RNI No. MAHBIL /2009/31747
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र
असाधाराण भाग एक-ल
वर्ष ११, अंक १३] मंगळवारा, एप्रिल १५, २०२५/चैत्र २५, शाके १९४७ [पृष्ठे ५, प्रिकंमत : रुपये १६.००
असाधाराण क्रमांक २५
ाप्रिधाकृत काशान
(कंद्रीये) औद्योप्रिगक प्रिववाद अप्रिधाप्रिनयेम व मं
ंबई औद्योप्रिगक संबंधा अप्रिधाप्रिनयेम येांखालील
(भाग एक, चैारा-अ, चैारा-ब आप्रिण चैारा-क येांमध्ये प्रिसद्ध केलेल्येा अप्रिधासूचैना, आदेशा व प्रिनवाडे येांव्येप्रितरिराक्त)
अप्रिधासूचैना, आदेशा व प्रिनवाडे.
उद्योग, ऊजाष ,कामगारा व खाप्रिनकमष प्रिवभाग
मंत्रालय, मंादामं कामंा मंागग, हुतात्मंा राजगुरु चौक,
मंु ंबई ४०००३२, दिदानांांक १५ एदिल, २०२५.
अप्रिधासूचैना
प्रिकमान वेतन अप्रिधाप्रिनयेम, १९४८.
क्रमंांक दिकवेअ-०७२४/.क्र.९७/कामं-७.— दिकमंानां वेतानां अदिदिनांयमं, १९४८ (१९४८ चौा ११) (याता यापुढे ज्याचौा "उक्ता अदिदिनांयमं" असा दिनांदाेश कराण्याता आलेला आहुे.) हुा मंहुाराष्ट्र राज्यासा लागू कराण्याता आल्यानांतारा त्याच्या कलमं ३ च्या पुोट कलमं (१) चौा खंड (ब) अन्वेये मंहुाराष्ट्र राज्याताील "कापुड रांगदिवेण्याचौा आदि/दिकंवेा कापुडावेरा छपुाई कराण्याचौा कामंदा" या अनांुसाूदिचौता राोजगाराता कामंावेरा असालेल्या कामंगारांनांा दाेय असालेले दिकमंानां वेतानां दारा पुनांदिनांगागरिराता कराण्याबाबताचौा स्तावे अंताभाू गता असालेली जी अदिसाूचौनांा काढेण्याचौे स्तादिवेता केलेले आहुे, त्या अदिसाूचौनांेचौा पुढेील मंसाुदा उक्ता अदिदिनांयमंाच्या कलमं ५ पुोटकलमं (१) खंड (ब) द्वाराे आवेश्यक असाल्यामंाे त्यामंुळे पुरिरामं हुोण्याचौा सांभावे असालेल्या सावेग व्यक्तांच्या मंादिहुताीसाठी दिसाद्ध कराण्याता येता आहुे आदि त्याद्वाराे अशी साूचौनांा दाेण्याता येता आहुे की, महाराष्ट्र शासनाच्येा राजपत्रात सादाराहुू अदिसाूचौनांा दिसाद्ध झाल्याच्या दिदानांांकापुासाूनां दाोनां मंदिहुन्यानांतारा मंहुाराष्ट्र शासानां उक्ता मंसाुदा दिवेचौाराता घेईल.
२. उक्ता मंसाुद्याच्या सांबंाता उपुराोक्ता कालावेी सांपुण्यापुूवेी कोत्याहुी व्यक्ताीकडूनां जे कोताेहुी अदिभावेदानां कामंगारा आयुक्ता, ंबई ४०० ०५१ यांचौेमंार्फता येईल ताे शासानांाकडूनां दिवेचौाराता घेण्याता कामंगारा भावेनां, ई ब्लॉक, साी-२०, वेांद्रे-कुलाग सांकुल, वेांद्रे (पुूवेग), मंु येईल.
मसूदा अप्रिधासूचैना
ज्याअर्थी, मंहुाराष्ट्र शासानांानांे मंहुाराष्ट्र राज्याताील "कापुड रांगदिवेण्याचौा आदि/दिकंवेा कापुडावेरा छपुाई कराण्याचौा कामंदा" या अनांुसाूदिचौता राोजगाराता असालेल्या (याता यापुढे ज्याचौा "उक्ता अनांुसाूदिचौता राोजगारा" असा उल्लेखं कराण्याता आलेला आहुे) कामंगारांनांा २ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल १५, २०२५/चैत्र २५, शाके १९४७ दाेय असालेले दिकमंानां वेतानां दारा शासानां अदिसाूचौनांा, उद्याोग, ऊजाग वे कामंगारा दिवेभाग, क्रमंांक दिकवेअ.४२०१०/.क्र.१२९६/कामं-७, दिदानांांक २२ जुलै, २०१० अन्वेये पुनांदिनांगागरिराता केले आहुेता ;
आदि ज्याअर्थी, मंहुाराष्ट्र शासानांानांे पुनांदिवेगलोकनां करूनां उक्ता अनांूसाूदिचौता राोजगाराताील कामंगारांनांा दाेय असालेले दिकमंानां वेतानां दारा पुनांदिनांगागरिराता कराण्याचौे ठीरादिवेले आहुे ;
त्याअर्थी, आता दिकमंानां वेतानां अदिदिनांयमं, १९४८ (१९४८ चौा ११) हुा मंहुाराष्ट्र राज्यासा लागू करातानांा त्याच्या कलमं ३ च्या पुोट-कलमं (१) चौा खंड (ब) आदि कलमं ५ च्या पुोट-कलमं (२) द्वाराे दानां कराण्याता आलेल्या अदिकारांचौा वेापुरा करूनां मंहुाराष्ट्र शासानां, शासाकीय अदिसाूचौनांा उद्याोग, ऊजाग, कामंगारा वे खंदिनांकमंग दिवेभाग, क्रमंांक दिकवेअ-०७२४/.क्र.९७/कामं-७, दिदानांांक १५ एदिल, २०२५ मंध्ये दिसाद्ध झालेल्या स्तावेाच्या सांबंाता दिमंळेालेली सावेग अदिभावेदानांे दिवेचौाराता घेताल्यानांतारा आदि साल्लागारा मंडळेाचौा साल्ला दिवेचौाराता घेताल्यानांतारा मंहुाराष्ट्र शासानां याद्वाराे दिदानांांक -------- पुासाूनां उक्ता अनांुसाूदिचौता राोजगाराता नांोकराीता असालेल्या खंालील अनांुसाूचौीच्या स्तांभा (२) मंध्ये नांमंूदा केलेल्या कामंगारांच्या वेगागला त्या अनांूसाूचौीच्या स्तांभा (३) मंध्ये नांमंूदा केल्यामंाे वेतानांाचौे दिकमंानां दारा पुनांदिनांगागरिराता कराीता आहुे. :—
अनंसूचैी
| अ. क्र. (१) | कामगारांचैी वगषवाराी (२) | मूळ प्रिकमान वेतन दरा (दरामहा रुपये) (३) | |
| परिरामंडेळ-१ | परिरामंडेळ-२ | ||
| १ | कुशल | १६,१७० | १५,१८० |
| २ | अगकुशल | १४,५२० | १३,५३० |
| ३ | अकुशल | १३,५३० | १२,५४० |
स्पष्टीकराण : येा अप्रिधासूचैनेच्येा येोजनार्थष,—
| (ए) | परिरामंडेळ एक - मंहुाराष्ट्र राज्याताील सावेग मंहुानांगरापुादिलकांच्या हुद्दीमंील सावेग क्षेत्रांचौे दिमंळेूनां हुोईल; |
| (बी) | परिरामंडेळ दोन - पुरिरामंडळे १ वेगळेूनां राज्याच्या उवेगरिराता क्षेत्रांचौे दिमंळेूनां हुोईल; |
| (साी) | राोजंदाराीवेरा कामं कराऱ्या कामंगारांनांा दाेय असालेले मंजूराीचौे दिकमंानां दारा ताो कामंगारा त्या वेगागचौा असाेल त्या वेगागसाठी दिनांश्चिश्चौता कराण्याता आलेल्या मंादिसाक मंजुराीच्या दारांनांा २६ नांे भागूनां येारा भागाकारा नांदिजकच्या पुैशांपुयंता पुूांकाता करूनां काढेण्याता येईल; |
| (डी) | अगवेळे कामं कराऱ्या कामंगारांनांा दाेय असालेल्या दितातासा दिकमंानां वेतानांाचौा दारा ताो कामंगारा ज्या वेगगवेाराीचौा असाेल, त्या वेगगवेाराीच्या राोजंदाराी दिकमंानां वेतानांासा ८ तासानांे भागूनां वे त्याता १५% वेाढे करूनां तासाेचौ येाराी राक्कमं नांदिजकच्या पुैशांपुयंता पुूांकाता पुरिरावेदितागता कराण्याता येऊनां काढेण्याता येईल; |
| (इ) | दिकमंानां वेतानां दारामंध्ये साप्तादिहुक साुट्टीच्या वेतानांाचौा सामंावेश असाेल; |
| (एर्फ) | दिकमंानां वेतानां दारामंध्ये मंूळे दारा, दिवेशेष भात्ता आदि सावेलताी असाल्यासा त्याचौे राोखं मंूल्य यासाठी अनांुज्ञेय असालेल्या सावेग दारांचौा सामंावेश असाेल; |
| (जी) | कुशल कामंगारा म्हुजे जो स्वेताःच्या दिनांगय शक्ताीनांुसारा आपुले कामं कायगक्षेमंताेनांे वे जबाबदाराीनांे पुारा पुाडू शकताो असा कामंगारा; |
| (एचौ) | अगकुशल कामंगारा म्हुजे सावेगसारापुे दिनांत्याच्या स्वेरूपुाचौे कामं कराताो की, ज्यामंध्ये दिनांगय घेण्याचौी र्फाराशी गराज नांसाताे. पुरांताु, ताुलनांेनांे त्याला दिदालेले छोटेसाे कामं की, ज्यामंध्ये मंहुत्वेाचौे दिनांगय इतारांकडूनां घेताले जाताता असाे कामं योग्य राीताीनांे पुारा पुाडण्याचौी आवेश्यकता असाताे. मंयागदिदाता व्याप्ताीचौे दिनांत्याचौे कामं पुारा पुाडे हुेचौ त्याचौे कतागव्य असाताे; |
| (आय) | अकुशल कामंगारा म्हुजे ज्यासा लहुानांसा दिकंवेा स्वेतांत्रा दिनांगय घे आदि पुूवेागनांुभावे असाे आवेश्यक नांाहुी. पुरांताु, ताराीहुी व्यावेसादियक पुरिराश्चिस्र्थीताीचौी मंादिहुताी असाे आवेश्यक आहुे, असाे साध्या कतागव्य पुालनांाचौा अंताभागवे असालेले कामं करारा कामंगारा म्हुूनां त्याच्या कामंासाठी शाराीरिराक पुरिराश्रमंादिशवेाय दिनांरादिनांराळ्या वेस्ताू ंचौी दिकंवेा मंालाचौी त्याला चौांगली मंादिहुताी असाे आवेश्यक असाेल. |
परिराप्रिशाष्टी
मंहुाराष्ट्र राज्याताील ११ कंद्रेांचौा सारासाराी ग्राहुक मंूल्य दिनांदाेशांक (नांवेीनां मंादिलका २००१=१००) हुा उक्ता अनांुसाूचौीता राोजगाराता नांोकराी कराता असालेल्या कामंगारांनांा राहुीमंानां दिनांदाेशांक असाेल. मंहुाराष्ट्र शासानांानांे दिनांयुक्ता केलेला साक्षेमं ादिकाराी १ जानांेवेाराी वे १ जुलै राोजी साुरू हुोाऱ्या त्येक साहुामंाहुीच्या सामंाप्ताीनांतारा, त्या साहुा मंदिहुन्यासाठी उक्ता कमंगचौाऱ्यांनांा लागू असालेल्या राहुीमंानां दिनांदाेशांकाचौी सारासाराी काढेील आदि ४५४ दिनांदाेशांकावेरा अशा त्येक अंकाच्या वेाढेीसाठी ज्या साहुामंाहुीच्या सांबंाता अशी सारासाराी काढेण्याता आलेली असाेल, त्या साहुा मंदिहुन्यालगता पुढेील साहुामंाहुीसाठी उक्ता कमंगचौाऱ्यांनांा दाेय असालेला दिवेशेष भात्ता (याता यानांतारा ज्याचौा "राहुीमंानां भात्ता" असा दिनांदाेश कराण्याता आला आहुे) सावेग पुरिरामंडळेाच्या सांबंदिता दारामंहुा रुपुये २७.०० दारानांे असाेल.
२. साक्षेमं ादिकाराी, शासकीये राजपत्रातील अदिसाूचौनांेद्वाराे, उपुराोक्ता मंाे दिहुशोब करूनां काढेलेला राहुीमंानां भात्ता, जानांेवेाराी ताे जूनां या कालावेीताील त्येक मंदिहुन्यासाठी दाेय असाेल, ताेव्हुा जानांेवेाराी मंदिहुन्याच्या शेवेटच्या आठीवेडयामंध्ये आदि जुलै ताे दिडसांबरा या कालावेीमंील त्येक मंदिहुन्यासाठी दाेय असाेल, ताेव्हुा जुलै मंदिहुन्याच्या शेवेटच्या आठीवेडयामंध्ये जाहुीरा कराील :
पुरांताु, साक्षेमं ादिकाराी दिकमंानां वेतानां दिनांश्चिश्चौता केल्याच्या दिदानांांकापुासाूनां दाेय असालेला राहुीमंानां भात्ता जूनां दिकंवेा दिडसांबरा अखंेरापुयंताच्या दिकंवेा यर्थीाश्चिस्र्थीताी, दिकमंानां वेतानां दारा दिनांश्चिश्चौता कराण्याता आल्याच्या दिदानांांकानांतारा लगेचौचौ जाहुीरा कराील.
मंहुाराष्ट्राचौे राज्यपुाल यांच्या आदाेशानांुसारा वे नांावेानांे,
प्रिदपक पोकळे, शासानांाचौे उपुसादिचौवे.
४ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल १५, २०२५/चैत्र २५, शाके १९४७INDUSTRIES, ENERGY, LABOUR AND MINING DEPARTMENT
Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mumbai 400 032, dated the 15th April 2025.
NOTIFICATION
MiniMuM Wages act, 1948.
No. MWA-0724/CR-97/Lab-7.— The following draft of a notification which is proposed to be issued under clause (b) of sub-section (1) of section 3 of the Minimum Wages Act, 1948 (11 of 1948), in its application to the State of Maharashtra, containing proposal for revision of the minimum rates of wages payable to the employees employed in the scheduled employment, viz. "Employment in cloth dyeing and/or printing" is hereby published as required by clause (b) of sub-section (1) of section 5 of the said Act, for the information of all persons likely to be affected thereby; and notice is hereby given that the said draft will be taken into consideration by the Government of Maharashtra, after the expiry of two months from the date of publication of this notification in the Maharashtra Government Gazette.
2. Any representation, which may be received by the Commissioner of Labour, 'Kamgar Bhavan', C-20, 'E' Block, Bandra-Kurla Complex, Bandra (East), Mumbai 400 051, from any person, in respect of the said draft, before the expiry of the above said period, will be taken into consideration by the Government.
DRAFT NOTIFICATION
Whereas, by the Government Notification, Industries, Energy and Labour Department, No. MWA.42010/CR-1296/LAB-7, dated the 22nd July 2010, the Government of Maharashtra has revised the minimum rates of wages payable to the employees employed in the scheduled employment, viz. "Employment in cloth dyeing and/or printing" (hereinafter referred to as "the said scheduled employment") in the State of Maharashtra;
And whereas, the Government of Maharashtra, having reviewed the minimum rates of wages payable to the employees employed in the said scheduled employment, considers it necessary to revise them further.
Now, therefore, in exercise of the powers conferred by clause (b) of sub-section (1) of section 3 read with sub-section (2) of section 5 of the Minimum Wages Act, 1948 (11 of 1948), in its application to the State of Maharashtra, the Government of Maharashtra, after considering all the representations received by it in respect of the proposal published in Government Notification, Industries, Energy, Labour and Mining Department No. MWA-0724/CR-97/Lab-7, dated the 15th April 2025 and after consulting the Advisory Board, hereby revises, with effect from ------ the basic minimum rates of wages payable to the employees employed in the said scheduled employment and refixes them, as set out in column (3) of the Schedule appended hereto, as the minimum rates of wages payable to the class of employees mentioned against them in column (2) of the said Schedule.
Schedule
| Sr.No (1) | Class of Employees (2) | Basic minimum rates of wages (per month in rupees) (3) | |
| Zone-I | Zone-II | ||
| 1 | Skilled | 16,170 | 15,180 |
| 2 | Semi-skilled | 14,520 | 13,530 |
| 3 | Un-skilled | 13,530 | 12,540 |
Explanation :- For the purposes of this notification,—
| (a) | Zone I- shall comprise of the areas falling within the limits of all Municipal Councils; |
| (b) | Zone II - shall comprise of the areas in the State not included in Zone-I; |
| (c) | the minimum rates of daily wages payable to an employee employed on daily wages shall be computed by dividing the minimum rates of monthly wages fixed for the class of employees to which he belongs by twenty-six, the quotient being stepped up to the nearest paisa; |
| (d) | the minimum rates of hourly wages payable to part-time employee shall be computed by dividing the daily rates of minimum wages applicable to the concerned class of employees by eight hours with fifteen percent. rise in it and quotient being stepped up to the nearest paisa; |
| (e) | the minimum rates of wages shall be inclusive of payment of remuneration in respect of weekly day of rest; |
| (f) | the minimum rates of wages shall consist of basic rates, the Cost of Living Allowance, the cash value of concessions, if any; |
| (g) | a skilled employee is one who is capable of working efficiently, of exercising considerable independent judgment and discharging his duties responsibly; |
| (h) | a semi-skilled employee is one who does work generally of a well-defined routine nature, wherein the major requirement is not so much of the judgment, skills and dexterity, but of proper discharge of duties assigned to him for a relatively narrow job and important decisions are made by others and his work is thus limited to the performance of routine operation of limited scope; |
| (i) | an un-skilled employee is one who does operations that involve the performance of simple duties which require exercise of little or no independent judgment or previous experience, although a familiarity with the occupational environment is necessary. His work may thus require, in addition to physical exertion, familiarity with a variety of articles or goods. |
APPENDIX
The average Consumer Price Index Number in respect of eleven Centers in the State of Maharashtra for working class (New Series 2001=100) shall be the Cost of Living Index Number applicable to the employees employed in the said scheduled employment. The Competent Authority appointed by the Government shall, after the expiry of every six months commencing on the first day of January and the first day of July, calculate the average of the Cost of Living Index Number applicable to the said employees for these six months and ascertain the rise of such average over 454 points. For such rise of every point, special allowance (hereinafter referred to as "the Cost of Living Allowance") payable to the employee in the said scheduled employment for each of the six months immediately following six months in respect of which such average has been calculated at the rate of Rs.27.00 per month in respect of all Zones.
2. The Cost of Living Allowance computed as aforesaid shall be declared by the Competent Authority by notification in the Official Gazette in the last week of July when such allowance is payable for each of the months from July to December and in the last week of January when such allowance is payable for each of the months from January to June :
Provided that, the Competent Authority shall declare the Cost of Living Allowance payable in respect of the period from the date of fixation of the rate of minimum wages to the end of December or June, as the case may be, immediately after the said date with effect from which the minimum rates of wages are fixed.
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
DEEPAK POKALE, Deputy Secretary to Government. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.