िेण्याच्या प्रयोजना्थ्व चालदर्ल्या जातात अशा सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था व्यर्स्थापन दनिीमध्ये अंशिानाचे प्रिान करण्यातून सू्ट दिली आहे. त्थादप, मादफच्या स्र्रुपातील हे सहाय्य, कलम ४१अअ च्या पो्ट-कलम (४) च्या खंड (अ) मध्ये समादर्ष्ट्ट नाही.
५. म्हणून, सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना, सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था व्यर्स्थापन दनिीमध्ये र्ादर्वक अंशिानाचे प्रिान करण्यातून दिलेली सू्ट ही, त्यांना दिलेले सहाय्य असल्याची मान्यता िेणे र् समजणे आर्श्यक आहे असे शासनास र्ा्टते.
६. म्हणून, या अदिदनयमाच्या कलम ५८ द्ारे अदनर्ाय्व केल्यानुसार, सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्थांना, र्ादर्वक अंशिान प्रिान करण्यातून िेण्यात आलेली कोणतीही सू्ट, त्यात समादर्ष्ट्ट करता यार्ी म्हणून, कलम ४१अअ च्या पो्ट-कलम (४) च्या खंड (अ) मध्ये सुिारणा करणे इष्ट्ट आहे असे राज्य शासनास र्ा्टते.
४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग पाच, माचव २०, २०२५/फाल्गुन २९, शके १९४६ महाराष्ट्र सार्वजदनक दर्श्र्स्तव्यर्स्था अदिदनयमाच्या कलम ५८ च्या पो्ट-कलम (२) मध्ये सुयोग्यसुिारणा करण्याचे िेखील प्रस्तादर्त केले आहे.
७. र्रील उददिष्ट्टे साध्य करणे हा, या दर्िेयकाचा हेतू आहे.
मु ंर्ई,
देिेंद्र फडणिीस,
मुख्यमंत्री.
दिनांक १९ माच्व २०२५.
विधान भिन :
वजतेंद्र भोळठे, मु ंर्ई,
सदचर् (१) (काय्वभार),
दिनांक २० माच्व २०२५.
महाराष्ट्र दर्िानसभा.
ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.