भाग एक-अ-म.उ.वि. असा क्र.४, राज्य निवडणूक आयोग, महाराष्ट्र, अधिसूचना, दिनांक २२ जानेवारी २०२६.

RNI No. MAHBIL /2009/31748

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

असाधारण भाग एक-अ—मध्य उप-विभाग

िर्ष १२, अंक ३] शुक्रिार, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ [पृष्ट्ठठे ८ वकंमत : रुप्ये २६.००

असाधारण क्रमांक ४

प्ावधकृत प्काशन

महाराष्ट्र वजल्हा पररर्दा ि पंचा्यत सवमत्या, ग्ामपंचा्यती, नगरपररर्दा, प्ाथवमक वशक्षण आवण

स्थावनक वनधी लेखापरीक्षा अवधवन्यम ्यांखालील (भाग चार-ब मध्ये प्वसद्ध करण्यात

आलेले आदेश ि अवधसूचना ्यांव्यवतररक्त) आदेश ि अवधसूचना.

राज्य वनिडणूक आ्योग,महाराष्ट्र

निीन प्रशासकीय भिन,मादाम कामा रोड, मु

ंबई ४०० ०३२

अवधसूचना

संदभ्ष :- १. ¨महाराष्ट्र राज्य राजकीय पक्ष नोंदणी, विवनयमन आवण वनिडणूक विन्ह (आरक्षण ि िाटप) आदेश, २०२५ख्, वद. ०५ मे, २०२५.

२. राज्य वनिडणूक आयोगािे आदेश क्रमांक रावनआ/रापनों-२०२४/प्र.क्र.२४/का.११, वद. २५ नोव्हेंबर, २०२५.

३. राज्य वनिडणूक आयोगािे आदेश क्रमांक रावनआ/रापनों-२०२४/प्र.क्र.२४/का.११, वद. २१ जानेिारी, २०२६.

क्रमांक रावनआ/रापनों-२०२५/प्र.क्र.२४/का.११, वदनांक २३ जानेिारी २०२६.—ज्याअर्थी, भारतीय संविधानाच्या अनुच्छछेद २४३ के ि २४३ झेडए अन्िये राज्यातील सि्व स्र्ावनक स्िराज्य संस्र्ांच्या वनिडणुकांिे अधीक्षण, संिलन ि वनयंत्रणािी जबाबदारी राज्य वनिडणूक आयोगािी आहे ; आवण

ज्याअर्थी, राजकीय पक्षांच्या नोंदणीसंदभा्वत िेळोिेळी वनग्ववमत केलेल्या आदेशांिी अंमलबजािणी करताना होणारा संभ्रम दूर करण्याकररता, आदेशांच्या अंमलबजािणीमध्ये एकसूत्रता आणण्यासाठी ¨महाराष्ट्र राज्य राजकीय पक्ष नोंदणी, विवनयमन आवण वनिडणूक विन्ह (आरक्षण ि िाटप) आदेश, २०२५ख् वदनांक ५ मे २०२५ रोजीिा आदेश राजपत्रात प्रवसद्ध करण्यात आला आहे.

त्याअर्थी, उक्त आदेशामध्ये पुढीलप्रमाणे सुधारणा करणे आिश्यक असल्यािी राज्य वनिडणूक आयोगािी खात्री झाल्याने आवण उक्त आदेशातील पररच्छछेद २७ मधील राज्य वनिडणूक आयोगास प्राप्त अवधकारान्िये खालीलप्रमाणे आदेश देण्यात येत आहे.

(१)

भाग एक-अ (म.उ.वि.)-४–१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७

आदेश

महाराष्ट्र राज्य राजकीय पक्ष नोंदणी, विवनयमन आवण वनिडणूक विन्ह (आरक्षण ि िाटप) आदेश, २०२५ वदनांक ५ मे २०२५ च्या आदेशातील पररच्छछेद १३ ि पररच्छछेद १४ मधील आधीच्या तरतुदी रद्द करून सुधाररत पररच्छछेद १३ ि पररच्छछेद १४ सामाविष्टट करण्यात येत आहे :

उक्त आदेशातील पररच्छठेद १३ ि पररच्छठेद १४ मधील आधीच्या तरतुदी

१३. नोंदणीकृत अमान्यताप्ाप्त राजकी्य पक्ष ि अपक्ष उमेदिारांबाबत :

(१) स्र्ावनक स्िराज्य संस्र्ांच्या वनिडणुकीत नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाि े उमेदिार ि अपक्ष उमेदिारास नामवनददेशनपत्र दाखल करताना पररच्छछेद २३(१) (ङ) नुसार मुक्त विन्हे म्हणून विवनवद्वष्ष्टटत केलेल्या विन्हांपैकी जास्तीत जास्त कोणत्याही तीन विन्हांिी प्राधान्यक्रमानुसार मागणी करता येईल.

(२) वनिडणूक वनण्वय अवधकारी हा राज्य वनिडणूक आयोगाकडील नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारांना विन्ह िाटप केल्यानंतर अपक्ष उमेदिारांना विन्हािे िाटप करेल.

(३) जर अनेक उमेदिारांनी एकाि मुक्त विन्हािी वनिड केली आवण जर या अनेक उमेदिारांपैकी एक उमेदिार नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षािा असेल आवण उि्वररत अपक्ष उमेदिार असल्यास, वनिडणूक वनण्वय अवधकारी ते मुक्त विन्ह नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारास देईल, इतर कोणासही देणार नाही.

(४) जर या अनेक उमेदिारांपैकी दोन वकंिा त्यापेक्षा अवधक उमेदिार नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षािे असल्यास आवण उि्वररत अपक्ष उमेदिार असल्यास, वनिडणूक वनण्वय अवधकारी फक्त नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारांच्या नािाच्या विठ्ा टाकून (सोडतीद्ारे) वनण्वय घेईल. ज्या नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिाराच्या नािािी विठ्ी येईल, त्या उमेदिारास त्याने मागणी केलेल्या मुक्त विन्हािे िाटप करेल आवण इतर कोणासही नाही.

(५) जर अशा वनिडणुकीत अनेक अपक्ष उमेदिारांनी प्राधान्यक्रमानुसार एकाि मुक्त विन्हािी वनिड केली असल्यास संबंवधत वनिडणूक वनण्वय अवधकारी अपक्ष उमेदिारांना विन्ह िाटप करण्यासाठी सोडत पद्धतीने वनण्वय घेईल. ज्या उमेदिाराच्या नािािी विठ्ी वनघेल, त्या उमेदिारास त्या मुक्त विन्हािे िाटप करेल. या पद्धतीिा अिलंब करून ि प्राधान्यक्रम विारात घेऊन सि्व अपक्ष उमेदिारांना विन्हांिे िाटप करण्यात येईल.

(६) प्राधान्यक्रम वकंिा सोडतीनंतरही नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्ष अर्िा अपक्ष उमदेिारास विन्ह िाटप होऊ न शकल्यास, मुक्त विन्हांच्या सूिीतील वशल्लक मुक्त विन्हांपैकी जे विन्ह अनुक्रमानुसार उपलब्ध असेल त्या विन्हािे संबंवधत उमेदिारास िाटप केले जाईल.

१४. ्यथास्स्थती महापौर ि नगरपररर्द, नगरपंचा्यतीच्या अध्यक्षपदाच्या थेट वनिडणुकीबाबत:

(१) यर्ाष्स्र्ती महापौर वकंिा नगरपररषद/नगरपंिायतींच्या अध्यक्षपदासाठी र्ेट वनिडणूक होत असल्यास, सुरुिातीला महापौर/ अध्यक्षपदाच्या उमेदिारांना प्राधान्याने विन्ह िाटप केले जाईल. त्यांना िाटप केलेली विन्हे मुक्त विन्हांपैकी असल्यास त्या मुक्त विन्हांिे िाटप सदस्यपदाच्या इतर कोणत्याही उमेदिारांना केले जाणार नाही :

परंतु, एखादा उमेदिार महापौर/अध्यक्षपदासोबत सदस्यपदािी वनिडणूक लढित असल्यास, त्या उमेदिारास महापौर/ अध्यक्षपदाकररता िाटप करण्यात आलेले विन्ह त्याने मागणी केल्यास, तो वनिडणूक लढित असलेल्या प्रभागांतील सदस्यपदांकररतादेखील देण्यात येईल.

सुधाररत पररच्छठेद १३ ि पररच्छठेद १४ मधील तरतुदी

१३. नोंदणीकृत अमान्यताप्ाप्त राजकी्य पक्ष ि अपक्ष उमेदिारांबाबत:

(१) स्र्ावनक स्िराज्य संस्र्ांच्या वनिडणुकीत नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाि े उमेदिार ि अपक्ष उमेदिारास नामवनददेशनपत्र दाखल करताना पररच्छछेद २३(१)(ङ) नुसार मुक्त विन्हे म्हणून विवनवद्वष्ष्टटत केलेल्या विन्हांपैकी जास्तीत जास्त कोणत्याही तीन विन्हांिी प्राधान्यक्रमानुसार मागणी करता येईल.

महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ ३

(क) वजल्हापररषद ि पंिायत सवमतीसाठी: एखाद्ा नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारास एका वजल्हापररषद विभागासाठी मुक्त विन्हािे पररच्छछेद १३(३) प्रमाणे िाटप केल्यास, त्याि नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारांस त्यांच्या नामवनददेशनपत्रातील मागणीनुसार त्या वजल्हापररषद विभागाअंतग्वत येणाऱ्या दोन्ही पंिायत सवमती वनिा्विक गणासाठीदेखील वजल्हापररषद विभागासाठी िाटप करण्यात आलेले मुक्त विन्ह देण्यात येईल, तसेि असे मुक्त विन्ह संबंवधत वजल्हापररषद विभागाअंतग्वतच्या दोन्ही वनिा्विक गणातील अन्य कुठल्याही उमेदिारास िाटप केले जाणार नाही.

(क) वजल्हापररषद ि पंिायत सवमतीसाठी: एखाद्ा नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारास एका वजल्हापररषद विभागासाठी मुक्त विन्हािे पररच्छछेद १३(४) प्रमाणे िाटप केल्यास, त्याि नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या उमेदिारांस त्यांच्या नामवनददेशनपत्रातील मागणीनुसार त्या वजल्हापररषद विभागाअंतग्वत येणाऱ्या दोन्ही पंिायत सवमती वनिा्विक गणासाठीदेखील वजल्हापररषद विभागासाठी िाटप करण्यात आलेले मुक्त विन्ह देण्यात येईल, तसेि असे मुक्त विन्ह संबंवधत वजल्हापररषद विभागाअंतग्वतच्या दोन्ही वनिा्विक गणातील अन्य कुठल्याही उमेदिारास िाटप केले जाणार नाही.

(क) वजल्हापररषद ि पंिायत सवमतीसाठी: एखाद्ा अपक्ष उमेदिारास पररच्छछेद १३(५) प्रमाणे एका वजल्हापररषद विभागासाठी मुक्त विन्हािे िाटप केल्यास, ि सदर अपक्ष उमेदिार त्या वजल्हापररषद विभागांतग्वत येणाऱ्या पंिायत सवमती वनिा्विक गणासाठीदेखील वनिडणूक लढित असल्यास त्या अपक्ष उमेदिारास त्याच्या नामवनददेशनपत्रातील मागणीनुसार पंिायत सवमती वनिा्विक गणासाठीदेखील वजल्हापररषद विभागासाठी िाटप करण्यात आलेले मुक्त विन्ह देण्यात येईल, तसेि असे मुक्त विन्ह संबंवधत वजल्हापररषद विभागाअंतग्वतच्या दोन्ही वनिा्विक गणातील अन्य कुठल्याही उमेदिारास िाटप केले जाणार नाही.

१४. ्यथास्स्थती महापौर ि नगरपररर्द, नगरपंचा्यतीच्या अध्यक्षपदाच्या थेट वनिडणुकीबाबत:

(१) यर्ाष्स्र्ती महापौर वकंिा नगरपररषद/नगरपंिायतीच्या अध्यक्षपदासाठी र्ेट वनिडणूक होत असल्यास, सुरुिातीला महापौर/ अध्यक्षपदाच्या उमेदिारांना प्राधान्याने विन्ह िाटप केले जाईल. एखाद्ा नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाच्या महापौर/अध्यक्षपदाच्या उमेदिारास िाटप केलेले विन्ह मुक्त विन्हांपैकी असल्यास आवण तो उमेदिार त्याि नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाकडून सदस्यपदािीही वनिडणूक लढवित असल्यास त्या उमेदिाराने त्याच्या नामवनददेशनपत्रात त्याि मुक्त विन्हािी मागणी केली असल्यास, त्याला त्या मुक्त विन्हािे र्ेट िाटप करािे.

(२) एखाद्ा नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षाकडून महापौर/अध्यक्षपदािी वनिडणूक लढविणाऱ्या उमेदिारास िाटप करण्यात आलेले विन्ह हे मुक्त विन्हांपैकी असल्यास त्या मुक्त विन्हािे नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्षांच्या सदस्यपदांच्या उमेदिारांना त्यांच्या नामवनददेशनपत्रातील मागणीनुसार पररच्छछेद १३ आवण १५(२)(क) मधील तरतुदीनुसार िाटप करण्यात येईल. भाग एक-अ (म.उ.वि.)-४–१अ४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ (३) एखादा अपक्ष उमेदिार महापौर/अध्यक्षपदाच्या वनिडणुकीसोबत सदस्यपदािीही वनिडणूक लढवित असल्यास त्या उमेदिारास महापौर/अध्यक्षपदाकररता िाटप करण्यात आलेल्या मुक्त विन्हािे त्याच्या नामवनददेशनपत्रातील मागणीनुसार सदस्यपदासाठीदेखील र्ेट िाटप करण्यात येईल; परंतु त्या उमेदिारास िाटप केलेल्या मुक्त विन्हािे सदस्यपदाच्या इतर कोणत्याही नोंदणीकृत अमान्यताप्राप्त राजकीय पक्ष वकंिा अपक्ष उमेदिारास िाटप केले जाणार नाही.

मा. राज्य वनिडणूक आयुक्त यांच्या मान्यतेने,

सुरेश काकाणी, सवि, राज्य वनिडणूक आयोग,महाराष्ट्र.

महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ ५

STATE ELECTION COMMISSION, MAHARASHTRA

New Administrative Building, First Floor, Hutatma Rajguru Chowk, Madame Cama Road, Mumbai 400 032.

NOTIFICATION

Reference.— 1. 'Maharashtra State Political Parties Registration, Regulation and Election Symbols(Reservation and Allotment) Order, 2025', dated 5th May 2025.

2. State Election Commission Order No. SEC/RPP/2024/CR-24/D-11, dated 25th November, 2025.

3. State Election Commission Order No. SEC/RPP/2024/CR-24/D-11, Dated 21st January 2026.

No. SEC/RPP/2026/CR-24/D-11, dated 23rd January 2026.—Whereas, as per Articles 243K and 243ZA of the Constitution of India, the State Election Commission is empowered with all rights in respect of supervision, direction and control of all elections to all local self-government bodies in the State ; and

Whereas, in order to consolidate all previous orders and remove any probable confusion while implementing the orders issued from time to time regarding the registration of political parties, and to bring uniformity in the implementation of the orders, the 'Maharashtra State Political Parties Registration, Regulation and Election Symbols (Reservation and Allotment) Order, 2025', dated 05th May, 2025 has been published in the Gazette ;

And whereas the State Election Commission has come to the conclusion that the said order needs to be amended as follows to bring further clarity and in accordance with the powers vested in the State Election Commission under paragraph 27 of the said order, the following order is hereby issued.

Order

The previous provisions of paragraphs 13 and 14 of the Maharashtra State Political Parties Registration, Regulation and Election Symbols (Reservation and Allotment) Order, 2025, dated 5th May 2025 are hereby repealed and amended paragraphs 13 and 14 are hereby inserted :

The previous provisions of paragraphs 13 and 14 of the said order :

13. Regarding registered unrecognized political parties and independent candidates:

(1) In the elections for Local Self-Government bodies, the candidate of a registered unrecognized political party and the independent candidate, while filing nomination form, may demand at most any three symbol amongst the symbols specified as free symbols under Paragraph 23(1)(e) in order of priority.

(2) The Returning Officer shall allot symbols to independent candidates after allotting symbols to candidates of unrecognized political parties registered with the State Election Commission.

(3) If several candidates opt for the same free symbol and if one of these candidates belongs to a registered unrecognized political party and the rest of them are independent candidates, then, the Returning Officer shall award that free symbol to the candidate of a registered unrecognized political party and will not allot it to anyone else.

६ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ (4) If two or more of these candidates belong to a registered unrecognized political party and rest

of them are independent candidates, the Returning Officer shall take decision by drawing chits (by draw of lots) only from among the names of the candidates of the registered unrecognized political parties. The candidate of a registered unrecognized political party, in whose favour the chit is drawn, shall be allotted the free symbol as sought by him and that symbol shall not be allotted to anyone else. The remaining candidates of unrecognized political parties shall be allotted other which symbols which have not been allotted earlier to any other candidate.

(5) If in such elections several independent candidates choose the same free symbol in order of preference, then, for the allotment of symbols to independent candidates, the concerned Returning Officer shall take decision by draw of lots, and a free symbol will be allotted to the candidate, in whose favour the chit has been drawn.

(6) After allotment of symbols according to the order of preference or drawing of lots, any candidate of a registered unrecognized political party or independent candidate is yet to be allotted a symbol, then a symbol available among the remaining free symbols will be allotted to the concerned candidate in the sequence of the free symbol chart.

14. Regarding direct elections of Mayor and President of Municipal Council, Nagar

Panchayat :

(1) In case of direct election for the post of Mayor, President of Municipal Council and Nagar Panchayat, as the case may be, symbols shall be allotted first to the candidates for the post of Mayor/ President. If symbols allotted to them are amongst the free symbols, then those free symbols shall not be allotted to any other candidate contesting for the post of member :

Provided that, if a candidate is contesting for the post of member alongwith the post of Mayor/ President, the symbol allotted to that candidate for the post of Mayor/President shall, if he so demands, also be allotted for contesting the post of member, from the ward from which he contests.

Provisions in amended paragraphs 13 and 14 :

13. Regarding registered unrecognized political parties and independent candidates:

(2) The Returning Officer shall allot symbols to independent candidates after allotting symbols to candidates of unrecognized political parties registered with the State Election Commission.

(a) For Zilla Parishad and Panchayat Samiti: If a free symbol is allotted to a candidate of a registered unrecognized political party for one Zilla Parishad division in accordance with paragraph 13(3), then the same free symbol shall be allotted to the candidates of the same registered unrecognized political party for the two Panchayat Samiti electoral colleges falling within that Zilla Parishad division, as per the preference indicated in the nomination paper by the candidates. Such free symbol shall not be allotted to any other candidate in both the Panchayat Samiti electoral college under that Zilla Parishad division.

महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ ७ (4) If two or more of these candidates belong to a registered unrecognized political party and rest

(a) For Zilla Parishad and Panchayat Samiti: If a free symbol is allotted to a candidate of a registered unrecognized political party for one Zilla Parishad division in accordance with paragraph 13(4), then the same free symbol shall be allotted to the candidates of the same registered unrecognized political party for the two Panchayat Samiti electoral colleges falling within that Zilla Parishad division, as per the preference indicated in the nomination paper by the candidates. Such free symbol shall not be allotted to any other candidate in both the Panchayat Samiti electoral colleges under that Zilla Parishad division.

(a) For Zilla Parishad and Panchayat Samiti : If an independent candidate is allotted a free symbol for a Zilla Parishad division as per paragraph 13(5), and the said independent candidate is also contesting the election for a Panchayat Samiti electoral college falling under that Zilla Parishad division, the free symbol allotted for the Zilla Parishad division shall be given to that independent candidate for the Panchayat Samiti electoral division falling under that Zilla Parishad division as per the preference indicated in the nomination paper, and such free symbol shall not be allotted to any other candidate in both the Panchayat Samiti electoral colleges falling under that Zilla Parishad division.

14. Regarding direct elections of Mayor and President of Municipal Council, Nagar

Panchayat :

(1) In case of direct election for the post of Mayor or President of the Municipal Council/Nagar Panchayat, as the case may be, symbols shall be allotted first to the candidates for the post of Mayor/ President. If the symbol allotted to the candidate of a registered unrecognized political party for the post of Mayor/President is one of the free symbols and if that candidate is also contesting the election for the post of member from the same registered unrecognized political party, and if that candidate has demanded the same free symbol in his nomination paper, then that free symbol shall be allotted to the said candidate.

(2) If the symbol allotted to a candidate contesting the election to the post of Mayor/President on behalf of a registered unrecognized political party is a free symbol, the same free symbol shall be allotted to the candidates of that registered unrecognized political party contesting the election to the post of member in accordance with the preferences mentioned in the nomination papers and as per the provisions of paragraph 13 and paragraph 15(2)(a).

८ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग एक-अ–मध्य उप-विभाग, जानेिारी २३, २०२६/माघ ३, शके १९४७ (3) If an independent candidate is contesting the election for the post of Member along with the

election for the post of Mayor/President, the free symbol allotted to that candidate for the post of Mayor/President shall be directly allotted for the post of Member as per the demand in his nomination paper; but the free symbol allotted to that candidate shall not be allotted to any other candidate of a registered unrecognized political party or independent candidate who is contesting the election for the post of Member.

With the approval of the Hon'ble State Election Commissioner,

SURESH KAKANI,

Secretary,

State Election Commission, Maharashtra.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.