भाग चार, असा. क्रमांक ५३, उद्योग, ऊर्जा, कामगार व खनिकर्म विभाग, सन २०२५ चा महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमांक ८. महाराष्ट्र दुकाने व आस्थापना (नोकरीचे व सेवाशर्तींचे विनियमन) अधिनियम, २०१७ यात आणखी सुधारणा करण्यासाठी अध्यादेश बुधवार, १ ऑक्टौबर २०२५.

RNI No. MAHBIL /2009/35530

महाराष्ट्रट शास रार्जापत्र

असारण भाग चार

वर्ष ११, अका २२] बुवार, ऑक्टोबुर १, २०२५/आश्विव ९, शकाे १९४७ [पृष्ठीे ४, निकांमर्तीं : रुपयाे २३.००

असारण क्रमाका ५३

प्रानिकाृर्तीं प्राकाश

महाराष्ट्र निवामडळाचाे अनिनियाम व राज्यापालांाी प्राख्यानिपर्तीं काेलांेलांे अध्यादेश व काेलांेलांे निवनियाम.

अुक्रमनिणका

पृष्ठीे

स २०२५ चा महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमाका ८.—मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे शेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं, २०१७ याता आणखी सुधारणा कारण्यासाठी अध्यादाेश.

१-४ उद्योग, ऊर्जा, कामगार व खनिकाम निवभाग

मंत्रालय, मंादामं कामंा मंागग, हुतात्मंा राजगुरू चाौका, मंु ंबई ४०० ०३२,

दिदानांांका १ ऑक्टोबर २०२५.

MAHARASHTRA ORDINANCE No.VIII OF 2025.

AN ORDINANCE

FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA SHOPS AND ESTABLISHMENTS (REGULATION OF EMPLOYMENT AND CONDITIONS OF SERVICE) ACT, 2017.

स २०२५ चा महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमाका ८.

महाराष्ट्र देुकाे व आस्थापा (ोकारीचाे व सेवाशर्तींचाे निवनियाम) अनिनियाम, २०१७ यार्तीं

आणखी सुारणा कारण्यासाठी अध्यादेश.

ज्याअथाी, राज्य दिधानांमंडळाच्या दाोन्हुी सभागृहुांचाे अदिधाेशनां चालू नांाहुी;

२०१७ चा मंहुा.६१.

आनिण ज्याअथाी, याता यापुढे दिदालेल्या प्रयोजनांांकारिरता, मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे सेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं, २०१७ याता आणखी सुधारणा कारण्यासाठी, मंहुाराष्ट्राच्या राज्यपुालांनांी तात्काळा कायगाहुी कारणे जीमंुळाे आश्यका व्हुाे, अशी पुरिरस्थिस्थाताी अस्थिस्तात्ाता असल्याबद्दल त्यांचाी खीात्राी पुटोली आहुे;

भाग चार-५३-१२ महाराष्ट्रट शास रार्जापत्र असारण भाग चार, ऑक्टोबुर १, २०२५/आश्विव ९, शकाे १९४७ त्याअथाी, आर्तींा, भारताच्या संदिधानांाच्या अनांुच्छेदा २१३ च्या खींड (१) द्वारे, प्रदानां काेलेल्या अदिधाकारांचा ापुर कारूनां, मंहुाराष्ट्राचाे राज्यपुाल, याद्वारे, पुढेील अध्यादाेश प्रख्यादिपुता कारीता आहुेता :-

१. (१) या अध्यादाेशास, मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे सेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) संदिक्षाप्ता नांा प्रारंभा.

(सुधारणा) अध्यादाेश, २०२५, असे म्हुणाे.

(२) ताो, तात्काळा अंमंलाता येईल.

२०१७ चा

मंहुा.६१.

२. मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे सेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं, २०१७ (याता यापुढे ज्याचा दिनांदाेश, "मंुख्य अदिधादिनांयमं" असा काेला आहुे) याच्या कालमं १ मंधाील, पुोटो-कालमं (३) मंध्ये,- (१) खींड (का) मंधाील, "दाहुा" या मंजकाुराऐजी, "ीस" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल;

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं १ चाी सुधारणा.

(२) खींड (खी) मंधाील, "दाहुापुेक्षा" या मंजकाुराऐजी, "ीसपुेक्षा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल.

३. मंुख्य अदिधादिनांयमंाच्या कालमं ६ मंध्ये, पुोटो-कालमं (१) मंधाील, "दाहुा" या मंजकाुराऐजी, "ीस" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल.

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं ६ चाी सुधारणा.

४. मंुख्य अदिधादिनांयमंाच्या कालमं ७ मंध्ये,-

(१) पुोटो-कालमं (१) मंधाील,-

(का) "दाहुापुेक्षा" या मंजकाुराऐजी, "ीसपुेक्षा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल;

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं ७ चाी सुधारणा.

(खी) पुदिहुल्या पुरंताुकामंधाील, "दाहुा" या मंजकाुराऐजी, "ीस" हुा मंजकाूर दाखील

कारण्याता येईल;

(२) पुोटो-कालमं (२) मंधाील, "दाहुापुेक्षा" या मंजकाुराऐजी, "ीसपुेक्षा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल;

(३) समंास टोीपुेमंधाील, "दाहुापुेक्षा" या मंजकाुराऐजी, "ीसपुेक्षा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल.

५. मंुख्य अदिधादिनांयमंाच्या कालमं १२ मंध्ये,-

(१) "नांऊ" या मंजकाुराऐजी, "दाहुा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल;

(२) "पुाचा" या मंजकाुराऐजी, "सहुा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल;

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं १२ चाी सुधारणा.

(३) दिद्यमंानां पुरंताुका गळाण्याता येईल.

६. मंुख्य अदिधादिनांयमंाताील कालमं १४ ऐजी, पुढेील कालमं दाखील कारण्याता येईल:-

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं १४ ऐजी दाखील कारणे.

"१४. आस्थापुनांांमंधाील कामंगचाऱ्यांचाे कायगकालयोजनां, काोणत्याहुी दिदाशी बारा तासांपुेक्षा आस्थापुनांांमंधाील कायगकालयोजनां.

अदिधाका असणार नांाहुी.".

७. मंुख्य अदिधादिनांयमंाच्या कालमं १५ मंध्ये, "एकाशे पुंचाीस तासांपुेक्षा" या मंजकाुराऐजी, "एकाशे चाव्ेचाळाीस तासांपुेक्षा" हुा मंजकाूर दाखील कारण्याता येईल.

सनां २०१७ चा मंहुाराष्ट्र अदिधादिनांयमं क्रमंांका ६१ याच्या कालमं १५ चाी सुधारणा.

निवेदे

मंहुाराष्ट्र राज्य हुे, भारताताील सागदिधाका गदितामंानां अथागव्यस्था असलेले राज्य असूनां, त्यामंध्ये, मंोठ्या संख्येता कामंगार कामं कारीता असलेली मंोठ्या प्रमंाणाताील औद्याेदिगका सेा क्षाेत्राे समंादिष्टो आहुेता. दिदिधा कामंगार कायद्यांन्ये कामंगारांचाे संरक्षाण कायमं ठीेण्याचाी सुदिनांस्थिश्चाताी कारता असतांनांा, आदिथागका दिकासाला चालनांा दाेण्याकारिरता छेोट्या व्यसायांरील अनांुपुालनांाचा भार कामंी कारण्यासाठी राज्य प्रयत्नांशील आहुे. कायागन्यनां लदिचाकाता अनांुपुालनांाचा भार कामंी कारण्यासंबंधाीच्या दिदिनांयामंका सुधारणांमंुळाे राज्याचाी आदिथागका ाढे हुोईल.

२. व्यसाय सुलभाता जीनां सुलभाता याच्याशी संबंदिधाता असणारे दिदिनांयमं कायगपुद्धताी यांच्या सुधारणेशी अनांुरूपु, छेोट्या आस्थापुनांांरील अनांुपुालनांाचा भार कामंी कारणे आश्यका आहुे असे ाटोताे. आठीड्याताील कामंाच्या अठ्ठेचाळाीस तासांच्या दिनांस्थिश्चाता मंयागदाेता बदाल नां कारता, कामंाच्या तासांच्या कायागन्यनां लदिचाकाताेचाी तारताूदा कारणे आश्यका आहुे असे दाेखील ाटोताे. रील प्रयोजनांांसाठी, मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे सेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं, २०१७ (२०१७ चा मंहुा. ६१) याता यथाोदिचाता सुधारणा कारणे इष्टो आहुे, असे शासनांास ाटोताे.

३. प्रस्तादिता सुधारणांचाी ठीळाका ैदिशष्ट्याे पुढेीलप्रमंाणे आहुेता :—

(का) छेोट्या व्यसायांचा अनांुपुालनांाचा भार कामंी कारण्याच्या, रोजगार दिनांमंागण कारण्यास प्रोत्साहुनां दाेण्याच्या आदिण अनांुपुालनां नां काेल्याचाी भाीताी दाूर कारण्याच्या दाृष्टोीनांे, नांदाणीसाठी उक्ता अदिधादिनांयमंाच्या इतार दिदिनांयामंका तारताुदांसाठी काोणत्याहुी आस्थापुनांेताील १० दिकांा त्यापुेक्षा अदिधाका असलेली कामंगचाऱ्यांचाी मंयागदा, २० दिकांा त्यापुेक्षा अदिधाका ाढेदिणे. २० पुेक्षा कामंी कामंगचारी असलेल्या आस्थापुनांांनांी, सुदिधाकारांकाडूनां नांदाणी प्रमंाणपुत्रा प्राप्ता कारण्याचाी गरज असणार नांाहुी, पुरंताु त्यांनांी काेळा त्यांच्या व्यसायाचाी मंादिहुताी दाेणे गरजेचाे असेल. ताथादिपु, त्यांच्या कामंगचाऱ्यांसाठी असलेल्या इतार ैधादिनांका सुरक्षा कायमं राहुताील ;

(खी) दाैनांदिदानां कामंाचाे तास, काोणत्याहुी आठीड्याता जास्ताीता जास्ता अठ्ठेचाळाीस तासांच्या अधाीनां राहुूनां, दिश्रांांताीच्या मंध्यंतारासहु, दिद्यमंानां नांऊ तासांरूनां दाहुा तासांपुयंता ाढेदिणे. मंोठ्या प्रमंाणाता आदिथागका व्यहुार काये दिनांमंागण कारणे, रोजगाराच्या संधाी ाढेदिणे आदिण काोणत्याहुी अडथाळ्यांदिशाय, आपुत्कालीनां पुरिरस्थिस्थाताी, अदिधाकातामं मंागणी दिकांा कामंगचाऱ्यांचाी कामंतारता या बाबी हुाताळाण्यासाठी आस्थापुनांांनांा लदिचाकाता दाेणे, हुी, या उपुाययोजनांेचाी ध्येये आहुेता ;

(ग) आस्थापुनांेमंध्ये दाैनांदिदानां कामंाचाे तास ाढेदिल्यामंुळाे आदिण ेळापुत्राका अदिधाका लदिचाका ठीेण्याकारिरता, कामंाच्या तासांचाे कायगकालयोजनां, एका दिदासामंधाील सध्याच्या साडेदाहुा तासांरूनां बारा तासांपुयंता ाढेदिणे ;

(घ) कामंाच्या दाैनांदिदानां कामंाल तासांमंध्ये लदिचाकाता आणण्यासाठी आदिण त्यांचाे सुलभापुणे समंायोजनां कारण्याकारिरता, अखींड कामंाच्या तासांचाी कामंाल मंयागदा, दिश्रांांताीच्या मंध्यंतारादिशाय, पुाचा तासांरूनां सहुा तासांपुयंता ाढेदिणे ;

(ङ) एका दितामंाहुीताील अदिताकादिलका कालाधाी, १२५ तासांरूनां १४४ तासांपुयंता ाढेदिणे, जेणेकारूनां अत्यंदिताका कामंाचा ताण कामंी कारण्याकारिरता आस्थापुनांांनांा, प्रत्येका दितामंाहुीताील ाढेदिलेल्या कालाधाीसाठी कामंगारांनांा अदिताकादिलका कामंाता गु ंतादिण्याचाी मंुभा असेल. या बदालांमंुळाे, कामंगारांचाी अथागजगनां क्षामंता ाढेल आदिण अदिताकादिलका कामंाच्या पुद्धताीस औपुचारिरका स्रूपु दाेता येईल आदिण सग अदितारिरक्ता तासांचाी योग्य प्रकारे नांदाणी कारण्याता येता आहुे आदिण त्याबद्दल भारपुाई दिदाली जाता आहुे याचाी खीात्राी कारता येईल. त्यामंुळाे, कामंगारांच्या दिपुळाणुकाीस प्रदिताबंधा कारण्यास मंदाता हुोईल. ताथादिपु, अदिताकादिलका कामं कारणे कामंगारांर बंधानांकारका असणार नांाहुी.

४. राज्य दिधानांमंडळाच्या दाोन्हुी सभागृहुांचाे अदिधाेशनां चालू नांाहुी आदिण उपुरोक्ता प्रयोजनांांसाठी मंहुाराष्ट्र दाुकानांे आस्थापुनांा (नांोकारीचाे सेाशतांचाे दिदिनांयमंनां) अदिधादिनांयमं, २०१७ याता आणखी सुधारणा कारण्याकारिरता, मंहुाराष्ट्राच्या राज्यपुालांनांी तात्काळा कायगाहुी कारणे जीमंुळाे आश्यका व्हुाे अशी पुरिरस्थिस्थाताी अस्थिस्तात्ाता असल्याबद्दल त्यांचाी खीात्राी पुटोली आहुे, म्हुणूनां, हुा, अध्यादाेश प्रख्यादिपुता कारण्याता येता आहुे.

ंबई, आचाया देवव्र्तीं, मंु दिदानांांका २८ सप्टोंबर २०२५. मंहुाराष्ट्राचाे राज्यपुाल.

मंहुाराष्ट्राचाे राज्यपुाल यांच्या आदाेशानांुसार नांानांे,

आया. ए. कां

ंदे,

शासनांाचाे प्रधानां सदिचा.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.