भाग एक-ल, असा. क्रमांक २७, उद्योग, ऊर्जा, कामगार खनिकर्म विभाग, अधिसूचना, व्यावसायिक सुरक्षा, आरोग्य व कामाची स्थिती संहिता, २०२०. क्रमांक व्यासुआ-२०२१/प्र.क्र. २९(भाग-२)/कामगार ९. मंगळवार, २२ एप्रिल २०२५.

RNI No. MAHBIL /2009/31747

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

असाधारण भाग एक-ल

वर्ष ११, अंक १५] मंगळवार, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ [पृष्टठे १४५, प्रिकंमत : रुपये १६.००

असाधारण क्रमांक २७

ाप्रिधकृत काशन

(केंद्रीये) औद्योप्रिगक प्रिववाद अप्रिधप्रिनयेम व मं

ुबई औद्योप्रिगक संबंध अप्रिधप्रिनयेम येांखालरील

(भाग एक, चार-अ, चार-ब आप्रिण चार-क येांमध्ये प्रिसद्ध केलेल्येा अप्रिधसूचना, आदेश व प्रिनवाडे येांव्येप्रितररक्त)

अप्रिधसूचना, आदेश व प्रिनवाडे.

उद्योग, ऊजाष, कामगार खप्रिनकमष प्रिवभाग

मंत्रालय,मंादामं कामंा मंागग, हुतात्मंा राजगुरु चौक, ंबई ४०० ०३२, दिदानांांक २२ एदिल, २०२५.

मंु

अप्रिधसूचना

व्येावसाप्रियेक सुरक्षा, आरयोग्ये व कामाचरी स्थितरी संप्रिहता, २०२०.

क्रमंांक व्यासुआ-२०२१/.क्र.२९(भाग-२)/कामंगारा ९.—व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० (२०२० चौा ३७) याच्या कलमं १३३ व कलमं १३५ तासुेचौ सुवगसुाधाराण वाक्खंड अदिधादिनांयमं,१८९७ (१८९७ चौा १०) याच्या कलमं २४ याद्वाराे दानां केलेल्या अदिधाकारांचौा वापरा करूनां आदिण त्याबाबताीता त्यासु ादिधाकृता कराणाऱ्या इतारा सुवग अदिधाकारांचौा वापरा करूनां, आदिण श्रदिमंक पत्राकारा (सुेवाशताी) अदिधादिनांयमं, १९५५ (१९५५ चौा ४५) या अन्वये केलेल्या श्रदिमंक पत्राकारा (सुेवाशताी) दिनांयमं,१९५७; मंोटारा वाहुताूक कामंगारा अदिधादिनांयमं,१९६१ (१९६१ चौा २७) या अन्वये केलेल्या मंोटारा वाहुताूक कामंगारा दिनांयमं, १९६२; दिबडी व दिसुगारा कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं,१९६६ (१९६६ चौा ६३) या अन्वये केलेल्या दिबडी व दिसुगारा कामंगारा (राोजगाराचौे गलनां) अदिधादिनांयमं,१९७० (१९७० चौा ३७) या अन्वये केलेल्या कंत्राटाी दिवदिनांयमंनां) दिनांयमं,१९६८; कंत्राटाी कामंगारा (दिवदिनांयमंनां व दिनांमंू कामंगारा (दिवदिनांयमंनां व दिनांमंू गलनां) दिनांयमं,१९७१; दिवक्री सुंवधागनां कमंगचौाराी (सुेवाशताी) अदिधादिनांयमं, १९७६(१९७६ चौा ११) या अन्वये केलेल्या दिवक्री सुंवधागनां कमंगचौाराी (सुेवाशताी) दिनांयमं, १९७६; आंताराराज्य िलांतारिराता कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवाशताी) अदिधादिनांयमं,१९७९ (१९७९ चौा ३०) या अन्वये केलेल्या आंताराराज्य िलांतारिराता कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवाशताी) दिनांयमं, १९७९; दिचौत्रापटा कामंगारा व दिचौत्रापटा रांगभाूमंी कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं,१९८१ (१९८१ चौा ५०) या अन्वये केलेल्या दिचौत्रापटा कामंगारा व दिचौत्रापटा रांगभाूमंी कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां) दिनांयमं,१९८४ आदिण इमंाराता व इतारा बांधाकामं कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवाशताी) अदिधादिनांयमं, १९९६ (१९९६ चौा २७) या अन्वये केलेल्या इमंाराता व इतारा बांधाकामं कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवाशताी) दिनांयमं, १९९८, अदिधासुूचौनांा क्रमंांक व्यासुआ-२०२१/.क्र.२९(भाग-२)कामंगारा-९, दिदानांांक १८ जुलै, २०२२ यांचौे अदिधाक्रमंण करूनां, मंहुाराष्ट्र शासुनांानांे, कराण्याचौे तादिवता केलेले पुढील ारूप दिनांयमं, त्याद्वाराे बादिधाता हुोण्याचौा सुंभाव असुलेल्या सुवग व्यक्तांच्या मंादिहुताीसुाठी, उक्ता सुंदिहुताेच्या कलमं १३३ च्या पोटा-कलमं (१) व कलमं १३५ च्या पोटा-कलमं (१) यांद्वाराे आवश्यक (१)

भाग एक-ल-२७–१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ असुल्यामंाणे, याद्वाराे दिसुद्ध कराण्याता येता आहुेता; आदिण याद्वाराे अशी नांोटाीसु दाेण्याता येता आहुे की, महाराष्ट्र शासन राजपत्रा मंध्ये हुी अदिधासुूचौनांा दिसुद्ध केल्याच्या ताराखंेपासुूनां पंधारा दिदावसु सुमंाप्ता झाल्यानांतारा, उक्ता ारूप, मंहुाराष्ट्र शासुनांाकडूनां दिवचौाराता घेण्याता येईल.

२. उपराोक्ता कालावधाी सुंपण्यापूवी, उक्ता ारुपाच्या बाबताीता कोणत्याहुी व्यक्ताीकडूनां कामंगारा आयुक्ता, मंहुाराष्ट्र राज्य, कामंगारा ंबई ४०० ०५१ यांनांा दिकंवा [email protected] ाप्ता हुोताील भावनां, इ ब्लॉक, बांद्रा-कुलाग सुंकुल, वांद्राे (पूवग), मंु असुे कोणताेहुी आक्षाेप दिकंवा सुूचौनांा, शासुनांाकडूनां दिवचौाराता घेण्याता येताील.

ारूप प्रिनयेम

कराण एक

ारांदिभाक

१. संप्रिक्षाप्त नाव, व्येाप्तरी व ारंभ.—

(१) या दिनांयमंांसु, मंहुाराष्ट्र व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी (कामंगारा) दिनांयमं, २०२५ असुे म्हुणावे.

२. व्येाख्येा.—

(१) या दिनांयमंांमंध्ये, सुंदाभागनांुसुारा दाुसुरा अिग आवश्यक नांसुेल तारा,—

(क) "अदिपलीय अदिधाकाराी" याचौ अिग, सुंदिहुताेच्या कलमं ४ अन्वये मंहुाराष्ट्र शासुनांानांे अदिधासुूदिचौता केलेला अदिधाकाराी, असुा आहुे;

(खं) "मंडळ" याचौा अिग, सुंदिहुताेच्या कलमं १७ अन्वये घेदिटाता केलेले मंहुाराष्ट्र व्यावसुादियक सुराक्षा व आराोग्य सुल्लागारा मंडळ, असुा आहुे;

(ग) "कंद्राीय कामंगारा सुंदिहुता" याचौा अिग, व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता,२०२०; सुामंादिजक सुराक्षा सुंदिहुता,२०२०; औद्योदिगक सुंबंधा सुंदिहुता, २०२० व वेतानां सुंदिहुता, २०१९, असुा आहुे;

(घे) "सुंदिहुता" याचौा अिग, व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० (२०२० चौा अदिधादिनांयमं क्रमंांक ३७), असुा आहुे;

(ड़) "कुटां ब" हुी सुंज्ञा, जेव्हुा कामंगारांच्या सुंबंधाता वापराली जाताे ताेव्हुा, कुटां ब याचौा अिग,—

(एक) वैवाहुीक जोडीदारा;

(दाोनां) जी कामंगारावरा अवलंबूनां आहुेता आदिण ज्यांचौी वयाचौी अठीरा वर्षे पूणग झालेली नांाहुीता अशी कामंगाराच्या दात्तक मंुलांसुहु अन्य मंुले; आदिण

(ताीनां) अशा कामंगारावरा अवलंबूनां असुलेले त्याचौे आई-वडील, आजी-आजोबा, दिवधावा मंुलगी व दिवधावा बहुीण, असुा आहुे.

पष्टटीरीकरण.—या खंडाच्या योजनांािग, जे अवलंदिबता त्या त्या वेळी सुवग स्रोतांमंधाूनां दारावर्षेी रुपये २.५ बाच्या लाखं रुपयांपेक्षा अदिधाक उत्पन्नां दिमंळवताता असुे अवलंदिबता सुमंादिवष्टा असुणारा नांाहुीता. असुे अवलंदिबता, कुटां व्याख्येमंधाूनां वगळण्याता येताील.

(चौ) "नांमंुनांे" याचौा अिग, या दिनांयमंांसु जोडलेले नांमंुनांे,असुा आहुे;

(छ) "शासुनां" दिकंवा "राज्य शासुनां" याचौा अिग, मंहुाराष्ट्र शासुनां, असुा आहुे;

(ज) "व्यविापक" याचौा अिग, nया सुंदिहुताेच्या योजनांािग, आिापनांेच्या कामंाकरिराता दिनांयोक्त्यासु दिकंवा भाोगवटादारासु जबाबदारा असुलेली व्यक्ताी, असुा आहुे;

(झा) "पोटाटल" याचौा अिग,राज्य शासुनांाचौे पोटाटल, असुा आहुे;

(त्रा) "दितामंाहुी" याचौा अिग, १ जानांेवाराी, १ एदिल, १ जुलै दिकंवा १ ऑक्टाोबरा राोजी सुरू हुोणारा लागोपाठीच्या ताीनांमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ३ मंदिहुन्यांचौा कालावधाी, असुा आहुे;

(टा) "नां ंदाणीअदिधाकाराी" याचौा अिग,य ा दिनांयमंांच्य ा योजनांािग,राज्य शासुनांानांे कामंगारा आय ुक्तालयाच्या अदिधापत्याखंालील दिनांयुक्ता केलेले नांदाणी अदिधाकाराी,असुा आहुे;

(ठी) "कलमं" याचौा अिग, सुंदिहुताेचौे कलमं, असुा आहुे;

(ड) "वर्षेग" याचौा अिग, कोणत्याहुी वर्षेामंधाील१जानांेवाराीपासुूनां सुरू हुोणारा बारा मंदिहुन्यांचौा कालावधाी,असुा आहुे.

(२) या दिनांयमंांमंध्ये वापरालेले आदिण व्याख्येता नांमंूदा नां केलेले, परांताु सुंदिहुताेमंध्ये व्याख्या केलेले शब्दा व सुंज्ञा यांनांा, सुंदिहुताेमंध्ये अनांुक्रमंे जे अिग नांेमंूनां दिदालेले असुताील ताेचौ अिग असुताील.

करण-दयोन

नंदणरी

३. कलम ३ अन्वये नंदणरीसाठेरी अजष.—

(एक) यापुवी नांदाणी नां केलेले इमंाराता व इतारा बांधाकामं कामंगारा आिापनांा,दिचौत्रापटा कामंगारा (दाृकश्राव्यकायग), मंोटारा वाहुताूक कामंगारा, राोप मंळा, कंत्राटाी कामंगारा यांचौी नांदाणी कराण्याचौी मंागणी कराणारा दिनांयोक्ता, नांदाणी कराण्याचौी मंागणी केलेली आिापनांा ज्या क्षाेत्रामंध्ये स्थिता असुेल त्या क्षाेत्राच्या नांदाणी अदिधाकाऱ्याकडे नांमंुनांा-एक मंध्ये नांमंूदा केल्यानांुसुारा आिापनांेचौा सुंपुणग तापशील आदिण आिापनांेच्या नांदाणीशी सुंबंदिधाता कागदापत्राे, दिनांयोक्ताच्या ओळखंपत्राचौा पुरावा आदिण दिनांयोक्त्याचौा पत्ता इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता दाखंल कराील. या नांमंुन्यावरा पोटाटलवरा दिडदिजटाल पद्धताीनांे वाक्षाराी कराण्याता येईल. अजागता सुादारा केलेल्या सुवग मंादिहुताीच्या सुत्यताेकरिराता अजगदारा जबाबदारा असुेल.

(दाोनां) त्येक अजागसुोबता, आिापनांेच्या मंुख्य कायागमंध्ये कंत्राटाी कामंगारा कामंावरा ठीेवलेले नांसुल्याबद्दलच्या बाबीशी सुंबंदिधाता असुणाराे दिनांयोक्त्यानांे दिकंवा भाोगवटादारानांे दिकंवा मंालकानांे यिोदिचौताराीत्या वाक्षाराी केलेले कंपनांीच्या नांामंमंुदिद्राता पत्रावराील जोडपत्रा-अ मंधाील हुमंीपत्रा जोडण्याता येईल.

(ताीनां) नांदाणीच्या त्येक ऑनांलाइनां अजागसुोबता,—

(क) जोडपत्रा-ब मंधाील वयं- घेोर्षेणापत्रा;

(खं) जोडपत्रा-क मंधाील वयं- सुाक्षांकनांाचौेवयं- घेोर्षेणापत्रा,जोडण्याता येईल.

(चौारा) आयकरा अदिधादिनांयमं,१९६१(१९६१ चौा ४३) अन्वयेदिनांयता वाटाप केलेला अजगदाराचौा िायी खंाताे क्रमंांक (PAN) दिकंवा आिापनांेचौा करा व जावटा खंाताे क्रमंांक (TAN) अिवा त्या त्या वेळी अंमंलाता असुलेल्या अन्य कोणत्याहुी कायद्योान्वये आिापनांेला दिनांयता वाटाप केलेला अन्य कोणताहुी दिवदिशष्टा क्रमंांक दिकंवा नांमंुन्यामंध्ये सुादारा केलेला इतारा कोणताहुी तापशील, ऑनांलाइनां पद्धताीनांे तापासुता येईल.

(२) नांदाणी शुल्क:-(एक) या दिनांयमंान्वये नांदाणी मंाणपत्रा दाेण्यासुाठी ई-पेमंटाद्वाराे दानां करावयाचौे शुल्क, पुढील ताक्त्यामंध्ये दिदाल्यामंाणे असुेल,जसुे की :—

तक्ता

भाग एक-ल-२७–१अ४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ (दाोनां) दिवलंब शुल्क :—जेव्हुा एखंाद्योा दिनांयोक्त्यानांे, कलमं ३ च्या पोटा -कलमं (१) अन्वये आवश्यक असुल्यामंाणे, नांदाणीसुाठी ६० दिदावसुांच्या आता त्याचौा अजग सुादारा केला नांसुेल तारा त्या बाबताीता, ताो, पुढील ताक्त्यामंध्ये दिदाल्यामंाणे दिवलंब शुल्कासुहु नांदाणीसुाठी अजग सुादारा कराील,जसुे की :—

तक्ता

(३) (एक) जरा अजग सुवग बाबताीता परिरापूणग असुेल तारा, तात्काळ, परांताु, असुा परिरापूणग अजग सुादारा केल्याच्या ताराखंेपासुूनां सुाता दिदावसुांपेक्षा दिवलंबानांे नांसुेल अशा कालावधाीता नमुना-दयोन मंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता नांदाणी मंाणपत्रा दाेण्याता येईल, त्याता कसुूरा केल्यासु, अशा आिापनांेचौी नांदाणी कराण्याता आली असुल्याचौे मंानांण्याता येईल आदिण नांदाणी मंाणपत्रा वयंचौदिलतापणे दिनांगगदिमंता कराण्याता येईल.

(दाोनां) नांदाणी मंाणपत्रा हुतांताराण योग्य असुणारा नांाहुी आदिण नांदाणी मंाणपत्राचौी ता, आिापनांेच्या आवारामंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता एखंाद्योा दाशगनांी जागेवरा आदिण उपलब्धा असुल्यासु अदिधाकृता सुंकेतािळावरा लावण्याता येईल.

(४) सुंदिहुताेखंालील नांदाणी अदिधाकाराी, जो दिनांयोक्ता पोटा-दिनांयमं (१) च्या शतांचौे पालनां कराण्याता कसुूरा कराील त्या दिनांयोक्त्यासु, त्याता नांमंूदा केलेल्या मंुदाताीता तासुे कराण्याचौा दिनांदाेश दाेऊ शकेल आदिण त्यानांतारा असुा दिनांयोक्ता, याबाबताीता नांदाणी अदिधाकाऱ्यानांे दिदालेल्या दिनांदाेशाचौे पालनां कराील.

(५) त्या त्यावेळी अंमंलाता असुल ेल्या इमंाराता व इतारा बांधाकामं कामंगारा (रा ोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवा शताी) अदिधादिनांयमं,१९९६, आंताराराज्य िलांतारिराता कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां व सुेवाशताी) अदिधादिनांयमं, १९७९, दिबडी व दिसुगाराेटा कामंगारा (राोजगाराचौे दिवदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं,१९६६, मंोटारा वाहुताूक कामंगारा अदिधादिनांयमं, १९६१ व कंत्राटाी कामंगारा (दिवदिनांयमंनां व गलनां) अदिधादिनांयमं, १९७० या अन्वये आधाीचौ नांदाणी केलेल्या आिापनांेच्या बाबताीता, दिनांयोक्ता, ज्या ताराखंेसु सुंदिहुता अंमंलाता दिनांमंू आली असुेल त्या ताराखंेपासुूनां सुहुा मंदिहुन्यांच्या आता, नांदाणीकरिराता इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता पोटाटलवरा अजग सुादारा कराील.

(६) दिनांयोक्ता,सुंदिहुताेच्या दिकंवा दिनांयमंांच्या दिकंवा दिवदिनांयमंांच्या, दिकंवा यिास्थिदिता, योजनांेच्या सुंबंधाता त्यानांे तायारा केलेल्या दिकंवा पूणग केलेल्या सुवग दाताऐवजांवरा आदिण सुंबंदिधाता कायागलयाशी केलेल्या सुवग पत्राव्यवहुारांमंध्ये नांदाणी क्रमंांक नांमंूदा कराील.

(७) मंालकी हुक्काताील, व्यविापनांाताील दिकंवा दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या पोटाटलवरा सुादारा केलेल्या नांदाणी नांमंुन्यामंध्ये भारालेल्या कोणत्याहुी तापदिशलाताील कोणताहुी बदाल, असुा बदाल केल्याच्या ताराखंेपासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, भाोगवटादाराकडूनां पोटाटलवरा अद्योयावता कराण्याता येईल.

(८) ज्याला या सुंदिहुताेच्या ताराताुदाी लागू हुोताता आदिण ज्याचौी व्यवसुादियक काये बंदा हुोण्याच्या दिक्रयेता आहुेता अशाआिापनांेचौा दिनांयोक्ता, कंद्राीय कामंगारा सुंदिहुता आदिण त्याखंाली केलेले दिनांयमं या अन्वये दाेय असुलेल्या सुवग दाेय राकमंा दानां केल्याचौा परिरापूणग तापशील दिदाल्यानांतारा, नांदाणी राद्द कराण्यासुाठी ऑनांलाईनां अजग करू शकेल :

परांताु, भाोगवटादारानांे, कंद्राीय कामंगारा सुंदिहुताेन्वये दिकंवा त्या त्यावेळी लागू असुलेल्याया कायद्योा नांुसुारा अंमंलाता असुलेल्या राज्य कामंगारा कायद्योान्वये सुवगवैधादिनांक दिववराणे सुादारा केल्यादिशवाय, सुवग वैधादिनांक दाेय राकमंा दानां केल्यादिशवाय आदिण ताशा अिागचौे वयंमंाणपत्रा अजागसुोबता सुादारा केल्यादिशवाय, नांदाणी मंाणपत्रा राद्द कराण्याचौा असुा कोणताहुी अजग, दाखंल करूनां घेण्याता येणारा नांाहुी.

(९) नांदाणी अदिधाकाराी, ज्या आिापनांेच्या सुंबंधाता त्याच्याकडूनां नांदाणी मंाणपत्राे दिनांगगदिमंता कराण्याता आलेली असुेल त्या आिापनांेचौा तापशील दाशगदिवणाराी, आिापनांेचौी नांदावाहुी नमुना तरीनमंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता जतानां कराील.

४. कलम ५ अन्वये आापना सुरू करण्येाचरी व बंद करण्येाचरी सूचना—त्येक आिापनांेचौा दिनांयोक्ता, आिापनांा सुरू कराण्याच्या, दिकंवा यिास्थिदिता, बंदा कराण्याता आल्यापासुूनां ताीसु दिदावसु आधाी, दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु व ादिधाकृता केलेल्या नांदाणी अदिधाकाऱ्याला नमुना-चार मंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता, मंादिहुताी सुादारा कराील आदिण आिापनांा बंदा कराण्याच्या सुूचौनांेसुोबता, आिापनांामंध्ये नांोकराीसु असुलेल्या कामंगारांनांा दिकंवा कमंगचौाऱ्यांनांा सुवग दाेय राकमंा दानां कराण्याता आलेल्या आहुेता असुे मंाणपत्रा जोडेल. कमंगचौाराी भादिवष्यदिनांवागहु दिनांधाी सुंघेटानांेच्या (इपीएफओ) व कमंगचौाराी राज्यदिवमंा मंहुा मंडळाच्या (इ एसु आयसुी) ादाेदिशक कायागलयांनांा नांमंुनांा-चौारा मंध्ये आपोआप (वयंचौदिलतापणे) पाठीवण्याता येईल.

करण-तरीन

प्रिनयेयोक्ता व कमषचाररी येांचरी कतषव्ये

५. कलमं ६ च्या पोटा-कलमं (१) च्या खंड (ग) खंालील कमंगचौाऱ्यांचौी वादिर्षेगक आराोग्य तापासुणी कराणे.आिापनांेचौा त्येक दिनांयोक्ता,कमंगचौाऱ्याचौी दिनांयुक्ताी झाल्यापासुूनां ताीसु दिदावसुांता आदिण त्यानांतारा दारा वर्षेी त्येक कमंगचौाऱ्यांचौी मंोफता वैद्योकीय तापासुणी कराील. अनांुक्रमंे नांमंुनांा-पाचौ व नांमंुनांा- सुहुा मंधाील पत्रानांुसुारा अहुगता ाप्ता वैद्योकीय अदिधाकाऱ्यामंाफफता वैद्योकीय तापासुणी कराण्याता येईल. अहुगताप्ता वैद्योकीय अदिधाकाऱ्याकडूनां सुंबंधाीता दिनांयोक्त्यासु वैद्योकीय मंाणपत्रा सुादारा कराण्याता येईल, आदिण जेव्हुा मंागणी कराण्याता येईल ताेव्हुा, दिनांराीक्षाक- दिनां - सुदिवधाकारासु ताे सुादारा कराण्याता येईल.

६. कलम ६ च्येा पयोटी-कलम (१) च्ये ा खंड (च) खालरील कमषच ाऱ्येाचे प्रिनयेुक्तरीचे पत्र.—कमंगचौ ाऱ्याला, नमुना-सात मंधाील दिनांयुक्ताी पत्रा दाेण्याता आल्यादिशवाय, त्याला कोणत्याहुी आिापनांेता कामंावरा ठीेवण्याता येणारा नांाहुी. परांताु, ज्या कमंगचौाऱ्याला आवश्यक तापशील अंताभाू गता असुणाराे दिनांयुक्ताीपत्रा दाेण्याता आलेले नांाहुी त्या कमंगचौाऱ्याला, हुेदिनांयमं अंमंलाता आल्यापासुूनां ताीनां मंदिहुन्यांच्या आता दिनांयुक्ताीपत्रा दाेण्याता येईल.

७. कलम १० व कलम ११ अन्वये अपघातांचरी व धयोकादायेक घाटीनांचरी सूचना आप्रिण कलम १४ अन्वये उपचारात्मक

कृतरी—

(१) काराखंानांा व लघेु बंदाराे वगळता, अन्य कोणत्याहुी आिापनांेमंध्ये कोणत्याहुी दिठीकाणी, ज्याचौे पयागवसुनां कोणत्याहुी व्यक्ताीच्या मंृत्यूमंध्ये झाले असुेल असुा अपघेाता दिकंवा धाोकादायक घेटानांा घेडली असुेल त्या बाबताीता, त्या आिापनांेचौा दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक, चौोवीसु तासुांच्या आता, नांमंुनांा-आठी मंधाील त्याचौी सुूचौनांा इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता, मंुख्यदिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु व दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु आदिण दिजल्हुादांडादिधाकाऱ्यासु दिकंवा उपदिवभागीय अदिधाकाऱ्यासु व नांजीकच्या पोलीसु ठीाण्याच्या अंमंलदारा अदिधाकाऱ्यासु आदिण जखंमंी झालेल्या दिकंवा मंयता झालेल्या व्यक्ताीच्या कुटां बाताील सुदायांनांा दिकंवा नांाताेवाईकांनांा तात्काळ पाठीवील आदिण त्याचौी मंादिहुताी, दाूराध्वनांीद्वाराे दिकंवा दिवशेर्षे सुंदाेश वाहुकाद्वाराे, इलेक्ट्रॉदिनांक मंेलनांे (ई-मंेलनांे) दिकंवा लघेुसुंदाेश सुेवेद्वाराे (एसुएमंएसु) दाेईल:

परांताु, जरा अपघेाताच्या दिकंवा धाोकादायक घेटानांेच्या बाबताीता, आिापनांेचौा दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक यांच्याकडूनां नांोटाीसु व अहुवाल पाठीवण्याता आल्यानांतारा, अशा अपघेातामंुळे दिकंवा धाोकादायक घेटानांेमंुळे कोणत्याहुी व्यक्ताीचौा मंृत्यू घेडूनां आला असुेल तारा, दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक ादिधाकाऱ्यांनांा तात्काळ नांोटाीसु पाठीवील आदिण पुष्टाी दिदालेली हुी मंादिहुताी, मंृत्यू झाल्यापासुूनां बारा तासुांच्या आता, लेखंी वरुपाता कळवील.

(२) काराखंानांा व लघेु बंदाराे वगळता, अन्य कोणत्याहुी आिापनांेमंध्ये कोणत्याहुी दिठीकाणी, ज्याचौे पयागवसुनां कोणत्याहुी व्यक्ताीसु शाराीरिराक इजा (ाणघेाताक नांसुलेली) हुोण्याता झाले असुेल आदिण त्या काराणामंुळे इजा झालेल्या व्यक्ताीसु अपघेाता घेडल्याच्या लगतानांताराच्या बारा तासुाच्या दिकंवा त्यापेक्षा अदिधाक कालावधाीकरिराता कामं कराण्यासु दिताबंधा झाला असुेल असुा अपघेाता दिकंवा धाोकादायक घेटानांा घेडली असुेल त्या बाबताीता, त्या आिापनांेचौा दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक, अठ्ठेचौाळीसु तासु पूणग झाल्यानांतारा बारा तासुांच्या आता, नांमंुनांा-आठी मंधाील त्याचौी सुूचौनांा इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता, मंुख्यदिनांराीक्षाक- दिनां-सुदिवधाकारासु तात्काळ पाठीवील:

परांताु, जरा वरा दिनांदिदागष्टा केलेल्या अठ्ठेचौाळीसु तासुांसुाठी दिकंवा त्याहुूनां अदिधाक तासुांसुाठी कामं कराण्यापासुूनां अक्षामं ठीराल्याचौा कालावधाी, अपघेाता, दिकंवा धाोकादायक घेटानांा घेडल्याच्या लगतानांतारा घेडला नांसुेल, परांताु त्यानांतारा एकापेक्षा अदिधाकवेळा अक्षामंता घेडली असुेल तारा, जेव्हुा अपघेातामंुळे दिकंवा धाोकादायक घेटानांेमंुळे कामं कराण्यापासुूनां अक्षामंठीराल्याचौा त्यक्षा एकूण कालावधाी अठ्ठेचौाळीसु तासु इताका असुेल ताेव्हुा, त्या वेळेपासुूनां चौोवीसु तासुांच्या आता, दिवदिनांदिदागष्टा केलेला अहुवाल, नांमंुनांा-आठीमंध्ये दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकाराला पाठीदिवण्याता येईल.

(३) कलमं १४ अन्वये कमंगचौाऱ्यांच्या सुराक्षाेसु व आराोग्यासु नांजीकच्या काळाता धाोका अस्थितात्वाता असुल्य ासुंबंधाी कमंगचौाऱ्याकडूनां मंादिहुताी दिमंळाल्यावरा, आिापनांेचौा दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक, या सुंबंधाता तात्काळ उपयोजनांात्मंक कारावाई कराील. आिापनांेचौा दिनांयोक्ता दिकंवा भाोगवटादारा दिकंवा व्यविापक,-मंग त्याचौी खंात्राी पटालेली असुो दिकंवा नांसुो,- केलेल्या अशा कारावाईचौा अहुवाल, इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता दिकंवा नांदाणीकृता डाकेनांे दिकंवा शीघ्र डाकेनांे तात्काळ दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकाराला पाठीवील.

करण चार

व्येावसाप्रियेक सुरक्षा व आरयोग्ये सल्लागार मंडळ

८. कलम १७ खालरील राज्ये व्येावसाप्रियेक सुरक्षा व आरयोग्ये सल्लागार मंडळ.—

(१) मंडळाचौी राचौनांा :—मंहुाराष्ट्र व्यावसुादियक सुराक्षा व आराोग्य सुल्लागारा मंडळामंध्ये पुढील सुदायांचौा सुमंावेश असुेल, जसुे की :—

(२) अशासुदिकय सुदाय पोटा-दिनांयमं (१) च्या खंड (छ), (ज), (झा) व (ञ) यांमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेले राज्य मंडळाचौे सुदाय, राज्य शासुनांाकडूनां नांामंदिनांदाेदिशता कराण्याता येताील. अशासुदिकय सुदायांचौा पदावधाी, ताीनां वर्षे इताका असुेल.

(३) मंडळाच्येा बैठेका व गणपूती:—

(क) अध्यक्षांनांी दिनांस्थिश्चौता केलेल्या दिठीकाणी आदिण वेळी मंडळाचौी, दिकमंानां ताीनां मंदिहुन्यांमंधाूनां एकदा बैठीक हुोईल दिकंवा आवश्यक असुेल त्यामंाणे अनांेक वेळा बैठीक घेता येईल:

परांताु, अध्यक्षा, मंडळाच्या एक-ताृताीयांशपेक्षा कमंी नांसुताील अशा सुदायांकडूनां लेखंी मंागणी ाप्ता झाल्यापासुूनां पंधारा दिदावसुांच्या आता, त्याचौी दिवशेर्षे बैठीक बोलावील.

(खं) दिनांयोक्त्यांचौे व कमंगचौाऱ्यांचौे दितादिनांदिधात्व कराणारा त्येकी दिकमंानां एक सुदाय उपस्थिता असुेल आदिण दिकमंानां दाोनां-ताृताीयांश सुदाय उपस्थिता असुल्यादिशवाय, कोणत्याहुी बैठीकीता कोणताेहुी कामंकाज कराण्याता येणारा नांाहुी:

परांताु, जरा कोणत्याहुी बैठीकीता, दाोनां-ताृताीयांशपेक्षा कमंी सुदाय उपस्थिता असुताील तारा,अध्यक्षा, उपस्थिता असुलेल्या सुदायांनांा मंादिहुताी दाेऊनां आदिण सुंिदिगता केलेल्या बैठीकीता,- मंग अशा बैठीकीता दिवदिहुता केलेली गणपूताी असुो दिकंवा नांसुो,- कामंकाज उराकण्याचौे त्यानांे योदिजलेले आहुे अशी नांोटाीसु अन्य सुदायांनांा दाेऊनां, दाुसुऱ्या ताराखंेपयता बैठीक सुंिदिगता करू शकेल, आदिण त्यानांतारा, उपस्थिता असुणाऱ्या सुदायांचौी सुंख्या दिवचौाराता नां घेता, सुंिदिगता केलेल्या बैठीकीता कामंकाज उराकणे त्याच्यासुाठी कायदाेशीरा असुेल:

परांताु आणखंी असुे की, जेव्हुा अध्यक्षा, त्याच्या मंताे, जी ताताडीच्या वरूपाचौी आहुे अशा कोणत्याहुी बाबीवरा दिवचौारा कराण्यासुाठी बैठीक बोलावील ताेव्हुा, सुाता दिदावसुांपेक्षा कमंी नांसुेल इताक्या दिदावसुांचौी नांोटाीसु पुराेशी असुल्याचौे मंानांण्याता येईल.

(४) राजीनांामंा.- पदादिसुद्ध सुदाय नांसुणाऱ्या मंडळाच्या सुदायासु, मंडळाच्या अध्यक्षाला उद्देशूनां लेखंी पत्राद्वाराे त्याच्या पदाचौा राजीनांामंा दाेता येईल.

(५) सुदायत्वाचौी सुमंाप्ताी.- जरा पदादिसुद्ध सुदाय नांसुलेला मंडळाचौा कोणताहुी सुदाय, अशा अनांुपस्थिताीसुाठी मंडळाच्या अध्यक्षांनांी मंजूरा केलेली राजा घेताल्यादिशवाय, मंडळाच्या सुलग ताीनां बैठीकांनांा गैराहुजरा रादिहुला तारा त्याचौे, मंडळाचौे सुदायत्व सुमंाप्ता हुोईल:

परांताु, राज्य शासुनां, जरा लागोपाठीच्या ताीनां बैठीकांनांा गैराहुजरा राहुण्यासुाठी अशा सुदायाकडे पुराेसुे काराण आहुे अशी खंात्राी पटाली तारा, शासुनां, अशी सुदायत्व सुमंाप्ताी हुोणारा नांाहुी असुा दिनांदाेश दाेऊ शकेल आदिण असुा दिनांदाेश दाेण्याता आल्यावरा, असुा सुदाय, मंडळाचौा सुदाय असुल्याचौे चौालू राहुील.

(६) सदयेत्वाचरी अपात्रता.— एखंादाी व्यक्ताी,—

(क) जरा ताी मंनांोरुग्ण असुेल आदिण ताी ताशी असुल्याचौे ादिधाकृता न्यायालयानांे घेोदिर्षेता केले असुेल तारा;

(खं) जरा ताी अदिवमंुक्तानांादारा असुेल तारा ; दिकंवा

(ग)जरा दिताला, ताीनां मंदिहुनांे दिकंवा त्याहुूनां अदिधाक मंुदाताीचौी कारावासुाचौी दिशक्षा असुणाऱ्या अपराधाबद्दल दाोर्षेी दिसुद्ध ठीरादिवण्याता आले असुेल तारा, ताी मंडळाचौी सुदाय असुण्यासुाठी अपात्रा ठीराेल.

(७) सदयेत्व काढून घाेणे.— राज्य शासुनांाच्या मंताे, जरा एखंाद्योा सुदायानांे अशा मंडळावरा दितादिनांदिधात्व कराण्याचौे उद्देदिशता असुलेल्या दिहुताचौे दितादिनांदिधात्व कराण्याचौे बंदा केले असुेल तारा, राज्य शासुनां, मंडळाच्या अशा सुदायाला काढीूनां टाकू शकेल:

परांताु, अशा कोणत्याहुी सुदायाला, बाजू मंांडण्याचौी वाजवी सुंधाी दिदाल्यादिशवाय, त्याला काढीूनां टाकण्याता येणारा नांाहुी.

(८) सवषसाधारण ररक्त पदे .— जेव्हुा मंडळाच्या सुदायत्वामंध्ये जागा रिराक्ता हुोईल ताेव्हुा, मंडळाचौा सुदाय-सुदिचौव, राज्य शासुनांाला अहुवाल सुादारा कराील, आदिण असुा अहुवाल ाप्ता झाल्यावरा, राज्य शासुनांासु, रिराक्ता जागा भाराण्यासुाठी एखंाद्योा व्यक्ताीला, अदिधासुूचौनांेद्वाराे नांामंदिनांदाेदिशता कराता येईल आदिण अशा काराे नांामंदिनांदाेदिशता केलेली व्यक्ताी, ज्या सुदायाच्या जागी दिताला नांामंदिनांदाेदिशता केले असुेल त्या सुदायाच्या उवगरिराता पदावधाीसुाठी पदा धाराण कराील.

(९) सदयेांसाठेरी वासभत्ता.— (एक) शासुकीय सुदायाच्या वासु भात्त्याचौे, शासुकीय कतागव्यांवरा असुतानांा त्यानांे केलेल्या वासुासुाठी त्याला लागू असुलेल्या दिनांयमंांनांुसुारा दिवदिनांयमंनां कराण्याता येईल आदिण त्याचौे वेतानां दानां कराणाऱ्या ादिधाकराणाद्वाराे ताो दानां कराण्याता येईल;

(दाोनां) मंडळाच्या अशासुकीय सुदायांनांा, मंडळाच्या बैठीकीसु उपस्थिता रादिहुल्याबद्दल राज्य शासुनांाकडूनां वेळोवेळी दिनांस्थिश्चौता कराण्याता येताील अशा दारांनांी वासु भात्ता दानां कराण्याता येईल.

९. कलम २२ अन्वये सुरक्षा सप्रिमतरी.—(१) ज्या आिापनांेच्या कोणत्याहुी बांधाकामं िळावरा (सुाइटावरा) मंागील बारा मंदिहुन्यांमंध्ये कोणत्याहुी एका दिदावशी दाोनांशे पन्नांासु दिकंवा अदिधाक कामंगारा सुवगसुाधाराणपणे कामं कराीता असुताील अशा त्येक इमंाराता व इतारा बांधाकामं आिापनांेमंध्ये सुराक्षा सुदिमंताी गठीता कराण्याता येईल.

(२) सुराक्षा सुदिमंताीचौा कायगकाळ, ताीनां वर्षेाचौा दिकंवा कामंपूणग हुोईपयता असुेल. सुराक्षा सुदिमंताीचौी, त्येक ताीनां मंदिहुन्यांमंध्ये दिकमंानां एकदा बैठीक हुोईल.सुराक्षा सुदिमंताीच्या बैठीकीचौी इदितावृत्ते नांदावण्याता येताील आदिण मंागणी केल्यावरा दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु सुादारा कराण्याता येताील.

(३) सुराक्षा सुदिमंताीला,—

(क) कामंाच्या दिठीकाणी कमंगचौाराी जे दिनांदाशगनांासु आणताील असुे सुराक्षा व आराोग्यदिवर्षेयक सुंभाव्य धाोके;

(खं) अपघेातांबाबताचौी आकडेवाराी (डेटा) तासुेचौ कामंाच्या वातावराणाच्या व कामंाच्या िळावरा (सुाइटावरा) कामं कराीता असुलेल्या कमंगचौाऱ्यांच्या आराोग्याच्या सुंदिनांराीक्षाणाताूनां उघेड झालेली आकडेवाराी (डेटा) या बाबता परिरापूणगपणे व योग्य राीताीनांे जाणूनां घेण्याचौा हुक्क असुेल.

(४) मंालक, दिनांयोक्ता, भाोगवटादारा, अदिभाकताग दिकंवा व्यविापक, सुराक्षा सुदिमंताीच्या दिशफाराशी दिमंळाल्याच्या ताराखंेपासुूनां पंधारा दिदावसुांच्या कालावधाीता, दिशफाराशी अंमंलाता आणण्याचौी कारावाई कराील.

(५) सुराक्षा सुदिमंताीचौी राचौनांा.—(अ) सुराक्षा सुदिमंताीवरा व्यविापनांाच्या दितादिनांधांमंधाील खंालील सुदायांचौा अंताभागव असुेल:—

(एक) जो सुंघेटानांेताील त्याच्या पदाद्वाराे सुराक्षा सुदिमंताीच्या कामंकाजाता भावीपणे योगदानां दाेऊ शकेल असुा एक वरिराष्ठी अदिधाकाराी, अध्यक्षा असुेल;

(दाोनां) जेिे उपलब्धा असुेल ताेिे सुराक्षा अदिधाकाराी व वैद्योकीय अदिधाकाराी आदिण अशा कराणी सुराक्षा अदिधाकाराी हुा, सुदिमंताीचौा सुदिचौव असुेल; आदिण

(ताीनां) त्येक दिवभागाताील त्येकी एक दितादिनांधाी,—

(ब) कामंगारांचौे दितादिनांधाी, नांदाणीकृता कामंगारा सुंघेटानांेकडूनां दिनांवडण्याता येताील. जेिे नांदाणीकृता कामंगारा सुंघेटानांा नांसुेल ताेिे, कामंाच्या िळावराील (सुाईटावराील) कमंगचौाऱ्यांकडूनां सुदाय दिनांवडण्याता येताील:

परांताु, सुदिमंताीमंध्ये मंदिहुला कामंगारांचौे पयागप्ता दितादिनांदिधात्व असुेल.

(६) सुराक्षा सुदिमंताीच्या बैठीकीचौी इदितावृत्ते, सुदिमंताीच्या सुदिचौवाकडूनां नांदावण्याता येताील.

(७) सुराक्षा सुदिमंताीचौी काये व कतागव्ये पुढील मंाणे असुताील :—

(एक)'सुराक्षा व आराोग्य धाोराण' या मंध्ये अधाोराेदिखंता केलेली ध्येये व उदिद्दष्टाे सुाध्य कराण्यासुाठी व्यविापनांाला मंदाता कराणे व सुहुकायग कराणे;

(दाोनां) आराोग्य,सुराक्षा व पयागवराण यांच्याशी सुंबंदिधाता असुणाऱ्या सुवग बाबी हुाताळणे आदिण उद्भावलेल्या सुमंयांवरा व्यवहुायग उपाय योजणे;

(ताीनां) सुवग कामंगारांमंध्ये सुराक्षा दिवर्षेयक जागरूकता दिनांमंागण कराणे;

(चौारा) सुराक्षा व आराोग्याशी सुंबंदिधाता असुणाराे दिशक्षाणात्मंक दिशक्षाण व ोत्सुाहुनांात्मंक उपक्रमं हुाताी घेणे;

(पाचौ) सुराक्षा,पयागवराणीय वव्यावसुादियक आराोग्य सुवेक्षाण, सुराक्षा दिवर्षेयक परिरादिनांराीक्षाण, जोखंीमं मंूल्य दिनांधागराण, आपत्कालीनां व आपत्ती व्यविापनां आराखंडे आदिण अहुवालांमंध्ये केलेल्या दिशफारासुंच्या अंमंलबजावणीचौे सुंदिनांयंत्राणयावराील अहुवालांवरा चौचौाग कराणे;

(सुहुा) ज्यामंुळे कामंगारांचौी सुराक्षा व आराोग्य धाोक्याता येण्याचौा सुंभाव आहुे अशा बाबी दिवचौाराता घेणे आदिण त्यावरा सुधारात्मंक उपाययोजनांा सुचौवणे; आदिण

(सुाता) सुदिमंताीनांे केलेल्या दिशफाराशंच्या अंमंलबजावणीचौा आढीावा घेणे.

१०. इमारत प्रिकंवा इतर बांधकाम कामांसाठेरी सुरक्षा अप्रिधकाररी.—(१) जरा एखंादाी व्यक्ताी,—

(एक) मंान्यताप्ता दिवद्योापीठीाताूनां अदिभायांदित्राकी दिकंवा तांत्राज्ञानां यापैकी कोणत्याहुी शाखंेताील पदावी आदिण दाोनां वर्षेापेक्षा कमंी नांसुेल इताक्या कालावधाीसुाठी पयगवेक्षाकीय क्षामंताेताील त्यक्षा अनांुभाव; दिकंवामहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ९ (दाोनां) मंान्यताप्ता दिवद्योापीठीाताूनां भाौदिताकशात्रा दिकंवा रासुायनांशात्रा याताील पदावी दिकंवा अदिभायांदित्राकी दिकंवा तांत्राज्ञानां यापैकी कोणत्याहुी शाखंेताील पदादिवका आदिण पाचौ वर्षेापेक्षा कमंी नांसुेल इताक्या कालावधाीसुाठी पयगवेक्षाकीय क्षामंताेताील त्यक्षा अनांुभाव,

आदिण

मंान्यताप्ता दिवद्योापीठीाताूनां औद्योदिगक सुराक्षाेताील पदावी आदिण तांत्रा दिशक्षाण मंडळानांे दिकंवा अदिखंल भाराताीय तांत्रादिशक्षाण परिरार्षेदाेनांे दिकंवा याबाबताीता राज्यशासुनांानांे मंान्यता दिदालेल्या दिवद्योापीठीानांे मंान्यता दिदालेले औद्योदिगक सुराक्षाेताील एक वर्षेागचौे पूणग वेळ पदादिवका मंाणपत्रा, धाराण कराीता नांसुेल तारा, ताी व्यक्ताी, इमंाराता दिकंवा इतारा बांधाकामं कायग यांच्याशी सुंबंदिधाता असुणारा सुराक्षा अदिधाकाराी म्हुणूनां दिनांयुक्ताीसुाठी पात्रा असुणारा नांाहुी.

(२) पोटा-दिनांयमं (१) मंध्ये काहुीहुी अंताभाू गता असुले ताराी, जी व्यक्ताी,—

(एक) मंान्यताप्ता दिवद्योापीठीाताूनां अदिभायांदित्राकीचौी दिकंवा तांत्राज्ञानांाचौी पदावी आदिण इमंाराता शासुनां दिकंवा इतारा बांधाकामंे यांच्याशी सुंबंदिधाता असुलेल्या कंद्रा सुराकाराच्या दिकंवा राज्य शासुनांाच्या दिवभागाताील पाचौ वर्षेापेक्षा कमंी नांसुेल इताका अनांुभाव धाराण कराीता असुेल; दिकंवा

(दाोनां) मंान्यताप्ता दिवद्योापीठीाताूनां अदिभायांदित्राकी दिकंवा तांत्राज्ञानां यापैकी कोणत्याहुी शाखंेताील पदावी आदिण बांधाकामंामंधाील अपघेाता दिताबंधा क्षाेत्राताील पूणग वेळ दिशक्षाण, दिशक्षाण, सुमंत्राणा दिकंवा सुंशोधानां या मंधाील पाचौ वर्षेापेक्षा कमंी नांसुेल इताका अनांुभाव धाराण कराीता असुेल,

अशी कोणताीहुी व्यक्ताी, सुराक्षा अदिधाकाराी म्हुणूनां दिनांयुक्ताीसुाठी दाेखंील पात्रा असुेल.

११. इमारत प्रिकंवा इतर बांधकाम कायेाषच्येा बाबतरीत सुरक्षा अप्रिधकाऱ्येाचरी कतषव्ये.—व्यस्थिक्तागता दाुखंापताीसु दिताबंधा कराण्याच्या आदिण कामंाचौे वातावराण सुरादिक्षाता राखंण्याच्या सुंबंधाताील सुराक्षा सुदिमंताीचौी वैधादिनांक दादियत्वे पूणग कराण्यासुाठी सुराक्षा सुदिमंताीला सुल्ला दाेणे व सुहुाय्य कराणे हुे, सुराक्षा अदिधाकाऱ्याचौे कतागव्ये असुेल, आदिण या कतागव्यांमंध्ये पुढील कतागव्यांचौा सुमंावेश असुेल, जसुे की :—

(एक) व्यस्थिक्तागता दाुखंापतांनांा दिताबंधा कराण्यासुाठी आवश्यक असुलेल्या उपाययोजनांांचौे दिनांयोजनां व व्यविाकराण्यामंध्ये सुंबंदिधाता दिवभागांनांा सुल्ला दाेणे;

(दाोनां) सुवग नांोकराी दिवर्षेयक अभ्यासुांमंधाील सुराक्षादिवर्षेयक पैलू ंबाबता सुल्ला दाेणे आदिण दिनांवडक नांोकऱ्यांच्या नांोकराी दिवर्षेयक सुराक्षाेचौा अभ्यासु कराणे;

(ताीनां) व्यस्थिक्तागता दाुखंापताीसु दिताबंधा कराण्याकरिराता हुाताी घेतालेल्या दिकंवा हुाताी घेण्याचौे तादिवता केलेल्या कारावाईच्या परिराणामंकाराकताेचौी तापासुणी कराणे व मंूल्यमंापनां कराणे;

(चौारा) बांधाकामंाच्या दिठीकाणी (सुाइटा) सुराक्षा दिनांराीक्षाण कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेल्या बाबंवरा सुल्ला दाेणे;

(पाचौ) कामंाच्या वातादिवक परिरास्थिताीचौे आदिण कामंगारांनांी अनांुसुराण केलेल्या कामंाच्या पद्धताी व कायगपद्धताी यांचौी पाहुणी कराण्याच्या दाृष्टाीनांे िळ (सुाइटा) सुराक्षा दिनांराीक्षाण कराणे आदिण असुरादिक्षाता भाौदिताक परिरास्थिताी दाूरा कराण्याकरिराता आदिण कामंगारांकडूनां केल्या जाणाऱ्या असुरादिक्षाता कृत्यांनांा दिताबंधा कराण्याकरिराता अंगीकारा करावयाच्या उपाययोजनांां औबाबता सुल्ला दाेणे;

(सुहुा) अपघेातांचौा व राोगांचौा अहुवाल दाेण्याशी व अन्वेर्षेण कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेल्या बाबंवरा सुल्ला दाेणे;

(सुाता) दिनांवडक अपघेातांचौी तापासुणी कराणे;

(नांऊ) ज्यायोगे आिापनांेताील कामंगारांमंध्ये उत्सुाहु दिनांमंागण हुोईल व फोटाो राखंला जाईल आदिण कामंाच्या दिठीकाणी सुरादिक्षाता स्थिताी व कायगपद्धताी राखंली जाईल यासुाठी सुंबंदिधाता दिवभागाच्या सुहुभागानांे मंोदिहुमंा, पधाग, लढीताी दिकंवा अन्य उपक्रमं आयोदिजता कराणे; आदिण व्यस्थिक्तागता इजा हुोण्यासु दिताबंधा हुोण्याकरिराता,एकतारा वतांत्रापणे दिकंवा दिशक्षाण दिवभागाच्या सुहुभागानांे सुयोग्य दिशक्षाण व शैक्षादिणक कायगक्रमं तायारा कराणे व चौालदिवणे;

करण-पाच

कामाचे तास व वाप्रिर्षक रजा वेतन

१२. कलम २५ च्येा पयोटी-कलम (१) च्येा खंड (ख) खालरील दैप्रिनक व साप्ताप्रिहक कामाचे तास.—सुाप्ताहुीक कामंाचौे

तासु, कामंाचौा कालावधाी व दिवश्रांताीसुाठी मंध्यांतारा हुे, राज्य शासुनांाकडूनां वेळोवेळी अदिधासुूदिचौता केल्यामंाणे असुताील.

भाग एक-ल-२७–२१० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ १३. कलम २६ च्येा पयोटी-कलम (२) खालरील साप्ताप्रिहक प्रिवश्रांांतरीचा प्रिदवस.— कलमं २६ च्या योजनांािग, त्येक आिापनांेच्या कायागलयाच्या एखंाद्योा दाशगनांी जागी, सुाप्तादिहुक दिवश्रांताीचौा दिदावसु दाशगदिवणाराी नांोटाीसु लावण्याता येईल. जेव्हुा आिापनांेमंध्ये नांोकराी कराीता असुलेल्या सुवग व्यक्तांसुाठी सुाप्तादिहुक दिवश्रांताीचौा दिदावसु एकचौ नांसुेल ताेव्हुा, व्यक्तांच्या त्येक पाळीसुाठी (रिरालेसुाठी) दिकंवा सुमंूहुासुाठी दिकंवा एखंाद्योा व्यक्ताीसुाठी मंुभा दिदालेला दिवश्रांताीचौा दिदावसु, नांोटाीसुीवरा दाशगदिवण्याता येईल.

१४. कलम २६ खालरील बदलरी सुट्ट्या.—(१) जे कामं तांदित्राक काराणां सुाठी सुंपूणग दिदावसुभारा सुताता केले पादिहुजे अशा कोणत्याहुी कामंामंध्ये कामं कराीता असुलेल्या कामंगारांच्या बाबताीता, कलमं २६ अन्वये बदाली सुट्ट्यांांचौे अशा काराे दिनांयोजनां कराण्याता येईल की, एका आठीवड्यामंध्ये दाोनांपेक्षा अदिधाक सुट्ट्यांा दिदाल्या जाणारा नांाहुीता.

(२) आिापनांेचौा व्यविापक, कामंगारांनांी ज्या मंदिहुन्यामंध्ये सुट्ट्यांा गमंावलेल्या आहुेता त्या मंदिहुन्याच्या अखंेराीसु दिकंवा त्यापूवी, पुढील मंदिहुन्यांमंध्ये बदाली सुट्ट्यांा घेण्याचौी परावानांगी दिदालेल्या कामंगारांच्या व त्याच्या ताराखंांच्या बाबताीताील नांोटाीसु, ज्या दिठीकाणी कलमं २६ अन्वये दिवदिहुता केलेल्या कामंाच्या कालावधाीचौी नांोटाीसु दादिशगता केली जाताे त्या दिठीकाणी दादिशगता कराण्याता येईल. कोणत्याहुी बदाली सुट्टीच्या बाबताीताील नांोटाीसुीमंधाील नांताराचौा कोणताहुी बदाल, त्या सुट्टीच्या ताराखंेच्या दिकमंानां ताीनां दिदावसु आधाी कराण्याता येईल.

(३) कामंगारा हुक्कदारा असुलेली कोणताीहुी बदाली सुट्टी दिकंवा सुट्ट्यांा, त्याला कायगमंुक्ता केले जाण्यापूवी दिकंवा बडताफफ केले जाण्यापूवी दाेण्याता येताील आदिण कायगमंुक्ता दिकंवा बडताफफ कराण्यापूवी दाेण्याचौी आवश्यकता असुलेल्या नांोटाीसुीच्या कोणत्याहुी कालावधाीचौा भाग म्हुणूनां त्यांचौी गणनांा कराण्याता येणारा नांाहुी.

१५. कलम २७ खालरील अप्रितकाप्रिलक कामासाठेरी अप्रितररक्त वेतन.—सुंदिहुताेच्या कलमं २७च्या अनांुसुारा,जेव्हुा एखंादा कामंगारा, एखंाद्योा आिापनांेता एका दिदावसुाता आठी तासुांपेक्षा अदिधाक काळ, दिकंवा यिास्थिदिता, एका आठीवड्याता अठ्ठेचौाळीसु तासुांपेक्षा अदिधाक काळ कामं कराताो ताेव्हुा, ताो अशा अदिता कादिलक कामंाच्या बाबताीता, त्याच्या वेतानांाच्या सुवग सुाधाराण दाराच्या दाुप्पटा दारानांे वेतानां दिमंळण्यासु हुक्कदारा असुेल आदिण सुदारा चौे वेतानां, त्येक वेतानां कालावधाीच्या शेवटाी दानां कराण्याता येईल:

परांताु, एखंाद्योा दितामंादिहुताील अदिताकालीक कामंाचौे तासु हुे, ११५ तासुांपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुीता.

करण-सहा

नंदवह्या, अप्रिभलेख व प्रिववरणे ठेवणे

१६. कलम ३१ च्येा पयोटी-कलम (२) खालरील कामाच्येा कालावधरीचरी नयोटीरीस.—सुंदिहुताेच्या कलमं ३१ च्य ा पोटा-कलमं(२) मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेली नांोटाीसु, आिापनांेताील दाशगनांी जागी सुूचौनांा फलकावरा दिकंवा इलेक्ट्रॉदिनांक बोडटवरा दादिशगता कराण्याता येईल आदिण नमुना-नऊ मंध्ये ठीेवण्याता येईल आदिण नांोटाीसुीचौी ता, दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकाराला इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता दिकंवा नांदाणीकृता डाकेनांे पाठीवण्याता येईल.

१७. कलम ३३ अन्वये अहवाल, नंदवह्या व इतर अप्रिभलेख ठेवणे व सादर करणे.— त्येक दिनांयोक्ता,—

(क) कामंगारा, वेतानां, अदिताकादिलक कामं, दांड, नांुकसुानांीसुाठी दिकंवा ताोट्याकरिराता वजावटाी यांचौी नांदा वहुी नमुना-दहामंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता जतानां कराील आदिण ताी, कायागलयाता दिकंवा आिापनांेच्या परिरासुराता सुवागता जवळच्या सुोयीकरा इमंाराताीता उपलब्धा करूनां दाेईल आदिण मंुख्य दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारानांे दिकंवा दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारानांे दिकंवा त्याबाबताीता राज्यशासुनांानांे ादिधाकृता केलेल्या कोणत्याहुी व्यक्ताीनांे, त्याचौी मंागणी केल्यावरा इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाता दिकंवा त्यक्षा पणे सुादारा कराील.

(खं) हुतादिलदिखंता नांदावह्या व अन्य अदिभालेखंयांच्या नांदाी, इंग्रजीमंध्ये व मंराठीमंध्य े दिकंवा नांोकराीवरा असुलेल्या बहुसुंख्य कमंगचौाऱ्यांनांा सुमंजेल अशा भार्षेमंध्ये सुवाच्यपणे नांदादिवण्याता येताील आदिण त्यांचौी मंागणी केल्यावरा, त्या, दिनांराीक्षाक-दिनां- सुदिवधाकारासुमंोरा दिकंवा त्याबाबताीता ादिधाकृता केलेल्या कोणत्याहुी व्यक्ताी सुमंोरा सुादारा कराील.

(ग) अखंेराचौा अहुवाल दिकंवा अखंेराच्या नांदाीच्या ताराखंेनांतारा पुढील ताीनां कॅलंडरा वर्षेाच्या कालावधाीकरिराता सुवग नांदावह्या, अदिभालेखं व दिववराणे मंूळ वरूपाता जतानां कराील.

१८. सूचनाफलक दप्रिशषत करणे.—त्येक दिनांयोक्ता, आिापनांाचौे नांाव व पत्ता, कामंाचौे तासु, वेतानां कालावधाी,असुे वेतानां दानां कराण्याचौी ताराीखं, मंागील पाचौ वर्षेाता आिापनांेमंध्ये घेडलेल्या अपघेाताचौा व धाोकादायक घेटानांेचौा तापशील, अशा आिापनांेचौे अदिधाकारा क्षाेत्रा असुणाऱ्या दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकाराचौे नांाव व पत्ता आदिण कामंगारांचौे िकीता वेतानां दानां कराण्याचौी ताराीखं दाशगदिवणाराीमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ११ नांोटाीसु, त्याच्या दिनांयंत्राणाखंालील आिापनांेच्या कामंाच्या दिठीकाणाच्या दाशगनांी भागावरा इंग्रजीमंध्ये, मंराठीमंध्ये व बहुसुंख्य कामंगारांनांा सुमंजणाऱ्या िादिनांक भार्षेता दादिशगता कराील.

१९. प्रिववरण.— त्येक दिनांयोक्ता, अशा आिापनांेशी सुंबंदिधाता असुणाराे नमुना-अकरा मंधाील एकदित्राता वादिर्षेगक दिववराण, त्येक कॅलंडरा वर्षेागच्या १ फेब्रुवाराी राोजी दिकंवा त्या पूवी, अदिधाकारिराता असुणाऱ्या दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु, नांदाणी अदिधाकाऱ्यासु आदिण राज्य शासुनांाच्या पोटाटलवरा ऑनांलाइनां सुादारा कराील आदिण त्याचौी ता, मंहुासुंचौालक, कामंगारा ब्युराो यांनांा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे सुादारा कराील.

२०. अपघाताचरी व धयोकादायेक घाटीनांचरी नंद वहरी.— सुंदिहुताेच्या कलमं ३३ च्या खंड (क) च्या उप-खंड (पाचौ) द्वाराे आवश्यक असुल्यामंाणे, अपघेाताचौी व धाोकादायक घेटानांांचौी नांदावहुी, नमुना-बारा मंध्ये ठीेवण्याता येईल.

२१. कलम ३३ च्येा खंड (क) खालरील भरपगाररी रजेचरी नंद वहरी.—(१) त्येक आिापनांेचौा दिनांयोक्ता, त्याच्या त्येक कमंगचौाऱ्यांच्या बाबताीता, भारापगाराी राजेचौा अदिभालेखं, नमुना-तेरा मंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक दिकंवा हुतादिलदिखंता वरूपाता जतानां कराील.

(२) पोटा-दिनांयमं(१)मंध्ये नांमंूदा केलेली नांदा वहुी, दित्तच्याताील शेवटाचौी नांदा कराण्याता आल्यानांतारा ताीनां वर्षेाच्या कालावधाीसुाठी जतानां करूनां ठीेवण्याता येईल आदिण ताी नांदावहुी, नांवीनां नांदावहुी मंध्ये योग्यरिरात्या हुतांतारिराता केल्यादिशवाय, ताो कालावधाी सुंपल्यानांतारा दाेखंील ताी नांष्टा कराता येणारा नांाहुी.

करण-सात

प्रिनररीक्षाक- प्रिन- सुप्रिवधाकार

२२. कलम ३५ च्येा पयोटी-कलम (१) च्येाखंड (चौदा) खालरील प्रिनररीक्षाक-प्रिन- सुप्रिवधाकारांचे अप्रिधकार व कतषव्ये.— (१) दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारा, इमंाराता व इतारा बांधाकामं िळाच्या (सुाईटाच्या) आदिण दिबडी व दिसुगाराेटा बनांवणाऱ्या आिापनांांच्या त्येक दिनांराीक्षाणानांतारा, आवश्यक वाटाेल त्या मंाणे, दिनांयोक्त्यासु दिकंवा बांधाकामं व्यावसुादियकासु दिकंवा दिवकासुकासु दिकंवा भाोगवटादारासु दिकंवा मंालकासु, सुंदिहुताेखंालील सुराक्षा, आराोग्य व कामंाच्या स्थिताीच्या ताराताुदांचौे आदिण त्या खंाली तायारा केलेल्या दिनांयमंांचौे व दिवदिनांयमंांचौे पालनां नां केल्याबद्दल मंनांाई दिकंवा सुधाराणा नांोटाीसु दाेईल.

(२) दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारा, त्येक दिनांराीक्षाणाच्या वेळी, मंागील दिनांराीक्षाण शेऱ्यामंध्ये नांमंूदा केलेल्या कोणत्याहुी त्राुटांचौी दिकताी मंाणाता पूतागता केलेली आहुे आदिण यापूवी काढीलेल्या नांोदिटासुांचौे पालनां कराण्याता आलेले आहुे दिकंवा कसुे याचौी खंात्राी कराील. त्याचौे दिनांष्कर्षेग व दिनांराीक्षाण करातानांा दिनांदाशगनांासु येताील अशा कोणत्याहुी त्राुटाी त्याचौबराोबरा सुंदिहुताेन्वये दिकंवा त्याखंाली केलेल्या दिवदिनांयमंांन्वये त्यानांे दिदालेला कोणताहुी आदाेश नांदादिवण्याता येईल व जतानां करूनां ठीेवण्याता येईल.

२३. कलम ४२ च्येा पयोटी-कलम (१) अन्वये वैद्करीये अप्रिधकाऱ्येाचरी प्रिनयेुक्तरी.—राज्य शासुनांाला, मंोटारापरिरावहुनां उद्योग, और्षेधाीदिनांदिमंगताी उद्योग, दिबडी व दिसुगाराेटा उद्योग, दिचौत्रापटा उद्योग, वृत्तपत्रा उद्योग, बांधाकामं उद्योग आदिण राज्य शासुनांाकडूनां अदिधासुूचौनांेद्वाराे दिवदिहुता कराण्याता येताील अशा अन्य कोणत्याहुी आिापनांा यांच्या सुंबंधाता, सुंदिहुताेच्या कलमं ४२ च्या पोटा-कलमं (१) च्या योजनांािग दिवदिहुता केलेली अहुगता धाराण कराणाऱ्या वैद्योकीय व्यावसुादियकाचौी वैद्योकीय अदिधाकाराी म्हुणूनां दिनांयुक्ताी कराता येईल.

२४. कलम ४३ अन्वये आापनेतरील प्रिकंवा कामाच्येा ळावररील (साईटीवररील) मप्रिहलांचा रयोजगार.—त्येक

दिनांयोक्ता,—

(क) मंदिहुला कमंगचौाऱ्यांच्या सुंदाभागता, दिताच्या सुंमंताीनांे कोणत्याहुी दिदावशी सुकाळी ६.०० वाचौण्यापूवी व सुंध्याकाळी ७.०० वाजेनांताराच्या कालावधाीता, मंदिहुला कामंगारांनांा दिकंवा कमंगचौाऱ्यांनांा, त्यांच्या दिनांवासुिानांापासुूनां आणण्यासुाठी व पुन्हुा त्यांच्या दिनांवासुिानांी सुोडण्यासुाठी पुराेशी वाहुताूक सुदिवधा पुरादिवण्याता येईल याचौी दिनांस्थिश्चौताी कराील;

(खं) सुाधानांगृहुे, वच्छतागृहुे, दिपण्याचौे पाणी, मंदिहुला कामंगारांचौी दिकंवा कमंगचौाऱ्यांचौी वेश कराण्याचौी व बाहुेरा पडण्याचौी जागा यासुंबंधाीच्या सुोयी व सुदिवधांकडे जाणाऱ्या मंादिगगकांसुहु कामंाच्या दिठीकाणी पुराेशी काश योजनांा कराील;

(ग) अशा मंदिहुला कामंगारा दिकंवा कमंगचौाराी कामं कराीता असुलेल्या कामंाच्या दिठीकाणा जवळ सुाधानांगृहुे, वच्छतागृहुे व दिपण्याच्या पाण्याच्या सुदिवधा पुरावील;

(घे) कामंाच्या दिठीकाणी सुरादिक्षाता, सुंरादिक्षाता व आराोग्यदायी कामंाचौी स्थिताी ठीेवील; आदिण

भाग एक-ल-२७–२अ१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ (ङ) आिापनांांनांा लागू असुल्यामंाणे, कामंाच्या दिठीकाणी मंदिहुलांचौी लंदिगक छळवणूक कराण्यासु (दिताबंधा,मंनांाई व दिनांवाराण) अदिधादिनांयमं, २०१३ (२०१३ चौा १४) याच्या ताराताुदांचौे अनांुपालनां कराील.

करण आठे

कंत्राटीरी कामगार

२५. कलम ४७ च्येा पयोटी-कलम (३) खालरील अनुज्ञप्तरीच्येा शती.- कंत्राटादारा अशी खंात्राी कराील की,—

(क) कामंाचौे तासु, सुंदिहुताेच्या कलमं २५ अन्वये तायारा केलेल्या दिनांयमंांच्या अनांुरूप असुताील;

(खं) वेतानां सुंदिहुता, २०१९ (२०२० चौा २९) आदिण त्या खंाली केलेले दिनांयमंांनांुसुारा वेतानां दानां कराण्याता येईल;

(ग) जरा कंत्राटाी कामंगारा, मंुख्य दिनांयोक्त्याच्या आिापनांेता कामं कराीता असुताील तारा, शौचौालय, वच्छतागृहु, दिपण्याचौे पाणी, आवश्यक असुल्यासु, अंघेोळीच्या सुदिवधा, दिवश्रांताी कक्षा, कपडे बदालण्याचौी खंोली, िमंोपचौारा पेटाी, कंन्टाीनां व पाळणाघेरा यांसुाराख्या सुदिवधा व सुाधानांे पुरादिवणे हुी मंुख्य दिनांयोक्त्याचौी जबाबदाराी असुेल;

(घे) इतारा सुवग सुदिवधा व आवश्यक सुाधानांे, कंत्राटादाराकडूनां पुरादिवण्याता येताील;

(ङ) जरा कंत्राटादारा, वेतानां दानां कराण्यासु, दिकमंानां वेतानां दानां कराण्यासु व कोणत्याहुी वैधादिनांक कायदाेशीरा दाेय राकमंा दानां कराण्यासु असुमंिग ठीराला असुेल तारा, सुहुायक कामंगारा आयुक्ता दाजागपेक्षा कमंी दाजाग नांसुलेला अदिधाकाराी, दिनांयमं ३५ अन्वये ठीेवलेल्या कंत्राटादाराच्या सुराक्षा अनांामंता राकमंेमंूधानां कंत्राटाी कामंगारांनांा अशा राकमंा दानां कराण्याचौी व्यविा कराील:

परांताु, जरा सुराक्षा अनांामंता राक्कमं पुराेशी नांसुेल तारा, सुहुायक कामंगारा आयुक्ता, त्या आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्याद्वाराे कंत्राटाी कामंगारांनांा अशा राकमंा दानां कराण्याचौी व्यविा कराील, योग्य सुनांावणी घेताल्यानांतारा, यिोदिचौता आदाेश काढीूनां राक्कमंेताील फराक दानां कराण्याकरिराता मंुख्य दिनांयोक्ता जबाबदारा असुेल. जरा आदाेशाचौे पालनां नां केल्यासु, राक्कमंेताील फराक, जमंीनां मंहुसुलाचौी िकबाकी असुल्यामंाणे वसुूल कराता येईल;

(चौ) कंत्राटादारा, कंत्राटाी कामंाच्या आदाेशाच्या तापदिशलाबद्दल कंत्राटाी कामंाचौा आदाेश दिमंळाल्यापासुूनां पंधारा दिदावसुांच्या आता आदिण दिनांयमं ३४ अन्वये असुलेल्या राीताीनांे ादिधाकाऱ्यासु कळवील.

२६. कलम ४८ च्येा पयोटी-कलम (१) अन्वये कंत्राटीदार अनुज्ञप्तरीकररता अजष करण्येाचा नमुना व ररीत.— (१) अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी कंत्राटादाराद्वाराे त्येक अजग, नांमंुनांा- चौदा मंध्ये राज्य पोटाटलद्वाराे इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याकडे ऑनांलाइनां वरुपाता कराण्याता येईल.

(२) त्येक अजागसुोबता, दिनांयमं ३१ (२) मंध्ये नांमंूदा केलेल्या बाबी आदिण आिापनांेच्या मंुख्य उत्पादानां कायागता कंत्राटाी कामंगारा कामं कराीता नांसुल्या बाबता नांमंुनांा-पंधारा मंधाील हुमंीपत्रा कंत्राटादाराकडूनां जोडण्याता येईल.

(३) अनांुज्ञाप्ताी दाेण्याच्या त्येक अजागसुोबता, नमुना-सयोळा मंधाील मंुख्य दिनांयोक्त्याचौे मंाणपत्रा जोडण्याता येईल.

(४) त्येक अजागसुोबता, दिनांयमं २८ च्या पोटा-दिनांयमं (१) मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या दारानांे सुराक्षा अनांामंता राक्कमं जमंा कराण्याता येईल आदिण दिनांयमं २८ च्या पोटा-दिनांयमं (२) मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या दारानांे शुल्क दानां कराण्याता येईल.

(५) अनांुज्ञाप्ताीच्या त्येक ऑनांलाइनां अजागसुोबता,—

(क) परिरादिशष्टा- ब मंधाील वयं-घेोर्षेणापत्रा;

(खं)परिरादिशष्टा-क मंधाील वयं-सुाक्षांकनांाचौे वयं-घेोर्षेणापत्रा, जोडण्याता येईल.

२७. अनुज्ञप्तरीचे नमुने, अटीरी व शती.—

(१) दिदालेली त्येक अनांुज्ञाप्ताी, नमुना-सतरा मंध्ये असुेल.

(२) दिदालेली दिकंवा नांूतानांीकराण केलेली त्येक अनांुज्ञाप्ताी, पुढील शतांच्या अधाीनां असुेल, जसुे की :—

(एक) अनांुज्ञाप्ताी अहुतांताराणीय असुेल;

(दाोनां) कंत्राटादारानांे कंत्राटाी कामंगारा म्हुणूनां कामंावरा ठीेवलेल्या कामंगारांचौी सुंख्या, कोणत्याहुी दिदावशी, अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या कमंाल सुंख्येपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी;

(ताीनां) अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी दिकंवा अनांुज्ञाप्ताीच्या नांूतानांीकराणासुाठी दानां केलेले शुल्क, पराता कराण्यायोग्य असुणारा नांाहुी.

(चौारा) कंत्राटादारानांे कामंगारांनांा दाेय असुलेले वेतानांाचौे दारा, वेतानां सुंदिहुता, २०१९ अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता आदिण जेव्हुा करारा, सुमंझाोता दिकंवा दिनांवाडा याद्वाराे दारा दिनांस्थिश्चौता केलेले असुताील ताेव्हुा, ताे, वेतानां सुंदिहुता २०१९ अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता.

२८. कलम ४८ च्येा पयोटी-कलम (२) अन्वये अनुज्ञप्तरी देण्येाचरी कायेषपद्धतरी.—

(१) या दिनांयमंांच्या कोणत्याहुी दिनांयमंान्वये अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यापूवी, अनांुज्ञाप्ताीच्या शतांचौे योग्य अनांुपालनां कराण्यासुाठी आदिण सुंदिहुताेच्या ताराताुदांचौे दिकंवा त्याखंाली केलेल्या दिनांयमंांचौे पालनां कराण्यासुाठी ज्या कामंगारांच्या बाबताीता अनांुज्ञाप्ताीसुाठी अजग कराण्याता आला आहुे त्या कंत्राटाी कामंगारा म्हुणूनां कामं कराणाऱ्या त्येक कामंगारासुाठी रु. १०००/- या दारानांे परिरागणनांा केलेल्या राकमंे इताकी सुराक्षा अनांामंता राक्कमं, कंत्राटादाराकडूनां सुराक्षा अनांामंता राक्कमं म्हुणूनां जमंा कराण्याता येईल.

(२) अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी दानां करावयाचौे शुल्क, खंालील ताक्त्यामंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केल्यामंाणे असुेल, जसुे की :—

तक्ता

२९. कलम ४८ च्येा पयोटी-कलम (२) खालरील अनुज्ञप्तरीचे नुतनरीकरण.—

(१) त्येक कंत्राटादारा, अनांुज्ञाप्ताीचौे नांूतानांीकराण कराण्यासुाठी अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्या कडे राज्य पोटाटल वरा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अजग कराील.

(२) असुा त्येक अजग, अनांुज्ञाप्ताीचौा कालावधाी सुंपण्याच्या दिकमंानां ताीसु दिदावसु आधाी सुादारा कराण्याता येईल.

(३) सुराक्षा अनांामंता राक्कमं व अनांुज्ञाप्ताीच्या नांूतानांीकराणासुाठी आकाराण्यायोग्य असुलेले शुल्क, दिनांयमं २८ अन्वये अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी दानां करावयाच्या शुल्का इताकेचौ असुेल:

परांताु, जरा नांूतानांीकराणाचौा अजग, पोटा-दिनांयमं (२) मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या वेळेता ाप्ता झाला नांाहुी तारा, एक मंदिहुन्याच्या दिवलंबासुाठी शुल्काच्या पंचौवीसु टाक्के अदितारिराक्ता शुल्क आदिण त्यानांतारा अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी दारामंहुा दाहुा टाक्के अदितारिराक्ता शुल्क, अशा नांूतानांीकराणासुाठी दाेय असुेल.

३०. कलम ४८ (२) खालरील सुरक्षा अनामत रकमेचा परतावा.—

(१) अनांुज्ञाप्ताीचौा कालावधाी सुंपल्यावरा, कंत्राटादारा, जरा त्याचौा यापुढीे अनांुज्ञाप्ताीचौे नांूतानांीकराण कराण्याचौा इरादा नांसुेल तारा,१४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ त्यानांे जमंा केलेल्या सुराक्षा अनांामंता राक्कमंेचौा परातावा दिमंळण्यासुाठी, अनांुज्ञाप्ताीचौी ता व कामं पूणग झाल्याचौी सुूचौनांा आदिण ज्याता राक्कमं पराता कराणे आवश्यक आहुे ताो बँक तापशील तासुेचौ त्या कंत्राटादारानांे कामंावरा ठीेवलेल्या कंत्राटाी कामंगारांचौी कोणताीहुी दाेय राक्कमं लंदिबता नांसुल्याबद्दल मंुख्य दिनांयोक्त्याकडील मंाणपत्रा यासुहु अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याकडे अजग कराील.

(२) जरा अनांुज्ञाप्ताीच्या शतांचौे कोणताेहुी उल्लंघेनां झाले नांाहुी दिकंवा सुराक्षा अनांामंता राक्कमं दिकंवा त्याचौा कोणताहुी भाग जप्ता कराण्याचौा कोणताहुी आदाेश झालेला नांाहुी याबद्दल अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याचौी खंात्राी पटाली असुेल तारा, ताो, अजगदाराला सुराक्षा अनांामंता राक्कमं पराता कराण्याचौे दिनांदाेश दाेईल.

(३) जरा कंत्राटादाराच्या सुराक्षा अनांामंता राकमंेताूनां कोणताहुी राकमंेचौा भाग जप्ता कराण्याचौा दिनांदाेश दाेणारा कोणताहुी आदाेश असुेल तारा, जप्ता केलेली राक्कमं, सुराक्षा अनांामंता राकमंेताूनां वजा कराील आदिण दिशल्लक राक्कमं, कोणताीहुी असुल्यासु, ताी कंत्राटादाराला पराता कराण्याता येईल.

(४) नांदाणी अदिधाकाऱ्याचौी खंात्राी पटाल्यानांतारा, शक्य असुेल ताेिवरा, अजग दिमंळाल्यापासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, पराताव्याचौा अजग दिनांकालाता काढीण्याता येईल.

३१. कलम ४८ च्येा पयोटी-कलम (४) खालरील कंत्राटीदाराचरी जबाबदाररी.—

(१) कंत्राटादारानांे, कामंगारांनांा दाेय असुलेल्या वेतानांाचौा दारा, वेतानां सुंदिहुता, २०१९ (२०१९ चौा २९) अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुी आदिण जेव्हुा करारा, सुमंझाोता दिकंवा दिनांवाडायाद्वाराे दारा दिनांस्थिश्चौता कराण्याता आलेले असुताील ताेव्हुा, ताे, वेतानां सुंदिहुता, २०१९ अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता.

(२) जेव्हुा कंत्राटादारानांे दिनांयुक्ता केलेले कामंगारा हुे आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा दिनांयुक्ता केलेल्या कामंगारांमंाणेचौ दिकंवा तात्सुमं काराचौे कामं कराीता असुताील तारा अशा बाबताीता,कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व त्यांच्या सुेवेच्या इतारा शताी, आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा दिनांयुक्ता केलेल्या कामंगारांनांा लागू असुल्यामंाणेचौ असुताील. कामं तात्सुमं काराचौे आहुे दिकंवा कसुे याबाबता कोणताहुी वादा उद्भावल्यासु, असुे कराण, दिवभागीय अपरा कामंगारा आयुक्तांकडे दिकंवा दिवभागीय कामंगारा उपायुक्ताकडे सुादारा कराण्याता येईल, त्यावराील त्याचौा दिनांणगय अंदितामं असुेल.

(३) इतारा बाबताीता,कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व त्यांच्या सुेवेच्या इतारा शताी, हुी सुंदिहुता व त्याखंाली केलेले दिनांयमंयानांुसुारा दिवदिनांदिदागष्टा केल्यामंाणे असुताील.

(४) सुवग कंत्राटाी कामंगारांनांा, सुामंादिजक सुराक्षा सुंदिहुता, २०२० (२०२० चौा ३६) याच्या सुंबंदिधाता ताराताुदांन्वये लागू असुलेल्या ताराताुदांसु अधाी नां राहुूनां, कमंगचौाराी भादिवष्यदिनांवागहु दिनांधाी सुंघेटानांेचौे (EPFO) आदिण कमंगचौाराी राज्य दिवमंा मंहुामंडळाचौे (ESIC) सुदाय कराण्याता येईल.

(५) कंत्राटादारा, कामंगारांच्या सुंख्येताील दिकंवा कामंाच्या शतांमंधाील कोणताहुी बदाल, त्याताील बदाल केल्याच्या ताराखंेपासुूनां सुाता दिदावसुांच्या आता, कळवील.

३२. कलम ५० अन्वये कायेष आदेशाचरी सूचना व तरी कळवण्येाचरी कालमयेाषदा.—

(१) त्येक कंत्राटादारा, कंत्राटाी कामंाचौा आदाेश दिमंळाल्यापासुूनां पंधारा दिदावसुांच्या आता, मंुख्य दिनांयोक्त्याचौे नांाव, जेिे कामं हुाताी घेण्याता येता आहुे त्या जागेचौा पत्ता, कंत्राटाी कामं सुरू केल्याचौी ताराीखं, त्या कायग आदाेशाअंतागगता कामंावरा ठीेवलेल्या कंत्राटाी कामंगारांचौी सुंख्या, कामंाच्या आदाेशाचौा कालावधाी आदिण कामंाच्या आदाेशाचौी ता यासुाराखंा तापशील अंताभाू गता असुलेल्या कंत्राटाी कामंाच्या आदाेशाबद्दल सुूचौनांा दाेईल:

परांताु, जेव्हुा कंत्राटादारानांे पोटा-दिनांयमं (१) अन्वये सुूचौनांा दाेण्यासु कसुूरा केली असुेल त्या बाबताीता, पदादिनांदाेदिशता ादिधाकाराी, अनांुज्ञाप्ताी धाराकासु काराणे दाखंवण्याचौी सुंधाी दिदाल्यानांतारा, अनांुज्ञाप्ताी राद्द कराण्याचौी दिकंवा दिनांलंदिबता कराण्याचौी काराणे नांमंूदा कराणारा सुकाराण आदाेश पारिराता करूनां, अनांुज्ञाप्ताी दिनांलंदिबता करू शकेल दिकंवा राद्द करू शकेल.

(२) सुूचौनांा, राज्य पोटाटलवरा दिकंवा ई-मंेलवरा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अनांुज्ञाप्ताी अदिधाकाऱ्याला पाठीदिवण्याता येईल.

३३. कलम ५२ च्येा पयोटी-कलम (१) खालरील अपरील.—सुंदिहुताेच्या कलमं ५२ च्या पोटा-कलमं (१) खंालील अपीलीय ादिधाकाराी हुा, अदिधाकाराक्षाेत्रा असुलेला दिवभागीय अपरा कामंगारा आयुक्ता दिकंवा उपकामंगारा उपायुक्ता असुेल.

३४. कलम ५५ अन्वये वेतन दानाचरी जबाबदाररी.—(१) कंत्राटादारा, ज्या कालावधाीच्या बाबताीता वेतानां दाेय असुेल ताो वेतानां कालावधाी दिनांस्थिश्चौता कराील आदिण वेतानां कालावधाी एक मंदिहुन्यापेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी.

(२) एखंाद्योा आिापनांेमंध्ये दिकंवा कंत्राटादारानांे कंत्राटाी कामंगारा म्हुणूनां कामंावरा ठीेवलेल्या त्येक व्यक्ताीचौे वेतानां, ज्या कालावधाीच्या बाबताीता वेतानां दाेय असुेल त्या वेतानां कालावधाीच्या शेवटाच्या दिदावसुानांतारा सुाता व्या दिदावसुाच्या सुमंाप्ताी पूवी दानां कराण्याता येईल.

(३) वेतानां, केवळ बँक हुतांताराणाद्वाराे दिकंवा ऑनांलाइनां दानांाद्वाराे दिवतारिराता कराण्याता येईल.

३५. कलम ५५ च्येा पयोटी-कलम (४) अन्वये कंत्राटीदाराच्येा सुरक्षा अनामत रकमेतून वेतन दान करणे.—जरा कंत्राटादारा दिकंवा मंुख्यदिनांयोक्ता, कामंावरा ठीेवलेल्या कंत्राटाी कामंगारांनांा वेतानां, दिकमंानां वेतानां दिकंवा कोणत्याहुी वैधादिनांक कायदाेशीरा दाेणी दानां कराीता नांसुेल तारा, सुहुायक कामंगारा आयुक्ता, चौकशी कराील दिकंवा चौकशी कराण्याचौी व्यविा कराील आदिण कंत्राटादारासुव मंुख्य दिनांयोक्त्यासु बाजू मंांडण्याचौी सुंधाी दिदाल्यानांतारा, कंत्राटादारानांे सुराक्षा अनांामंता राक्कमं म्हुणूनां जमंा केलेल्या राकमंेताूनां अशा वेतानांाचौी, कोणताीहुी असुल्यासु, राक्कमं दानां कराण्याचौे आदाेश पारिराता कराील. कंत्राटादारा, पंधारा दिदावसुांच्या आता सुराक्षा अनांामंता राक्कमं पुन्हुा जमंा कराील अन्यिा त्याचौी अनांुज्ञाप्ताी दिनांलंदिबता कराण्याता येईल आदिण दाेय राक्कमं, जमंीनां मंहुसुलाचौी िकबाकी असुल्यामंाणे वसुूल कराण्याता येईल.

३६. कलम ५६ खालरील अनुभवाचे माणपत्र.—त्येक सुंबंदिधाता कंत्राटादारा, मंागणी केल्यावरा, कंत्राटाी कामंगारांनांा नांमंुनांा- अठीरामंध्ये अनांुभावाचौे मंाणपत्रा दाेईल.

३७. कलम ५७ च्येा पयोटी-कलम (२) च्येा खंड (ख) अन्वये कंत्राटीरी कामगारांच् येा रयोजगारावर मनाई.— (क) सुंदिहुताेखंालील दिकंवा या दिनांयमंांखंालील कंत्राटाी कामंगारांच्या भागाता काहुीहुी सुमंादिवष्टा केले असुले ताराी हुी, कोणत्याहुी आिापनांेच्या मंुख्य कायामंध्ये कंत्राटाी कामंगारासु कामंावरा ठीेवण्यासु मंनांाई असुेल, तािादिप, जरा एखंाद्योा आिापनांेचौे कोणताेहुी कायग हुे, मंुख्य कायग आहुे दिकंवा कसुे या सुंबंधाी श्नां उद्भावला तारा, व्यदिता पक्षाकारा, आधाराभाूता दाताऐवजांसुहु काराणे दाेवूनां मंहुाराष्ट्र शासुनांाकडे अजग कराील.

(खं) राज्य शासुनांाला, असुा कोणताहुी श्नां दिकंवा ाप्ता वताःहुूनां अजग कामंगारा आयुक्तांनांा दिनांदाेदिशता कराता येईल, ताे त्यांच्याकडे असुलेल्या सुंबंदिधाता पुराव्याच्या आधाराे दिकंवा त्या सुयोग्य वाटाेल अशी चौकशी केल्यानांतारा, ताीनां मंदिहुन्यांच्या आता, राज्य शासुनांाला अहुवाल सुादारा कराील आदिण त्यानांतारा, राज्य शासुनां, सुहुा मंदिहुन्यांच्या आता, अशा श्नांावरा दिनांणगय घेईल.

करण नऊ

आंतरराज्येरीये लांतररत कामगार

३८. कलम ६१ अन्वये आंतरराज्येरीये लांतररत कामगारांना वास भत्ता.—दिनांयोक्ता, पुढील सुंगी, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारांनांा, कामंाच्या दिठीकाणापासुूनां ताे त्यांच्या मंूळ राज्याताील दिनांवासुिानांाच्या दिठीकाणापयता येण्या व जाण्याच्या वासुाच्या भाड्यापोटाी एकतारा, राेल्वेनांे (दिद्वाताीयशयनां कक्षापेक्षा कमंी नांसुेल इताके) दिकंवा बसुनांे दिकंवा वासुी वाहुताुकीच्या इतारा कोणत्याहुी सुाधानांाद्वाराे, जी सुवागता कमंी खंचौीक असुेल ताी राक्कमं दानां कराील :—

(क) जरा त्यानांे मंागील बारा मंदिहुन्यांता सुंबंदिधाता आिापनांेमंध्ये (आिापनांांमंध्ये) एकशे ऐंशी दिदावसुांपेक्षा कमंी कालावधाीसुाठी कामं केले असुेल तारा:

परांताु, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारासु बारा मंदिहुन्यांताूनां एकदा वासु भात्ता दिदाला जाईल.

(खं) जरा आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारानांे नांोकराीच्या कालावधाीच्या दाराम्यानांच्या काळाता दिनांयोक्ता बदालल्यासु आदिण त्याच्यापूवीच्या दिनांयोक्त्याकडूनां वासु भात्ता घेतालेला नांसुेल तारा, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारानांे दिदालेल्या मंाणपत्राच्या आधारावरा, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारा सुध्या जेिे कामं कराीता आहुे आदिण अशा कामंगारानांे मंागील दिनांयोक्त्याकडे व्यताीता केलेल्या कालावधाीसुहु मंागील बारा मंदिहुन्यांता एकशे ऐंशी दिदावसु पूणग केले असुताील तारा, सुध्याचौा दिनांयोक्ता, वरा नांमंूदा केल्यामंाणे वासु भात्ता दाेण्यासु जबाबदारा असुेल.

३९. कलम ६३ अन्वये आंतरराज्येरीये लांतररत कामगारांसाठेरी टीयोल फ्रीरी हेल्पलाइन क्रमांक ाप्रिपत करणे.—

(१) आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारांच्या शंका व ताक्रारांचौे दिनांराकराण कराण्यासुाठी कामंगारा दिवभागाद्वाराे टाोल-फ्री हुेल्पलाइनां क्रमंांक पुरादिवण्याता येईल.

(२) पोटा-दिनांयमं (१) अन्वये पुरादिवलेला असुा टाोल-फ्री हुेल्पलाइनां क्रमंांक, त्येक दिनांयोक्त्याद्वाराे दिकंवा भाोगवटाद्वाराे आिापनांेच्या दाशगक फलकावरा मंराठी मंध्ये, दिहुंदाी मंध्ये व आिापनांेताील बहुसुंख्य कामंगारांनांा सुमंजता असुलेल्या भार्षेता दादिशगता कराण्याता येईल.

४०. कलम ६४ अन्वये आंतरराज्येरीये लांतररत कामगारांचा अभ्येास.—राज्य शासुनां, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारांचौी सुराक्षा, आराोग्य व कल्याण यांसु चौालनांा दाेण्यासुाठी करावयाचौा अभ्यासु दिनांस्थिश्चौता करू शकेल. जेिे आवश्यक असुेल ताेिे, राज्य शासुनांासु, आंताराराज्यीय िलांतारिराता कामंगारांचौी सुराक्षा, आराोग्य व कल्याण यामंध्ये सुहुभागी असुलेल्या ताज्ज्ञा सुंिांचौा सुल्ला दाेखंील घेता येईल.

करण - दहा

दृक - श्रांाव्ये कामगार (ऑप्रिडओ-स्थिव्हज्येुअल वककर)

४१. कलम ६६ च्येा पयोटी -कलम (२) च्येा खंड (क) खालरील दृक-श्रांाव्ये कामगारांसाठेरी करारनामा.—

(१) दिनांमंागत्यासुोबता दाृक-श्राव्य कामंगारांनांी करावयाच्या करारानांाम्याचौा नांमंुनांा, नमुना-एकयोणरीस मंध्ये असुेल.

(२) राज्य शासुनांाद्वाराे ादिधाकृता कराण्याता येईल अशा सुक्षामं ादिधाकराणाकडे करारानांामंा नांदावण्याता येईल.

४२. कलम ६६ च्येा पयोटी-कलम (१) अन्वये समेटी अप्रिधकाऱ्येाकडे प्रिकंवा न्येायेाप्रिधकरणाकडे प्रिववाद प्रिनप्रिदषष्टटी करण्येाचरी कायेषपद्धतरी.—सुमंेटा अदिधाकाऱ्याकडे दिकंवा न्यायादिधाकराणाकडे दिववादा दिनांदिदागष्टा कराण्याचौी कायगपद्धताी, औद्योदिगक सुंबंधा सुंदिहुता, २०२० (२०२० चौा ३५) आदिण त्या खंाली केलेले दिनांयमं यांच्याशी सुसुंगता असुेल.

करण अकरा

प्रिबडरी व प्रिसगार प्रिनप्रिमषतरीसाठेरी औद्योप्रिगक पररवातू

ंचरी अनुज्ञप्तरी

४३. कलम ७४ अन्वये अनुज्ञप्तरी देण्येाच्येा अजाषचा नमुना व अनुज्ञप्तरी शुल्क.—

(१) कोणताेहुी दिठीकाण दिकंवा परिरावाताू, औद्योदिगक परिरावाताू म्हुणूनां वापराण्यासुाठी दिकंवा वापराण्याचौी परावानांगी दाेण्यासुाठी सुंदिहुताेच्या कलमं ११९ च्या पोटा-कलमं (१) खंालील त्येक अजग, नमुना-चौदा मंध्ये राज्य पोटाटलवरा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे कराण्याता येईल आदिण त्या सुोबता, खंालील ताक्त्यामंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केल्यामंाणे यिोदिचौता शुल्काचौे ऑनांलाइनां दानां कराण्याता येईल :—

अनुज्ञप्तरी शुल्क तक्ता

परांताु, सुंदिहुताेच्या व्याप्ताीमंधाील त्येक औद्योदिगक परिरावाताूचौा दिनांयोक्ता, त्याच्या ारांभाच्या ताराेखंला, अशा ताराखंेपासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे राज्य सुराकाराच्या पोटाटलवरा अजग सुादारा कराील.

(२) अजागसुोबता पुढील दातावेज जोडण्याता येताील:-

(क) पुढील गोष्टाी दाशगदिवणाराे नांकाशे: -

(एक) अशा दिठीकाणाचौी दिकंवा परिरावाताूचौी जागा, उत्पादानां दिक्रयेसुाठी वापराण्याता येणाराे त्याताील क्षाेत्रा आदिण इमंारातांच्या सुंराचौनांा, राताे, नांाले व तात्सुमं गोष्टाी यांसुहु अशा दिठीकाणाच्या दिकंवा परिरावाताूच्या लगता असुलेला सुभाोवतालचौा परिरासुरा; आदिण

(दाोनां) ज्या कोणत्याहुी उत्पादानां दिक्रयेसुाठी वापराण्याचौे उद्देदिशता आहुेता अशा दिवदिवधा इमंारातांचौी उचौी व आवश्यक काटा-छेदा (क्रॉसु-सुेक्शनां), त्यामंधाील दिकंवा त्यासुंबंधाताील नांैसुदिगगक काश योजनांा, वायुदिवजनां (वंदिटालेशनां), आग लागल्यासु सुटाकेचौे मंागग, वापरालेल्या सुंयंत्राचौे (प्लांटा) व यंत्रा सुामंग्रीचौे िानां आदिण आपत्कालीनां मंागग;

(खं) जोडपत्रा-ब मंधाील वयं-घेोर्षेणापत्रा;

(ग) जोडपत्रा-क मंधाील वयं-सुाक्षांकनांासुाठी वयं-घेोर्षेणापत्रा.

४४. नूतनरीकरण करण्येाचा अजष.- सुंदिहुताेच्या कलमं ११९ खंालील नांूतानांीकराण कराण्याचौा त्येक अजग, नमुना-चौदा मंध्ये राज्यपोटाटल वरा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे कराण्याता येईल. अजागसुोबता, पुढील दातावेज जोडण्याता येताील, जसुे की:-

(क) नांूतानांीकराण कराण्याचौी मंागणी केलेली अनांुज्ञाप्ताी;

(खं) दिनांयमं ४३ अन्वये दिवदिनांदाीष्टा केल्यामंाणे अनांुज्ञाप्ताीच्या नांूतानांीकराण कराण्याकरिराता दानां केलेल्या यिोचौीता शुल्काचौी ऑनांलाईनां पावताी.

४५. अनुज्ञप्तरी देण्येाच्येा प्रिकंवा त्येाचे नूतनरीकरण करण्येाच्येा बाबतरीतरील प्रिववप्रिक्षात तरतुदरी.—

(१) अनांुज्ञाप्ताी दाेण्याचौा दिकंवा त्याचौे नांूतानांीकराण कराण्याचौा अजग, जरा नमुना-चौदा मंध्ये असुेल आदिण दिनांयमं ४३ दिकंवा, यिा स्थिदिता, दिनांयमं ४४ च्या शतांचौे सुवग बाबताीता पालनां कराीता असुेल तारा, ताो यिोदिचौतापणे कराण्याता आला असुल्याचौे मंानांण्याता येईल.

(२) अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाराी, अनांुज्ञाप्ताी दाेण्याचौा दिकंवा त्याचौे नांूतानांीकराण कराण्याचौा दिकंवा अनांुज्ञाप्ताीच्या तापदिशलांमंध्ये बदाल कराण्याचौा अजग, ताो दिमंळाल्याच्या ताराखंेपासुूनां सुाता दिदावसुांच्या आता, दिनांकालाता काढील.

४६. अनुज्ञप्तरीचा नमुना आप्रिण त्येाच्येा अटीरी व शती.—

(१) सुंदिहुताेच्या कलमं ११९ खंालील अनांुज्ञाप्ताी, नमुना-सतरा मंध्ये दिवदिहुता केल्यामंाणे असुेल.

(२) सुंदिहुताेच्या कलमं ११९ अन्वये दिदालेली दिकंवा नांूतानांीकराण केलेली त्येक अनांुज्ञाप्ताी,पुढील शतांच्या अधाीनां असुेल, म्हुणजेचौ:-

(एक) अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये ज्या योजनांािग औद्योदिगक परिरावाताु दिवदिनांदिदागष्टा केलेली आहुे त्या औद्योदिगक परिरावाताुच्या त्या भागाताचौ केवळ उत्पादानां दिक्रया केली जाईल;

(दाोनां) औद्योदिगक परिरावाताुता कामं कराीता असुलेल्या कमंगचौाऱ्यांचौी कमंाल सुंख्या, कोणत्याहुी दिदावशी अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या सुंख्येपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी;

(ताीनां) अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याचौी लेखंी पूवग परावानांगी असुल्याखंेराीज, औद्योदिगक परिरावाताुता वाढी कराण्याता येणारा नांाहुी आदिण तात्सुमं परावानांगी असुल्याखंेराीज, अशा परिरावाताुवराील कोणत्याहुी इमंाराताीमंध्ये सुंराचौनांात्मंक बदाल केले जाणारा नांाहुीता;

(चौारा) अनांुज्ञाप्ताीहुतांताराण योग्य असुणारा नांाहुी;

(पाचौ) अनांुज्ञाप्ताीदाेण्यासुाठी दिकंवा अनांुज्ञाप्ताीच्या नांूतानांीकराणासुाठी इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे दानां केलेले शुल्क, पराता कराण्यायोग्य असुणारा नांाहुी.

(३) कलमं ११९ अन्वये दिदालेली अनांुज्ञाप्ताी, केवळ पाचौ वर्षेासुाठी वैधा असुेल आदिण त्यानांतारा दिताचौे नांूतानांीकराण कराता येईल.

४७. अनुज्ञप्तरीचरी दुरुतरी.—(१) सुंदिहुताेच्या कलमं ११९ अन्वये दिदालेल्या अनांुज्ञाप्ताीता, सुंबंदिधाता दिजल्ह्यासुाठी अदिधासुूदिचौता केलेल्या अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाराण्याकडूनां सुधाराणा कराता येईल.

(२) अनांुज्ञाप्ताीधाराकानांे, त्याच्या अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये पुढील बाबताीता सुधाराणा कराणे आवश्यक असुेल:-

(क) औद्योदिगक परिरावाताुच्या नांावाता बदाल झाला असुेल तारा; दिकंवा

(खं) औद्योदिगक परिरावाताू ज्या जागेवरा आहुे त्या जागेता बदाल झाला असुेल तारा; दिकंवा

(ग) ज्या औद्योदिगक परिरावाताुला अनांुज्ञाप्ताी दिदालेली आहुे त्या औद्योदिगक परिरावाताुचौी, दिताच्यामंध्ये कामं कराीता असुलेल्या व्यक्तांच्या सुंख्येच्या सुंबंधाता, अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या मंयागदाेपेक्षा अदिधाक मंयागदा असुेल तारा.

(३) ज्या अनांुज्ञाप्ताी धाराकाच्या अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये सुधाराणा कराणे आवश्यक आहुे ताो अनांुज्ञाप्ताी धाराक, सुधाराणेचौे वरूप व त्याचौी काराणे नांमंूदा करूनां सुंबंदिधाता दिजल्ह्यासुाठी अदिधासुूदिचौता केलेल्या अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याकडे इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अजग सुादारा कराील.

(४) अशा अजागवरा, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अजग दिमंळाल्यापासुूनां सुाता दिदावसुांच्या आता, दिनांणगय घेण्याता येईल.

भाग एक-ल-२७–३१८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ४८. कलम ७५ खालरील अपरील.— सुंदिहुताेच्या कलमं ७५ खंालील अपील,-

(क) अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकाऱ्याचौा आदाेश दिमंळाल्याच्या ताराखंेपासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, दिवभागीय अपरा कामंगारा आयुक्ताकडे दिकंवा कामंगारा उपायुक्ताकडे राज्य पोटाटल वरा इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अपील कराण्याता येईल;

(खं) सुंदिहुताेच्या कलमं ७५ अन्वये अपील कराण्यासुाठी, रुपये पाचौशे इताके शुल्क, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे दानां कराण्याता आले आहुे हुे दाशगदिवणाराी पावताी सुोबता जोडण्याता येईल, हुे शुल्क नांा -परातावा असुेल.

४९. कमषचाऱ्येांना औद्योप्रिगक पररवातुबाहेर काम करण्येाचरी परवानगरी.—

(१) औद्योदिगक परिरावाताुच्या बाहुेरा कमंगचौाऱ्यांनांा दिबडीचौी दिकंवा तांबाखंूचौी पानांे वळण्याचौी दिकंवा कापण्याचौी परावानांगी दाेण्यासुाठी परावानांा दिमंळण्याकरिराता कलमं ७६ च्या पोटा-कलमं (१) खंालील त्येक अजग, या दिनांयमंांच्या ारांभापासुूनां पंधारा दिदावसुांच्या आता, दिवदिहुता केलेल्या नमुना-वरीस मंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे कराण्याता येईल.

(२) अजागसुोबता, परावानांगी मंागणाऱ्या कमंगचौाऱ्यांचौी यादाी, जोडपत्रा-ड मंध्ये जोडण्याता येईल.

(३) दिवभागीय अपरा कामंगारा आयुक्ता दिकंवा कामंगारा उपायुक्ता, पोटा-दिनांयमं (१) खंालील अजग ाप्ता झाल्यावरा पंधारा दिदावसुांच्या आता, अजग दिनांकालाता काढील.

(४) कलमं ७६ अन्वये दिदालेला परावानांा, केवळ एका वर्षेागसुाठी वैधा असुेल आदिण त्यानांतारा पोटा-दिनांयमं (१) मंध्ये दिनांधागरिराता केलेल्या कायगपद्धताीनांे त्याचौे नांूतानांीकराण कराता येईल आदिण त्याता सुधाराणा कराता येऊ शकेल.

५०. परवानगरी मागण्येाच्येा अटीरी व शती.—

(क) दिनांयोक्ता, परावानांगी दिदालेले कामंगारा मंागणी कराताील त्या मंाणे व ताेव्हुा, पुराेसुा व दिनांयदिमंता कच्चौा मंाल पुरावील.

(खं) कच्चौा मंाल पुरावतानांा, पुरुर्षे दिकंवा मंदिहुला दिकंवा ताृताीयपंिी कमंगचौाऱ्यांमंध्ये भाेदाभाव कराता येणारा नांाहुी.

(ग) कोणत्याहुी परिरास्थिताीता १४ वर्षेापेक्षा कमंी वयाच्या मंुलाला हुे कामं दाेता येणारा नांाहुी.

(घे) परावानांगी असुलेल्या कामंगाराला तांबाखंूचौे अचौूक वजनां व दिवडीच्या पानांांचौे अचौूक मंाण लेखंी वरूपाता दिदाले जाईल.

(ङ) अशा परावानांगी दिदालेल्या कामंगारांनांा, दिकमंानां वेतानांाच्या दिवदिहुता दारापेक्षा कमंी वेतानां दानां कराण्याता येणारा नांाहुी.

(चौ) कच्च्या मंाल पुरादिवण्यासुाठी परावानांगी दिदालेल्या कामंगारांकडूनां कोणताीहुी ठीेव राक्कमं घेण्याता येणारा नांाहुी.

(छ) दिवमंा, भादिवष्यदिनांवागहु दिनांधाी, उपदानां (ग्रॅच्युइटाी), बोनांसु, वेतानांासुहु राजा, वेतानांी सुट्ट्यांा, इत्यादाी सुाराखंे सुवग वैधादिनांक सुामंादिजक सुराक्षा लाभा, परावानांगी दिदालेल्या सुवग कामंगारांनांा दाेण्याता येताील.

(ज) दिबडी बनांवणाऱ्या औद्योदिगक परिरावाताुचौा तासुेचौ परावानांगी दिदालेल्या कामंगारांच्या दिनांवासुिानांाचौा अपघेाताी दिवमंा काढील्याचौी दिनांयोक्ता खंात्राी कराील.

५१. बाहेररील कामाचा अप्रिभलेख.— सुंदिहुताेच्या कलमं ७६ च्या पोटा-कलमं (२) अन्वये परावानांगी दिदालेल्या औद्योदिगक परिरावाताुच्या बाहुेरा केलेल्या कामंाचौा अदिभालेखं, दिनांयोक्ता, नमुना-एकवरीस मंध्ये ठीेवील.

करण - बारा

रयोप मळा

ब यांच्यासुाठी, शक्य ५२. कामगारांकररता प्रिनवासव्येवा.— त्येक दिनांयोक्ता, राोप मंळ्याता राहुणाराे कामंगारा व त्याचौे कुटां

असुेल ताेिवरा, कामंाच्या दिठीकाणाजवळ दिनांवासु व्यविा पुरावील.

५३. प्रिनवासव्येवेचे माण व प्रिवप्रिनदेशके.— राोप मंळ्याताील कामंगारांच्या सुवग दिनांवासु व्यविांमंध्ये, मंदिहुला कमंगचौाऱ्यांसुाठी वतांत्रा खंोल्या असुताील. त्येक खंोलीमंध्ये ताजी हुवा खंेळताी राहुावी म्हुणूनां पयागप्ता वायुवीजनां व्यविा कराण्यासुाठी व ठीेवण्यासुाठी भावी व सुयोग्य ताराताूदा कराण्याता येईल आदिण ताेिे पुराेशा व सुयोग्य नांैसुदिगगक व कृदित्रामं काश योजनांेचौी दाेखंील ताराताूदा कराण्याता येईल व ठीेवण्याता येईल. खंोल्यांचौे दिकंवा अन्य सुयोग्य पयागय दिनांवासु िानांाचौे परिराक्षाेत्रा असुे असुेल की, जेणेकरूनां खंोलीचौा वापरा कराणाऱ्या त्येक व्यक्ताीसुाठी वयंपाक घेरा व वच्छतागृहु यांचौे क्षाेत्रा वगळूनां दिकमंानां दाहुा चौरासु मंीटाराचौे चौटाई क्षाेत्रा पुरादिवता येईल. दिनांवासुिानांाचौे बांधाकामंमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ १९ असुे असुावे की, ज्यामंुळे ऊनां, वारा, पाऊसु या पासुूनां पुराेसुे सुंराक्षाण हुोईल आदिण जदिमंनांीचौा पृष्ठीभाग हुा सुपाटा, कडक व अस्थिच्छद्रा असुेल.

५४. प्रिनवासव्येवेचरी जागा.—

(१) दिनांवासुीव्यविा, कोराड्या, दिनांचौरा हुोणाऱ्या जदिमंनांीवरा असुावी, ताी राोप मंळ्यापासुूनां आवश्यक अंतारावरा असुावी व वाजवी अंतारावरा दिपण्याचौे पाणी असुावे. पाणिळ क्षाेत्रांमंध्ये, दिनांवासुिानांे, पाणिळ व दालदालीच्या क्षाेत्रापासुूनां सुरादिक्षाता अंतारावरा आदिण उच्चौतामं पूरा पाताळीच्यावरा असुावीता.

(२) ज्या क्षाेत्रामंध्ये दिनांवासुिानांे पुरादिवलेली आहुेता त्या क्षाेत्रामंध्ये व त्या सुभाोवताली पुराेशा काशाचौी व्यविा कराण्याता येईल.

(३) दिनांयोक्ता, ज्या क्षाेत्रामंध्ये दिनांवासुिानांे स्थिता आहुेता त्या क्षाेत्राकडे जाणाराे पोहुोचौ मंागग व पि तासुेचौ त्या क्षाेत्राताील मंल:दिनांसुाराण व जल:दिनांसुाराण व्यविा सुस्थिताीता ठीेवील.

(४) दिनांयोक्ता, जेिे कामंगारांचौी घेराे आहुेता ताेिील राोप मंळ्याच्या भागामंध्ये जनांताेला मंुक्ता वेश कराण्यासु नांकारा दाेणारा नांाहुी.

(५) दिनांयोक्ता, सुवग दिनांवासुव्यविेचौा परिरासुरा कचौरा व घेाण मंुक्ता ठीेवील आदिण शौचौालय व गटाराे दाराराोज वच्छ कराील आदिण त्यामंधाील दिकंवा त्या जवळील सुवग कचौरा व घेाण दाराराोज गोळा करुनां, काढीूनां व आराोग्यदायी पध्दाताीनांे त्याचौी दिवल्हुेवाटा लावील.

५५. प्रिनवासानांचरी देखभाल.—

(१) दिनांयोक्ता, कामंगारांच्या दिनांवासु व्यविेसुाठी पुरादिवलेली सुवग दिनांवासुिानांे, वताःच्या खंचौागनांे, सुरादिक्षाता व बळकटा स्थिताीता ठीेवील आदिण वादिर्षेगक दाेखंभाल व आवश्यक आदिण वेळोवेळी आवश्यक असुेल अशी अन्य दाुरुताी कराील.

(२) दिनांवासुिानांाचौा वापरा कराणारा कामंगारा, आदिण या सुंदिहुताे अन्वये दिनांयुक्ता केलेला दिनांराीक्षाक -दिनां - सुदिवधाकारा, कामंगाराचौे आराोग्य व सुराक्षाेच्या दाृष्टाीनांे जे धाोकादायक असुताील असुे दिनांवासुिानांाच्या स्थिताीताील कोणताेहुी दाोर्षे, दिनांयोक्त्याच्या दिनांदाशगनांासु आणूनां दाेताील.जेव्हुा दिनांराीक्षाक -दिनां - सुदिवधाकारा, असुे दाोर्षे दिनांयोक्त्याच्या दिनांदाशगनांासु आणूनां दाेईल ताेव्हुा, कोणताहुी दिवलंब नां कराता, ताे दाोर्षे दाुरुता कराणे हुे, दिनांयोक्त्याचौे कतागव्य असुेल.

(३) दिनांयोक्ता, दिकमंानां वर्षेागताूनां एकदा सुवग दिनांवासुिानांांनांा चौुन्याचौा रांग लावील आदिण सुवग दारावाजे, दिखंडक्या तासुेचौ लाकडी सुंराचौनांेसु ताीनां वर्षेागताूनां दिकमंानां एकदा वॉदिनांगश लावील दिकंवा रांग दाेईल. ज्या ताराखंांनांा चौुन्याचौा रांग लावलेला आहुे दिकंवा रांगकामं केलेले हुोताे त्या ताराखंांचौा अदिभालेखं, इलेक्ट्रॉदिनांक वरूपाताील नांमंुनांा १० मंधाील नांदावहुीमंध्ये ठीेवण्याता येईल.

बीयांनांा पुरादिवलेल्या दिनांवासु ५६. प्रिनवासव्येवा भाडेमुक्त असावे.— (१) राोप मंळ्यामंध्ये राहुणाऱ्या कामंगारांनांा व त्यांच्या कुटां

व्यविेसुाठी दिनांयोक्त्याकडूनां कोणताेहुी भाडे आकाराण्याता येणारा नांाहुी.

(२) ज्या राोप मंळ्यामंध्ये मंागील बारा मंदिहुन्यांच्या कोणत्याहुी दिदावशी पन्नांासु दिकंवा त्यापेक्षा अदिधाक कामंगारा कामं कराीता आहुेता दिकंवा कामं कराीता हुोताे अशा राोपमंाळ्याचौा त्येक दिनांयोक्ता, पाळणाघेराचौी सुदिवधा पुरावील.

५७. कामगारांच्येा मुलांना शैक्षाप्रिणक सुप्रिवधा.—

(१) (क) त्येक दिनांयोक्ता, जरा त्याच्या राोप मंळ्यामंधाील सुहुा ताे बारा वर्षे वयाच्या बालकांचौी सुंख्या, पंचौवीसुपेक्षा अदिधाक असुेल तारा, अशा बालकांनांा ािदिमंक दिशक्षाण दाेण्यासुाठी ािदिमंक शाळा दिकंवा शाळा पुरावील व चौालवील.

(खं) राोप मंळ्याचौा त्येक दिनांयोक्ता, त्याच्या आराोप मंळ्यामंध्ये दावाखंान्याचौी ताराताूदा कराील. राोप मंळ्यांमंध्ये वादिटाका रुग्णालये व गटा रुग्णालये यांसुाराख्या दाोनां काराचौी रुग्णालये असुताील-

(एक) वादिटाका रुग्णालये हुी, बाह्या रुग्णांवरा उपचौारा, कोणत्याहुी दिवशेर्षे राोगदिनांदानांाचौी अिवा उपचौाराचौी आवश्यकता ंचौी व बाळांचौी सुाधाी सुताीपूवग व सुताीत्तरा दाेखंभाल नांसुणाराे अंतारारुग्ण, सुंसुगगजन्य राोगाचौी लागण झालेले रुग्ण, सुूताी, दिशशू आदिण कामंगारांचौी दिनांयताकादिलक तापासुणी कराताील;

(दाोनां) गटा रुग्णालय हुी, सुवगसुाधाराणपणे आकस्थिमंतापणे उद्भावलेल्या, परांताु दिनांयदिमंता उपचौाराचौी गराज नांसुलेल्या सुवग काराच्या रुग्णांचौी कायगक्षामंपणे तापासुणी कराण्यासुाठी सुक्षामं असुताील. गटा रुग्णालयांमंधाील दाेश, वादिटाका रुग्णालयांच्या डॉक्टारांच्या दिशफाराशीवरूनांचौ केवळ दाेण्याता येईल.

भाग एक-ल-२७–३अ२० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ उपकराणे व और्षेधाे.— त्येक दावाखंानांा, वादिटाका रुग्णालय व गटा रुग्णालय, राज्य शासुनांाद्वाराे दिवदिनांदिदागष्टा कराण्याता येताील अशी उपकराणे व और्षेधाे, इत्यादाी ठीेवताील.

(क) वैद्योदिकय अदिभालेखं.— त्येक दावाखंान्याचौा, वादिटाका रुग्णालयाचौा दिकंवा गटा रुग्णालयाचौा भाराी वैद्योकीय अदिधाकाराी, या योजनांासुाठी राज्य शासुनांाद्वाराे दिवदिहुता कराण्याता येईल त्यामंाणे त्येक रुग्णाच्या बाबताीता अदिभालेखं ठीेवील व ताो अद्योयावता कराील. दिवहुीता केल्यानांुसुारा अद्योावता ठीेवताील; आदिण

(२) वैद्योकीय भांडारा दिनांयमंाच्या बाबताीता राज्य शासुनांाद्वाराे कराण्याता येताील अशा दिवदिनांयमंांचौे कराील.

५८. मनयोरंजनाच्येा सुप्रिवधा.— (१) त्येक दिनांयोक्ता,-

(एक) त्येक राोप मंळ्यासुाठी दिकंवा त्याच्या बाह्या वादिटाकेसुाठी दिकमंानां एक कंद्रा यासु अधाीनां राहुूनां, राज्य शासुनांाच्या पूवग मंान्यताेनांे राज्याच्या कामंगारा आयुक्तानांे दिवदिनांदिदागष्टा केल्यानांुसुारा, दिनांवासुी कामंगारांच्या त्येकी एकशे पंच्याहुत्तरा कुटां बांसुाठी दिकंवा त्याच्या भागासुाठी एक या मंाणाता, ौढी कामंगारांकरिराता व त्यांच्या मंुलांकरिराता राेदिडओ व दाूरा दिचौत्रावाणी सुंचौ आदिण अंतागगता खंेळ यांचौी ताराताूदा असुलेले मंनांोरांजनां कंद्रा,

(दाोनां) जेव्हुा वाजवी अंतारावरा पयागप्ता मंोकळी सुपाटा जागा उपलब्धा असुेल ताेव्हुा, ौढी कामंगारांकरिराता व त्यांच्या मंुलांकरिराता बाहुय मंैदानांी खंेळासुाठी आवश्यक असुलेल्या क्रीडा सुाधानांसुामंग्रीसुहु खंेळाचौे मंैदानां दिकंवा मंैदानांे पूरावील व ताे चौालवील.

(२) पुरादिवलेले व चौालदिवलेले त्येक मंनांोरांजनां कंद्रा, शक्य असुेल ताेिवरा, कामंगारांच्या दिनांवासुिानांाजवळ सुोयीकरा जागी स्थिता असुेल.

५९. रयोप मळ्येामधरील करीटीकनाशके, जंतुनाशके, रसायेने व प्रिवर्षाररी पदाष येांचा वापर, हाताळणरी, वाहतूक व साठेा

करणे.—

(१) अन्नांधान्य, जनांावरांचौे खंाद्यो दिकंवा दिपण्याचौे पाणी यांच्या िेटा सुंपकागता येणारा नांाहुी अशा राीताीनांे, कोणताेहुी दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािगयांचौी वाहुताूक दिकंवा सुाठीा कराण्याता येणारा नांाहुी.

(२) जरा कोणताेहुी दिकटाकनांाशक, जंताूनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािाचौी, वाहुताूक दिकंवा सुाठीवणूक करातानांा गळताी झाल्याचौे आढीळूनां आले असुेल तारा, मंाताी दिकंवा पाणी, कोणताेहुी असुल्यासु, दिवर्षेाराी हुोण्यापासुूनां व त्याचौे दाूर्षेण हुोण्यापासुूनां दिताबंधा कराण्यासुाठी आवश्यक असुताील अशा उपाययोजनांा ताताडीनांे हुाताी घेणे हुी दिनांयोक्त्याचौी जबाबदाराी असुेल.

(३) दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे, दिवर्षेाराी पदािग असुलेली अवेष्टानांे (पॅकेजेसु), वतांत्रा खंोलीमंध्ये दिकंवा असुे पदािग सुाठीवण्यासुाठी वापरा केल्या जाणाऱ्या जागेमंध्ये सुाठीवण्याता येताील अिवा कीटाकनांाशकांचौे मंाण व वरूप यावरा अवलंबूनां राहुूनां, कुलूप व दिकल्ली असुलेल्या वतांत्रा कपाटामंध्ये ठीेवण्याता येताील.

(४) ज्या जागेता दिकंवा खंोलीता दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी सुाठीवणूक कराण्यासुाठी असुलेल्या खंोल्या दिकंवा जागा, योग्य आकाराच्या, योग्य काराे बांधालेल्या, कोराड्या, पुराेशी काश योजनांा व वायुवीजनां असुलेल्या असुताील.

६०. प्रिकटीकनाशके, जंतुनाशके, रसायेने व प्रिवर्षाररी पदाष येांचरी हाताळणरी करण्येामध्ये मप्रिहला, बाल प्रिकंवा प्रिकशयोरवयेरीन कामगार येांना कामावर ठेवण्येास मनाई प्रिकंवा प्रिनबंध.— दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी हुाताळणी दिकंवा सुाठीवणूक दिकंवा वाहुताूक कराण्याच्या कामंामंध्ये, मंदिहुला कामंगारा अिवा बाल दिकंवा दिकशोरावयीनां कामंगारा यांनांा कामंावरा ठीेवण्यासु परावानांगी असुणारा नांाहुी.

६१. पयेषवेक्षाकांचरी प्रिनयेुक्तरी व अहषता.— दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौा वापरा, हुाताळणी, सुाठीवणूक व वाहुताूक, अशी व्यक्ताी पुढील अहुगता धाराण कराील:-

(एक) ताी, कृर्षेीमंधाील दिकंवा दिवज्ञानांामंधाील पदावीधारा असुेल, अिवा ताी, मंान्यताप्ता सुंिेनांे चौालदिवलेल्या रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी हुाताळणी कराण्याबाबचौा मंाणपत्रा पाठ्यक्रमं धाराण कराीता असुेल.

(दाोनां) नांेमंूनां दिदालेल्या दिशक्षाण सुंिेमंधाूनां दिताला दिशक्षाण दाेण्याता यावे.

(ताीनां) दितानांे, कामंगारांनांा िमं उपचौारा व उपचौारा कराण्यासुाठी मंान्यताप्ता सुंिेकडूनां वैधा मंाणपत्रा धाराण केलेले असुावे.

६२. कामगारांचे प्रिशक्षाण.—

(१) दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे आदिण दिवर्षेाराी पदािग हुाताळणा-या कामंगारांसुाठी, सुराक्षाेच्या खंबरादाराीचौे पालनां कराणे आदिण त्यांनांा पुरादिवलेली सुराक्षाेचौी उपकराणे हुाताळणे या बाबताचौे सुयोग्य दिशक्षाण, राज्य शासुनांानांे, वेळोवेळी अदिधासुूदिचौता केलेल्या सुंिेमंध्ये दाेण्याचौी व्यविा कराण्याता येईल.

(२) जे कामंगारा, कृर्षेी रासुायनांे व अन्य रासुायदिनांक पदािाचौा वापरा वापरा कराताता, हुाताळताता, वाहुताूक कराताता दिकंवा सुंपकागता येताता अशा सुवग कामंगारांनांा, दिकमंानां पुढील दिवर्षेयांचौे दिशक्षाण दिदाले पादिहुजे:-

(एक) सुवगसुाधाराण व्यावसुादियक आराोग्य;

(दाोनां) कीटाकनांाशकांमंध्ये वापरालेल्या पदािाचौे सुत्राीकराण, नांावे व जैदिवक परिराणामं;

(ताीनां) सुंराक्षाक पोर्षेाखं व उपकराणे यांचौा योग्य वापरा;

(चौारा) रासुायदिनांक पदािामंुळे हुोणाराे आराोग्याचौे व पयागवराणाचौे नांुकसुानां टाळण्याकरिराता दिताबंधात्मंक उपाययोजनांा व उपाय, उपकराणे, वापराण्याचौे तांत्रा, दिचौन्हुे, वैद्योदिकय तापासुणी, इत्यादाी;

(पाचौ) दिवर्षे बाधा झालेल्या दिकंवा रासुायदिनांक पदािाच्या अनांुदिचौता काराे सुंपकागता आलेल्या रुग्णांकरिराता कारावायाचौी आकस्थिमंक कायगपध्दाताी, िमंोचौारा व वैद्योदिकय उपचौारा;

(सुहुा) रासुायदिनांक पदािग हुाताळण्याचौे तांत्रा आदिण कृर्षेी रासुायनांांचौा योग्य वापरा;

(सुाता) कृर्षेी रासुायनांांचौी सुराक्षाीता हुाताळणी व वाहुताूक कराण्यासुाठी वादिहुका; आदिण

(आठी) राोप मंळ्यांसुाठी सुयोग्य असुलेले अन्य आवश्यक दिशक्षाण.

६३. कामगारांचरी प्रिनयेतकाप्रिलक वैद्प्रिकये तपासणरी.—

(१) जो कामंगारा दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी हुाताळणी, दाेवाण घेवाण, फवाराणी दिकंवा दिमंसुळणी कराण्याचौे कामं कराीता असुेल अशा त्येक कामंगाराचौी, कामंावरा ठीेवण्याच्या वेळी, सुरुवाताीला आदिण त्यानांतारा, सुहुा मंदिहुन्यांताूनां एकदा, याबाबताीता अदिधासुूदिचौता केलेल्या रुग्णालयांमंध्ये वैद्योकीय तापासुणी कराण्याता येईल.

(२) वैद्योकीय तापासुणी व चौाचौण्या यांचौी, नांमंुनांा ७ नांुसुारा नांदाणी कराण्याता येईल.

(३) दिवर्षेबाधाेचौी लक्षाण आढीळणा-या त्येक व्यक्ताीचौी, ताताडीनांे तापासुणी कराण्याता येईल व दिताच्यावरा योग्य उपचौारा कराण्याता येईल.

६४. आरयोग्ये प्रिवर्षयेक अप्रिभलेख ठेवणे.— त्येक दिनांयोक्ता, सुहुामंाहुी वैद्योकीय तापासुणी अिवा अन्य कोणताेहुी तापासुणी यासुाराखंा, त्येक कामंगाराच्या आराोग्याचौा अदिभालेखं ठीेवील आदिण आवश्यक असुेल ताेव्हुा केलेली ताो राोप मंळ्यामंध्ये ठीेवण्याता येईल आदिण त्येक कामंगाराला असुा अदिभालेखं उपलब्धा असुेल.

६५. धुवण, नान व वच्छतागृह सुप्रिवधा.—

(१) त्येक दिनांयोक्ता, जे कामंगारा, दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी हुाताळणी कराण्याचौे कामं कराताता अशा कामंगारांसुाठी धाुवण, नांानां व वच्छतागृहु सुदिवधा पुरावील.

(२) संरक्षाक पयोर्षाख व उपकरणे.—

(क) दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग हुाताळणाऱ्या व्यक्तांनांा, त्यांचौे कामं करातानांा, ताे दिवतारिराता करातानांा, दिमंसुळतानांा, त्यांचौी फवाराणी करातानांा, योग्य पोशाखंामंध्ये पयागप्तापणे सुंरादिक्षाता असुताील.

(खं) असुा सुंराक्षाक पोर्षेाखं हुा, दिकटाकनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी सुत्राीकराण यांचौा कोणत्याहुी काराे दिशराकाव हुोण्यापासुूनां दिताबंधा व दिनांराोधा कराणा-या सुादिहुत्य पासुूनां तायारा केलेला असुेल. सुदारा सुामंग्रीहुी धाुण्या योग्य असुावी, जेणे करूनां दिवर्षेाराी पदािग हुे वापरानांतारा धाुताले जाताील. असुे सुादिहुत्य धाुण्यायोग्य असुेल, जेणेकरूनां त्याच्या त्येक वापरानांतारा, त्यावराील दिवर्षेाराी घेटाक काढीूनां टाकता येताील.

(क) सुंराक्षाक पोर्षेाखंाच्या सुंपूणग सुटामंध्ये पुढील वत्रांचौा अंतागभाव असुेल:-

(एक) दिशराटाोपासुहु बाहुेरुनां घेालावयाचौे सुंराक्षाक कपडे;

(दाोनां) द्रावराोधाक सुादिहुत्य पासुूनां बनांदिवलेले राबराी हुातामंोजे दिकंवा हुाताच्या कोपरापयता पोहुोचौताील असुे सुंराक्षाक हुातामंोजे;

(ताीनां) धाूळराोधाक चौष्मंा;

(चौारा) बूटा;

(पाचौ) पुन्हुा वापराता येण्याजोगे कापडी मंाक.

६६. प्रिकटीकनाशके, जंतूनाशके, रसायेने, प्रिवर्षाररी पदाष येांचरी येादरी दप्रिशषत करणे.— त्येक दिनांयोक्ता, कंद्रा कंद्रा सुराकारानांे, दिकटाकनांाशके अदिधादिनांयमं, १९६८ (१९६८ चौा ४६) अन्वये वेळोवेळी अदिधासुूदिचौता केलेली दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी यादाी, राोप मंळ्यामंध्ये दादिशगता कराील.

६७. खबरदाररीच्येा सूचना.— त्येक दिनांयोक्ता, राोप मंळ्यामंध्ये, जेिे दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग हुाताळले जाताता अशा दिठीकाणी दिकंवा त्या जवळ, पुढील खंबरादाराीच्या सुचौनांा दादिशगता कराील:-

(एक) सुंपूणग पायघेोळ झागा, मंोजे, राबराी गमंबुटा, रुंदा मंोठी हुॅटा यासुाराख्या सुंराक्षाक कपड्यांचौा वापरा करा. वापरा करावा.

(दाोनां) दिकटाकनांाशके व जंताुनांाशके असुलेले कपडे वापरु नांका.

(ताीनां) सुाबणानांे व पाण्यानांे वच्छ धाुवूनां सुंराक्षाक पोर्षेाखं वच्छ करा.

(चौारा) लहुानां मंुले, दिकशोरावयीनां मंुले, वयकरा व्यक्ताी, आजाराी व्यक्ताी व गभागवताी मंदिहुला आदिण परिरापोर्षेण कराणाऱ्या मंाता यांनांा दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग हुाताळाण्यासु परावानांगी दाेऊ नांका.

(पाचौ) दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग हुाताळता असुतानांा, खंाण्यासु, दिपण्यासु, धाुम्रपानांासु व चौघेळण्यासु मंनांाई आहुे.

(सुहुा) ताु ंबलेल्या ताोटाीसु तांड लावूनां फु ंकू नांका.

(सुाता) गळक्या फवाराणी यंत्राचौा वापरा करु नांका. तासुेचौ त्वचौा, तांड व डोळे यांचौा सुंपकफ हुोण्यापासुूनां टाळा.

(आठी) शेतामंध्ये दाुलगदिक्षाता कीटाकनांाशके अंता:श्वसुनां करू नांका.

(नांऊ) वा-याच्या वाहुा दिवरुध्दा दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग यांचौी फवाराणी करु नांका.

(दाहुा) शेतामंध्ये दाुलगदिक्षाता कीटाकनांाशके व जंताुनांाशके ठीेवू नांका.

(अकरा) उत्पादाकानांे सुचौदिवलेल्या कालावधाीसुाठी कीटाकनांाशके व जंताूनांाशके फवाराणी केलेल्या क्षाेत्राता मंाणसुांनांा व जनांावरांनांा वेश दाेऊ नांका.

(बारा) दिवहुीरा दिकंवा वाहुताे झाराे याजवळ कीटाकनांाशके व जंताुनांाशके यांचौे कंटाेनांरा वच्छ करू नांका.

(ताेरा) वच्छपाणी, सुाबण व टाॉवेल वापराकरिराता तायारा ठीेवा.

(चौदा) जेवणापूवी, पाणी दिपण्यापूवी, धाुम्रपानां कराण्यापूवी दिकंवा चौघेळण्यापूवी आदिण कामं सुंपल्यानांतारा हुाि व उघेडे अंग सुाबणानांे व पाण्यानांे वच्छ धाुवावेता.

(पंधारा) लहुानां मंुलांच्या व अन्य अनांादिधाकृता व्यक्तांच्या व्यक्ताीच्या हुाताी लागणारा नांाहुी अशा राीताीनांे, दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग भांडारा कक्षामंध्ये कुलूप बंदा ठीेवावेता.

(सुोळा) फवाराणी केलेल्या क्षाेत्राता वेश करु नांये. उत्पादाकानांे सुूचौनांा केल्यामंाणे, वनांपताीनांाशकासुहु सुवग दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग फवारालेल्या क्षाेत्राता पुनां: वेशाच्या कालावधाीचौे पालनां करावे.

(सुतारा) दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग, त्यांच्या मंूळ लेबल लावलेल्या डब्याता (कंटाेनांरामंध्ये) ठीेवावेता.

(अठीरा) ताताडीच्या वापराखंेराीज, दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािग, लेबल नांसुलेल्या डब्याता (कंटाेनांरामंध्ये) ओताूनां ठीेवू नांये.

(एकोणीसु) पूणगता: रिराकामंे करूनां व नांीटा धाुवूनां अशा कंटाेनांराचौी सुरादिक्षातापणे दिवल्हुेवाटा लावावी. पाण्याच्या त्राोतापासुूनां दाूरावरा ताे पुरुनां ठीेवता येताील.

(वीसु) जरा दिकटाकनांाशके, जंताुनांाशके, रासुायनांे व दिवर्षेाराी पदािागचौे अंश काढीूनां टाकणे शक्य नांसुेल तारा, अशा डब्याचौा (कंटाेनांराचौा) अन्य योजनांांसुाठी पुन्हुा वापरा करू नांये.

करण-तेरा

अपराधांचरी आपसमेळ करणे

६८. कलम ११४ च्येा पयोटी-कलम (१) अन्वये प्रिवप्रिनप्रिदषष्टटी केलेल्येा ाप्रिधकृत अप्रिधकाऱ्येाद्वारे अपराधांचरी आपसमेळ करण्येाचरी ररीत.— (१) सुंदिहुताेच्या कलमं ११४ च्या पोटा-कलमं (१) अन्वये अपराधाचौी आपसुमंेळ कराण्याच्या योजनांािग, राज्य शासुनांानांे अदिधासुूदिचौता केलेला अदिधाकाराी, सुंदिहुताेच्या कलमं ११४ च्या पोटा-कलमं (१) अन्वये आपसुमंेळ कराण्यायोग्य असुलेल्या अपराधांचौे आपसुमंेळ कराणाराी नांोटाीसु इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे दिनांगगदिमंता कराील.

(२) अशा काराे नांोटाीसु दिदालेल्या व्यक्ताीसु, नांोटाीसु दिमंळाल्यापासुूनां पंधारा दिदावसुांच्य ा आता, आपसुमंेळ कराणाऱ्या अदिधाकाऱ्याकडे इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अजग कराता येईल आदिण आपसुमंेळाचौी सुंपूणग राक्कमं, इलेक्ट्रॉदिनांक हुतांताराणाद्वाराे दिकंवा अन्य काराे जमंा कराता येईल.

(३) आपसुमंेळ कराणारा अदिधाकाराी, ज्या व्यक्ताीकडूनां आपसुमंेळाच्या नांोटाीसुीच्या दितासुादािग अशी राक्कमं ाप्ता झाली आहुे अशा व्यक्ताीसु, आपसुमंेळाचौी राक्कमं दिमंळाल्यापासुूनां दाहुा दिदावसुांच्या आता, आपसुमंेळ मंाणपत्रा दाेईल.

(४) जरा अशी नांोटाीसु दिदालेल्या व्यक्ताीनांे, खंटाला दाखंल कराण्यापूवी एक मंदिहुन्याच्या आता आपसुमंेळाचौी राक्कमं जमंा कराण्यासु कसुूरा केली तारा, सुक्षामं न्यायालयासुमंोरा खंटाला चौालदिवण्याता येईल.

(५) कलमं ११० च्या पोटा-कलमं (१) च्या परांताुकासु आधाीनां राहुूनां, अशा ताराताुदांचौे पालनां कराण्यासुाठी आदिण कलमं ११४ नांुसुारा आपसुमंेळ कराण्यासुाठी दिनांयोक्त्याला सुंधाी दिदाल्यादिशवाय कोणताहुी खंटाला दाखंल कराण्याता येणारा नांाहुी.

करण-चौदा

सामाप्रियेक अनुज्ञप्तरी

(कलमं ११९ खंालील)

६९. कलम ११९ अन्वये कंत्राटीदार, कारखाने व औद्योप्रिगक पररवातू, इत्येादंसाठेरी सामाप्रियेक/ कामाचरी प्रिवप्रिशष्टटी

अनुज्ञप्तरी.—

(१) या दिनांयमंांमंध्ये काहुीहुी अंताभाू गता असुले ताराी, या सुंदिहुताेखंालील कोणताीहुी व्यक्ताी, सुंदिहुताे अन्वये काराखंान्याच्या बाबताीता आिापनांेसुाठी, दिबडी व दिसुगाराेटा कामंाकरिराता औद्योदिगक परिरावाताूसुाठी आदिण कंत्राटाी कामंगारा कामंावरा ठीेवण्याकरिराता (कंत्राटादारा) सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी दिमंळवू इस्थिच्छणाराी कोणताीहुी व्यक्ताी, शासुनांानांे उक्ता गोष्टांसुाठी अदिधासुूचौनांेद्वाराे नांेमंूनां दिदालेल्या ादिधाकाऱ्याकडे अजग कराील.

(२) पयोटी-प्रिनयेम (१) खालरील सामाप्रियेक अनुज्ञप्तरीचा अजष, नमुना-चौदा मध्ये कररील आप्रिण त्येा सयोबत,

कंत्राटीदारासाठेरी प्रिनयेम २८(२) खालरील तक्त्येामध्ये, आापनेसाठेरी येा प्रिनयेमान्वये प्रिबडरी व प्रिसगारेटी कामाकररता

औद्योप्रिगक पररवातुसाठेरी प्रिनयेम ४३(१) खालरील तक्त्येामध्ये आप्रिण कारखाना प्रिनयेमाखालरील कारखान्येांसाठेरी प्रिनयेम..

अन्वये प्रिवप्रिनप्रिदषष्टटी केलेल्येा तक्त्येामध्ये, प्रिवप्रिनप्रिदषष्टटी केलेले एकूण शुल्क दान कररील:

परांताु, ादिधाकाऱ्यानांे या दिनांयमंान्वये पारिराता केलेल्या आदाेशाद्वाराे व्यदिता झालेल्या कोणत्याहुी व्यक्ताीसु, आदाेशाच्या ताराखंेपासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, कंत्राटादारासुाठी दिनांयमं २८(२) खंालील ताक्त्यामंध्ये व दिबडी व दिसुगाराेटा कामंाकरिराता औद्योदिगक परिरावाताुसुाठी दिनांयमं ४३(१) खंालील ताक्त्यामंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या अशा शुल्काच्या दिनांम्म्या शुल्कासुहु दिवदिहुता कराण्याता येईल अशा नांमंुन्याता२४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ (नांमंुनांा बारा मंध्ये) अपील दाखंल कराता येईल आदिण अपील दाखंल केल्यापासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अपील दिनांकालाता काढीण्याता येईल.

(३) पयोटी-प्रिनयेम (१) खालरील अजष ाप्त झाल्येावर, पयोटी-प्रिनयेम (१) मध्ये प्रिनप्रिदषष्टटी केलेला ाप्रिधकाररी त्येाचरी

छाननरी कररील.

(४) पयोटी-प्रिनयेम (१) मध्ये प्रिनप्रिदषष्टटी केलेल्येा ाप्रिधकार‍येाचरी, कारखाना, प्रिबडरी व प्रिसगारेटी कामाच्येा औद्योप्रिगक पररवातू येांच्येा बाबतरीत आप्रिण कंत्राटीरी कामगार कामावर ठेवण्येाकररता (कंत्राटीदार) सामाप्रियेक अनुज्ञप्तरी देण्येात येावरी येाबाबत खात्ररी पटीलरी असेल तेव्हा, असा ाप्रिधकाररी, अजष ाप्त झाल्येाच्येा तारखेपासून ३० प्रिदवसांच्येा आत, नमुना-सतरा मंध्ये अशी सुामंादियक/ कायग दिवदिशष्टा अनांुज्ञाप्ताी दाेईल, अशी अनांुज्ञाप्ताी ताी दिदाल्यापासुूनां पाचौ कॅलंडरा वर्षेागच्या कालावधाीकरिराता वैधा असुेल.

नमुना-एक

(दिनांयमं ३ पहुा)

प्रिवद्मान आापनांच्येा /नवरीन आापनांच्येा नंदणरीसाठेरी/नंदणरी माणपत्रात सुधारणा

करण्येासाठेरी अजष

अ. आापनेचा तपशरील :-

१. कामंगारा ओळखं क्रमंांका मंाफफता (एल.आय.एनां.) आिापनांेचौे तापशील पुनांरागाप्ता करा :

२. आिापनांेचौे नांाव :

३. आिापनांेचौे िानां वटापालाचौा पत्ता :

४. आिापनांेता केल्या जाणाऱ्या कामंाचौे वरूप :

५. आिापनांेचौा इतारा तापशील :

क.आिापनांेता िेटापणे कायगराता असुलेल्या कायमं वरूपी कामंगारांचौी व कमंगचौा-यांचौी एकूण सुंख्या :

खं. कामं कराीता असुलेल्या कंत्राटाी कमंगचौाऱ्यांचौी एकूण सुंख्या :

ग. कामं कराीता असुलेल्या आंतारा-राज्यीय िलांतारिराता कामंगारांचौी एकूण सुंख्या :

६. (क) इमारत व इतर बांधकाम कामासाठेरी :—

६. (ख) मयोटीार वाहतूक उपक्रमासाठेरी :—

६ (ग) आंतर-राज्येरीये लांतररत कामगारांसाठेरी :—

ब. प्रिनयेयोक्त्येाचा तपशरील :—

१. दिनांयोक्त्याचौे /भाोगवटादाराचौे /मंालकाचौे /सुंचौालकाचौे/एजंटाचौे /मंुख्यकायगकाराी अदिधाकाऱ्याचौे /भागीदारांचौे नांाव व पत्ता:

२. पदानांामं:

(भाोगवटादारा/मंालक/सुंचौालक/ एजंटा /मंुख्य कायगकाराी अदिधाकाराी / भागीदारा)

३. दिनांयोक्त्याच्या वदिडलांचौे / पताीचौे नांाव:

४. ई-मंेल, पत्ता, दाूराध्वनांी व भ्रमंणध्वनांी क्रमंांक:

क. व्येवापकाचा/एजंटीचा तपशरील :—

१.व्यविापकाचौे/ एजंटाचौे दिकंवा आिापनांेचौे पयगवेक्षाण व दिनांयंत्राण कराण्यासुाठी जबाबदारा असुलेल्या व्यक्ताीचौे सुंपूणग नांाव व पत्ता:

२. व्यविापकाचौा/ एजंटाचौा पत्ता:

३. ई-मंेल पत्ता, दाूराध्वनांी व भ्रमंणध्वनांी क्रमंांक:

ड. कंत्राटीदाराचा तपशरील :—

इ. इतर तपशरील.—

मंी, याद्वाराे, असुे घेोदिर्षेता करा ताो की, वरा दिदालेला तापशील मंाझ्या मंादिहुताी मंाणे व दिवश्वासुामंाणे खंरा आहुे.

दिदानांांक :

दिठीकाण:

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी/

ई-वाक्षाररी/ प्रिडप्रिजटील वाक्षाररी.

भाग एक-ल-२७–४२६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना - दयोन

(दिनांयमं ३ (३) (एक) पहुा)

आापनेचे नंदणरी माणपत्र

नांदाणी क्रमंांक:

दिदानांांक:

व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० याच्या कलमं ३ च्या पोटा-कलमं (१) आदिण त्या खंाली केलेले दिनांयमंया अन्वये पुढील तापशील अंताभाू गता असुणाराे नांदाणी मंाणपत्रा, याद्वाराे, दाेण्याता येता आहुे.—

-----------------------------(आिापनांेचौे नांाव व पत्ता )

१. आिापनांेमंध्ये केल्या जाणाऱ्या कामंाचौे वरूप (कृपया  •दिचौन्हुांदिकता करा)

(क) मंोटारा वाहुताूक उपक्रमं:

(खं) कंत्राटाी कामं:

(ग) इमंाराता व इतारा बांधाकामं कामं:

(घे) राोपमंळा:

(ङ) अन्य कोणताेहुी कामं (वरा सुमंादिवष्टा नांसुलेले):

२. आिापनांेचौा तापशील:

एक. आिापनांेता िेटा दिनांयुक्ता केलेल्या कमंगचौाऱ्यांचौी एकूण सुंख्या:

दाोनां. कंत्राटादारामंाफफता कामं कराीता असुलेल्या कमंगचौाऱ्यांचौी एकूण सुंख्या:

ताीनां. कंत्राटादारांचौी एकूण सुंख्या व त्यांचौा तापशील:

चौारा. कामं कराीता असुलेल्या आंतारा-राज्यीय िलांतारिराता कामंगारांचौी सुंख्या:

३.(क) इमारत व इतर बांधकाम कामासाठेरी.—

(ख) मयोटीार वाहतूक उपक्रमासाठेरी.—

(ग) आंतर-राज्येरीये लांतररत कामगारांसाठेरी :—

४. दानां केलेल्या नांदाणी शुल्काचौी राक्कमं :------

५. नांदाणी अदिधाकाऱ्यांचौे शेराे :

दिदानांांक :

दिठीकाण:

पदनामा सह नंदणरी

अप्रिधकाऱ्येांचरी वाक्षाररी/

ई-वाक्षाररी / प्रिडप्रिजटील वाक्षाररी.

नंदणरीच्येा शती

(१) दिनांयमं ३ अन्वये दिनांगगदिमंता केलेले त्येक नांदाणी मंाणपत्रा पुढील शतांच्या अधाीनां असुेल :—

(क) नांदाणी मंाणपत्रा, अहुतांताराणीय असुेल;

(खं) कोणत्याहुी दिदावशी एखंाद्योा आिापनांेमंध्ये िेटा कामं कराीता असुलेल्या कामंगारांचौी व कंत्राटाी कमंगचौाऱ्यांचौी सुंख्या, नांदाणी मंाणपत्रामंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या कमंाल सुंख्येपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी; आदिण

(ग) या दिनांयमंांमंध्ये ताराताूदा केली असुेल ताे खंेराीज करूनां, नांदाणीमंाणपत्रा दाेण्यासुाठी दानां केलेले शुल्क नांा-परातावा असुेल.

(२) दिनांयोक्ता, कामंगारांच्या सुंख्येताील दिकंवा कामंाच्या वरूपाता कोणताेहुी बदाल,ताीसु दिदावसुांच्या आता नांदाणी अदिधाका-याला कळवील.

(३) दिनांयोक्ता, कामं सुरू केल्याचौे दिकंवा पूणग केल्याचौे ताराखंेपासुूनां ताीसु दिदावसुांच्या आता, जेिे तादिवता आिापनांा आहुे,दिकंवा यिास्थिताी, कामं करावयाचौे आहुे त्या क्षाेत्राकरिराता अदिधाकारिराता असुणाऱ्या दिनांराीक्षाक-दिनां-सुदिवधाकारासु आदिण नांदाणी अदिधाकाऱ्यासु कामं सुरू केल्याचौी दिकंवा कामं पूणग केल्याचौी ताराीखं, या दिनांयमंांसु जोडलेल्या नमुना-चार मंध्ये इलेक्ट्रॉदिनांक वरुपाता कळवील.

(४) नांदाणी मंाणपत्राचौी एकता, जेिे कामं केले जाता आहुे ताेिील दाशगदिनांय दिठीकाणी लावण्याता येईल.

(५) दिनांयोक्ता, कामंाच्या दिठीकाणी मंदिहुलांचौा लंदिगक छळ कराण्यासु (दिताबंधा, मंनांाई व दिनांवाराण) अदिधादिनांयमं, २०१३ अन्वये, त्याच्या आिापनांेता लंदिगक छळवणुकी बाबता अंतागगता ताक्रारा दिनांवाराण सुदिमंताी िापनां कराील.

भाग एक-ल-२७–४अ२८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना -तरीन

[दिनांयमं ३ (९) पहुा]

आापनेचरी नंदवहरी

[मंोटारा वाहुताूक उपक्रमं/इमंाराता व इतारा बांधाकामं / कंत्राटाीकामं/ आंतारा-राज्यीय िलांतारिराता कामंगारांचौे कामं/ अन्य कोणताेहुी कामं (वरा सुमंादिवष्टा नांसुलेले)]

नमुना-चार

(दिनांयमं ४ पहुा)

आापनेचे काम सुरू केल्येाचरी / काम बंद केल्येाचरी सूचना

१. नांदाणी क्रमंांक:

२. आिापनांेचौे नांाव व पत्ता:

३. दिनांयोक्त्याचौे नांाव व पदानांामं (आिापनांेच्या काराभारावरा ज्याचौे अंदितामं दिनांयंत्राण आहुे ताो):

४. आिापनांेचौा ई-मंेल:

५. आिापनांेच्या कामंाचौे वरूप :

६. कायग आदाेशानांुसुारा कामं सुरू कराण्याचौी ताराीखं व कामंपूणग कराण्याचौा कालावधाी:

७. कामं बंदा कराण्याच्या बाबताीता, कामं बंदा कराण्याचौी त्यक्षा ताराीखं :

मंी/आम्हुी,याद्वाराे असुे सुूदिचौता कराताो की, नांदाणी क्र.------------, ताराीखं--------- असुलेल्या आिापनांेचौे कामं, दिदानांांक-------- राोजी सुरू कराण्याचौे सुंभादिवता असुूनां ताे दिदानांांक--------पयता पूणग कराण्याचौे सुंभादिवता आहुे.

काम बंद करण्येाच्येा बाबतरीत :

मंी/आम्हुी, याद्वाराे, असुे मंादिणता कराताो की, आिापनांेता कामं कराीता असुलेल्या कामंगारांचौी सुवग दाेणी दानां कराण्याता आलेली आहुेता आदिण परिरावाताु सुाठीवणुकीपासुूनां मंुक्ता ठीेवण्याता आलेला आहुे.

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी व आापनेचा प्रिशक्का.

दिता,

(१) नांदाणीादिधाकाराी

(२) दिनांराीक्षाक- दिनां- सुदिवधाकारा३० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना-पाच

(प्रिनयेम ५ पहा)

पुढूरील पत्रानुसार अहषता पात्र वैद्करीये व्येावसाप्रियेका कडून वैद्करीये तपासणरी करण्येात येईल:

वाप्रिर्षक वैद्करीये तपासणरी अहवाल

------------------------------------------------------------------------------------------

आिापनांेचौे नांाव व पत्ता:

आिापनांेचौा कारा :

वैद्योकीय तापासुणीचौी ताराीखं :

अ. सवषसाधारण माप्रिहतरी :

ब. व्येावसाप्रियेक पूवषवृत्ता :

क. वैद्करीयेपूवष वृत्ता :

ड. चालू लक्षाणे :

इ. शाररीररक तपासणरी :

फ. पध्दतशरीर तपासणरी :

ग. तपासणरी अहवाल: (अहवालाचरी छायेात जयोडावरी)

अ. हेमॅटीॉलॉजरी (रक्तशात्र)

ब. जरीवरसायेन शात्र :

क. मूत्र :

ड. इलेक्ट्रयो काप्रियेयोग्राम (इसरीजरी) (४०वर्षांवररील)

इ. अंप्रितम अहवाल :

भाग एक-ल-२७–५३४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना-सहा

(दिनांयमं ५ पहुा)

पुढूरील पत्रानुसार अहषता पात्र वैद्करीये व्येावसाप्रियेकाकडून वैद्करीये तपासणरी करण्येात येईल

(कमंगचौाऱ्यांचौी राोजगारा पूवग/ दिनांयताकादिलक आराोग्य तापासुणी)

आिापनांेचौे नांाव व पत्ता:

आिापनांे चौा कारा :

वैद्योकीय तापासुणीचौी ताराीखं :

भाग- एक

अ. सवषसाधारण माप्रिहतरी :

ब. व्येावसाप्रियेक पूवषवृत्ता :

क. वैद्करीये पूवषवृत्ता :

ड. चालू लक्षाणे :

इ. शाररररीक तपासणरी :

भाग एक-ल-२७–५अ३६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

फ. पद्धतशरीर तपासणरी :

ग. तपासणरी अहवाल :

अ. हेमॅटीॉलॉजरी (रक्तशात्र) (अहवालाचरी त जयोडावरी)

ब. जरीवरसायेनशात्र: (अहवालाचरी त जयोडावरी)

क.मूत्र (अहवालाचरी छायेा त जयोडावरी)

ह. इलेक्ट्रयो काप्रियेयोग्राम (इसरीजरी) (४०वर्षांवररील) (अहवालाचरी छायेा त जयोडावरी)

भाग- दयोन

प्रिवशेर्ष अन्वेर्षण अहवाल: (लवकरा उपचौारा कराणे दिकंवा कामंगारांच्या सुराक्षाेसुाठी अन्य उपाययोजनांा कराणे शक्य व्हुावे यासुाठी कामंाच्या दिठीकाणी धाोकादायक रासुायनांांपासुूनां दिकंवा शाराीरिराक सुंपकफ येण्यापासुूनां आराोग्यावरा हुोणाराे सुंभाव्य परिराणामं शोधाूनां काढीण्यासुाठी व त्यावरा सुंदिनांयंत्राण कराण्यासुाठी आवश्यक असुलेल्या इतारा कोणत्याहुी वैद्योकीय तापासुण्या व चौाचौण्या)

अ. पायेरयोमेट्ररी (अहवालाचरी छायेात जयोडावरी):

ब. प्येुअरटीयोनऑप्रिडयेयोमेट्ररी:(अहवालाचरी छायेा त जयोडावरी):

क. डयोळ्येाचरी तपासणरी (अहवालाचरी छायेात जयोडावरी) :

ड. छातरीचा माण एक्स-रे (परीएअवलयोकन): (अहवालाचरी छायेात जयोडावरी)

इ. संसंगाषशरी संबंप्रिधत असलेल्येा प्रिवशेर्ष चाचण्येा: (अहवालाचरी छायेात जयोडावरी)

फ. व्येावसाप्रियेक रयोग शयोधण्येासाठेरी आवश्येक असलेल्येा अन्ये कयोणत्येाहरी चाचण्येा:

अंप्रितम अहवाल (भाग एक व भाग दयोनवर आधाररत)

नमुना- सात

(दिनांयमं ६ पहुा)

प्रिनयेुक्तरी पत्राचा नमुना

क. कमंगचौाऱ्याचौे सुंपूणग नांाव:

खं. वदिडलांचौे/ पताीचौे नांाव:

ग. आधाराकाडट क्रमंांक:

घे. आिापनांेचौा कामंगारा ओळखं क्रमंांक (LIN):

ङ. सुावगदित्राक लेखंा क्रमंांक (UAN) (भादिवष्यदिनांधाी क्रमंांक):

चौ. दिवमंाक्रमंांक (कामंगारा राज्यदिवमंा योजनांा):

छ. पदानांामं:

ज. कौशल्याचौा वगग:

झा. रुजू हुोण्याचौी ताराीखं:

ञ. वेतानां, मंूळवेतानां व मंहुागाई भात्ता:

टा. दिनांवासु व्यविेसुहु जे अनांुज्ञाेय आहुे/ आहुेता असुे इतारा भात्ते:

ठी. उच्चौवेतानां/उच्चौिानां ाप्ता कराण्याचौी सुंधाी:

ड. अनांुज्ञाेय असुलेले सुामंादिजक सुराक्षा कमंगचौाराी भादिवष्य दिनांवागहु दिनांधाी सुंघेटानांा (EPFO) व राज्य कामंगारा दिवमंा मंहुामंडळ (ESIC) लाभा:

ढी. आराोग्य तापासुणी:

ण. पारा पाडावयाच्या कतागव्यांचौे सुवग सुाधाराण वरूप:

ता. इतारा मंादिहुताी:

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी/इ-वाक्षाररी/प्रिडप्रिजटीलवाक्षाररी.

नमुना-आठे

(दिनांयमं ७ पहुा)

अपघाताचरी प्रिकंवा ाणघातक घाटीनेचरी सूचना

दिनांयोक्त्याचौा कामंगारा राज्य दिवमंा योजनांा सुंकेता क्रमंांक:

जखंमंी झालेल्या व्यक्ताीचौा कामंगारा राज्य दिवमंा योजनांा दिवमंा क्रमंांक:

मंयता झालेल्या जखंमंी/जखंमंी झालेल्या व्यक्तांचौी सुंख्या:

१. दिनांयोक्त्याचौे नांाव :

२. अपघेाता घेडलेल्या दिकंवा ाण घेाताक घेटानांा घेडलेल्या कामंाच्या दिठीकाणाचौा /परिरावाताूचौा पत्ता:

३. उद्योगाचौे वरूप व आिापनांेचौा कामंगारा ओळखं क्रमंांक (LIN):

४. अपघेाता घेडलेले दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडलेले नांेमंके दिठीकाण:

५. मंयता झालेल्या/ जखंमंी झालेल्या व्यक्ताीचौे नांाव व पत्ता:

६. (अ) दिलंग:

(ब) वय (शेवटाच्या वाढीदिदावसुाचौे वेळी):

(क) मंयता झालेल्या/ जखंमंी झालेल्या व्यक्ताीचौा व्यवसुाय:

७. िमं खंबरा अहुवाल (एफआयआरा):--------------, ताराीखं:-----------------,क्रमंांक----------,पोलीसु ठीाणे:

------------------------------

८. मंयता व्यक्ताी/ जखंमंी झालेली व्यक्ताी ज्या िादिनांक राज्य कामंगारा दिवमंा मंहुामंडळ (E.S.I.C.) कायागलयाशी सुंलग्नां आहुे ताे कायागलय:

९. अपघेाताचौी दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेचौी ताराीखं, पाळी व वेळ:

१०.(क) अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडण्याच्या दिदावशी जखंमंी झालेल्या व्यक्ताीनांे सुरू केलेल्या कामंाचौी वेळ:

(खं) अपघेाताच्या दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेच्या दिदावशी त्याला दाेय असुलेले पूणग दिकंवा अंशताः वेतानां दिदाले आहुे दिकंवा कसुे:

११. (क) अपघेाताचौे दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेचौे काराण दिकंवा वरूप:

जरा अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा यंत्रामंुळे घेडली असुेल तारा,-

(एक) अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडवणाऱ्या यंत्राचौे व भागाचौे नांाव द्योा :

(दाोनां) अपघेाताच्या दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेच्या वेळी ताे, यांदित्राक शक्ताीनांे चौालवले जाता हुोताे दिकंवा कसुे:

भाग एक-ल-२७–६४२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ (खं) अपघेाताच्या दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेच्या वेळी मंयता व्यक्ताी/जखंमंी व्यक्ताी नांेमंके काय कराीता हुोताी ताे सुांगा:

(ग) ताुमंच्या मंताे, अपघेाताच्या दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेच्या वेळी मंयता व्यक्ताी/ जखंमंी व्यक्ताी, -

(एक) दिताला लागू असुलेल्या कोणत्याहुी कायद्योाच्या ताराताुदांचौे उल्लंघेनां कराता हुोताी; दिकंवा

(दाोनां) दिताच्या दिनांयोक्त्यानांे दिकंवा त्याच्या वताीनांे दिदालेल्या कोणत्याहुी आदाेशाचौे उल्लंघेनां करूनां कामं कराीता हुोताी; दिकंवा (ताीनां) दिताच्या दिनांयोक्त्याच्या सुूचौनांांदिशवाय कामं कराीता हुोताी दिकंवा कसुे?

(घे) अपघेाता अटाळ हुोता दिकंवा कसुे?

(ङ) जरा (घे) (एक), (दाोनां) दिकंवा (ताीनां) चौे उत्तरा हुोकारािी असुेल तारा, हुे कामं दिनांयोक्ताच्या व्यापारा दिकंवा धांद्योाच्या योजनांािग व त्या सुंबंधाता केले हुोताे दिकंवा कसुे, ताे सुांगा.

१२. जरा दिनांयोक्ताच्या वाहुताुकीच्या सुाधानांानांे वासु कराीता असुतानांा अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडलेली असुल्यासु,- (क) जखंमंी/मंयताव्यक्ताी, वासुी म्हुणूनां दिताच्या कामंाच्या दिठीकाणा कडे दिकंवा कामंाच्या दिठीकाणा पासुूनां वासु कराीता हुोताी :

(खं) जखंमंी/मंयताव्यक्ताी, दिताच्या दिनांयोक्त्याच्या पष्टा दिकंवा गदिभागता परावानांगीनांे वासु कराीता हुोताी :

(ग) दिनांयोक्त्याद्वाराे दिकंवा त्याच्या वताीनांे अिवा दिनांयोक्त्यानांे केलेल्या वासुी व्यविेच्या अनांुर्षेंगानांे ज्यानांे ताी पुरावलेली आहुे अशा इतारा कोणत्याहुी व्यक्ताीद्वाराे वाहुताूक केली जाता आहुे; आदिण:

(घे) सुावगजदिनांक परिरावहुनां सुेवेच्या सुवगसुाधाराण दिक्रयेता वाहुनां चौालवले जाता हुोताे / नांव्हुताे, दिकंवा कसुे.

१३. आपत्कालीनां परिरास्थिताी हुाताळतानांा अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडलेली असुल्यासु,-

(क) दिताचौे वरूप; आदिण

(खं) अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडली त्यावेळी मंयता/जखंमंी व्यक्ताी दिताच्या दिनांयोक्त्याच्या व्यापाराच्या दिकंवा धांद्योाच्या योजनांािग ज्या परिरावाताूता अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा घेडली त्या दिठीकाणी कामं कराीता हुोताी दिकंवा कसुे ताे पष्टा करा.

१४. अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांा कशी घेडली त्याचौे सुंदिक्षाप्ता वणगनां करा:

१५. सुाक्षाीदारांचौी नांावे व पत्ते :

(१)-------------------

(२)-------------------

१६. (क) दाु:खंापताीचौे वरूप व व्याप्ताी (उदा. ाणघेाताक, बोटागमंावणे, पायाचौी हुाडे मंोडणे, भाजणे, छोट्या जखंमंेचौे रुपांतारा मंोठ्या जखंमंेता हुोणे, इत्यादाी.)

(खं) दाु:खंापताीचौी शारिरारिराक जागा (उदा.उजवापाय, डावाहुाता, डावाडोळा, इत्यादाी.)महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ४३ १७. दिजदिवता हुानांीच्या अपघेाताच्या बाबताीता,-

(क) जेिे कामंगारा मंयता झाल्याचौे घेोदिर्षेता केले हुोताे त्या रुग्णालया चौे नांाव:

(खं) मंृत्यू मंाणपत्राचौा क्रमंांक व दिदानांांक:

(ग) सुंबंदिधाता राज्य कामंगारा दिवमंा मंहुामंडळ (E.S.I.C.) ादिधाकराणासु कळदिवल्याचौी ताराीखं:

(घे) सुंबंदिधाता कमंगचौाराी नांुकसुानां भारापाई आयुक्तासु कळदिवल्याचौी ताराीखं:

१८. (क) जरा अपघेाता दिकंवा ाणघेाताक घेटानांेता दिजदिवताहुानांी झाली नांसुल्यासु जखंमंी व्यक्ताी ४८ तासुांपेक्षा अदिधाककाळ कामं कराण्यासु असुमंिग झाली हुोताी दिकंवा कसुे ताे पष्टा करा.

(खं) कामंावरा पराताल्याचौी ताराीखं व वेळ:

(ग) सुंबंदिधाता राज्य कामंगारा दिवमंा मंहुामंडळ (E.S.I.C.) ादिधाकराणासु कळदिवल्याचौी ताराीखं:

(घे) सुंबंदिधाता कमंगचौाराी नांुकसुानां भारापाई आयुक्तासु कळदिवल्याचौी ताराीखं:

१९. (क) ज्यांच्याकडूनां दिकंवा ज्यानांे जखंमंी व्यक्ताीवरा उपचौारा कराण्याता आले हुोताे/ उपचौारा केले आहुे त्या वैद्योकीय अदिधाकाऱ्याचौा, दावाखंान्याचौा दिकंवा रुग्णालयाचौा तापदिशल.

(खं) जखंमंी व्यक्ताीनांे दिनांवडलेल्या दावाखंान्याचौे/ पॅनांलवराील/नांामंफलकावराील दिनांदाेदिशता डॉक्टाराचौे नांाव:

२०. (क) जखंमंी व्यक्ताीचौा मंृत्यू झाला आहुे का? :

(खं) झाला असुल्यासु, मंृत्यूचौी ताराीखं:

मंी असुे मंादिणता कराताो की, वराील तापशील मंाझ्या मंादिहुताी मंाणे व दिवश्वासुामंाणे, सुवग बाबताीता अचौूक आहुे.

अहुवाल पाठीवल्याचौी ताराीखं:

दिठीकाण:

मालकाचरी/ प्रिनयेयोक्त्येाचरी/व्येवापकाचरी/

अप्रिभकत्येाषचरी सहरी व नाव आप्रिण पदनाम.

भाग एक-ल-२७–६अ४४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना- नऊ

(दिनांयमं १६ पहुा)

कामाच्येा कालावधरीचरी सूचना

आिापनांेचौे नांाव:---------------------------------------------------, दिठीकाण:-----------------------

--------,दिजल्हुा:---------

कामंाच्या दिदावसुांवरूनां

पासुूनां• •...........पयता• •...........

पासुूनां• • •

• • •........... पयता• •...........

पासुूनां• • •

• • •........... पयता• •...........

कामंाच्या आंदिशक दिदावसुांवरूनां

पासुूनां• • •

• • •........... पयता• •...........

पासुूनां• • •

• • •........... पयता• •...........

ज्या ताराखंेला हुी नांोटाीसु िमं दादिशगता कराण्याता आली आहुे ताी ताराीखं:

व्येवापकाचरी प्रिकंवा मॅनेजरचरी सहरी.

ताराीखं:

नमुना - दहा

(दिनांयमं १७ पहुा)

आापनेत काम कररीत असलेल्येा कामगारांचे वेतन, अप्रितकाप्रिलक भत्ता, दंड,

नुकसान व तयोट्याचरी वजावटी येांचरी नंदवहरी.

वेतन, अप्रितकाप्रिलकभत्ता, दंड, नुकसान व तयोट्याचरी वजावटी येांचरी नंदवहरी नंदवहरी:

आिापनांेचौे नांाव :

दिनांयोक्त्याचौे नांाव :

मंालकाचौे नांाव :

दिनांयोक्त्याचौा पॅनां/टाॅनां क्रमंांक:

कामंगारा ओळखंक्रमंांक (LIN) :

आापनेचे नाव प्रिशक्का/ प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी.

नमुना - अकरा

(दिनांयमं १९ पहुा)

वाप्रिर्षक प्रिववरण

----------- रयोजरी संपणाऱ्येा वर्षाषचे एकप्रित्रत वाप्रिर्षक प्रिववरण

व्येावसाप्रियेक सुरक्षा, आरयोग्ये व कामाचरी स्थितरी संप्रिहता, २०२०, औद्योप्रिगक संबंध संप्रिहता, २०२०, सामाप्रिजक सुरक्षा

संप्रिहता, २०२० व वेतन संप्रिहता, २०१९ येा अन्वये ऑनलाईन पद्धतरीने भरावयेाचे एकप्रित्रत वाप्रिर्षक प्रिववरण

वाप्रिर्षक प्रिववरण भरण्येाच्येा सूचना:

(१) हुे दिववराण, दारावर्षेी २८ दिकंवा २९ फेब्रुवाराी राोजी दिकंवा त्यापूवी भारावयाचौे व सुादारा करावयाचौे आहुे.

(२) या दिववराणाचौे दाोनां भाग आहुेता, म्हुणजेचौ भाग-एक सुवग आिापनांांनांी भारावयाचौा आहुे.

(३) ज्याखंाणी आहुेता अशा आिापनांांनांीचौ फक्ता भाग-एकसुदिहुता, भाग-दाोनां दाेखंील भारावयाचौा आहुे.

(४) आिापनांा व खंाणी या सुंज्ञांनांा, व्यावसुादियकसुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० या अन्वये असुल्यामंाणेचौ अिग असुताील.

(५) ज्यांच्याकडे ५० दिकंवा त्यापेक्षा अदिधाक कामंगारा कामं कराीता आहुेता अशा कंत्राटादारांच्या दिकंवा मंनांुष्यबळ पुरावठीा कराणाऱ्यांच्या बाबताीता आदिण खंाणंच्या बाबताीता सुंबंदिधाता कालावधाीता केवळ एक कामंगारा कामं कराीता असुला ताराी दाेखंील हुे दिववराण भारावयाचौे आहुे.

भाग एक-ल-२७–७५० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

असुे मंादिणता कराण्याता येताे की, दिवदिहुता नांमंुन्याताील ताक्ताे यिोदिचौताराीताीनांे भारालेले आहुेता आदिण सुवग ताक्त्यांमंध्ये दिदालेली मंादिहुताी व आकडेवाराी मंाझ्या मंादिहुताीमंाणे अचौूक आहुे.

मालकाचरी/अप्रिभकत्येाषचरी/व्येवापकाचरी सहरी व

प्रिशक्का.

दिठीकाण:

ताराीखं:

भाग एक-ल-२७–७अ५२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना - बारा

(दिनांयमं २० पहुा)

अपघातांचरी व धयोकादायेक घाटीनांचरी नंदवहरी

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी/आापनेचा प्रिशक्का.

नमुना - तेरा

(दिनांयमं २१ पहुा)

वेतनरी रजेचरी नंदवहरी

भाग- एक: ौढी व्यक्ताी

भाग- दाोनां: दिकशोरावयीनां व्यक्ताी

आिापनांा:

कामंगाराचौे नांाव:

वदिडलांचौे नांाव:

दिवभाग:

टीरीप:- त्येक कामंगारांसुाठी वतांत्रा पृष्ठीावरा नांदा ठीेवण्याता येईल.

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी/

आापनेचा प्रिशक्का.

नमुना-चौदा (दिनांयमं २६, ४३ व ५३ पहुा) अनुज्ञप्तरीसाठेरी/ सामाप्रियेक अनुज्ञप्तरीसाठेरी अजष

भाग एक-ल-२७–८५८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

दिनांयोक्त्याचौी /कंत्राटादाराचौीवाक्षाराी.

पदानांामंमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ५९

नमुना- पंधरा

[ दिनांयमं २६ (२) पहुा ]

हमरीपत्राचा नमुना

मंी,.....................................................,कंत्राटादारा,................................................................ या आिापनांेमंधाील कंत्राटाी कामं कराण्याकरिराता मंाझाी दिनांयुक्ताी केलेली असुूनां याद्वाराे असुे घेोदिर्षेता कराताो की,—

(क) मंला, अदिवमंुक्तानांादारा ठीरावण्याता आलेले नांाहुी दिकंवा ताीनां मंदिहुन्यांपेक्षा अदिधाक कालावधाीचौी कारावासुाचौी दिशक्षा हुोण्यासु पात्रा असुणाऱ्या अपराधांचौा अंताभागव असुलेल्या गुन्हुेगाराी वरूपाच्या अपराधाबद्दल मंागील ताीनां वर्षेामंध्ये कोणत्याहुी वेळी दाोर्षेी ठीरादिवण्याता आलेले नांाहुी.

(खं) अजागच्या ताराखंेच्या लगतापूवीच्या ताीनां वर्षेाच्या कालावधाीमंध्ये सुंदिहुताेच्या कलमं ५१ अन्वये मंाझ्या बाबताीता कोणताहुी आदाेश दाेण्याता आलेला नांाहुी.

(ग) आिापनांेता पारा पाडली जाणाराी मंुख्य उप्तादानां दिक्रया नांसुलेली दिक्रया, पराीकमंग (ऑपराेशनां) दिकंवा इतारा कोणताेहुी कामं यामंध्ये मंी कंत्राटाी कामंगारा कामंावरा लावलेले आहुेता.

(घे) (क) कंत्राटादारानांे कामंगारांनांा दाेय असुलेले वेतानांाचौे दारा, वेतानां सुंदिहुताे अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता आदिण जेव्हुा करारा, सुमंझाोता दिकंवा दिनांवाडायाद्वाराे दारा दिनांस्थिश्चौता कराण्याता आलेले असुताील ताेव्हुा, ताे, वेतानां सुंदिहुताे अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता.

(खं) जरा कंत्राटादारानांे कामंावरा ठीेवलेले कामंगारा, आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा ठीेवलेल्या कामंगारांमंाणेचौ दिकंवा तात्सुमं काराचौे कामं कराीता असुताील तारा, कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व सुेवेच्या इतारा शताी, त्याचौ व तात्सुमं काराच्या कामंावरा आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा ठीेवलेल्या कामंगारांनांा लागू असुल्यामंाणेचौ असुताील. असुे कामं तात्सुमं काराचौे आहुे दिकंवा कसुे याबाबता कोणताहुी वादा उद्भावल्यासु, हुे कराण, दिनांराीक्षाक -दिनां- सुदिवधाकाराकडे दिनांदिदागष्टा कराण्याता येईल, त्यावराील त्याचौा दिनांणगय अंदितामं असुेल.

(ग) इतारा बाबताीता, कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व सुेवेच्या इतारा शताी, हुी सुंदिहुता व त्याखंाली केलेले दिनांयमंयानांुसुारा दिवदिनांदिदागष्टा केल्यामंाणे असुताील.

(घे) कंत्राटादारा, व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० यानांुसुारा कंत्राटाी कामंगारांनांा अन्य सुवग सुदिवधा व हुक्क पुरावील.

(ङ) सुवग कंत्राटाी कामंगारांनांा, सुामंादिजक सुराक्षा सुंदिहुता, २०२० याच्या सुंबंदिधाता ताराताुदांन्वये लागू असुलेल्या युक्ताीसु अधाीनां राहुूनां, कमंगचौाराी भादिवष्यदिनांवागहु दिनांधाी सुंघेटानांेचौे (EPFO) आदिण कमंगचौाराी राज्य दिवमंा मंहुामंडळाचौे (ESIC) सुदाय कराण्याता येईल.

(चौ) मंदिहुला कंत्राटाी कामंगारांचौी कोणताीहुी लंदिगक छळवणूक कराण्याता येणारा नांाहुी, ज्या मंध्ये पुढील दिनांधागरिराता केलेल्या अवांछनांीय लंदिगक वतागनांाचौा (मंग ताे अत्यक्षापणे केलेले असुो दिकंवा ध्वदिनांतापणे केलेले असुो) सुमंावेश असुेल :-

(एक) शराीरा सुंबंधासुाठी शाराीरिराक पशग कराणे दिकंवा जवळीक सुाधाणे; दिकंवा

(दाोनां) शराीरा सुखंाचौी मंागणी कराणे व याचौनांा कराणे; दिकंवा

(ताीनां) लंदिगकतापूणग शेराेबाजी कराणे; दिकंवा

(चौारा) सुंभाोग दाशगनांदिचौत्रा असुलेले सुादिहुत्य दाखंदिवणे; दिकंवा

(पाचौ) अन्य कोणताीहुी लंदिगक वरूपाचौी अवांछनांीय, शास्थिब्दाक, दिबगरा शास्थिब्दाक वतागणूक कराणे.

(सुहुा) लंदिगक छळाबाबता अंतागगता ताक्रारा दिनांवाराण सुदिमंताी िापनां कराण्याता येईल.

भाग एक-ल-२७–८अ६० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ (छ) त्या आिापनांानांेच्या कामंाच्या सुंबंधाता आंतारा-राज्यीय िलांतारिराता कामंगारांनांा कामंावरा ठीेवणारा कंत्राटादारा दिकंवा आिापनांेचौा दिनांयोक्ता, कलमं ६० नांुसुारा सुदिवधा पुरावील आदिण त्यांच्या नांोकराीच्या दिठीकाणापासुूनां ताे वग्रामंापयता येण्या-जाण्याच्या वासुासुाठी सुंदिहुताेच्या कलमं ६१ नांुसुारा त्यांनांा भाड्याचौी ठीोक राक्कमं दानां कराील.

(ज) कंत्राटादारा, कामंगारांच्या सुंख्येताील दिकंवा कामंाच्या शतांमंधाील कोणताहुी बदाल, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अनांुज्ञाप्ताी अदिधाकाऱ्यासु कळवील.

दिठीकाण :

दिदानांांक :

अजगदाराचौी (कंत्राटादाराचौी) वाक्षाराी.

नमुना- सयोळा

[ दिनांयमं २६(३) पहुा ]

कंत्राटीदाराच्येा मुख्ये प्रिनयेयोक्त्येाच्येा माणपत्राचा नमुना

असुे मंादिणता कराण्याता येताे की, मंी, मंाझ्या आिापनांेमंध्ये अजगदारासु कंत्राटादारा म्हुणूनां कामंावरा ठीेवलेले आहुे/ कामंावरा ठीेवण्याचौे तादिवता केले आहुे. मंाझ्या आिापनांेमंध्ये, अजगदारानांे कंत्राटाी कामंगारांच्या राोजगाराच्या बाबताीताील सुंदिहुताेच्या सुवग ताराताुदाी व त्याखंाली केलेले दिनांयमंबंधानांकाराक असुल्याचौी हुमंी मंी दाेता आहुे. मंी अशी दाेखंील हुमंी दाेता आहुे की, मंुख्य उत्पादानां दिक्रया नांसुलेली आिापनांे मंध्ये पारा पाडली जाणाराी दिक्रया, पराीकमंग (ऑपराेशनां) दिकंवा अन्य कामंयामंध्ये कंत्राटाी कामंगारा कामंावरा लावलेले आहुेता.

दिठीकाण :

मंुख्यदिनांयोक्त्याचौीवाक्षाराी.

दिदानांांक :

आिापनांेचौे नांाव व पत्ता.

नमुना - सतरा

[ दिनांयमं २७(१) पहुा ]

अनुज्ञप्तरीचा नमुना

ग. प्रिबडरी व प्रिसगारेटी

अनांुज्ञाप्ताी क्रमंांक—-----,नांदाणी क्रमंांक—-----,नांदाणी दिदानांांक---------------असुलेली अनांुज्ञाप्ताी /सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी, मंेसुसुग---------------------------यांनांा याद्वाराे, दाेण्याता येता आहुे. ---------या नांावाचौी दिबडी आदिण /दिकंवा दिसुगाराेटा उत्पादानां कराण्याच्या योजनांािग, औद्योदिगक परिरावाताू म्हुणूनां वापरा कराण्यासुाठी खंाली वणगनां केलेल्या परिरावाताूसुाठीचौ केवळ हुी अनांुज्ञाप्ताी/ सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी वैधा असुेल. खंालील जोडपत्राता दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या शतांनांा अधाीनां राहुूनां, दिदानांांक—---राोजी सुरू हुोणाऱ्या वर्षेामंध्ये कोणत्याहुी दिदावशी------पेक्षा अदिधाक नांसुताील इताके कमंगचौाराी कामंावरा ठीेवता येताील.

हुी अनांुज्ञाप्ताी /सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी, दिदानांांक —/—/—पयता वैधा असुेल.

औद्योदिगक परिरावाताूचौे नांाव:----------------------------,

परिरावाताूचौा पत्ता/ दिठीकाण (औद्योदिगक परिरावाताूच्या ज्या भागाता उत्पादानां केले जाता असुेल ताो भाग दिवशेर्षे करूनां दाशगवण्याता यावा):--------------------------------------.

दिबडी व दिसुगाराेटा उद्योगांसुाठी शुल्क रुपये ---------------

जयोडपत्र

हुी अनांुज्ञाप्ताी पुढील शतांच्या अधाीनां आहुे :—

१. अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये त्या योजनांािग दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या औद्योदिगक परिरावाताुच्या भागाताचौ केवळ उत्पादानां दिक्रया कराण्याता येईल.

२. औद्योदिगक परिरावाताुता कामं कराीता असुलेल्या कमंगचौाऱ्यांचौी कमंाल सुंख्या, कोणत्याहुी दिदावशी अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या सुंख्येपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी.

३. अनांुज्ञाप्ताीमंध्ये दिवदिनांदिदागष्टानां केलेली उजेवरा चौालणाराी यंत्रासुामंग्री परिरावाताूताील उत्पादानां दिक्रयेता वापराली जाणारा नांाहुीता.

४. सुक्षामं ादिधाकाऱ्याच्या लेखंीपूवग परावानांगी खंेराीज, औद्योदिगक परिरावाताुचौा दिवतारा केला जाणारा नांाहुी आदिण ताशाचौ परावानांगी खंेराीज, अशा परिरावाताूवराील कोणत्याहुी इमंाराताीता सुंराचौनांात्मंक फेराबदाल केले जाणारा नांाहुीता.

५. अनांुज्ञाप्ताी, हुतांताराणीय असुणारा नांाहुी.

६. अनांुज्ञाप्ताीधाराकाचौे वारासु दिकंवा कायदाेशीरा दितादिनांधाी, हुी अनांुज्ञाप्ताी दिनांयदिमंता चौालू ठीेवण्यासुाठी कोणताहुी दावा सुांगणारा नांाहुी, आदिण अनांुज्ञाप्ताीधाराकाचौा मंृत्यू झाल्यासु, ज्या मंुदाताीसुाठी अनांुज्ञाप्ताी दाेण्याता आली आहुे ताी मंुदाता सुमंाप्ता नां झालेल्या कालावधाीसुाठी त्याच्या वारासुाला दिकंवा कायदाेशीरा दितादिनांधाीला अनांुज्ञाप्ताीचौा लाभा दिमंळण्यासुाठी अनांुज्ञाप्ताी दाेणे दिकंवा नां दाेणे हुा पूणगपणे सुक्षामं ादिधाकाऱ्याचौा वेच्छा अदिधाकारा असुेल. जरा मंयता अनांुज्ञाप्ताीधाराकाच्या वारासुाला दिकंवा कायदाेशीरा दितादिनांधाीला अनांुज्ञाप्ताीच्या लाभाचौी परावानांगी दिदाली असुेल तारा, असुा वारासु दिकंवा कायदाेशीरा दितादिनांधाी, सुक्षामं ादिधाकाऱ्याकडूनां त्याच्या अनांुज्ञाप्ताी वरा ताशा आशयाचौे पृष्ठीांकनां करूनां घेईल.

नूतनरीकरण

घा. कंत्राटीरी कामगार अनुज्ञप्तरी

व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० याच्या ताराताुदांनांा व त्याखंाली केलेल्या दिनांयमंांनांा अधाीनां राहुूनां, याता यापुढीे नांमंूदा केलेल्या सुीमंांमंध्ये आिापनांा म्हुणूनां वापरा कराण्यासुाठी ----------------------------- येिे स्थिता असुलेला मंुख्य दिनांयोक्ता, मंेसुसुग ----------------------याच्याकडे कंत्राटीरी कामगार कामावर ठेवणारा आदिण नांदाणी क्रमंांक-------- असुणारा (दिनांयमं ३ अन्वये ाप्ता केलेले) मंेसुसुग---------------------------------------(कंत्राटादारा) यांनांा याद्वाराे अनांुज्ञाप्ताी क्रमंांक—-----,नांदाणी क्रमंांक—-----,नांदाणी दिदानांांक---------------असुलेली अनांुज्ञाप्ताी /सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी दाेण्याता येता आहुे.

सुधारणा :

दिदानांांक : सुक्षामं ादिधाकाऱ्याचौी सुहुी व दिशक्का.

जयोडपत्र

हुी अनांुज्ञाप्ताी पुढील शतांच्या अधाीनां असुेल:-

• अनांुज्ञाप्ताी, अहुतांताराणीय असुेल.

• कोणत्याहुी दिदावशी आिापनांेमंध्ये कंत्राटाी कामंगारा म्हुणूनां कामं कराीता असुलेल्या कामंगारांचौी सुंख्या, कमंाल• •. इताक्या सुंख्येपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी.

• या दिनांयमंांमंध्ये ताराताूदा केली असुेल ताे खंेराीज करूनां, अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी, दिकंवा यिास्थिदिता, लायसुनांाचौे नांूतानांीकराण कराण्यासुाठी दानां केलेले शुल्क पराता कराण्यायोग्य असुणारा नांाहुी.

• (क) कंत्राटादारानांे कामंगारांनांा दाेय असुलेले वेतानांाचौे दारा, वेतानां सुंदिहुताे अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता आदिण जेव्हुा करारा, सुमंझाोता दिकंवा दिनांवाडा याद्वाराे दारा दिनांस्थिश्चौता कराण्याता आलेले असुताील ताेव्हुा, ताे, वेतानां सुंदिहुताे अन्वये दिवदिहुता केलेल्या दारांपेक्षा कमंी असुणारा नांाहुीता.

• (खं) जरा कंत्राटादारानांे कामंावरा ठीेवलेले कामंगारा, आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा ठीेवलेल्या कामंगारांमंाणेचौ दिकंवा तात्सुमं काराचौे कामं कराीता असुताील तारा, कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व सुेवेच्या इतारा शताी, त्याचौ व तात्सुमं काराच्या कामंावरा आिापनांेच्या मंुख्य दिनांयोक्त्यानांे िेटा कामंावरा ठीेवलेल्या कामंगारांनांा लागू असुल्यामंाणेचौ असुताील. कामं तात्सुमं काराचौे आहुे दिकंवा कसुे याबाबता कोणताहुी वादा उद्भावल्यासु, कराण, दिनांराीक्षाक- दिनां- सुदिवधाकाराकडे दिनांदिदागष्टा कराण्याता येईल, त्यावराील त्याचौा दिनांणगय अंदितामं असुेल.

• (ग) इतारा बाबताीता, कंत्राटादाराच्या कामंगारांचौे वेतानां दारा, सुट्ट्यांा, कामंाचौे तासु व सुेवेच्या इतारा शताी, हुी सुंदिहुता व त्याखंाली केलेले दिनांयमं यानांुसुारा दिवदिनांदिदागष्टा केल्यामंाणे असुताील.

• (घे) कंत्राटादारा, व्यावसुादियक सुराक्षा, आराोग्य व कामंाचौी स्थिताी सुंदिहुता, २०२० यानांुसुारा कंत्राटाी कामंगारांनांा अन्य सुवग सुदिवधा व हुक्क पुरावील.

• सुवग कंत्राटाी कामंगारांनांा, सुामंादिजक सुराक्षा सुंदिहुता, २०२० याच्या सुंबंदिधाता ताराताुदां अन्वये लागू असुलेल्या युक्ताीसु अधाीनां राहुूनां, कमंगचौाराी भादिवष्यदिनांवागहु दिनांधाी सुंघेटानांेचौे (EPFO) आदिण कमंगचौाराी राज्य दिवमंा मंहुामंडळाचौे (ESIC) सुदाय कराण्याता येईल • मंदिहुला कंत्राटाी कामंगारांचौी कोणताीहुी लंदिगक छळवणूक कराण्याता येणारा नांाहुी, ज्यामंध्ये पुढील दिनांधागरिराता केलेल्या अवांछनांीय लंदिगक वतागनांाचौा (मंग ताे अत्यक्षापणे केलेले असुो दिकंवा ध्वदिनांतापणे केलेले असुो ) सुमंावेश असुेल :—

• (सुाता) शराीरा सुंबंधासुाठी शाराीरिराक पशग कराणे दिकंवा जवळीक सुाधाणे; दिकंवा

• (आठी) शराीरा सुखंाचौी मंागणी कराणे व याचौनांा कराणे; दिकंवा

• (नांऊ) लंदिगकतापूणग शेराेबाजी कराणे; दिकंवा

• (दाहुा) सुंभाोग दाशगनां दिचौत्रा असुलेले सुादिहुत्य दाखंदिवणे; दिकंवा

• (अकरा) अन्य कोणताीहुी लंदिगक वरूपाचौी अवांछनांीय, शास्थिब्दाक, दिबगरा शास्थिब्दाक वतागणूक कराणे.

• त्या आिापनांानांेच्या कामंाच्या सुंबंधाता आंतारा-राज्यीय िलांतारिराता कामंगारांनांा कामंावरा ठीेवणारा कंत्राटादारा दिकंवा आिापनांेचौा दिनांयोक्ता, कलमं ६० नांुसुारा सुदिवधा पुरावील आदिण त्यांच्या नांोकराीच्या दिठीकाणापासुूनां ताे वग्रामंापयता येण्या-जाण्याच्या वासुासुाठी सुंदिहुताेच्या कलमं ६१ नांुसुारा त्यांनांा भाड्याचौी ठीोक राक्कमं दानां कराील.

• कंत्राटादारा, कामंगारांच्या सुंख्येताील दिकंवा कामंाच्या शतांमंधाील कोणताहुी बदाल, इलेक्ट्रॉदिनांक पद्धताीनांे अनांुज्ञाप्ताी ादिधाकराणाला कळवील.

नमुना - अठेरा

(दिनांयमं ३६ पहुा)

कंत्राटीरी कमषचाऱ्येांचे अनुभवाचे माणपत्र

भाग एक-ल-२७–९६६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

नमुना - एकयोणरीस

(दिनांयमं ४१ पहुा)

प्रिनमाषता व दृृक-श्रांाव्ये कामगार येांच्येामधरील करारनामा

सुदारा करारानांामंा, आज दिदानांांक•....मंदिहुनांा•.... वर्षेग.........राोजी, िमंपक्षाी,............................... येिे कायागलय असुणारा, मंेसुसुग................................ ................(य ाता यापुढीे ज्याचौा दिनांदाेश, "दिनांमंागता" असुा केला आहुे) आदिण दाुसुऱ्यापक्षाी,............................................... येिे राहुणारा, श्री/श्रीमंताी/कुमंारा................................................,श् राी................................................................. यांचौा मंुलगा/ मंुलगी/पत्नांी (याता यापुढीे ज्याचौा दिनांदाेश, "दाृक्-श्राव्य कामंगारा" असुा केला आहुे) यांच्यामंध्ये कराण्याता आला आहुे. दिनांमंागता व दाृक्-श्राव्य कामंगारा या सुंज्ञामंध्ये, त्यांचौे वारासु, उत्तरादिधाकाराी, शासुक व कायदाेशीरा दितादिनांधाी यांचौा सुमंावेश असुेल:

आता, हुा करारानांामंा खंालीलमंाणे कराण्याता आला आहुे:

१. दाोन्हुी पक्षाकारा असुे मंान्य कराताता की, या करारानांाम्याचौा कालावधाी त्याच्या ताराखंेपासुूनां ताे दाृक्-श्राव्य कामं पूणग हुोईपयता असुेल आदिण हुा कालावधाी, लागोपाठीच्या मंदिहुन्यांपेक्षा अदिधाक असुणारा नांाहुी.

२. दाृक्-श्राव्य कामंगारा, त्याच्या पूवीच्या कामंाच्या आवश्यकताेसु अधाीनां राहुूनां व त्याचौे पुष्टाीकराण केल्यावरा, त्याच्या सुंबंदिधाता नांोकराीसुाठी टांदिडओता, त्या िानांी, दिकंवा यिास्थिदिता, कामंाच्या दिठीकाणी वक्ताशीरापणे आदिण दिनांमंागत्यानांे दिकंवा त्यानांे लेखंी वरुपाता राीतासुरा ादिधाकृता केलेल्या व्यक्ताीनांे लेखंी सुूचौनांा दाेऊनां त्याला उपस्थिता राहुण्यासु भाग पाडले असुेल ताेव्हुा, ताेिे उपस्थिता राहुण्याचौे मंान्य कराीता आहुे.

३. उपराोक्तामंाणे, दाृक्-श्राव्य कामंगारा सुेवांचौा दिवचौारा करूनां, दिनांमंागता, सुदारा करारानांामंा वाक्षाराी केल्यावरा आगाऊ वरूपाता दाेय असुलेली रुपये..............(रुपये................................) इताकी राक्कमं दानां कराण्याचौे आदिण दाेय असुलेली रूपये..............(रुपये .......................................) इताकी दिशल्लक राक्कमं, सुमंानां हुप्त्यांमंध्ये दानां कराण्याचौे मंान्य कराीता आहुे आदिण दाृक्-श्राव्यकामंगारा, ताी राक्कमं दिमंळण्याचौे मंान्य कराीता आहुे.

४. दाृक्-श्राव्य दिनांदिमंगताी, दिनांधागरिराता कालावधाीता पूणग नां झाल्यासु आदिण दिनांमंागत्याला दाृक्-श्राव्य दिनांदिमंगताी पूणग कराण्यासुाठी दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या सुेवेचौी अद्योापहुी गराज असुल्यासु अशा सुंगी, दिनांमंागता, दिनांदिमंगताी पूणग हुोईपयता, वराील खंड ३ मंध्ये नांमंूदा केले असुेल त्याचौ राीताीनांे दाेय असुलेल्या यिामंाण (ो-राेटा) तात्वावरा दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अदितारिराक्ता मंोबदाला दाेण्याचौे मंान्य कराीता आहुे आदिण दाृक्- श्राव्य कामंगारा ताी राक्कमं दिमंळण्याचौे मंान्य कराीता आहुे.

५. दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे नांेमंूनां दिदालेले कामंवराील खंड १ व ४ मंध्ये दिनांधागरिराता केलेल्या कालावधाीपेक्षा लवकरा पूणग झाल्यासु, दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौा दिहुशेब पूणग कराील आदिण करारानांाम्याच्या राकमंेचौी उवगरिराता दिशल्लक राक्कमं, दिनांदिमंगताी चौेपुनां: राेकॉदिडंग कराण्याचौे कामं/ सुेन्सुॉराचौे कामं सुरू हुोण्यापूवी, यापैकी जे आधाी घेडेल त्यापूवी, सुंपूणगपणे दानां कराील.

६. दाृक्-श्राव्य कामंगारा, जरा तासुे आवश्यक असुेल तारा,-

(अ) पूवग तायाराीच्या कामंासुाठी, टांदिडओता, त्या िानांी, दिकंवा यिास्थिदिता, कामंाच्या दिठीकाणी, पाळीच्या (दिशफ्टाच्या) दिनांयोदिजता वेळेच्या आधाी उपस्थिता रादिहुल, आदिण त्याबाबताीता, त्याला/दिताला, दिनांमंागत्याकडूनां अशा लवकराच्या उपस्थिताीसुाठी दिता तासुासुाठी दिकंवा त्याच्या भागासुाठी रुपये ---- या दारानांे अदितारिराक्ता वेतानां दानां कराण्याता येईल.

(ब) कामंाच्या दिदावसुाच्या पलीकडे, एका तासुाच्या दिवश्रांताीसुहु दिनांरांतारा कामं कराील आदिण त्याबाबताीता, त्याला/दिताला, वाढीव तासु व अल्पोपाहुारा या दाराम्यानां केलेल्या कामंासुाठी रुपये---- या दारानांे अदितारिराक्ता वेतानां दानां कराण्याता येईल, आदिण

वाहुताूक सुदिवधा:

७. दिनांमंागता, वाहुताूक व अन्नांसुदिवधा पुरावील दिकंवा रूढीनांुसुारा दिकंवा दिनांमंागत्याचौी व दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौी दितादिनांधाी सुंघेटानांा यांच्यामंधाील दिद्वापक्षाीय करारानांाम्याद्वाराे दिनांस्थिश्चौता केल्यामंाणे, कतागव्यावरा असुतानांा, कामंावरा येण्यासुाठी व घेराी जाण्यासुाठी वासु भात्ता व आहुारा भात्ता दानां कराील.

८. दिनांमंागता, जेव्हुा दाृक्-श्राव्य कामंगाराला कायागलयाबाहुेरा कामं कराणे आवश्यक असुेल ताेव्हुा, सुवग वासु व दिनांवासु खंचौग, वासुमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ ६७ भाडे, जेवणाचौा खंचौग आदिण रूढीनांुसुारा असुे इतारा भात्ते दाेखंील दानां कराील.

९. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या राोजगाराताूनां दिकंवा राोजगाराच्या ओघेाता उद्भावलेल्या आदिण/दिकंवा या करारानांाम्यान्वये त्याला/ दिताला नांेमंूनां दिदालेल्या कामंाच्या कालावधाीता घेडलेल्या अपघेातामंुळे झालेल्या मंृत्यू सुहु त्याला/दिताला झालेल्या कोणत्याहुी वैयस्थिक्ताक दाुखंापताीसुाठी दिकंवा नांुकसुानांीसुाठी दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौा दिवमंा उतारावील.

१०. जेव्हुा दिनांमंागत्याला, आग, दांगल, नांैसुदिगगक आपत्ती, सुावगजदिनांक ादिधाकराणाचौा आदाेश दिकंवा त्याच्या दिनांयंत्राणाबाहुेराील इतारा कोणत्याहुी काराणामंुळे दाृक्-श्राव्य दिनांदिमंगताीचौी कायगवाहुी कराण्यापासुूनां दिताबंधा झाला असुेल ताेव्हुा,-

(अ) त्याला, दिनांदिमंगताी दिनांलंदिबता झाली असुेल त्या बाबताीता, दिनांदिमंगताी दिनांलंदिबता झाल्याच्या कालावधाीमंध्ये या करारानांाम्याचौी अंमंलबजावणी दिनांलंदिबता कराण्याचौा हुक्क असुेल. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अशा दिनांलंबनांाचौी लेखंी नांोटाीसु बजावील आदिण अशी नांोटाीसु बजावण्याच्या ताराखंेपयताचौी त्याचौी /दिताचौी सुवग दाेय राक्कमं दानां कराील. दिचौत्रापटावरा कामं पुन्हुा सुरू केल्यावरा, हुा करारानांामंा पुनांरुज्जीदिवता हुोईल आदिण त्याताील दिनांलंबनांाचौा कालावधाी वगळूनां खंड १ मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या कालावधाीसुाठी ताो वैधा राहुील; दिकंवा (ब) दिनांदिमंगताी पूणगपणे बंदा झाल्यासु अशा बाबताीता, दिनांदिमंगताी बंदा झाल्यापासुूनां हुा करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौा त्याला हुक्क असुेल. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अशा सुमंाप्ताीचौी लेखंी नांोटाीसु बजावील आदिण सुमंाप्ताीच्या वेळेपयता चौी दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दाेय असुलेली सुवग राक्कमं दानां कराील.

११. जरा दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या कतागव्यांचौे पालनां कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेली गैरावतागणूक दिकंवा या करारानांाम्यान्वये आवश्यक असुलेल्या सुेवा पारा पाडण्याचौी त्याचौी/दिताचौी इच्छा नांसुल्याचौे काराण या व्यदितारिराक्ता अन्य काराणासुाठी दिनांमंागत्याचौी, करारानांाम्याचौी मंुदाता सुंपण्यापूवी हुा करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौी इच्छा असुेल तारा, करारानांाम्याच्या दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या राकमंेताील दिशल्लक राक्कमं दानां केल्यावराचौ केवळ तासुे कराण्याचौा दिनांमंागत्याला हुक्क असुेल. दाृक्-श्राव्य कामंगाराला असुे दानां केल्यानांताराचौ केवळ, दिनांमंागत्याला, त्याच्या/ दिताच्या जागी दाुसुऱ्या दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दिनांयुक्ता कराण्याचौा हुक्क असुेल.

१२. दिनांमंागत्याला, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या कतागव्यांचौे पालनां कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेली गैरावतागणूक दिकंवा या करारानांाम्यान्वये आवश्यक असुलेल्या सुेवा पारा पाडण्याचौी त्याचौी/दिताचौी इच्छा नांसुल्याच्या काराणाताव, दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे दाृक्-श्राव्य कामंामंधाील एकूण कामं आदिण हुा करारानांामंा सुमंाप्ता हुोण्याच्या ताराखंेपयता त्यानांे/दितानांे पूणग केलेले कामं दिवचौाराता घेऊनां, परिरागणनांा केलेली सुमंाप्ताीच्या वेळी दाेय असुलेली राक्कमं, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दानां केल्यावरा, हुा करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौा हुक्क असुेल. दाृक्-श्राव्य कामंगारादिवरुद्ध दिनांमंागत्यानांे केलेले आराोप, अनांुक्रमंे, दिनांमंागत्याच्या सुंघेटानांेच्या व दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या सुंघेटानांेच्या सुमंसुमंानां सुंख्येताील दितादिनांधांचौा सुमंावेश असुलेल्या मंचौासुमंोरा दिसुद्ध केल्यादिशवाय, या खंडान्वये करारानांामंा सुमंाप्ता केला जाणारा नांाहुी. मंचौाचौा दिनांणगय दाोन्हुी पक्षाकारांवरा बंधानांकाराक असुेल. मंचौानांे करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याच्या बाजूनांे दिनांणगय दिदाल्यानांतारा आदिण दाृक्-श्राव्य कामंगाराला त्याचौी सुवग दाेय राक्कमं दानां कराण्याता आल्यानांताराचौ केवळ दिनांमंागता, या करारानांाम्याच्या कामंासुाठी दाुसुऱ्या दाृक्-श्राव्य कामंगाराला कामंावरा ठीेवू शकताो.

१३. हुा करारानांामंा अकाली सुमंाप्ता केल्यासु अशा बाबताीता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे कामं, दाृक्-श्राव्य कामंामंध्ये ठीेवायचौे की नांाहुी हुे दिनांमंागत्याचौे मंता असुेल आदिण त्याचौ वेळी, त्याचौे/दिताचौे नांाव दिचौत्रापटाच्या क्रेदिडटा शीर्षेागवरा (टायटालवरा) द्योावे की नांाहुी हुे दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे मंता असुेल.

१४. दिनांमंागत्याला, क्रीनां वराील दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे व्यस्थिक्तामंत्त्व, त्याचौे कपडे, मंेकअप व केसु-टाइल दादिशगता कराण्याचौी पद्धता ठीरावण्याचौा हुक्क असुेल आदिण दाृक्-श्राव्य कामंगारा, या सुंबंधाताील दिनांमंागत्याच्या दिनांदाेशाचौे पूणगपणे व वेच्छेनांे पालनां कराील. परांताु, या बाबताीताील दिनांमंागत्याच्या शताी, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अदिधासुूदिचौता कराण्याता आला पादिहुजे व त्यानांे/ दितानांे त्या वीकाराल्या पादिहुजे.

१५. दाृक्-श्राव्य कामंगारा यासु सुहुमंता आहुे की, ताो/ताी, त्याच्या/दिताच्या सुवोत्कृष्टा क्षामंताेनांुसुारा त्याच्या/दिताच्या सुेवा दिनांमंागता दिकंवा त्याच्या सुांगण्यावरूनां, दाृक्-श्राव्य दिनांदाेशक दिनांदाेदिशता कराील अशा राीताीनांे दाेईल आदिण दिचौत्रापटाच्या दिनांदिमंगताीसुाठी त्याला ज्या दाेण्याता येताील अशा सुवग वाजवी सुूचौनांांचौे ताो/ताी पालनां कराील.

१६. दाृक्-श्राव्य कामंगाराला बाहुेराील दिठीकाणी कामं कराणे आवश्यक असुताे ताेव्हुा, दिनांमंागता, त्याला सुवग वासु व दिनांवासु खंचौग, वासु भाडे, आहुाराखंचौग आदिण रूढीमंाणे असुताील असुे इतारा भात्ते दाेखंील दानां कराील.

१७. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या राोजगाराताूनां दिकंवा राोजगाराच्या ओघेाता उद्भावलेल्या आदिण/दिकंवा या करारानांाम्यान्वये त्याला/दिताला नांेमंूनां दिदालेल्या कामंाच्या कालावधाीता घेडलेल्या अपघेातामंुळे झालेल्या मंृत्यूसुहु त्याला/दिताला झालेल्या कोणत्याहुी वैयस्थिक्ताक भाग एक-ल-२७–९अ६८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७ दाुखंापताीसुाठी दिकंवा नांुकसुानांीसुाठी दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौा दिवमंा उतारावील.

१८. जेव्हुा दिनांमंागत्याला, आग, दांगल, नांैसुदिगगक आपत्ती, सुावगजदिनांक ादिधाकराणाचौा आदाेश दिकंवा त्याच्या दिनांयंत्राणाबाहुेराील इतारा कोणत्याहुी काराणामंुळे दाृक्-श्राव्य दिनांदिमंगताीचौी कायगवाहुी कराण्यापासुूनां दिताबंधा झाला असुेल ताेव्हुा,-

(क) त्याला, दिनांदिमंगताी दिनांलंदिबता झाली असुेल त्याबाबताीता, दिनांदिमंगताी दिनांलंदिबता झाल्याच्या कालावधाीमंध्ये या करारानांाम्याचौी अंमंलबजावणी दिनांलंदिबता कराण्याचौा हुक्क असुेल. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अशा दिनांलंबनांाचौी लेखंी नांोटाीसु बजावील आदिण अशी नांोटाीसु बजावण्याच्या ताराखंेपयताचौी त्याचौी/दिताचौी सुवग दाेय राक्कमं दानां कराील. दिचौत्रापटावरा कामं पुन्हुा सुरू केल्यावरा, हुा करारानांामंा पुनांरुज्जीदिवता हुोईल आदिण त्याताील दिनांलंबनांाचौा कालावधाी वगळूनां खंड १ मंध्ये दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या कालावधाीसुाठी ताो वैधा राहुील; दिकंवा (खं) दिनांदिमंगताी पूणगपणे बंदा झाल्यासु अशा बाबताीता, दिनांदिमंगताी बंदा झाल्यापासुूनां हुा कारारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौा त्याला हुक्क असुेल. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अशा सुमंाप्ताीचौी लेखंी नांोटाीसु बजावील आदिण सुमंाप्ताीच्या वेळेपयताचौी दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दाेय असुलेली सुवग राक्कमं दानां कराील.

१९. जरा दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या कतागव्यांचौे पालनां कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेली गैरावतागणूक दिकंवा या करारानांाम्यान्वये आवश्यक असुलेल्या सुेवा पारा पाडण्याचौी त्याचौी/दिताचौी इच्छा नांसुल्याचौे काराण याव्यदितारिराक्ता अन्य काराणासुाठी दिनांमंागत्याचौी, करारानांाम्याचौी मंुदाता सुंपण्यापूवी हुा करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौी इच्छा असुेल तारा, करारानांाम्याच्या दिवदिनांदिदागष्टा केलेल्या राकमंेताील दिशल्लक राक्कमं दानां केल्यावराचौ केवळ करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौा दिनांमंागत्याला हुक्क असुेल. दाृक्-श्राव्य कामंगाराला असुे दानां केल्यानांताराचौ केवळ, दिनांमंागत्याला, त्याच्या/दिताच्या जागी दाुसुऱ्या दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दिनांयुक्ता कराण्याचौा हुक्क असुेल.

२०. दिनांमंागत्याला, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या कतागव्यांचौे पालनां कराण्याशी सुंबंदिधाता असुलेली गैरावतागणूक दिकंवा या करारानांाम्यान्वये आवश्यक असुलेल्या सुेवा पारा पाडण्याचौी त्याचौी/दिताचौी इच्छा नांसुल्याच्या काराणाताव, दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे दाृक्-श्राव्य कामंामंधाील एकूण कामं आदिण हुा करारानांामंा सुमंाप्ता हुोण्याच्या ताराखंेपयता त्यानांे/दितानांे पूणग केलेले कामं दिवचौाराता घेऊनां, परिरागणनांा केलेली सुमंाप्ताीच्या वेळी दाेय असुलेली राक्कमं, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला दानां केल्यावरा, हुा करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याचौा हुक्क असुेल. दाृक्-श्राव्य कामंगारा दिवरुद्ध दिनांमंागत्यानांे केलेले आराोप, अनांुक्रमंे, दिनांमंागत्याच्या सुंघेटानांेच्या व दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या सुंघेटानांेच्या सुमंसुमंानां सुंख्येताील दितादिनांधांचौा सुमंावेश असुलेल्या मंचौासुमंोरा दिसुद्ध केल्यादिशवाय, या खंडान्वये करारानांामंा सुमंाप्ता केला जाणारा नांाहुी. मंचौाचौा दिनांणगय दाोन्हुी पक्षाकारांवरा बंधानांकाराक असुेल. मंचौानांे करारानांामंा सुमंाप्ता कराण्याच्या बाजूनांे दिनांणगय दिदाल्यानांतारा आदिण दाृक्-श्राव्य कामंगाराला त्याचौी सुवग दाेय राक्कमं दानां कराण्याता आल्यानांताराचौ केवळ दिनांमंागता, या करारानांाम्याच्या कामंासुाठी दाुसुऱ्या दाृक्-श्राव्य कामंगाराला कामंावरा ठीेवू शकताो.

२१. हुा करारानांामंा अकाली सुमंाप्ता केल्यासु अशा बाबताीता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे कामं, दाृक्-श्राव्य कामंामंध्ये ठीेवायचौे की नांाहुी हुे दिनांमंागत्याचौे मंता असुेल आदिण त्याचौ वेळी, त्याचौे/दिताचौे नांाव दिचौत्रापटाच्या क्रेदिडटाशीर्षेागवरा (टायटालवरा) द्योावे की नांाहुी हुे दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे मंता असुेल.

२२. दिनांमंागत्याला, क्रीनांवराील दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे व्यस्थिक्तामंत्त्व, त्याचौे कपडे, मंेकअप व केसु-टाइल दादिशगता कराण्याचौी पद्धता ठीरावण्याचौा हुक्क असुेल आदिण दाृक्-श्राव्य कामंगारा, या सुंबंधाताील दिनांमंागत्याच्या दिनांदाेशाचौे पूणगपणे व वेच्छेनांे पालनां कराील. परांताु, याबाबताीताील दिनांमंागत्याच्या शताी, दाृक्-श्राव्य कामंगाराला अदिधासुूदिचौता कराण्याता आला पादिहुजे व त्यानांे/ दितानांे त्या वीकाराल्या पादिहुजे.

२३. दाृक्-श्राव्य कामंगारा यासु सुहुमंता आहुे की, ताो/ताी, त्याच्या/दिताच्या सुवोत्कृष्टा क्षामंताेनांुसुारा त्याच्या/दिताच्या सुेवादिनांमंागता दिकंवा त्याच्या सुांगण्यावरूनां, दाृक्-श्राव्य सुंचौालक दिनांदाेदिशता कराील अशा राीताीनांे दाेईल आदिण दिचौत्रापटाच्या दिनांदिमंगताीसुाठी त्याला ज्या दाेण्याता येताील अशा सुवग वाजवी सुूचौनांांचौे ताो/ताी पालनां कराील.

२४. दाृक्-श्राव्य कामंगारा, टांदिडओ, िानां, दिकंवा यिास्थिदिता, कामंाचौे दिठीकाण यांच्या सुवग दिनांयमंांचौे पालनां कराील.

२५. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या लेखंी सुंमंताी दिशवाय, या करारानांाम्याचौा लाभा, इतारा कोणत्याहुी व्यक्ताीला अदिभाहुतांदिकता दिकंवा हुतांतारिराता कराणारा नांाहुी.

२६. कमंगचौाराी भादिवष्य दिनांवागहु दिनांधाी व सुंकीणग ताराताुदाी अदिधादिनांयमं, १९५२ याच्या ताराताुदाी, या करारानांाम्याला लागू असुताील.

२७. दिनांमंागता, दाृक्-श्राव्य कामंगाराच्या पूवग परावानांगी दिशवाय, या करारानांाम्याखंालील दाृक-श्राव्य कामंाव्यदितारिराक्ता कोणत्याहुी दिचौत्रापटाता दाृक्-श्राव्य कामंगाराचौे कामं वापराणारा नांाहुी.

पक्षाकारांनांी, एकमंेकांच्या उपस्थिताीता आदिण सुाक्षाीदारांच्या उपस्थिताीता वरा नांमंूदा केलेल्या दिदावसु, मंदिहुनांा व वर्षेी, या करारानांाम्यावरा त्यांच्या वाक्षाऱ्या केल्या आहुेता.

१. दिनांमंागत्याचौे नांाव व पत्ता:

सुाक्षाीदारा:

२. दाृक्-श्राव्यकामंगाराचौे नांाव व पत्ता:

सुाक्षाीदारा:

नमुना वरीस

[दिनांयमं ४९(१) पहुा]

प्रिबडरीचरी पाने वळण्येाच्येा प्रिकंवा कापण्येाच्येा येयोजनाष प्रिबडरीचरी पाने पुरप्रिवण्येाच्येा परवानगरीसाठेरी अजष

दिता,

अदितारिराक्ता कामंगारा आयुक्ता/

उप कामंगारा आयुक्ता

_________ दिवभाग, _________

दिवर्षेय- औद्योदिगक परिरावाताूच्या बाहुेरा दिबडीचौी पानांे वळण्याच्या दिकंवा कापण्याच्या योजनांािग दिबडीचौी पानांे पुरादिवण्याच्या परावानांगी सुाठी अजग.

मंहुोदाय,

मंी याद्वाराे असुे घेोदिर्षेता कराताो की, जोडपत्रा ड मंध्ये नांमंूदा केलेले पुढील कमंगचौाराी हुे, मंाझाे कमंगचौाराी असुूनां त्यांनांा मंी मंाझ्या औद्योदिगक परिरावाताूच्या बाहुेरा कच्चौी दिबडीचौी पानांे वळण्याच्या, कापण्याच्या व तायारा कराण्याच्या योजनांािग दिबडीचौी पानांे दाेईल. मंी याद्वाराे, ादिधाकाऱ्यांनांा अशी दिवनांताी कराताो की, मंाझ्या वताीनांे, खंाली नांमंूदा केलेल्या कमंगचौाऱ्यांनांा, मंाझ्या औद्योदिगक परिरावाताूच्या बाहुेरा दिवडीचौी पानांे घेण्याचौी परावानांगी द्योावी. शासुनांानांे घेालूनां दिदालेल्या सुवग अटांचौे व शताीचौे मंी पालनां कराील.

दिनांयोक्त्याचौी वाक्षाराी.

नमुना - एकवरीस

(दिनांयमं ५१पहुा)

बाहेररील कामाचा अप्रिभलेख

औद्योदिगक परिरावाताूच्या बाहुेराील कामंासुाठी परावानांगी दिदाल्याचौा क्रमंांक.............. व दिदानांांक.................

दिनांयोक्त्याचौी वाक्षाराी.

नमुना- बावरीस

[दिनांयमं ६९ पहुा]

सामाईक अनुज्ञप्तरीसाठेरी ाप्रिधकाऱ्येाने पाररत केलेल्येा आदेशाप्रिवरुद्ध करावयेाचा अप्रिपलाचा नमुना

•............................ च्या सुमंोरा (िमं पदादिनांयुक्ता ादिधाकाऱ्याचौे पदानांामं व कायागलयाचौा पत्ता)

(१) सुामंादियक अनांुज्ञाप्ताी दाेण्यासुाठी दाेणाऱ्या ादिधाकाऱ्यासुमंोरा सुादारा केलेल्या अजागचौी ताराीखं:

(२) पोचौपावताीचौी ताराीखं:

(३) दाताऐवज, कोणताेहुी असुल्यासु, सुादारा केलेली ताराीखं:

(४) दाेणाऱ्या ादिधाकाऱ्याचौा दिनांणगय:

(५) अजगदारानांे केलेला अजग फेटाळल्याचौी सुूचौनांा ाप्ता झाल्याचौी ताराीखं:

(६) अजग नांाकाराण्याचौी काराणे:

(७) मंादिगतालेला दिदालासुा:

(८) अपील दाखंल कराण्यासुाठी आवश्यक असुलेली इतारा कोणताीहुी मंादिहुताी.

घायोर्षणापत्र

मंाझाे ज्ञानां, मंादिहुताी व दिवश्वासुामंाणे वरा दिदालेला तापशील, सुत्य व अचौूक आहुे.

आज दिदानांांक• • ...................... २०• ................. राोजी.

जयोडपत्र - अ

[दिनांयमं-३(१)(दाोनां) पहुा]

मुख्ये कायेाषमध्ये कंत्राटीरी कामगारांना कामावर लावलेले नसल्येाबाबत आापनेच्येा नाममुप्रिद्त पत्रावररील हमरी

मंी,____________________________________वय____________________________वर्षेग, _____________________ हुे पदा धाराण कराीता असुूनां, याद्वाराे, मंाझ्या मंेसुसुग ________________________________ या कंपनांीच्या/उद्योगाच्या वताीनांे, मंला असुे घेोदिर्षेता कराण्यासु ादिधाकृता कराण्याता आले आहुे की, सुंदिहुताेच्या कलमं ५७ (१) च्या परांताुका खंेराीज, जेिे कायमंवरूपी कामंगारांनांा कामंावरा ठीेवण्यासु आम्हुी बांधाील आहुोता अशा आमंच्या मंुख्य उत्पादानां कायागमंध्ये आम्हुी कोणत्याहुी परिरास्थिताीता कंत्राटाी कामंगारा कामंावरा ठीेवणारा नांाहुी.

आम्हुाला हुे दाेखंील मंादिहुता आहुे की, जरा आम्हुी आमंच्या मंुख्य उत्पादानां कायागता कंत्राटाी कामंगारांनांा कामंावरा ठीेवले तारा, आमंचौे नांदाणी मंाणपत्रा राद्द केले जाईल आदिण आम्हुी दांडात्मंक कारावाईसुाठी पात्रा असुू. म्हुणूनां, आम्हुी ादिधाकराणाला अशी हुमंी दाेताो की, आम्हुी कळता दिकंवा नांकळता आमंच्या मंुख्य उत्पादानां कायागता कंत्राटाी कामंगारांनांा कामंावरा ठीेवणारा नांाहुी.

ताराीखं-

दिठीकाण-

मुख्ये प्रिनयेयोक्त्येाचा

प्रिशका व वाक्षाररी.

भाग एक-ल-२७–१०७४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

जयोडपत्र - ब

[दिनांयमं ३ (१) (ताीनां) (क) व ४३ (२) (खं) पहुा]

वयें-घायोर्षणापत्र

(अर्जदाराचे

छायाचित्र) मंी,____________________________________,_____________________________ चौा मंुलगा/मंुलगी,__________ व्यवसुाय____________________________________________, राहुणारा _________________________________, UID क्र.____________________________,याद्वाराे, असुे घेोदिर्षेता कराताो की, वरा पुरावलेली मंादिहुताी, मंाझाे वैयस्थिक्ताक ज्ञानां, मंादिहुताी व दिवश्वासु यानांुसुारा खंराी व अचौूक आहुे. खंोटाी मंादिहुताी दाेण्याच्या परिराणामंांचौी मंला पूणगपणे जाणीव आहुे. जरा मंादिहुताी खंोटाी असुल्याचौे आढीळूनां आल्यासु, मंी, भाराताीय दांड सुंदिहुताेन्वये आदिण/दिकंवा त्यासुाठी लागू असुलेल्या इतारा कोणत्याहुी कायद्योांन्वये खंटाला भाराण्यासुाठी व दिशक्षाेसुाठी पात्रा असुेल.

दिठीकाण: __________

ताराीखं: __________

अजषदाराचरी वाक्षाररी:

अजषदाराचेनाव : ___________

जयोडपत्र - क

[दिनांयमं३ (१) (ताीनां) (खं) व ४३ (२) (ग) पहुा]

वयें-साक्षांकनासाठेरी वयें-घायोर्षणापत्र

(अर्जदाराचे

छायाचित्र) मंी,____________________________________,_________________________चौ ा मंुलगा/मंुलगी, _______________वय, व्यवसुाय_______________________________________, राहुणारा______________________ ___________,UID क्र.______________________________,

याद्वाराे, असुे घेोदिर्षेता कराताो की, मंी सुाक्षांदिकता केलेल्या ताी, मंूळ दाताऐवजांच्या सुत्यताी आहुेता. जरा या ताी खंोट्या असुल्याचौे आढीळूनां आले तारा, मंी, भाराताीय दांड सुंदिहुताेन्वये आदिण/दिकंवा त्यासुाठी लागू असुलेल्या इतारा कोणत्याहुी कायद्योांन्वये खंटाला भाराण्यासुाठी व दिशक्षाेसुाठी पात्रा असुेल या वताुस्थिताीचौी मंला चौांगली जाणीव आहुे.

दिठीकाण: __________

ताराीखं: __________

अजषदाराचरी वाक्षाररी:

अजषदाराचेनाव : ___________

भाग एक-ल-२७–१०अ७६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शके १९४७

जयोडपत्र - ड

[दिनांयमं ४९ (२) पहुा]

औद्योप्रिगक पररसराच्येा बाहेर प्रिबडरीचरी पाने वळण्येाच्येा प्रिकंवा कापण्येाच्येा येयोजनाष प्रिबडरीचरी पाने पुरप्रिवण्येाचरी परवानगरी

मागणाऱ्येा कमषचाऱ्येांचरी येादरी

प्रिनयेयोक्त्येाचरी वाक्षाररी.

मंहुाराष्ट्राचौे राज्यपाल यांच्या आदाेशानांुसुारा व नांावानांे,

वस्थिप्नल कापडणरीस, शासुनांाचौे उप सुदिचौव.

In pursuance of clause (3) article 348 of the Constitution of India, the following translation in English of the Government Notification, No. O.S.H.-2021/C.R. 29(Part-II)/LABOUR-9, dated 22nd April, 2025 published in the Maharashtra Government Gazette, Part I-L, Extra Ordinary is hereby published under the authority of the Governor.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

SWAPNIL KAPADNIS,

Deputy Secretary to Government.

INDUSTRIES, ENERGY, LABOUR AND MINING DEPARTMENT

Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mantralaya, Mumbai 400 032, dated the 22nd April, 2025.

NOTIFICATION

OccupatiOnal Safety, HealtH and WOrking cOnditiOnS cOde, 2020.

No. O.S.H.-2021/C.R. 29(Part-II)/LABOUR-9.—The following draft of rules which the Government of Maharashtra, proposes to make it exercise of the powers conferred by sections 133 and 135 of the Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 (37 of 2020) read with section 24 of the General Clauses Act, 1897 (10 of 1897) and of all other powers enabling it in that behalf and in supersession of the Working Journalists (Conditions of Service) and Miscellaneous Provisions Rules, 1957 made under the Working Journalists (Conditions of Service) and Miscellaneous Provisions Act, 1955 (45 of 1955), the Motor Transport Workers Rules, 1962 made under the Motor Transport Workers Act, 1961 (27 of 1961), Beedi and Cigar Workers (Conditions of Employment) Rules, 1968 made under the Beedi and Cigar Workers (Conditions of Employment) Act, 1966 (32 of 1966), the Contract Labour (Regulation and Abolition) Central Rules, 1971 made under the Contract Labour (Regulation and Abolition) Act, 1970 (37 of 1970), the Sales Promotion Employees (Conditions of Service) Rules, 1976 made under the Sales Promotion Employees (Conditions of Service) Act, 1976 (11 of 1976), the Inter-State Migrant Workmen (Regulation and Employment and Conditions of Service) Central Rules, 1979 made under the Inter-State Migrant Workmen (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act, 1979 (30 of 1979), the Cine-Workers and Cinema Theatre Workers (Regulation of Employment) Rules, 1984 made under the Cine-Workers and Cinema Theatre Workers (Regulation of Employment) Act, 1981 (50 of 1981) and the Building and Other Construction Workers (Regulation of Employment and Condition of Services) Rules, 1998 made under the Building and Other Construction Workers' (Regulation of Employment and Conditions of Service) Act, 1996 (27 of 1996), NOTIFICATION No. O.S.H.-2021/C.R.29(Part-II)/ LABOUR-9, dated 18 July, 2022 is hereby published as required by sub-section (1) of section 133 and sub-section (1) of section 135 of the said Code, for the information of all persons likely to be affected thereby; and notice is hereby given that the said draft will be taken into consideration by Government of Maharashtra, after the expiry of fifteen days from the date of publication of this notification in the Maharashtra Government Gazette.

2. Any objection or suggestion, which may be received by Labour Commissioner Maharashtra State, C-20, Block E, Bandra-Kurla Complex, Bandra East, Mumbai-400051 or on email [email protected], from any person with respect to the said draft before the expiry of the above mentioned period, will be considered by the Government.

CHAPTER – I

PRELIMINARY

1. Short title.—(1) These rules may be called the Maharashtra Occupational Safety, Health and Working Conditions (Labour) Rules, 2025.

2. Definitions.—(1) In these rules, unless the context otherwise requires,-

(a) "Appellate Officer" means officer as notified by Government of Maharashtra under section 4;

(b) "Board" means the Maharashtra Occupational Safety and Health Advisory Board constituted under section 17;

(c) "Central Labour Codes" means Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020; Code on Social Security, 2020; Industrial Relations Code, 2020 and Code on Wages, 2019;

(d) "Code"means the Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 (27 of 2020);

(e) "family", when used in relation to a worker, means—

(i) spouse;

(ii) children including adopted children of the worker who are dependent upon him and have not completed the age of eighteen years; and

(iii) parents, grand-parents, widowed daughter and widowed sister dependent upon such worker.

Explanation.—For the purposes of this clause, dependents who are, for the time being, getting income more than Rs.2.5 lakh per annum from all sources, shall be excluded from the definition of family;

(f) "Forms" means Forms appended to these rules;

(g) "Government" or "State Government" means the Government of Maharashtra;

(h) "Manager" means the person responsible to the employer or occupier for the working of the establishment for the purposes of the Code;

(i) "Portal" means a portal of the State Government;

(j) "quarter" means the period of three consecutive months beginning on the 1st day of January, the 1st day of April, the 1st day of July or the 1st day of October;

(k) "registering officer" means an officer of the Labour commissionerate appointed by the State Government as a registering officer for purpose of these rules;

(l) "section" means section of the Code;

(m) "Year" means the period of twelve months beginning from 1st day of January in any year.

(2) Words and expressions used in these rules and not defined therein, but are defined in the Code, shall have the same meanings as are respectively assigned to them in the Code.

CHAPTER II

REGISTRATION

3. Application for registration under section 3.—(1) (i) The employer seeking registration for an establishment of Building and other construction work, Cine work (Audio visual work), Motorमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ७९ transport work, Plantation and the Contract labour not already registered, shall apply electronically in Form-I, by giving details about the establishment, and uploading documents related to registration of the establishment, proof of identity and address of the employer(s) as specified in the Form to the registering officer of the area in which the establishment sought to be registered is located. The Form shall be signed digitally on the portal. The applicant shall be responsible for veracity of all information submitted in the application.

(ii) Every application shall be accompanied by an undertaking in Annexure–A on company's letter head duly signed by the employer or occupier or owner regarding the matter about non-engagement of contract labourers in core activity of the establishment and he shall upload the same on the portal.

(iii) Every online application of the registration shall be accompanied by,—

(a) self-declaration in Annexure-B;

(b) self-declaration for self attestation in Annexure-C.

(iv) The Permanent Account Number (PAN) of the applicant or Tax Deduction Account Number (TAN) of the establishment allotted under the Income Tax Act, 1961 or any other unique number allotted to the establishment under any other Act for the time being in force or any other particular furnished in the Form, may be verified online.

(2) Fees for registration :—(i) The fees to be paid through e-payment for the grant of a certificate of registration under this rule shall be as given in the following table, namely :—

TABLE

(ii) Late Fees :—Where an employer has not submitted his application for registration within sixty days as required under sub-section (1) of section 3, then he shall submit the application for registration alongwith late fee as given in the following table, namely:-

TABLE

(3) (i) The certificate of registration shall be issued in Form-II, electronically immediately if the application is complete in all respects but not later than seven days from the date of submission of complete application, failing which such establishment shall be deemed to have been registered and the certificate of registration shall be auto generated.

(ii) The certificate of registration shall be non-transferable and a copy of the certificate of registration shall be displayed in the premises of the establishment at the conspicuous place electronically and on its official website, if any,

(4) The registering officer under the Code may direct the employer who fails to comply with the requirements of sub-rule (1), to do so within the time stated therein and such employer shall, thereupon comply with the instruction issued by the officer in this behalf.

(5) The employer in respect of establishment already registered under the Buildings and Other Construction Workers (Regulation of Employment and Condition of Services) Act, 1996, the Inter-State Migrant Workmen (Regulation of Employment and Conditions of Services) Act, 1979, the Beedi and Cigar Workers (Conditions of Employment) Act, 1956, the Motor Transport Workers Act, 1961 and the Contract Labour (Regulation and Abolition) Act, 1970, for the time being in force, shall apply electronically on the portal within six months from the date on which the Code shall come into force.

(6) The employer shall quote the Registration Number on all documents prepared or completed by him in connection with the Code or Rules or Regulations or Scheme, as the case may be, and in all correspondence with the office concerned.

(7) Any change in the ownership, management or any particulars furnished in the Registration Form submitted on the specified portal, shall be updated on the portal by occupier within thirty days of such change.

(8) The employer of an establishment to which the provisions of the Code apply and whose business activities are in process of closure, may apply for cancellation of registration online on the portal after giving complete details of the dues payable under the Central Labour Codes and rules made thereunder :

Provided that, no such application for cancellation of registration shall be entertained unless the occupier has furnished all statutory returns, paid all statutory dues under the Central labour Codes and any other Central and State labour laws in force in accordance with the law applicable for the time being and submitted a self-certification to that effect alongwith the application.

(9) The registering officer shall maintain a Register of Establishment electronically in Form-III showing the particulars of establishment in relation to which certificate of registration have been issued by him.

4. Notice of commencement or cessation of operation under section 5.—The employer of every establishment shall before thirty days of the commencement or cessation of operations, as the case may be, submit the information to the Inspector-cum-Facilitator and registering officer having jurisdiction in Form-IV electronically, and the notice of cessation of operation shall be enclosed with a certificate that the payment of all statutory dues to the workers or employees employed in the establishment have been made. The Form-IV shall be autoshared to regional offices of Employees Provident Fund Organization (EPFO) and Employees State Insurance Corporation (ESIC).

CHAPTER-III

DUTIES OF EMPLOYER AND EMPLOYEE

5. Annual health examination of employees under clause (c) of sub-section (1) of section 6.—Every employer of establishment shall arrange to conduct free of cost medical examination for every employee within thirty days from the date of employment and thereafter annually by qualified medical practitioner as per proforma in Forms- V and Form VI respectively. The Medical Certificate shall be submitted by the qualified medical practitioner to the concerned employer, and the same shall be produced to the Inspector-cum-Facilitator as and when demanded.

6. Letter of appointment to employee under clause (f) of sub-section (1) of section 6.—No employee shall be employed in any establishment unless he has been issued a letter of appointment in Form-VII:

Provided that, an employee who has not been issued an appointment letter containing the required particulars, shall be issued an appointment letter within three months of coming into force of these rules.

7. Notice of accidents and dangerous occurrences under sections 10 and section 11 and remedial action under section 14.—(1) Where at any place in an establishment other than factory and minor ports an accident or dangerous occurrence occurs which results in the death of any person (fatal accident), the employer or occupier or manager of the establishment shall forthwith send a notice thereof in Form-VIII electronically and inform by telephone, special messenger, electronic mail (email) or short message service (sms) to the Chief Inspector-cum-Facilitator and Inspector-cum- Facilitator and District Magistrate or Sub-Divisional Officer and the officer-in-charge of the nearest police station; and the family members or kin of the injured or deceased person within twenty four hours :

Provided that, if in case of fatal accident or dangerous occurrence, death occurs to any person injured by such accident or dangerous occurrence after the notices and reports have been sent by the employer or occupier or manager of the establishment then the employer or occupier or manager shall forthwith send a notice to the authorities and also have this information confirmed in writing within twelve hours of the death.

(2) Where at any place in an establishment other than factory and minor ports an accident occurs which results in bodily injury (nonfatal) by reason of which the person injured is prevented from working for a period of twelve hours or more immediately following the accident, the employer or occupier or manager of the establishment shall forthwith send a notice in Form-VIII within twelve hours after the completion of forty eight hours, electronically to the Inspector-cum-Facilitator :

Provided that, if the period of disability from working for forty eight hours or more referred above does not occur immediately following the accident, or the dangerous occurrence, but later on occurs in more than one spell, the report referred, shall be sent to the Inspector-cum-Facilitator in Form-VIII within twenty-four hours following the hours when the actual total period of disability from working resulting from the accident or the dangerous occurrence becomes forty-eight hours.

(3) On receipt of information from the employee relating to the existence of an imminent danger to their safety and health under section 14, the employer or occupier or manager of the establishment shall take immediate remedial action in this regard. The employer or occupier or manager of the establishment, whether satisfied or not, shall send a report forthwith of such actions taken, to the Inspector-cum-Facilitator electronically or by registered post or Speed Post.

CHAPTER-IV

OCCUPATIONAL SAFETY AND HEALTH ADVISORY BOARD

8. State Occupational Safety and Health Advisory Board under section 17.— (1) Constitution of the Board.—The Maharashtra Occupational Safety and Health Advisory Board shall consist of the following, namely :—

भाग एक-ल-२७–११८२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

(2) Non-Official members.—The members of the State Board referred to in clauses (g), (h), (i) and (j) of sub-rule (1), shall be nominated by the State Government. The term of the non-official Members shall be of three years.

(3) Meeting of the Board and Quorum.—

(a) The Board shall meet atleast once in a three month or may meet, as often as necessary at such time and place as the chairperson may fix in this behalf :

Provided that the Chairperson shall, within fifteen days of the receipt of a requisition in writing from not less than one third of the members of the Board, call a special meeting thereof.

(b) No business shall be transacted at any meeting unless at least two-third members are present, and atleast one member each representing employers and employees:

Provided that, if at any meeting less than two-third members are present the Chairperson may adjourn the meeting to another date informing members present and giving notice to the other members that he proposes to dispose of the business at the adjourned meeting whether there is a prescribed quorum or not, and it shall thereupon be lawful for him to dispose of the business at the adjourned meeting irrespective of the number of members attending :

Provided that, when the Chairperson calls a meeting for considering any matter which in his opinion is of urgent nature, notice of not less than seven days shall be deemed sufficient.

(4) Resignation.—A member of the Board, not being an ex officio member, may resign his office by a letter in writing addressed to the Chairperson of the Board.

(5) Cessation of membership.—If any member of the Board, not being an ex officio member, fails to attend three consecutive meetings of the Board, without obtaining the leave sanctioned by the Chairperson of the Board for such absence, he shall cease to be a member of the Board:

Provided that, the State Government may, if satisfied that, such member has sufficient cause for not attending three consecutive meetings, direct that such cessation shall not take place and on such direction being made, such member shall continue to be a member of the Board.

(6) Disqualification for membership.—A person shall be disqualified for being a member of the Board,—

(i) if he is of unsound mind and stands so declared by a competent court;

(ii) if he is an un-discharged insolvent; or

(iii) if he has been convicted for an offence, having punishment of imprisonment of three months or more.

(7) Removal from membership.—The State Government may remove any member of the Board, if in its opinion such member has ceased to represent the interest which he purports to represent on such Board :

Provided that, no such member shall be removed unless a reasonable opportunity of being heard is given to him.

(8) Casual vacancy.—When vacancy occurs in the membership of the Board, the Member- Secretary of the Board shall submit a report to the State Government, and on receipt of such report the State Government may, by notification, nominate a person to fill the vacancy and the person so nominated, shall hold office for reminder of the term of office of the member in whose place he is nominated.

(9) Travelling Allowance for members.—(i) The travelling allowance of an official member shall be governed by the rules applicable to him for journey performed by him on official duties and shall be paid by the authority paying his salary;

(ii) The non-official members of the Board shall be paid travelling allowance for attending the meeting of the Board at such rates as may be fixed by the State Government, from time to time.

9. Safety Committee under section 22.—(1) In every building and other construction establishment, wherein two hundred fifty workers or more are ordinarily employed on any day in last twelve months at any construction site, a Safety Committee shall be constituted.

(2) The tenure of the Safety Committee shall be of three years or till the completion of the work. The Safety Committee shall meet at least once in every quarter. The minutes of the meeting of safety committee shall be recorded and produced to the Inspector-cum-facilitator on demand.

(3) The Safety Committee shall have the right to be adequately and suitably informed of—

(a) potential safety and health hazards to which the employees may be exposed at work site;

(b) data on accidents as well as data resulting from surveillance of the working environment and of the health of employees, conducted at such work site.

(4) The owner, employer, occupier, agent or manager shall, within a period of fifteen days from the date of receipt of the recommendations of the Safety Committee shall take action to implement the recommendations.

(5) Composition of Safety Committee.—(a) The representatives of the employer on Safety Committee shall be as follow :—

(i) A senior official, who by his position in the organization can contribute effectively to the functioning of the Committee, who shall be the Chairperson;

(ii) A Safety Officer and Medical Officer wherever available and the Safety Officer in such a case shall be the Secretary of the Committee; and

(iii) A representative from each departments.

(b) The representative of the workers shall be chosen by the registered trade union. In case where there is no registered trade union, the members may be chosen by the employees of the work site :

Provided that, there shall be adequate representation of the women workers in the committee.

(6) The minutes of the meeting of the Safety Committee shall be recorded by the Secretary of the Committee.

(7) Functions and duties of the Safety Committee shall include,—

(i) assisting and co-operating with the management in achieving the aims and objectives outlined in the 'Safety and Health Policy';

भाग एक-ल-२७–११अ८४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ (ii) dealing with all matters concerning health, safety and environment and to arrive at practicable solutions to problems encountered;

(iii) creating safety awareness amongst all workers;

(iv) undertaking of educational training and promotional activities relating to safety and health;

(v) discussing reports on safety, environmental and occupational health surveys, safety audits, risk assessment, emergency and disaster management plans and implementation of the recommendations made in the reports;

(vi) looking into the matters likely to cause danger to the safety and health of the workers and suggest corrective measures; and

(vii) reviewing the implementation of the recommendations made by it.

10. Safety Officer for Building or Other Construction Works.—(1) A person shall not be eligible for appointment as a safety officer relating to building or other construction work unless he possesses,—

(i) a degree in any branch of engineering or technology from a recognized university and has a practical experience in a supervisory capacity for a period of not less than two years; or (ii) a degree in physics or chemistry or diploma in any branch of engineering or technology from a recognized university and has a practical experience in a supervisory capacity for a period of not less than five years;

AND

a degree in industrial safety from a recognized university or possesses a certificate of one year full time diploma in industrial safety recognized by the Board of Technical Education or all India Council of Technical Education or university recognized by the State Government in this behalf.

(2) Notwithstanding anything contained in sub-rule (1), any person who,—(i) possesses a degree of engineering or technology from a recognized university and has experience of not less than five years in a department of the Central or State Government which deals with the administration of the Building or other Construction works; or

(ii) possesses a degree in any branch of engineering or technology from the recognized university and has a experience of not less than five years, full time, on training, education, consultancy or research in the field of accident prevention in construction work;

Shall also be eligible for appointment as a Safety Officer.

11. Duties of Safety Officers in case of Building or Other Construction Works.—The duties of a Safety Officer shall be to advise and to assist the Safety Committee in the fulfillment of its statutory obligations, concerning prevention of personal injuries and maintaining a safe working environment and such duties shall include the following, namely :—

(i) to advise the concerned departments in planning and organizing necessary measures for the prevention of personal injuries;

(ii) to advise on safety aspects in all job studies, and to carry out detailed job safety studies of the selected jobs;

(iii) to check and evaluate the effectiveness of the action taken or proposed to be taken to prevent personal injuries;

(iv) to provide advice on matters related to carrying out site safety inspections;

(v) to carry out site safety inspections in order to observe the physical conditions of work andमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ८५ the work practices and procedures followed by workers and to render advice on measures to be adopted for removing the unsafe physical conditions and preventing unsafe actions by workers;

(vi) to render advice on matters related to reporting and investigation of accidents and diseases;

(vii) to investigate selected accidents;

(viii) to investigate the cases of notifiable diseases listed in the Third Schedule to the Code; (ix) to organize in association with the concerned departments, campaigns, competitions, contests and other activities which will develop and maintain the interest of the workers in establishing and maintaining safe conditions of work and procedures; and to design and conduct either independently or in collaboration with the training department, suitable training and educational program for the prevention of personal injuries.

CHAPTER-V

HOURS OF WORK AND ANNUAL LEAVE WITH WAGES

12. Daily and weekly working hours under clause (b) of sub-section (1) of section 25.—The weekly working hours, spread overs and intervals of rest shall be as notified by the State Government from time to time.

13. Weekly day of rest under sub-section (2) of section 26.—For the purposes of section 26, there shall be posted up in a conspicuous place outside the office of every establishment a notice showing the weekly day of rest. Where the weekly day of rest is not the same day for all persons employed in the establishment, the notice shall show the day of rest allowed to each relay, or set of persons or individual.

14. Compensatory holidays under section 26.—(1) Except in the case of worker engaged in any work which for technical reasons must be carried on continuously throughout the day, the compensatory holidays to be allowed under section 26 shall be so spaced that not more than two holidays are given in one week.

(2) The manager of the establishment shall display, on or before the end of the month in which holidays are lost, a notice in respect of workers allowed compensatory holidays during the following month and of the dates thereof, at the place at which the notice of periods of works prescribed under section 26 is displayed. Any subsequent change in the notice in respect of any compensatory holiday shall be made not less than three days in advance of the date of that holiday.

(3) Any compensatory holiday or holidays to which a worker is entitled shall be given to him before he is discharged or dismissed and shall not be reckoned as part of any period of notice required to be given before discharge or dismissal.

15. Extra wage for overtime under section 27.—In pursuance of section 27 of the Code, where a worker works in a establishment for more than eight hours in any day or for more than forty eight hours in any week, as the case may be he shall in respect of such overtime work be entitled to wages at the rate of twice of his ordinary rate of wages and it shall be paid at the end of each wage period :

Provided that, the total number of hours of overtime work in a quarter shall not be more than 115 hours.

CHAPTER VI

MAINTENANCE OF REGISTERS, RECORDS AND RETURNS

16. Notice of periods of work under sub-section (2) of section 31.—The notice referred to in sub-section (2) of section 31 of the Code shall be displayed at conspicuous places on a notice board८६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ or electronic board and maintained in Form-IX and copy of such notice shall be sent to Inspector- cum-Facilitator electronically and by the registered post.

17. Maintenance and production of reports, registers and other records under section

33.—Every employer shall,—

(a) maintain register of workers, wages, overtime, fine, deduction for damage or loss in Form-X electronically and shall be kept available at an office or the nearest convenient building within the precincts of the establishment and shall be produced, electronically or in person, on demand before the Chief Inspector-cum-Facilitator or an Inspector-cum-Facilitator or any person authorized in that behalf of the State Government.

(b) in case of manual registers and other records, be legibly entered in ink in English and Marathi or the language understood by a majority of the persons employed and shall be produced as and when demanded by Inspector-cum-facilitator or any person authorized in that behalf;

(c) Preserve the registers, records and returns in original for a period of three calendar years after the date of the last report or entry.

18. Display of notice board.—Every employer shall cause to display at the conspicuous part at the workplace of the establishment under his control, notice showing the name and address of the establishment, hours of work, wage period, date of payment of such wages, details of accident and dangerous occurrence in the establishment for the last five years, name and address of the Inspector- cum-Facilitator having jurisdiction to such establishment and date of payment of unpaid wages to such workers in English, Marathi and in the Local Language understood by the majority of the workers.

19. Return.—Every employer of an establishment shall submit online unified annual return relating to such establishment in Form-XI to the Inspector-cum-Facilitator, Registering Officer having jurisdiction and on the State Government Portal on or before the 1st February following the end of each calendar year with a copy to the Director General, Labour Bureau electronically.

20. Register of accident and dangerous occurrences.—The register of accidents and dangerous occurrences required by sub-clause (v) of clause (a) of section 33 of the Code shall be maintained in a Form-XII.

21. Register of leave with wages under clause (a) of section 33.—(1) The employer of every establishment shall maintain in respect of every employee thereof a record of leave with wages electronically or manually in Form-XIII.

(2) The register mentioned in sub-rule (1) shall be preserved for a period of three years after the last entry in it, has been made and shall not be destroyed even after the expiry of that period unless it has been properly transferred to the new register.

CHAPTER-VII

INSPECTOR-CUM-FACILITATOR

22. Powers and duties of Inspector-cum-Facilitator under clause (xiv) of sub-section (1) of section 35.—(1) The Inspector-cum-Facilitator shall, after every inspection of Building and Other Construction site and Beedi and Cigar making establishments, as may be deemed necessary, issue prohibition or improvement notice pointing out the non-compliance of provisions of safety, health and working conditions under the Code, and rules and regulations framed thereunder, to the employer or builder or developer or occupier or owner.

(2) An Inspector-cum-Facilitator shall, at each inspection, ascertain to what extent any shortcomings notified at a previous inspection have been rectified and the notices previously issued have been complied with. His findings and any shortcomings which may come to light during the inspection, together with any order passed by him under the Code or the regulations made thereunder shall be recorded and maintained.

23. Appointment of medical officer under sub-section (1) of section 42.—The State Government may appoint medical practitioner having prescribed qualification to be medical officer for the purpose sub-section (1) of the section 42 of the Code in relation to motor transport industry, pharmaceutical industry, beedi and cigar industry, cine industry, print media industry, construction industry.

24. Employment of women in establishment or worksite under section 43.—Every

employer shall,

(a) With reference to employment of the women with her consent on any day before 6 am and after 7 pm, ensure adequate transportation facilities shall be provided to women worker or employee to pick-up and drop such female employee at her residence.

(b) the work place including passage towards conveniences and Facilities concerning toilets, washrooms, drinking water, entry and exit of women worker or employee should be well-lit;

(c) the toilet, washroom and drinking facilities should be near to the workplace where such women workers or employees are employed;

(d) safe, secure and healthy working conditions at the workplace; and

(e) the provisions of the Sexual Harassment of Women at workplace (Prevention, Prohibition and Redressal) Act, 2013 (14 of 2013), as applicable to the establishments, shall be complied with.

CHAPTER-VIII

CONTRACT LABOUR

25. Conditions of license under sub-section (3) of section 47.—The contractor shall ensure that.—

(a) the hours of work shall conform to the rules made under section 25 of the Code; (b) the wages shall be paid in accordance with the Code on Wages, 2019 (29 of 2020) and rules made thereunder;

(c) if the contract worker is working at the premises of the principal employer then it shall be the responsibility of the principal employer to provide the facilities or amenities such as toilet, washroom, drinking water, bathing facilities if required, rest rooms, changing room, first aid box, Canteen and Crèche;

(d) all other facilities and entitlements shall be provided by the contractor;

(e) in case the contractor fails to make payment of wages, payment of minimum wages and any statutory legal dues then the officer not below the rank of Assistant Commissioner of Labour who shall cause such payment to be made to the contract workers out of contractors security deposit maintained under Rule 35.

Provided that, in case the amount of security deposit is not sufficient then, the Assistant Commissioner of Labour, who shall cause such payment to be made to the contract workers by the principal employer of that establishment, principal employer shall be held liable after giving a proper hearing to make such payment of difference of amount by passing an appropriate order. In case the order is not obeyed then the difference of amount may be recovered as an arrears of land revenue;

(f) Contractor shall intimate to the authority within fifteen days of the receipt of a contract work order about the details of the contract work order and in the manner as under Rule 34.

26. Form and manner of application for contractor license under of sub-section (1) of section 48.—(1) Every application by a contractor for the grant of a license shall be made online electronically through the State Portal in Form-XIV to the licensing authority.

(2) Every application shall be accompanied by an undertaking in Form-XV by the contractor regarding the matter mentioned in rule 31(2) and non-engagement of contract labourers in core activity of the establishment.

(3) Every application for the grant of a licence shall be accompanied by a certificate from the principal employer in Form- XVI.

(4) Every application shall be accompanied by the Deposit of Security amount at the rate specified in sub-rule (1) of rule 28 and the payment of fees at the rate specified in sub-rule (2) of rule 28.

(5) Every online application for license shall be accompanied by,—

(a) Self-declaration in Annexure B;

(b) Self-declaration for self-attestation in Annexure C.

27. Forms, terms and conditions of license.—

(1) Every license granted shall be in Form-XVII.

(2) Every license granted or renewed is subject to the following conditions, namely :—

(i) the license shall be non-transferable;

(ii) the number of workers employed as contract labour by the contractor shall not, on any day, exceed the maximum number specified in the license;

(iii) the fees paid for the grant of license or for renewal of the license as the case may be shall be non-refundable;

(iv) the rates of wages payable to the workers by the contractor shall not be less than the rates prescribed under the Code on Wages, 2019 and where the rates have been fixed by agreement, settlement or award, not less than the rates prescribed under the Code on Wages, 2019.

28. Procedure for issue of license under sub-section (2) of section 48.—(1) Before a license is issued under any rule of these rules, Security Deposit for an amount calculated at the rate of Rs.1000 for each of the workman to be employed as contract labour, in respect of which the application for license has been made, shall be deposited as security by the contractor for due performance of the conditions of the license and compliance with the provisions of the Code or the rules made thereunder.

(2) The fees to be paid for the grant of a license shall be as specified in the table below, namely :—

Table

29. Renewal of license under section 48(2).—(1) Every contractor shall apply electronically on the State Portal to the licensing authority for renewal of the license.

(2) Every such application shall be submitted at least thirty days prior to expiry of license period.

(3) The security deposit and fee chargeable for renewal of the license shall be the same as for the grant of license under rule 28:

Provided that, if the application for renewal is not received within the time specified in sub-rule (2), an additional fee of twenty five per cent. of fee for one month delay and thereafter ten per cent. per month for the grant of licence shall be payable for such renewal.

30. Refund of security deposit under section 48(2).—(1) On expiry of the period of license the contractor may, if he does not intend to have his license renewed further, make an application to the licensing authority for the refund of the security deposited by him, alongwith copy of license and notice of completion of work and bank details in which amount is required to be refunded, alongwith the certificate from principal employer regarding non pending of any dues of contract labour employed by that contractor for the refund of security deposit.

(2) If the licensing authority is satisfied that there is no breach of the conditions of license or there is no order for the forfeiture of security deposit or any portion thereof, he shall direct the refund of the security deposit to the applicant.

(3) If there is any order directing the forfeiture of any portion of contractor's security deposit, the amount to be forfeited shall be deducted from the security deposit, and balance, if any, shall be refunded to the contractor.

(4) After the satisfaction of the registering authority, an application for refund shall, as far as possible, be disposed of within thirty days of the receipt of the application.

31. Responsibility of contractor under sub-section (4) of section 48.—

(1) The rates of wages payable to the labours by the contractor shall be not less than the rates prescribed under the Code on Wages, 2019 (29 of 2019) and where the rates have been fixed by the agreement, settlement or award, not less than the rates prescribed under the Code on Wages 2019.

(2) In case where the labour employed by the contractor performs the same or similar kind of work as the labour directly employed by the principal employer of the establishment, the wage rates, holidays, hours of work and other conditions of service of the labours of the contractor shall be the same as applicable to the workers directly employed by the principal employer of the establishment. In case of any dispute arises as to whether the work is of similar kind, the matter be referred to the Divisional Additional Commissioner or Deputy Commissioner of Labour whose decision thereon shall be final.

(3) In other cases the wage rates, holidays, hours of work and conditions of service of the labours of the contractor shall be such as specified under the Code and rules made thereunder.

(4) All contract labour shall be made member of Employees Provident Fund Organization (EPFO) and Employees State Insurance Corporation (ESIC) subject to applicability as under respective provisions of the Code on Social Security, 2020 (36 of 2020).

(5) The contractor shall intimate any change in the number of labours or conditions of work to the Licensing Authority, electronically within seven days of its change.

32. Intimation of work order and time limit for intimation under section 50.—

(1) Every contractor shall within fifteen days of the receipt of a contract work order shall intimate about the contract work order containing the details such as the name of the principal employer, address of the premises where work is being undertaken, date of commencement of भाग एक-ल-२७–१२९० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ the contract work, the number of contract labour employed under that work order, duration of work order and copy of work order :

Provided that, where the contractor fails to give intimation under sub-rule (1) the designated authority may, after giving the holder of the license the opportunity of showing cause, suspend or cancel the license by passing a speaking order recording the reasons for cancellation or suspension of the license.

(2) The intimation shall be sent electronically on the State portal or e-mail to the Licensing Authority.

33. Appeal under sub-section (1) of section 52.—The appellate authority under sub-section (1) of section 52 of the Code shall be Divisional Additional Commissioner or Deputy Commissioner of Labour having jurisdiction.

34. Responsibility of payment of wages under section 55.—(1) The contractor shall fix the wage periods in respect of which wages shall be payable and no wage period shall exceed one month.

(2) The wages of every person employed as contract labour in an establishment or by a contractor shall be paid before the expiry of seventh day after the last day of the wage period in respect of which the wages are payable.

(3) The wages shall be disbursed through Bank transfer or Online Payment mode only.

35. Making payment of wages from security deposit amount under sub-section (4) of section 55.—If the contractor or principal employer does not pay the wages, payment of minimum wages or any statutory legal dues to the contract labour employed, the Assistant Labour Commissioner shall conduct or cause to conduct, an inquiry and after giving an opportunity to be heard to the contractor and principal employer shall pass an order to make payment, if any, of such wages from the amount deposited by the contractor as security deposit. The contractor shall re-furnish the security deposit within a period of fifteen days or else his license shall be liable to be suspended and the due amount shall be recovered as an arrears of land revenue.

36. Experience certificate under section 56.—Every concerned contractor shall issue on demand, an experience certificate in Form-XVIII to the Contract Labourer.

37. Prohibition of employment of contract labour under clause (b) of sub-section (2) of section 57.–(a) Notwithstanding anything contained in the part of contract labour under the Code or these rules employment of contract labour in core activities of any establishment is prohibited, however, if a question arises as to whether any activity of an establishment is a core activity or otherwise, the aggrieved party may make an application to the Commissioner of Labour, Maharashtra giving reasons along with supporting documents.

(b) The State Government may refer any such question suo moto or refer the application to the Commissioner of Labour, who on the basis of relevant material in his possession or after making such an enquiry as it deems fit, shall report to the State Government within three months and thereafter the State Government shall decide the question within six months.

CHAPTER-IX

INTER-STATE MIGRANT WORKER

38. Journey allowance to Inter-State Migrant Worker under section 61.—The employer shall pay a lump sum amount on account of fare, for to and fro journey, to inter-state migrant worker, either by train (not less than II Class Sleeper) or by bus or any other mode of passenger transport, whichever is lowest in the cost, from the place of employment to the place of his residence in the home-state, in the event of the following, namely :—

(a) If he has worked for a period of not less than one hundred and eighty days in the concerned establishment(s) in preceding twelve months :

Provided that, the journey allowance shall be given to an inter-state migrant worker once in twelve months.

(b) In the event of change of employer by the inter-state migrant worker during the middle of the employment period and has not availed the journey allowance from his previous employer, then on the basis of a certificate to be given by inter-state migrant worker, the employer where the inter- state migrant worker is presently working and such worker has completed one hundred and eighty days in preceding twelve months including the period spent with the previous employer, then the current employer shall be liable to give journey allowance as mention above.

39. Setting up of a Toll Free helpline numbers to the inter-State migrant workers under section 63.—(1) A Toll-Free help-line numbers shall be provided by Labour Department of Maharashtra and manner to address queries and grievances of the inter-State migrant workers.

(2) Such toll-free helpline number provided under sub-rule (1) shall be displayed by every employer or occupier on display board of establishment in a Marathi, Hindi and language understood by majority workers of the establishment.

40. Study of inter-State migrant workers under section 64.—The State Government may identify the studies to be carried out to promote safety, health and welfare of inter-State migrant workers. Wherever required the State Government may also consult expert organizations involved in the safety, health and welfare of inter-State migrant workers.

CHAPTER-X

AUDIO-VISUAL WORKER

41. Agreement for audio-visual worker under clause (a) of sub-section (2) of section 66.—(1) The Form of agreement for the audio-visual workers with the producer shall be in Form-XIX.

(2) The agreement shall be registered with the competent authority as may be notified by the State Government.

42. Procedure for reference of disputes to a Conciliation Officer or a Tribunal under sub-section (1) section 66.—The procedure for reference of dispute to a Conciliation Officer or a Tribunal shall be in conformity with the Industrial Relation Code, 2020 (35 of 2020) and rules framed thereunder.

CHAPTER-XI

LICENSING OF INDUSTRIAL PREMISES FOR BEEDI AND

CIGAR MANUFACTURING

43. Forms of application for grant of License and License fees under section 74.— (1) Every application under sub-section (1) of section 119 of the Code, for a license to use or allowed to be used, any place or premises as industrial premises shall be made electronically on the state portal in Form XIV along with the online payment of appropriate fees as specified in the TABLE below :

License Fees Table

Provided that, an employer of every industrial premises within the scope of the Code, on the date of its commencement, shall submit application electronically on the State portal within thirty days from such date.

भाग एक-ल-२७–१२अ९२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ (2) An application shall be accompanied by the following documents, namely :

(a) Plans showing,—

(i) the site of such place or premises, the areas therein to be used for manufacturing process and the immediate surroundings of such place or premises, including adjacent building structures, roads, drains and the like; and

(ii) the elevation and necessary cross-sections of, the details relating to the natural lighting, ventilation, means of escape in case of fire, position of the plant and machinery, if any used is less and passage ways in or in relation to, the various buildings which are intended to be used for any manufacturing process;

(b) self-declaration in Annexure-B;

(c) self-declaration for Self Attestation in Annexure C.

44. Application for renewal.—Every application for renewal of a license under section 119 of the Code, shall be made electronically on the state portal in Form XIV. The application shall be accompanied by the following documents, namely :—

(a) the license sought to be renewed;

(b) the online receipt of the payment of appropriate fees for the renewal of the license shall be same as specified in rule 43.

45. Certain provisions with respect to grant or renewal of license.—(1) An application for the grant or renewal of a license shall be deemed to have been duly made if it is in Form XIV and complies in all respects with the requirements of rule 43 or 44, as the case may be.

(2) The licensing authority shall dispose of the application for the grant or renewal of license or change in the details of the license, within a period of seven days from the date of receipt of it.

46. Form and terms and conditions of license.—(1) A license under section 119 of the Code shall be as prescribed in Form-XVII.

(2) Every license granted or renewed under section 119 of the Code shall be subject to the following conditions, namely :—

(i) the manufacturing process shall be carried on only in that part of the industrial premises specified for the purpose in the license;

(ii) the maximum number of employees employed in the industrial premises shall not on any day exceed the number specified in the license;

(iii) except with the prior permission in writing from the licensing authority, the industrial premises shall not be extended and except with the like permission, no structural alterations shall be made in any building on such premises;

(iv) the license shall not be transferable;

(v) the fees paid by electronically for the grant or renewal of the license shall be non- refundable.

(3) A licenses granted under section 119 shall be valid only for five years and may be renewed thereafter.

47. Amendment of license.—(1) A license granted under section 119 of the Code may be amended by the licensing authority notified for the concerned district.

(2) A licensee shall be required to have his license amended,—

(a) if there is change in the name of the industrial premises; orमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ९३ (b) if there is change in the site on which the industrial premises is situated; or (c) if the industrial premises for which the license is granted exceeds the limits specified in the license in regard to the number of persons employed therein.

(3) The licensee whose license is required to be amended shall submit an application electronically to the licensing authority notified for the concerned district, stating the nature of the amendment and reasons therefor.

(4) Such application shall be decided within seven days from the receiving an application electronically.

48. Appeals under section 75.—An appeal under section 75 of the Code shall,—

(1) (a) be made electronically, on the State Portal to the Divisional Additional Commissioner or Deputy Commissioner Labour within a period of thirty days from the date of the receipt of the order of the licensing authority;

(b) be accompanied by the receipt showing that the fee for preferring appeal under section 75 of the Code, of rupees five hundred has been paid electronically, which is non-refundable.

49. Permission to work by employees outside industrial premises.—(1) Every application under sub-section (1) of section 76, to get a permit, to allow the wetting or cutting of beedi or tobacco leaves by employees outside the industrial premises shall be made electronically in prescribed Form- XX within fifteen days from the commencement of these rules.

(2) The application shall be accompanied by the list of permission seeking employees in Annexure-D.

(3) The Divisional Additional Commissioner or Deputy Commissioner of Labour on receipt of application under sub-rule (1) shall dispose of the application within fifteen days.

(4) A permit granted under section 76 shall be valid only for one year and may be renewed and can be amended thereafter with the same procedure as let down in sub-rule (1).

50. Terms and condition to seek permission.—

(a) The employer shall provide adequate and regular raw material as and when demanded by the permitted workers.

(b) Not to be discriminated while providing raw material to male or female or transgender employees.

(c) In no case the work should be given to the child below 14 years of age.

(d) The accurate weight of tobacco and exact quantum of beedi leaves should be given in writing to the permitted worker.

(e) Such permitted worker should not be paid less than the prescribed rates of minimum wages.

(f) No deposit to be taken from the permitted workers for the provided raw material.

(g) All social security statutory benefits of Insurance, Provident Fund, Gratuity, Bonus, Leave with wages, Paid Holidays, etc. shall be given to all permitted worker.

(h) The employer shall ensure to take accidental insurance of the beedi making industrial premises as well as of the residence of the permitted workers.

51. Record of outside work.—The record to be maintained by an employer of the work permitted under sub-section (2) of section 76 of the code to be carried on outside the industrial premises shall be in Form XXI.

CHAPTER XII

Plantation

52. Housing accommodation for workers.—Every employer shall provide for workers and his family residing in a plantation, housing accommodation as near as possible to the place of work.

53. Standard and specification of housing accommodation.—All housing accommodation for workers in a plantation shall have separate rooms for women employees. Effective and suitable provision shall be made in every room for securing and maintaining adequate ventilation by the circulation of fresh air and there shall also be provided and maintained sufficient and suitable natural or artificial lighting. The rooms or other suitable alternative accommodation shall be of such dimensions so as to provide at least a floor area of ten square meters excluding area of kitchen and toilet for each person making use of the room. The accommodations shall be so constructed as to afford adequate protection against heat, wind, rain and shall have smooth, hard and impervious floor surface.

54. Sites for housing accommodation.—

(1) The housing accommodation shall be provided on dry well-drained land which, consistent with the requirement regarding distance from the plantation, has supplies of wholesome drinking water within a reasonable distance. In materials tracts, the houses shall be provided at a safe distance from the swamps and marshes and above the highest flood level.

(2) Adequate lighting arrangements shall be provided in and around the area in which housing accommodation is provided.

(3) The employer shall maintain in good condition the approach roads and paths to the area where houses are located as also the sewers and drains in that area.

(4) The employer shall not deny to the public free access to those parts of the Plantation where the workers are housed.

(5) The employer shall cause the vicinity of all houses to be kept clear of refuse and excreta and the latrines and drains to be cleaned out daily and all refuse in or near them to be collected, removed and disposed of hygienically.

55. Maintenance of houses.—

(1) The employer shall, at his own expenses, maintain all houses provided for accommodation of workers in a fit and safe condition and execute annual and such other repairs as may be necessary from time to time.

(2) A worker occupying a house may, and an Inspector-cum-Facilitator appointed under the Code shall, bring to the notice of the employer any defects in the condition of a house which make it dangerous to the health and safety of the worker. Where an Inspector-cum- Facilitator brings any such defects to notice, it shall be the duty of the employer to rectify them with the least possible delay.

(3) The employer shall get all the houses lime-washed at least once every year and all the doors, windows and other wooden structures varnished or painted once in three years. A record of dates on which lime-washing or painting was carried out shall be maintained in a register in Form XXIII electronically.

56. Accommodation to be rent free.—(1) No rent shall be charged by an employer for the housing accommodation provided to workers and their families residing in his plantation.

(2) Every employer of the plantation wherein fifty or more workers (including workers employed by any contractor) are employed or were employed on any day of the preceding twelve months, shall provide crèches facilities.

57. Educational facilities for worker's children.—(1) (a) Every employer shall if the number of worker's children between the ages of six to twelve in his plantation exceeds 25, provide and maintain a Primary School or Schools for imparting Primary education to the children.

(b) Every employer of Plantation shall provide hospital in his plantation. There shall be two types of hospitals in plantations, viz, Garden Hospitals and Group Hospitals,

(i) Garden Hospitals will deal with out-patients, in-patients not requiring any elaborate diagnosis and treatment, infectious cases, midwifery, simple prenatal and postnatal care of infants and children and periodical inspection of workers.

(ii) Group Hospitals shall be capable of dealing efficiently with all types of cases normally encountered but will not be used for routine treatment. Admission to Group Hospitals shall be only on the recommendation of a garden hospital doctor. Equipment and drugs.- Every dispensary, garden hospital and group hospital shall maintain such equipment and drugs, etc., as may be specified by the State Government.

(c) Medical records.—The Medical Officer-in-charge of each dispensary, garden or group hospital shall maintain and updated medical record in respect of every patient as may be prescribed by the State Government for the purpose; and (2) comply with such regulations as may be made by the State Government in respect of medical stores rule.

58. Recreational facilities.—

(1) Every employers shall provide and maintain—

(i) Recreation Centre to the scale of one for every one hundred and seventy-five families of resident workers or part thereof with provision for a radio and television set and indoor games for adult workers and children as specified by the Labour Commissioner of the state with prior approval of the State Government subject to there being at least one center for each Plantation or out garden thereof;"

(ii) where adequate flat open space is available within a reasonable distance, a playground or playgrounds for adult and their children workers with necessary sports equipment for out-door games.

(2) Every recreation center to be provided and maintained shall be conveniently situated as near as possible to the workers quarters.

59. Uses, handling, transport and storage of insecticides, pesticides, chemical and

toxic substances within the plantation.—

(1) No insecticides, pesticides, chemical and toxic substances shall be transported or stored in such a way as to come into direct contact with foodstuffs or animal feeds or drinking water.

(2) If any insecticide, pesticides, chemicals and toxic substances are found to be leaked out in transport or storage, it shall be the responsibility of the employer to take such measures urgently to prevent poisoning and pollution of soil or water, if any.

(3) The packages containing insecticide, pesticides, chemicals and toxic substances shall be stored in separate rooms or premises away from the rooms or premises used for storing such articles or shall be kept in separate almarihs under lock and key depending upon the quantity and nature of the insecticides.

(4) The rooms or premises meant for storing insecticide, pesticides, chemical and toxic substances shall be well built, dry, well lit and ventilated with sufficient dimension.

60. Prohibition or restriction on employment of women, children and adolescent workers in handling insecticides, chemicals and toxic substances.—No women worker or children or adolescent worker shall be permitted to be engaged in handling or storage or transport of insecticide, pesticide, chemicals and toxic substances.

61. Appointment and qualification of Supervisors.—The use, handling, storage and transportation of insecticides, chemicals and toxic substances shall be supervised by a competent person who should possess the following qualifications,-

(i) he shall possess a degree in Agriculture or Science or he shall possess a Certificate Course on handling of chemicals and toxic substances conducted by the recognized institutes.

(ii) he shall be given training from a designated Training Institute; and

(iii) he shall also possess a valid certificate from a recognized institute for giving first aid treatment to workers.

62. Training of Workers.—

(1) The workers involved in handling insecticides, chemicals, and toxic substances shall be arranged for suitable training in observing safety precautions and handling safety equipment provided to them in the institutes notified by the State Government from time to time.

(2) All the workers who apply, handle, transport or come into contact with agrochemicals or other chemical substances must be trained in at least in the following subjects.- (i) general occupational health;

(ii) formulations, names, and the biocide action of the substances used in the case of pesticides;

(iii) correct use of personal protective clothing and equipment;

(iv) preventive measures and measures for reducing damage to health and the environment, caused by the chemical substances, equipment, techniques, signage, medical examination, etc.;

(v) emergency procedures, first aid and medical attention for cases involving poisoning or undue contact with chemical substances;

(vi) techniques for handling chemical substances and for the correct application of agro chemicals;

(vii) secure handling and transportation of agro-chemicals for drivers; and (viii) other necessary training suitable for the plantation.

63. Periodic medical examination to the workers.—

(1) Every worker who is engaged in the work of handling, dealing, or spraying or mixing insecticides, chemical and toxic substances shall be medically examined initially at the time of employment and thereafter once in six months in the hospitals notified in this behalf.

(2) The medical examination and tests shall be recorded as per the Form V. (3) Any person showing symptoms of poisoning shall be immediately examined and given proper treatment.

64. Maintenance of health record.—Every employer shall maintain a health record of every worker such as half yearly medical examination or any other examination when required shall be kept in plantation and every such worker shall have access to such record.

65. Washing, bathing and cloak room facilities.—

(1) Every employer shall provide, washing, bathing and cloak room facilities to the workmen, who are employed in handling insecticides, pesticides, chemicals and toxic substances.

(2) Protective clothing and equipment—

(a) Persons handling insecticides, chemicals and toxic substances during its operation, distribution, mixing, spraying shall be adequately protected with appropriate clothing.

(b) The-protective clothing shall be made of materials which prevent or resist the penetration of any form of insecticide, chemical and toxic formulations. The materials shall also be washable so that the toxic elements may be removed after each use.

(c) A complete suit of protective clothing shall consist of the following dresses, namely.—

(i) Protective outer garment with hat.

(ii) Rubber gloves or such other protective gloves extend way up to the fore arm made of materials impermeable to liquids.

(iii) Dust proof goggles.

(iv) Boots.

(v) Reusable cloth masks.

66. Display of list of insecticides, pesticides, chemicals and toxic substances.—Every employer shall display in plantations the list of insecticides, chemicals and toxic substances as notified by the Central Government, from time to time, under the insecticides Act, 1968 (46 of 1968).

67. Precautionary notices.—Every employer in the plantations shall display the following precautionary notices at or near the place where the insecticides, chemicals and toxic substances are handled.—

(i) Use protective clothing like overalls, gloves, rubber gum-boots and wide brimmed hats.

(ii) Do not wear clothes contaminated with insecticides and pesticides.

(iii) Clean the protective clothing by washing with soap and water.

(iv) Do not allow children, adults, sick persons and pregnant women and nursing mothers to handle insecticides and pesticides.

(v) Do not eat, drink, smoke or chew while handling insecticides and pesticides.

(vi) Never blowout clogged nozzles with your mouth.

(vii) Do not use leaking sprayers. Avoid contamination of the skin, mouth and eyes.

(viii) Do not inhale the insecticides unattended in the fields.

(ix) Never spray insecticides and pesticides against the wind.

(x) De not leave insecticides and pesticides unattended in the fields.

(xi) Do not allow humans and livestock to enter the insecticides and pesticides sprayed fields for a period of time, suggested by the manufacturers.

(xii) Do not wash insecticides and pesticides containers near a well or running stream.

(xiii) Keep clean water, soaps and towels ready for use.

(xiv) Wash hands and exposed skin thoroughly with soap and water before eating, drinking, smoking or, chewing and after work.

(xv) Keep the insecticides and pesticides locked in the store room and out of reach of children and other unauthorized persons.

(xvi) Do not enter the sprayed field. Follow the re-entry periods for all insecticides and pesticides including herbicides, suggested by the manufacturers.

(xvii) Keep insecticides and pesticides in their original, labeled containers.

(xviii) Do not decant insecticides and pesticides into unlabeled containers except for immediate use

भाग एक-ल-२७–१३९८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ (xix) Dispose the containers safely after thoroughly emptying and washing. They may be buried in a place away from a water source.

(xx) Never reuse the container for any other purposes if it is impossible to remove the traces of insecticides and pesticides from the containers.

CHAPTER XIII

COMPOUNDING OF OFFENCES

68. Manner of compounding of offences by the authorized officer specified under sub- section (1) of section 114.—(1) The officer notified by the State Government for the purposes of compounding of offences under sub-section (1) of section 114 shall issue electronically a notice for compounding of offences for the offences compoundable under sub-section (1) of section 114 of the Code. (2) The person to whom notice is issued may apply to the officer electronically or otherwise and deposit the entire compounding amount by electronic transfer or otherwise, within fifteen days of the receipt of the notice.

(3) The Compounding Officer shall issue a composition certificate within Ten days of receipt of the composition amount, to such person from whom such amount has been received in satisfaction of the composition notice.

(4) If a person to whom notice is issued fails to deposit the composition amount within one month before the institution of prosecution, the prosecution shall be proceeded before the competent court.

(5) No prosecution shall be instituted without giving an opportunity to the employer to comply with such provisions subject to proviso of sub-section (1) of section 110 and compounding as under section 114.

CHAPTER XIII

69. Common or work specific license for contractor, factories and industrial premises,

etc. under section 119.—

(1) Notwithstanding anything contained in these rules, any person desirous of obtaining common license for an establishment in respect of factory, an industrial premises for beedi and cigar work and for engaging contract workers (contractor) under the Code shall make an application to the authority designed by notification for the said by the State Government. (2) The application for common license under sub rule (1), shall be filed in Form XIV and accompanied by total fees as specified in the table under rule 28(2) for contractor, table specified under rule 43(1) for industrial premises for beedi and cigar work and as prescribed under schedule-II for factories under factory Rules or any combination thereof under these rules for an establishment.

(3) On receipt of an application under sub rule (1), the authority refer to in sub rule (1) shall make such inquiry.

(4) Where the authority referred to in sub rule (1) is satisfied that the common license may be issued in respect of a, factory, industrial premises for beedi and cigar work and for engaging contract workers (contractor) and any combination thereof under the code, such authority shall issue a license within 30 days of the receipt of application validity of such common or work specific license in Form XVII shall be for Five calendar year.

(5) Any person aggrieved by an order passed under this rule, by the issuing authority may file within thirty days from the date of the order, a appeal before the appellate officer Divisional Additional commissioner of Labour or Deputy commissioner of Labour for respective jurisdiction. Such application for appeal should be filed in FORM XXII accompanied by fees of rupees one thousand only, paid electronically. Such appeal shall be disposed off electronically within thirty days of the filing of the appeal.

FORM-I

(see rule 3)

Application for Registration for existing establishments/New Establishment/

Amendment to Certificate of Registration

A. Establishment Details.

1. Retrieve details of Establishment through LIN :

2. Name of Establishment :

3. Location and Postal Address of the Establishment :

4. Nature of work carried on in the establishment.

5. Others details of Establishment :

a. Total Number of permanent Workers and employees engaged directly in the establishment :

b. Total Number of the contract employees engaged :

c. Total Number of Inter-State Migrant workers employed :

6. (a) For Building and Other Construction Work :

6. (b) For Motor Transport Undertaking :

6. (c) For Inter-State Migrant Worker :

भाग एक-ल-२७–१३अ१०० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

6. (d) For Registration of Plantation :

B. Details of Employer :—

1. Name and Address of Employer / Occupier / Owner / Director /

Agent / Chief Executive / Partners :

2. Designation

(Occupier/Owner /Director/Agent /Chief Executive /Partners) :

3. Father's/ Husband's Name of the Employer :

4. Email Address, Telephone and Mobile No :

C. Manager/Agent Details :

1. Full name and Address of Manager/ Agent or person responsible for supervision and control of the Establishment :

2. Address of Manager/Agent :

3. Email Address, Telephone and Mobile No :

D. Contractor's Details :

E. Others Details :—

I hereby declare that the particulars given above are true to the best of my Knowledge and belief.

Dated :-

Signature/ E-sign/digital sign of employer Place :-

FORM-II

[see rule-3(3)(i)]

Certificate of Registration of Establishment

Registration No. :

Date :

A Certificate of registration containing the following particulars is hereby granted under sub section (1) of section 3 of the Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020 and the Rules made thereunder,

(Name and Address of the establishment) :

1. Nature of work carried on in the establishment (Please tick mark)

(a) Motor Transport Undertaking

(b) Contract Work

(c) Building and Other Construction Works

(d) Plantation

(e) Any other work (not covered above)

2. Details of the establishment :

i. Total Number of employees engaged directly in the establishment:

ii. Total Number of the employees engaged through contractors

iii. Total Number of Contractors and their details:

iv. Number of Inter-State migrant workers engaged:

3. (a) For building and other construction work :

(b) For Motor Transport Undertaking :

(c) For Inter-State Migrant Worker :

(d) For Plantation :

4. Amount of registration fee paid…..

5. Remarks of registering officers.

Signature E –Sign / DSC of Registering Officer alongwith designation Place :

Date :

Conditions of Registration

(1) Every certificate of registration issued under rule 3 shall be subject to the following conditions, namely.—

(a) The certificate of registration shall be non-transferable.

(b) The number of workers employed in an establishment directly and contract employees shall not, on any day, exceed the maximum number specified in the certificate of registration; and (c) save as provided in these rules, the fees paid for the grant of registration certificate shall be non- refundable.

(2) The employer shall intimate the change, if any, in the number of workers or the nature of work to the registering officer within 30 days

(3) The employer shall, within thirty days of the commencement and completion of any work, intimate to the Inspector-cum-Facilitator and registering officer, having jurisdiction in the area where the proposed establishment or as the case may be work is to be executed, intimating the actual date of the commencement or, as the case may be, completion of such work in Form IV electronically.

(4) A copy of the certificate of registration shall be displayed at the conspicuous places at the premises where the work is being carried on.

(5) The Employer shall form Internal Complaint Committee on Sexual Harassment under the Sexual Harassment of Women at Work Place (Prevention, Prohibition and Redressal) Act 2013 in his Establishment.

FORM-III

[see rule 3(9)]

Register of Establishments

[Motor Transport Undertaking /Building and other Construction work / Contract work / Inter- State Migrant Workers Work / Any other work (not covered above)]

FORM-IV

(see rule 4)

Notice of Commencement of work / Cessation of work Establishment:

1. Registration No :

2. Name and Address of Establishment :

3. Name and Designation of employer (who has ultimate control over the affairs of the establishment)

4. Email of the establishment :

5. Nature of work of the establishment :

6. Date of commencement of work and period of completionof work as per Work Order 7. In case of cessation of work, and the actual date of cessation of work :

I/We hereby intimate that, the work of establishment having registration No ………..….………. dated …………….. is likely to commence is likely to be completed with effect from …………………………. (Date) / On…………….. (Date)

In case of cessation of work :

I/we hereby certify that the payment of all dues to the workers employed in the establishment has been made and the premises are kept free from storage.

Seal and Signature of the Employer/ Establishment To,

(1) The Registering Authority

(2) The Inspector-cum-Facilitator.

Form-V

(See rule 5)

The medical examination shall be conducted by a qualified medical

practitioner as per following proforma:

ANNUAL MEDICAL CHECKUP REPORT

Name and Address of Establishment :

Type of Establishment :

Date of Medical Examination :

A. General Information:

B. Occupational History:

C. Medical History:

भाग एक-ल-२७–१४१०६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

D. Current symptoms:

E. Physical Examination:

F.Systemic examination:

G. Investigation Reports: (attach photocopy of report)

a. Hematology

b. Biochemistry:

c. urine

H. ECG (above 40 years)

I. Final Report

भाग एक-ल-२७–१४अ१०८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

Form-VI

(See rule 5)

The medical examination shall be conducted by a qualified medical

practitioner as per following proforma:

(Pre employment / periodic Health Examination of employees)

Name and Address of Establishment :

Type of Establishment :

Date of Medical Examination :

Part- I

A. General information:

B. Occupational History:

C. Medical History:

D. Current symptoms:

E. Physical Examination:

F.Systemic examination:

G. Investigation Reports:

a. Hematology(attach photocopy of report)

b. Biochemistry: (attach photocopy of report)

c. urine (attach photocopy of report)

H.ECG (above 40 yrs) (attach photocopy of report)

Parameter Result/Interpretation

ECG

Part-II

Special Investigation Reports: (Any other medical examinations and testsconsider necessary to detect and monitor potential health effects from hazardous chemicals or physical exposures in work place to enable early treatment or other steps to protect workers.)

A. Spirometry (attach photocopy of report)

B. Pure tone Audiometry (attach photocopy of report)

C. Eye Examination (attach photocopy of report)

D. Standard chest x ray (PA view)(attach photocopy of report)

E. Special tests as applicable to exposure (attach photocopy of report)

F. Any other tests required to detect occupational disease.

Final Report (based on Part I and II)

FORM VII

(see rule 6)

Format of Appointment Letter

(a). Full Name of employee:

(b). Father's / Husband's name:

(c). Aadhaar card number:

(d). Labour Identification Number (LIN) of the establishment:

(e). Universal Account Number (UAN) (PF Number):

(f). Insurance Number(ESIC):

(g). Designation:

(h). Category of skill:

(i). Date of joining:

(j). Wages, Basic Pay & Dearness Allowance:

(k). Other allowance including accommodation whichever is/are applicable:

(l). Avenue for achieving higher wages/higher position:

(m). Applicability of social security EPFO and ESIC benefits applicable:

(n). Health check-up:

(o). Broad Nature of duties to be performed:

(p). Any other information:

Signature/E-Signature/

Digital Signature of Employerमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ११३

FORM-VIII

(see rule 7)

NOTICE OF ACCIDENT OR DANGEROUS OCCURRENCE

E.S.I.C. Employer's Code number : E.S.I.C. Insurance

Number of the injured persons died :

Number of Death of Person :

1. Name of employer :

2. Address of works / premises where the accident or dangerous Occurrence took place :

3. Nature of industry and LIN of the establishment :

4. Exact place where the accident or dangerous occurrence took place :

5. Name and address of the Dead Person / injured person :

6. (a) Gender :

(b) Age (at the last birthday) :

(c) Occupation of the Dead Person / injured person :

7. FIR Dated ………….... Number………………………….. Police Station

8. Local E.S.I.C. Office to which the Dead Person / injured person is attached :

9. Date, shift and hour of accident or dangerous occurrence :

10. (a) Hour at which the injured person started work on the day of accident or dangerous occurrence :

(b) Whether wages in full or part are payable to him for the day of the accident or dangerous occurrence :

11. (a) Cause or nature of accident or dangerous occurrence :

If caused by machinery-

(i) Give the name of machine and the part causing theaccident or dangerous occurrence :

(ii) state whether it was moved by mechanical power at the time of accident or dangerous occurrence :

(b) State exactly what the Dead Person / injured person was doing at the time of accident or dangerous occurrence :

(c) In your opinion, was the Dead Person / injured person at the time of accident or dangerous occurrence-

(i) acting in contravention of provisions of any law applicable to him; or (ii) acting in contravention of any orders given by or on behalf of his employer; or (iii) acting without instructions from his employer?

(d) Whether the accident was inevitable?

(e) In case reply to (d) (i), (ii) or(iii) is in the affirmative , state whether the act was done for the purpose of and in connection with the employer's trade or business. :

भाग एक-ल-२७–१५११४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ 12. In case the accident or dangerous occurrence took place while travelling in the employer's transport, state whether -

(a) the injured / deceased person was travelling as a passenger to or from his place of works; :

(b) the injured / deceased person was travelling with the express or implied permission of his employer; :

(c) the transport is being operated by or on behalf of the employer or some other person by whom it is provided in pursuance of arrangements made with the employer; and :

(d) the vehicle is being/not being operated in the ordinary course of public transport service :

13. In case the accident or dangerous occurrence took place while meeting emergency, state- (a) its nature ; and

(b) whether the injured / deceased person at the time of accident or dangerous occurrence was employed for the purpose of his employer's trade or business in or about the premises at which the accident or dangerous occurrence took place:

14. Describe briefly how the accident or dangerous occurrence took place :

15. Names and addresses of witnesses : (1)

(2)

16. (a) Nature and extent of injury (e.g. fatal, loss of finger, fracture of leg, scald, scratch followed by sepsis, etc.) :

(b) Location of injury (e.g. right leg, left hand, left eye, etc.)

17. In case of fatal accident -

(a) Name of the Hospital were worker was declared dead

(b) Date of Death Certificate and Death Certificate Number.

(c) Date of intimation to concern ESIC Authority

(d) Date of intimation to concern Commissioner for Workmen Compensation

18. (a) If the accident or dangerous occurrence was not fatal, state whether the injured person was disabled for more than48 hours :

(b) Date and hour of return of work :

(c) Date of intimation to concern ESIC Authority

(d) Date of intimation to concern Commissioner for Workmen Compensation

19. (a) Physician, dispensary or hospital from whom or which the injured person received or is receiving treatment :

(b) Name of dispensary /panel doctor elected by the injured person :

20. (a) Has the injured person died? :

(b) If so, date of death :

I certify that to the best of my knowledge and belief the above particulars are correct in every respect.

Date of dispatch of report :

Place: Signature and Name and Designation of owner/ employer /manager/agentमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ११५

FORM-IX

(see rule 16)

NOTICE OF PERIOD OF WORK

Name of the Establishment……………………..Place………………

District……………………

On working days From……………To………………..

From……………To…………………......

From……………….To………………….

On partial Working days From…………….To…………....

From………………To…………………..

Date on which this notice is first exhibited:

Signature of manager or agent Date :

भाग एक-ल-२७–१५अ११६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM-X

(see rule 17)

REGISTER OF WORKERS EMPLOYED IN AN ESTABLISHMENT, WAGES, OVERTIME, FINE, DEDUCTION FOR DAMAGE OR LOSS

Register of Wages, Overtime, Fine and Deduction for damage and Loss.

Name of the Establishment:

Name of the Employer:

Name of the Owner:

PAN/TAN of the Employer:

Labour Identification Number (LIN):

Seal and Signature of the Employer/ Establishmentमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ ११७

FORM-XI

(see rule 19)

ANNUAL RETURN

UNIFIED ANNUAL RETURN FORM FOR THE YEAR ENDING..................

Single Integrated Return to be filed On-line under the Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020,

the Code on Industrial Relations, 2020, the Code on Social Security , 2020, and the Code on Wages, 2019

Certified that the tables in prescribed format are duly filled in and information and/ figures given in all the tables are correct to the best of my knowledge.

Signature of Owner/Agent/Manager with seal Place:

Dated:

FORM-XII

(see rule 20)

REGISTER OF ACCIDENTS AND DANGEROUS OCCURRENCES

Seal and Signature of the Employer/ Establishment

भाग एक-ल-२७–१६१२२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM-XIII

(see rule 21)

REGISTER FOR LEAVE WITH WAGES

Part I - Adults

Part II - Adolescents

Establishment:

Name of worker:

Department:

Father's Name:

Note :-Separate page shall be allotted to each worker

Seal and Signature of the Employer/ Establishmentमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ १२३

FORM-XIV

(See Rule –26, 43 and 53)

APPLICATION FOR LICENSE/COMMON LICENSE

भाग एक-ल-२७–१६अ१२४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

(B) FACTORY- APPLICATION FOR LICENSE/ COMMON LICENCE

Explanations :

1. Occupier means Director, Partner, Proprietor; Person Appointed in case of Central/State Government or Local Body as per clause (zs) of sub-section (1) of section 2 of the Code. 2. License renewal application shall be submitted for renewal at least two months in advance along with license fees before the date which the license is due to expire.

3. LIN (Labour Identification Number), provided by ShramSuvidha portal of Ministry of Labour and Employment.

Signature of Employee/Contractor

Designation१२८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM – XV

[see rule 26(2)]

Form of undertaking

I, ………………………………………..contractor, appointed to carry out the contract work in ………………………………….. establishment, hereby declare that,-

(a) I am not been an un-discharged insolvent or convicted any time during the last two years of an offence which is criminal in nature involving offences which are liable for punishment for more than three months of imprisonment.

(b) There is no order made in my respect under section 51of the code within the period of three years immediately preceding the date of application.

(c) I am engaging the contract labour in the process, operation or other work carried on the establishment which is not core activity of the establishment.

(d) (a) The rates of wages payable to the worker by the contractor shall not be less than rates prescribed under the code on Wages and where the rates have fixed by agreement, settlement or award, not less than the rates so fixed.

(b) In case where the worker employed by the contractor perform the same or similar kind of work as the worker directly employed by the principal employer of the establishment, the wage rates, holidays, hours of work and other conditions of service of the workers of the contractor shall be the same as applicable to the workers directly employed by the principal employer of the establishment on the same or similar kind of work. In case of any dispute whether the work is of similar kind, the matter be referred to the Inspector-cum Facilitator whose decision shall be final.

(c) In other cases the wage rates, holidays, hours of work and conditions of service of the workers of the contractor shall be such as specified under the Code and rules made thereunder.

(d) The contractor shall provide all other facility and entitlements to the contract labour as in accordance with the Occupational Safety, Health and Working Condition Code 2020.

(e) All contract labour shall be made member of EPFO and ESIC subject to applicability as under respective provisions of the Code on Social Security, 2020.

(f) There shall not be any sexual harassment to the woman contract labour worker, which includes the following un-welcome sexually determined behaviour (whether directly or by implications), namely:-

i. physical contact and advances for sex; or

ii. a demand or request for sexual favour, or

iii. Sexually coloured remarks; or

iv. Showing pornography; or

v. Any other un-welcome, verbal, non-verbal conduct of sexual nature.

vi. Internal Complaint Committee on Sexual Harassment will be formed.

(g) Contractor or employer of establishment employing interstate migrant workers in connection with the work of that

Establishment shall provide facility as per section-60 and lump sum amount of fare for to and fro journey per year to native place

From the place of the employment as per section-61 of the code.

(h) The contractor shall notify any change in the number of workers or conditions of work to the Licensing Authority, electronically.

Place:

Date: Signature of the Applicant (Contractor)महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ १२९

FORM-XVI

[see rule 26 (3)]

Form of Certificate by Principal Employers to contractor

Certified that I have engaged/propose to engage the applicant as a contractor in my establishment. I undertake to be bound by all the provisions of the code and rules made the in respect of the employment of contract labour by the applicant in my establishment. I also undertake that I am engaging contract labour in the process, operation or the work carried on in the establishment which is not core activity of the establishment.

Place: Signature of Principal Employer Date: Name and address of Establishment.

भाग एक-ल-२७–१७१३० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM-XVII

[see rule-27 (1)]

PROFORMA OF LICENSE

C. Beedi and Cigar

Licence No. ------------- Reg. No. ----------- Date of Reg. ---------- Licence /Common License is here byissued to M/S -------------------------------------------------------------------- This License/Common License is Valid only for the Premises Described below for use as an industrial premises for the purpose of manufacturing Beedi and /or Cigar of Brand Named-------------------------------------------------- --------------------------------------,Emplyoing not more than ----- Employees on any day,during the year commencing on --/--/----subject to the conditions specified in the annexure.

The License / Common License remain shall valid till the date--/Month--/Year----

Name of the Industrial Premises:- --------------------------------------------------------, Address /Situation of Premises (the Part of the Industrial Premises in which the Manufacturing is carried on shall be specifically indicated) ---------------------------------------------------------------------------- ------------------------------------------------.

Fees due for beedi and cigar industries Rs.---------------------

Annexure

This Licenceis subject to the following conditions :—

1. The manufacturing process shall be carried on only in that part of the industrial premises specified for the purpose in the licence.

2. The maximum number of employees employed in the industrial premises shall not on any day exceed the number specified in the licence.

3. Power-driven machinery not specified in the licence shall not be used in the manufacturing process in the premises.

4.Except with the prior permission in writing of the competent authority, the industrial premises shall not be extended and except with the like permission, no structural alterations shall be made in any building on such premises.

5. The licence shall not be transferable.

6. The heirs or legal representatives of the licensee shall have no claim whatsoever to the continuance of this licence, and it shall be entirely within the discretion of the competent authority to permit or not (he heir or legal representative of the licensee in case of his death to have the benefit of the licence for the unexpired portion of the terms for which it is granted. If the heir or legal representative of the deceased licensee is permitted to have the benefit of the licence, such heir or legal representative shall get an endorsement from the competent authority made to that effect on his licence.

Renewal

D. Contract Labour

Licence No. ------------- Reg. No. ----------- Date of Reg. ---------- Licence/Common License is here by granted to M/S ------------------------------------------------------------------- (Contractor) engaging - Contract Labourersand bearing Registration No. (Obtained under Rule- 3)---------- at the principal employer M/S --------------------------------------------- situated at ---------------------------------For use as an establishment within the limits stated herein after, subject to provisions of the Occupational Safety, Health and Working Conditions Code, 2020, and the rules made there under.

AMENDMENTS:

Date: Signature and Seal of the competent authority.

Annexure

The licence is subject to the following conditions:-

• The licence shall be non-transferable.

• The number of workmen employed as contract labour in the establishment shall not, on any day, exceed ……………………………..

• Except as provided in the rules, the fees paid for the grant, or as the case may be, for renewal of the licence shall be non-refundable.

• (a) The rates of wages payable to the worker by the contractor shall not be less than rates prescribed under the code on Wages and where the rates have fixed by agreement, settlement or award, not less than the rates so fixed.

• (b) In case where the worker employed by the contractor perform the same or similar kind of work as the worker directly employed by the principal employer of the establishment, the wage rates, holidays, hours of work and other conditions of service of the workers of the contractor shall be the same as applicable to the workers directly employed by the principal employer of the establishment on the same or similar kind of work. In case of any dispute whether the work is of similar kind, the matter be referred to the Inspector-Cum-Facilitator whose decision shall be final.

भाग एक-ल-२७–१७अ१३२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ • (c) In other cases the wage rates, holidays, hours of work and conditions of service of the workers of the contractor shall be such as specified under the Code and rules made thereunder.

• (d) The contractor shall provide all other facility and entitlements to the contract labour as in accordance with the Occupational Safety, Health and Working Condition Code 2020.

• All contract labour shall be made member of Employee Provident Fund Organization (EPFO) and Employee State Insurance Corporation (ESIC) subject to applicability as under respective provisions of the Code on Social Security, 2020.

• there shall not be any sexual harassment to the woman contract labour worker, which includes the following un-welcome sexually determined behavior (whether directly or by implications), namely:-

vii. physical contact and advances for sex; or

vii. a demand or request for sexual favour, or

vii. Sexually coloured remarks; or

vii. Showing pornography; or

vii. Any other un-welcome, verbal, non-verbal conduct of sexual nature.

• Contractor or employer of establishment employing interstate migrant workers in connection with the work of that establishment shall provide facility as per section-60 and lump sum amount of fare for to and fro journey per year to native place from the place of the his employment as per section-61 of the code.

• The contractor shall notify any change in the number of workers or conditions of work to the Licensing Authority, electronically.

FORM-XVIII

(see rule 36)

EXPERIENCE CERTIFICATE OF CONTRACT EMPLOYEE

FORM-XIX

(see rule 41)

Agreement between Producer and Audio-visual worker

This agreement is made on this day ............ month ................year..........between Messers having office at........................ (hereinafter referred to as the Producer) on the first part and Shri/ Smt/Kum .....................son/daughter/wife of Shri..................residing at (herein after referred to as the―audio-visual worker) on the second part. The terms Producer and audio-visual worker shall include their heirs, successors, administrators and legal representatives:

Now, therefore this agreement is made as follows:

1. That both the parties agree that the duration of this agreement shall be from the date hereof till the completion of the audio-visual and this period shall not exceed consecutive months.

2. That the audio-visual worker agrees to attend studio, location or work place, as the case may be, subject to the requirement of his previous engagement and on his confirmation, to his respective job punctually as and when he shall be required by a written intimation by the Producer or the person duly authorized by him in writing.

3. That inconsideration of the audio-visual worker services, as aforesaid, the Producer agrees to pay and the audio- visual worker agrees to receive a sum of Rs. ...............................(Rupees ........................) payable as advance on signing of this agreement and the balance of Rs.......................... payable in equal installments.

4. That in the event of the audio-visual production being not complete within the stipulated period and the Producer still needing the services of the audio-visual worker to complete the audio- visual production, the producer agrees to pay and the audio-visual worker agrees to receive additional remuneration on pro-rata basis, payable in the same manner as stated in Clause 3 above, till the completion of the production.

5. That in case the assignment of the audio-visual worker is completed earlier than the period stipulated in Clauses 1 and 4 above, the producer shall settle the account of the audio-visual worker and pay the remaining balance of the agreement amount in full before the commencement of re- recording work/censor of the production, whichever is earlier.

6. That the audio-visual worker shall, if so required,

(a) attend the studios, location or work-place, as the case may be, earlier than the a scheduled time of the shift, for preparatory work, and in that case, he/she shall be paid by the Producer extra wages at the rate of Rs per hour or part thereof for such early attendance.

(b) continue to work beyond the working day, with one hour break and in that case, he/she shall be paid by the Producer extra wages at the rate of Rs for the work during the extended hours and refreshments, and

Transport facilities.

7. That the Producer shall provide transport and food or pay traveling allowances to and fro to report to duty and food allowance while on duty as are customary or fixed by bilateral arrangements between the Producer's and audio-visual worker's representative organizations.

8. That the Producer shall also pay for all travelling and accommodation expenses, fares, cost of food and such other allowances as are customary when the audio-visual worker is required to work on location outdoors.

9. That the Producer shall get the audio-visual worker insured for any injury or damage to his/ her person including death caused by accident arising out of or in the course of his/her employment and/or during the period of his/her assignment under this agreement.

10. That where the Producer is prevented from proceeding with the production of the audio- visual by reason of fire, riot, natural calamity, order of the public authority or any other reason beyond his control :-

(a) he shall be entitled to suspend the operation of this agreement during the period of suspension of production in case the production is suspended. The producer shall serve notice in writing of such suspension on the audio-visual worker and shall pay all his/her dues up to the date of service of such notice. Upon resumption of work on the film, this agreement shall revive and shall remain valid for the period stipulated in Clause I excluding the period of suspension therefrom ;or

(b) he shall be entitled to terminate this agreement as from the cessation of production, in case the production ceases completely. The producer shall serve a notice in writing of such cessation on the audio-visual worker and make payment of all the amount due to the audio- visual worker at the time of termination.

11. That in case if the Producer desires to terminate this agreement before the expiry of its term for reasons other than misconduct in relation to performance of the audio-visual worker's duties or of his/her unwillingness to perform the services required under this agreement, the producer shall be entitled to do so only upon payment of the balance of the stipulated amount of the agreement.

Only after such payment to the audio-visual worker, the Producer shall be titled to employ another audio-visual worker in his/her place.

12. That the Producer shall have the right to terminate this agreement on ground of misconduct on the part of the audio-visual worker in relation to performance of his/her duties or his/her unwillingness to perform the service required under the agreement, upon payment to the audio- visual worker of the amount due at the time of termination, calculated taking into consideration the audio-visual worker's total work in the audio-visual and the work he/she has completed till the date of termination of this agreement. Termination under this clause shall not be made unless the charges of the Producer against the audio-visual worker are proved before a forum comprising equal number of representatives of the Producers' Organisation and the audio-visual worker's Organisation to which the Producer and the audio-visual worker respectively may belong. The decision of the forum shall be binding on both the parties. The producer can engage another audio-visual worker for the job towards this agreement only after the forum has given a decision in favor of such termination and the audio-visual worker has been paid all his dues.

13. That in case of premature termination of this agreement, it shall be the option of the Producer whether or not to retain the work of the audio-visual worker in the audio-visual and at the same time, it shall be option of the audio- visual worker whether or not to allow his/her name to go on the credit titles of the film.

14. That the Producer shall have the right to decide the manner of representing the audio-visual worker's personality on the screen, his/her clothes, make-up and hair-style and the audio-visual worker shall fully and willingly comply with the direction of the Producer in this regard, provided that the requirements of the Producer in this respect have been notified to the audio-visual worker and accepted by him/her.

15. That the audio-visual worker agrees that he/she shall render his/her services to the best of his/her ability in such manner as the Producer or, at his instance, the Director of the audio-visual may direct and shall comply with all reasonable instructions that he may give for the production of the film.

16. That the Producer shall also pay for all traveling and accommodation expenses, fares, cost of food and such other allowances as are customary when the audio-visual worker is required to work on location out doors.

17. That the Producer shall get the audio-visual worker insured for any injury or damage to his/ her person including death caused by accident arising out of or in the course of his/her employment and/or during the period of his/her assignment under this agreement.

18. That where the Producer is prevented from proceeding with the production of the audio- visual by reason of fire, riot, natural calamity, order of the public authority or any other reason beyond his control:-

(a) he shall be entitled to suspend the operation of this agreement during the period of suspension of production in case the production is suspended. The producer shall serve notice in writing of such suspension on the audio- visual worker and shall pay all his/her dues up to the date of service of such notice. Upon resumption of work on the film, this agreement shall revive and shall remain valid for the period stipulated in Clause I excluding the period of suspension there from ;or

(b) he shall be entitled to terminate this agreement as form the cessation of production, in case the production ceases completely. The producer shall serve a notice in writing of such cessation on the audio-visual worker and make payment of all the amount due to the audio- visual worker at the time of termination.

19. That in case if the Producer desires to terminate this agreement before the expiry of its term for reasons other than misconduct in relation to performance of the audio-visual worker's duties or of his/her unwillingness to perform the services required under this agreement the producer shall be entitled to do so only upon payment of the balance of the stipulated amount of the agreement. Only after such payment to the audio-visual worker, the Producer shall been titled to employ another audio-visual worker in his/her place.

20. That the Producer shall have the right to terminate this agreement on ground of misconduct on the part of the audio-visual worker in relation to performance of his/her duties or his/her unwillingness to perform the service required under the agreement, upon payment to the audio- visual worker of the amount due at the time of termination, calculated taking into consideration the audio-visual worker's total work in the audio-visual and the work he/she has completed till the date of termination of this agreement. Termination under this clause shall not be made unless the charges of the Producer against the audio-visual worker are provide before a forum comprising equal number of representatives of the Producers' Organisation and the audio-visual worker's Organisation to which the Producer and the audio-visual worker respectively may belong. The decision of the forum shall be binding on both the parties. The producer can engage another audio-visual worker for the job towards this agreement only after the forum has given a decision in favor of such termination and the audio-visual worker has been paid all his dues.

21. That in case of premature termination of this agreement, it shall be the option of the Producer whether or not to retain the work of the audio-visual worker in the audio-visual and at the same time, it shall be option of the audio- visual workers whether or not to allow his/her name to go on the credit titles of the film.

22. That the Producer shall have the right to decide the manner of representing the audio-visual worker's personality on the screen, his/her clothes, make-up and hair-style and the audio-visual worker shall fully and willingly comply with the direction of the Producer in this regard, provided that the requirements of the Producer in this respect have been notified to the audio-visual worker and accepted by him/her.

23. That the audio-visual worker agrees that he/she shall render his/her services to the best of his/her ability in such manner as the Producer or, at his instance, the Director of the audio-visual may direct and shall comply with all reasonable instructions that he may give for the production of the film.

24. That the audio-visual worker shall comply with all the regulations of the studio, location or work place as the case maybe.

25. That the Producer shall not without the consent in writing of the audio-visual worker, assign or transfer the benefit of this agreement to any other person.

26. That the provisions of the Employees' Provident Funds and Miscellaneous Provisions Act, 1952 shall be applicable to this agreement.

27. That the Producer shall not utilize the work of the audio-visual worker in any film, other than the audio-visual under this agreement, without prior permission of the audio-visual worker.

The parties have put their hands to this agreement on the date, month and year said above in the presence of each other and in the presence of the witnesses.

1. Witness Producer Name Address

2. Witness audio- visual worker Name Address

भाग एक-ल-२७–१८१३८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM- XX

(see rule 49(1))

An application for permission to provide beedi leaves for the purpose of waiting or cutting

of beedi leaves out side industrial premises

To,

The Additional Labour Commissioner/

The Deputy Labour Commissioner

……………….. Division, ……….

Subject- An application for permission to provide beedi leavas for the purpose of waiting or cutting of beedi leaves out side industrial premises

Respected Sir,

I here by declared that, following employees mentioned in Annexure A are my employees to whom I will be giving beedi leaves for the purpose of waiting, cutting and making raw beedi outside my industrial premises I here by request to the authority that on behalf of my below mentioned employees, be permitted to take beedi leaves out side of my industrial premises. I will abide all the terms and condition lay down by the Government.

Signature of Employer.

FORM- XXI

(see rule 51)

Record of outside work

Number and date of permission to work outside industrial premises

Signature of Employer

भाग एक-ल-२७–१९१४० महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

FORM- XXII

[See rule 69]

Form of Appeal against order passed by Authority for Common License.

Before the ........................(Designation and office address of the First Designate Authority) (1) Date of application produced before Issuing Authority for grant of Common License:

(2) Date of acknowledgement :

(3) Date of production of documents, if any :

(4) Decision of the Issuing Authority :

(5) Date of intimation of rejection of application received by Applicant.

(6) Grounds for Rejection of Application.

(7) Relief sought

(8) Any other information necessary for filling appeal.

Declaration

The particulars given above are true and correct to the best of my knowledge,

information and belief.

Dated the ....... day of ........................ 20 .......

FORM- XXIII

[See rule 55(3)]

Record of Lime–washing, Painting, etc.

Signature of Employer

भाग एक-ल-२७–१९अ१४२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

Annexure –A

(see rule-3(1)(ii))

Undertaking for Non engagement of contract labourers in core activity on letterhead of Establishment

I_________________________________aged_________yrs, holding post ________________________ _________hereby on behalf of my Company / Industry m/s_________________________as I have been authorised to declare that, except the proviso of section 57(1) of code, in no case we shall be engaging contract labourers in our core manufacturing activity, where we are bound to engage permanent labourers.

We also know that if we engage contract labourers in our core manufacturing activity, our Registration certificate will be revoked & we shall be liable for penal action. Hence we give undertaking to the authority that we shall not engage contract labourers in our core manufacturing activity knowingly or unknowingly.

Date-

Place-

(Name)

Seal and Signature of Principal Employerमहाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ १४३

Annexure –B

(see rules 3(1)(iii)(a) and 43(2)(b))

Self – Declaration

Applicant's photo I___________________ _____Son/Daughter of_____________________aged _______, occupation_____________________________resident of _____________________with UID NO._______________________hereby declare that the information provided above is true and correct to the best of my personal knowledge, information and belief. I fully understand the consequences of giving false information. If the information is found to be false, I shall be liable for prosecution and punishment under Indian Penal Code and / or any other law applicable thereto.

Place : _______________ Applicant's Signature: _______________ Date: _______________ Applicant's Name: _______________१४४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७

Annexure – C

(see rules 3(1)(iii)(b) and 43(2)(c))

Self –Declaration for Self Attestation

Applicant's photo I__________________________Son / Daughter of_________________________aged _____________, occupation____________________________resident of _______________________with UID NO. _______________________hereby declare that the copies attested by me are true copies of original documents. I am well aware of the fact that if the copies are found to be false, I shall be liable for prosecution and punishment under Indian Penal Code and / or any other law applicable thereto.

Place : _______________ Applicant's Signature: _______________ Date: _______________ Applicant's Name: _______________महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधाराण भाग एक-ल, एप्रिल २२, २०२५/वैशाख २, शाके १९४७ १४५

Annexure - D

(see rule 49(2))

List of Employees seeking permission to provide beedi leaves for the purpose of waiting or cutting of beedi leaves out side industrial premises

Signature of Employer

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

SWAPNIL KAPADNIS, Deputy Secretary to Government. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.