RNI No. MAHBIL /2009/31733
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र
असाधाराण भाग चारा-अ
वर्ष १२, अंक ४७(४)] गुरुवारा, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ [पृष्ठे १४, प्रिकंमत : रुपये १५.००
असाधाराण क्रमांक १७१
ाप्रिधाकृत काशान
महाराष्ट्र शासनाने कंद्रीये अप्रिधाप्रिनयेमांन्वये तयेारा केलेले
(भाग एक, एक-अ आप्रिण एक-ल येांमध्ये प्रिसद्ध केलेले प्रिनयेम व आदेशा येांव्येप्रितरिराक्त) प्रिनयेम व आदेशा.
जलसंपदेा प्रिवभाग
मंत्रालय, मं ंबई ४०० ०३२, दिनांांक ९ एदिल, २०२६.
अप्रिधासूचाना
भाराताचाे संप्रिवधान.
क्रमंांक परीक्षा-२०१९/(.क्र.१२३/२०१९)/आ.(दि).— भारतीय संदिधानांाच्या अनांच्छे ३०९ च्या परंतींकाद्वारे ानां केलेल्या अदिधाकारांचा ापर करूनां मंहाराष्ट्राचाे राज्यपाल, याद्वारे जलसंपा दिभागाच्या मंहासंचालक (संकल्पनां, दिक्षाण, जलदिज्ञानां, संोधानां संरदिक्षातीतीा), मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी संोधानां संस्था, नांादिक, यांच्या अदिधानांस्ती ैज्ञादिनांक अदिधाकारी, गट ब या पार पोन्नांती ेण्यासंाठी पंढील दिभागीय परीक्षा दिनांयमं करीती आहाेती :-
१. संप्रिप्त नाव :- या दिनांयमंांसं जलसंपा दिभागातील ैज्ञादिनांक अदिधाकारी, गट-ब या पार पोन्नांती ेण्यासंाठीचाे दिभागीय परीक्षा दिनांयमं, २०२६ असंे म्हाणाे.
२. व्येाख्येा :- या दिनांयमंांती, संभानांसंार ंसंरा अथा आश्यक नांसंेल तीर,-
(क) "परिरदिष्ट" याचा अथा, या दिनांयमंांसंोबती जोडलेले परिरदिष्ट, असंा आहाे;
(ख) "दिनांयंत्राक अदिधाकारी" याचा अथा, संबंदिधाती क्षाेदित्राय अधाीक्षाक अदिभायंतीा (गट-अ) असंा आहाे;
(ग) "मंहासंचालक" म्हाणजे मंहासंचालक, (संकल्पनां, दिक्षाण, जलदिज्ञानां, संोधानां संरदिक्षातीतीा), मंेरी, नांादिक, असंा आहाे;
(घ) "परीक्षा" याचा अथा, या दिनांयमंांन्ये ैज्ञादिनांक अदिधाकारी, (गट-ब) पारील पोन्नांतीसंाठी दिनांयमं ८ अन्ये परिरदिष्ट "क" परिरदिष्ट "ख" नांसंार दिदिहाती केलेल्या अभ्यासंक्रमंानांसंार ैज्ञादिनांक अदिधाकारी (गट-ब) पार पोन्नांतीचाी पात्रातीा तीपासंण्यासंाठी घेतीली जाणारी परीक्षा, असंा आहाे;
(१)
भाग चार-अ-१७१–१२ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ (ङ) "संधाी" याचा अथा, मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी दिक्षाण बोदिधानांी, नांादिक यांच्याकडूनां रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक, गट-क यांच्याकरिरतीा ैज्ञादिनांक अदिधाकारी, गट-ब या पार पोन्नांतीसंाठीचाी पात्रातीा तीपासंण्यासंाठी आयोदिजती केलेल्या दिभागीय परीक्षाेसं बसंण्यासं ेण्याती आलेली संधाी, असंा आहाे;
(चा) "बोदिधानांी" याचा अथा, मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी दिक्षाण बोदिधानांी, नांादिक असंा आहाे;
(छे) "ैज्ञादिनांक अदिधाकारी" याचा अथा, जलसंपा दिभागांतीगती मंहासंचालक (संजसंसं), मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी संोधानां संस्था (मंेरी), नांादिक यांच्या अदिधानांस्ती ैज्ञादिनांक अदिधाकारी (गट ब), असंा आहाे;
(ज) "रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक" याचा अथा, जलसंपा दिभागांतीगती मंहासंचालक (संजसंसं), मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी संोधानां संस्था (मंेरी), नांादिक यांच्या अदिधानांस्ती (पाटबंधारे संोधानां दिकासं संचालनांालय, पंणे गळूनां) गट-क मंधाील रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक (गट-क), असंा आहाे;
( झ) "जलसंपा दिभाग" याचा अथा, मंहाराष्ट्रा ासंनांाचा जलसंपा दिभाग, असंा आहाे.
३. पराीेला बसण्येाचाी पात्रता :- रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक (गट-क) पार दिनांयंक्ती केलेली व्यक्ती पोन्नांतीच्या दिभागीय परीक्षाेसं बसंण्यासं पात्रा राहाील.
परंतीं असंे की, संेाे दिनांयमंानांसंार ैज्ञादिनांक अदिधाकारी पार पोन्नांतीसंाठी व्यसंादियक परीक्षा उत्तीण हाोण्याचाी अट पूण नां करणारे तीथादिप, या अदिधासंूचानांेच्या दिनांांकापूीचा ैज्ञादिनांक अदिधाकारी या पार पोन्नांती झालेल्या सं अदिधाकाऱ्यांनांा संरहाू दिभागीय परीक्षा उत्तीण हाोणे अदिनांाय असंेल.
४. पराीा उत्तीणष हाोण्येासाठेी संधाीचाी संख्येा :- (एक) संर परीक्षा उत्तीण झाल्यादिाय रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक हाे ैज्ञादिनांक अदिधाकारी पार पोन्नांतीसंाठी पात्रा ठीरणार नांसंल्यामंळूे, परीक्षा उत्तीण हाोण्याच्या संधाीर कोणतीहाी मंया नांाहाी.
परंतीं, संर अदिधासंूचानांा राजपत्राती दिसंद्ध हाोण्याच्या दिनांांकापूी रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायकांनांा ैज्ञादिनांक अदिधाकारी पार पोन्नांती दिली असंल्यासं अा अदिधाकाऱ्यांनांा संर दिभागीय परीक्षा तीनां संलग संधाीमंध्ये उत्तीण हाोणे अदिनांाय असंेल.
(ोनां) संर अदिधासंूचानांा राजपत्राती दिसंद्ध झाल्यानांतीर मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी दिक्षाण बोदिधानांी, नांादिक यांच्यामंार्फती संलग ज्या तीनां दिभागीय परीक्षाेचाे आयोजनां हाोईल, त्या परीक्षा उमंेारांसंाठी संलग तीनां संधाी म्हाणूनां गणण्याती येतील.
परंतीं, जी व्यक्ती, उक्ती परीक्षाेसं बसंण्यासं पात्रा आहाे परंतीं, दिजनांे परीक्षा अज संार केलेला नांाहाी दिकंा जी परीक्षाेला अनांपस्थिस्थाती रादिहालेली, ती अा व्यक्तीचाी संधाी म्हाणूनां गणण्याती येईल.
५. प्रिवप्रिहात संधाीत पराीा उत्तीणष न हाोण्येाचाे परिराणाम :- संर अदिधासंूचानांा राजपत्राती दिसंद्ध हाोण्याच्या दिनांांकापूी ैज्ञादिनांक अदिधाकारी या पार कायरती असंणारे अदिधाकारी दिदिहाती संधाीती परीक्षा उत्तीण नां झाल्यासं संर परीक्षा उत्तीण हाोईपयंती अथा संर अदिधासंूचानांेतील दिनांयमं क्र. ६ नांसंार परीक्षा उत्तीण हाोण्यापासंूनां संट ाप्ती हाोईपयंती संबंदिधातीांचाी ेतीनांाढी रोखण्याती येईल. संबंदिधाती अदिधाकारी ज्या दिनांांकासं परीक्षा उत्तीण हाोईल अथा संर अदिधासंूचानांेतील दिनांयमं क्र. ६ अन्ये परीक्षा उत्तीण हाोण्यापासंूनां संूट ाप्ती हाोईल. त्या दिनांांकानांतीर येणाऱ्या जानांेारी दिकंा जंलै मंदिहान्याती संबंदिधाती अदिधाकाऱ्याचाी रोखलेली ेतीनांाढी अा करण्याती येईल. परंतीं, मंागील कालाधाीतील कोणतीहाी थाकबाकी अनांज्ञाेय असंणार नांाहाी.
६. पराीा उत्तीणष हाोण्येापासून सूट :- ज्या व्यक्तीनांे रिरष्ठी ैज्ञादिनांक संहायक पार दिकमंानां पंधारा र्षे संेा पूण केलेली आहाे दिकंा ज्या व्यक्तीसं उक्ती परीक्षा उत्तीण नां हाोतीा हाी अदिधासंूचानांा कादिती झाल्याच्या दिनांांकापूी ैज्ञादिनांक अदिधाकारी या पार पोन्नांती दिमंळूाली आहाे उक्ती ैज्ञादिनांक अदिधाकारी पार दिकमंानां पंधारा र्षे संेा पूण झालेली आहाे दिकंा याचाी पन्नांासं र्षे पूण केलेली आहाे, यापैकी, जे नांतीर असंेल,त्यानांूसंार त्यासं उक्ती परीक्षा उत्तीण हाोण्यापासंूनां संूट ेण्याती येईल.
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ ३७. उत्तीणष झाल्येाचा प्रिदेनांक - परीक्षाेच्या ेटच्या पेपरच्या लगतीनांतीरचा दिसं, परीक्षा उत्तीण झाल्याचा दिनांांक म्हाणूनां संमंजण्याती येईल.
८. अभ्येासक्रम - परीक्षाेचाे स्रुप, श्नांपदित्राकांचाी संख्या, दिर्षेय दिमंळूायाचाे दिकमंानां अहातीाकारी गंण, परिरदिष्ट "क" मंध्ये दिदिनांदिष्ट केल्यामंाणे असंतील आदिण परीक्षाेचा अभ्यासंक्रमं परिरदिष्ट "ख" मंध्ये दिदिनांदिष्ट केल्यामंाणे असंेल दिकंा राज्य ासंनां ेळूोेळूी आेाद्वारे दिनांे ेईल त्यामंाणे असंेल.
९. उत्तीणष हाोण्येाचाे मानक - परीक्षा उत्तीण हाोण्याचाे मंानांक, त्येक ऑनांलाईनां, ात्यदिक्षाक मंौदिखक परीक्षाेमंधाील एकूण गंणांच्या पन्नांासं टक्के इतीके असंेल. अनांत्तीण झाल्यासं, अा उमंेारानांे, ज्या दिर्षेयांती तीो अनांत्तीण झाला आहाे त्यादिर्षेयाचाी परीक्षा उत्तीण करणे आश्यक आहाे.
१०. प्रिवशाेर्ष ाप्रिवण्ये - जो उमंेार पदिहाल्या यत्नांाती परीक्षा उत्तीण हाोईल आदिण कोणत्याहाी दिर्षेयाती संत्तीर टक्के दिकंा त्यापेक्षा अदिधाक गंण दिमंळूेल, त्या उमंेारानांे, दिेर्षे ादिण्यासंहा परीक्षा उत्तीण केली असंल्याचाे मंानांण्याती येईल आदिण ती नां, त्याच्या संेा पंस्तीकाती नांदिण्याती येईल.
११. पराीा केव्हा घेण्येात येईल - (एक) मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी दिक्षाण बोदिधानांी, नांादिक यांच्याद्वारे र्षेातीूनां एका, क्यतीो मंाचा दिकंा एदिल मंदिहान्याती परीक्षा घेण्याती येईल, परीक्षा मंराठी इंग्रजी भार्षेती घेण्याती येईल.
(ोनां) बोदिधानांी, परीक्षा पूण झाल्याच्या दिनांांकापासंूनां संाठी दिसंांच्या कालाधाीती परीक्षाेचा दिनांकाल जाहाीर करेल. बोदिधानांीनांे जाहाीर केलेला दिनांकाल अंदितीमं असंेल आदिण दिनांकाल जाहाीर करण्यासं दिलंब झाल्यासं, परीक्षा अदिदिधाग्राहाय ठीरणार नांाहाी.
१२. प्रिशाण वगष :- मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी दिक्षाण बोदिधानांी, नांादिक, पात्रा उमंेारांनांा दिक्षाण ेण्याकरिरतीा एक मंदिहान्याच्या दिक्षाण गाचाे आयोजनां करील परीक्षाेच्या दिनांांकापूी दिकमंानां एक मंदिहानांा अगोर दिक्षाण कायक्रमं पूण करण्याती येईल. थामंचा परीक्षाेसं बसंणाऱ्या पात्रा अा उमंेारासं दिक्षाण कायक्रमंासं उपस्थिस्थाती राहाणे अदिनांाय असंेल. पात्रा उमंेारांनांा केळू एकाचा दिक्षाण संत्रासं उपस्थिस्थाती राहाण्याचाी परानांगी असंेल.
१३. पराीा कातील वतषन :- परीक्षा दिनांयंत्राण अदिधाकारी, जर उमंेार खालील नांमंू केलेल्या रीतीनांे गैरतीनां करती असंल्याचाे आढीळूनां आले तीर, अा उमंेाराला परीक्षाेला बसंण्यापासंूनां दिनांबंदिधाती करेल आदिण उमंेाराला उरिरती परीक्षाेला बसंण्यासं मंनांाई करेल :-
(एक) कोणतीाहाी स्तीऐज, पंस्तीक, भ्रमंणध्नांी, कोणतीेहाी इलेक्ट्राॉदिनांक उपकरण दिकंा इतीर कोणतीहाी संामंग्री जी श्नांांचाी उत्तीरे ेण्यासंाठी ापरली जाऊ कतीे असंे इतीर कोणतीेहाी संादिहात्य, यातीूनां नांक्कल करणे, तीे बाळूगणे दिकंा तीे ापरणे;
(ोनां) इतीर उमंेारांसंोबती संभार्षेण करणे;
(तीनां) कोणत्याहाी बाबतीती इतीर उमंेारांकडूनां मंती घेणे;
(चार) इतीर कोणत्याहाी उमंेाराच्या उत्तीरपदित्राकेचाी नांक्कल करणे;
(पाचा) उत्तीर पदित्राका र्फाडणे;
(संहा) जो परीक्षाेती गैरकार ठीरू केल असंा इतीर कोणतीाहाी मंाग दिकंा तीनांाचाी पद्धती.
१४. प्रिवभागीये पराीेसंदेभाषतील सामाईक धाोराण आदिण संामंान्य ासंनां दिभागानांे त्याती ेळूोेळूी केलेले बल ासंनां दिनांणय क्र. दिपधाो- २६२०/.क्र.१६/का.१७, दिनांांक ३१ मंाचा, २०२१ या परीक्षा दिनांयमंासं लागू असंेल.
४ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८परिराप्रिशाष्ट-क
प्रिनयेम-८
जलसंपा दिभागांतीगती मंहासंचालक (संजसंसं), मंहाराष्ट्रा अदिभायांदित्राकी संोधानां संस्था, नांादिक यांच्या अदिधानांस्ती ैज्ञादिनांक अदिधाकारी (गट- ब) पार पोन्नांतीसंाठी दिभागीय परीक्षाेचाे स्रुप
| अ. क्र. | प्रिवर्षये | श्न पप्रित्रकेचाे स्वरुप | एकूण गुण | कालावधाी | उत्तीणषता गुण | ||||
| १. | धारणे - संांडा बांधाकामं संामंग्री | बहांपयायी श्नां- ऑनांलाईनां परीक्षा | १०० | १ तीासं ३० दिमंदिनांटे | ५० | ||||
| २. | (१) मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा दिनांयमं. (२) मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामंे लेखा संदिहातीा. (३) मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामं दिनांयमंपंस्थिस्तीका १९८४. (४) दिदिधा दिनांयमं काये. | बहांपयायी श्नां- ऑनांलाईनां परीक्षा | १०० | १ तीासं ३० दिमंदिनांटे | ५० | ||||
| ३. | ात्यदिक्षाक मंौदिखक परीक्षा- (खालीलपैकी एक संामंग्रीचाी दिनांड करा.) मंाती मंरूमं, दिसंमंट,फ्लायॲ, पाणी, ाळू, खडी, दिटा, अंोधानां, लाईमं, मंाटटर, स्टील,संीबीआर, भाूकंपास्त्रा. | ात्यदिक्षाक मंौदिखक परीक्षा | ात्यदिक्षाक | मंौदिखक | एकूण | ३ तीासं | ात्यदिक्षाक | मंौदिखक | एकूण |
| ७५ | २५ | १०० | ३८ | १२ | ५० | ||||
| एकूण गुण | ३०० | १५० |
परिराप्रिशाष्ट: ख
( प्रिनयेम-८)
वैज्ञाप्रिनक अप्रिधाकाराी (गट- ब) पदेावराील पदेोन्नतीसाठेीच्येा प्रिवभागीये पराीेचा अभ्येासक्रम
श्नपप्रित्रका-१ : धाराणे - सांडवा व बांधाकाम सामग्री
(गुण-१००)
| अ. क्र. | घेटक | अभ्येासक्रम |
| १ | धारणे | धारणाचाे कार – मंाती धारणे, रॉकदिर्फल धारणे, गडी काक्रीट धारणे, मंातीचाी ग्राव्हाीटी धारणाचाी तींलनांा, कोलग्राउट, र्फेरोदिसंमंट, इ. |
| २ | संांडा | व्याख्या, काये, संांडव्याचाे कार इ. |
| ३ | काले | व्याख्या, काला णालीचाे भाग, कालव्यांचाे गीकरण, काले दिडस्चाज इ. |
| ४ | गड | व्याख्या, गडाचाे कार, गंणधामं, गडाचाी ैदिष्ट्ये, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ५ | खडी | व्याख्या, खडीचाे कार, खडीचाे गंणधामं, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ६ | चांनांा | व्याख्या, चांन्याचाे गीकरण, चांन्याचाे गंणधामं, चांन्याचा ापर, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ७ | मंाती | व्याख्या, मंातीचाे काय, मंातीचाी ैदिष्ट्ये, एकीकृती मंातीचाे गीकरण, मंातीचा ापर, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ८ | ाळू | व्याख्या, ाळूचाे स्रोती, ाळूचाे गीकरण, ाळूचाे गंणधामं, ाळूचा ापर, नांैसंदिगक कृदित्रामं ाळू यांच्याती तींलनांा, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ९ | दिटा | इदितीहासं, दिटा ापरणे, दिटांचाे कार, दिटांचाे घटक, दिटांचाी ैदिष्ट्ये, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| १० | दिसंमंट | व्याख्या, दिसंमंटचाे कार, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| ११ | मंॉटटर | व्याख्या, मंॉटटरचाे घटक, मंॉटटरचाे गंणधामं, मंॉटटरचाे कार, मंॉटटर कादिक्रटचाे दिमंक्सं दिडझाईनां दिदिधा चाचाण्या इ. |
| १२ | राख (फ्लायॲ) | व्याख्या, राखेचाे गंणधामं, राखेचा ापर, दिदिधा चाचाण्या इ. |
| १३ | भाूकंपास्त्रा | व्याख्या, भांकंपाचाे कार, भांकंप लहारीचाे कार, भांकंप धारणे, भांकंपलेखयंत्राचा ॲक्संीलोग्रार्फ दिश्लेर्षेण इ. |
संदेभाष पुस्तके :-
१. बांधाकामं संादिहात्य, थामं र्षे दिसंस्थिव्हाल दिडप्लोमंा कोसं,
२. दिसंचानां अदिभायांदित्राकी, तीृतीय र्षेाचा दिडप्लोमंा कोसं,
३. संाजदिनांक बांधाकामं दिभाग, हाडबंक – अध्याय - ३३, भाग - २
४. संाजदिनांक बांधाकामं दिभाग, हाडबंक – अध्याय - ३३, भाग - १
५. जलसंपा दिभाग हाडबंक,अध्याय - १
६. जलसंपा दिभाग हाडबंक,अध्याय - २
७. तीांदित्राक अहाल क्र. SDAD /TR/१३८/२००३
८. संबंदिधाती IS Codes
भाग चार-अ-१७१–२६ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८
श्नपप्रित्रका २
महाराष्ट्र नागराी सेवा प्रिनयेम, महाराष्ट्र सावषजप्रिनक बांधाकामे लेखा संप्रिहाता, महाराष्ट्र सावषजप्रिनक बांधाकाम
प्रिनयेमपुस्तिस्तका १९८४ व प्रिवप्रिवधा प्रिनयेम व कायेदे.
(गुण-१००)
| अ. क्र. | प्रिवर्षये | अभ्येासक्रम |
| १ | मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा | • मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा (संेच्या अटी ती) दिनांयमं, १९८९ • मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा (दिस्ती) दिनांयमं, १९७९ • मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा (रजा) दिनांयमं, १९८१ • मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा (संेच्या संसंाधारण ती) दिनांयमं, १९८१ • मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा (दिस्ती अपील) दिनांयमं, १९७९ |
| २ | मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामंे लेख संदिहातीा | • संसंाधारण महसुुलीी जमा व प्रमाणकेे • सुववसुाधाारण भांाडाार, भांाडााराचीी वस्तुुसुुचीी, जमा, जावके, बिनकेाडाड, भांाडाार पडातुाळणी • हत्याारे व सुयात्रेे, • ाधाकेाम लीेखा- मंोजमंापांच्या नांी, ेयके मंाणके, अदिग्रमंे, तीात्पंरती अदिग्रमंे. |
| ३ | मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामं दिनांयमं पंस्थिस्तीका १९८४ | • लेखनांसंामंग्री नांमंनांे,दिनांनांाी पत्राव्यहार, ासंकीय अदिभालेख्यांचाी दिल्हाेाट. • कायालयीनां कायपद्धतीचाे संसंाधारण दिनांयमं, दिनांयतीकादिलके, ासंकीय मंान्यतीा, खचा मंया, भांडार लेखे (संसंाधारण पद्धती, भांडार पडतीाळूणी), हात्यारे संयंत्राे (संसंाधारण, पडतीाळूणी), घसंाऱ्याचा र, भांडाराचाी दिल्हाेाट, भांडार लेखे, गदिणतीय उपकरणे, संामंानां खरेी, संामंानांाचाी दिल्हाेाट. • परिरदिष्ट २४- मंोजमंापे घेण्याबद्दलचाे आदिण मंोजमंाप नांह्या ठीेण्यासंबंधाीचाे दिनांयमं, • परिरदिष्ट ३९- ैज्ञादिनांक गदिणतीय उपकरणांचा संाठीा करण्यासंबंधाीचाे दिनांयमं |
| ४. | दिदिधा काये दिनांयमं | • मंादिहाती अदिधाकार अदिधादिनांयमं, २००५ (२००५ चा २२). • मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक अदिभालेख अदिधादिनांयमं, २००५ (२००६ चा मंहा ४). • मंहाराष्ट्रा ासंकीय कमंचाऱ्यांच्या बल्यांचाे दिदिनांयमंनां ासंकीय कतीव्ये पार पाडतीांनांा हाोणाऱ्या दिलंबासं दितीबंधा अदिधादिनांयमं, २००५ (२००६ चा मंहा. २१). • आपत्ती व्यस्थापनां अदिधादिनांयमं, २००५ (२००५ चा ५३). |
संभा पंस्तीके : १. मंहाराष्ट्रा नांागरी संेा दिनांयमं, १९८१
२. मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामंे लेख संदिहातीा, १९८४
३. मंहाराष्ट्रा संाजदिनांक बांधाकामं दिनांयमं पंस्थिस्तीका, १९८४
४. उपरोक्ती तीक्त्याती नांमं दिदिधा काये अदिधादिनांयमं.
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ ७श्नपप्रित्रका ३
ात्येप्रिक पराीा व मौप्रिखक पराीा
ेळू: ३ तीासं ( ात्यदिक्षाक- २ तीासं ३० दिमंदिनांटे मंौदिखक ३० दिमंदिनांटे )
| अ.क्र. | पराीाचाे नाव | श्न संख्येा |
| १. | ात्यदिक्षाक चाचाणी १. मंाती मंरूमं २. दिसंमंट ३. राख (फ्लायॲ) ४. पाणी ५. ाळू ६. खडी ७. दिटा ८. अंोधानां ९. चा ंनांा (लाईमं) १०. मंॉटटर ११. स्टील १२. संीबीआर १३. भाूकंप ास्त्रा एक. भांकंप लहारी पडतीाळूणी, ाती आकृती काढीणे. ोनां. भांकंपमंापक बसंदिणे, ड्राईव्हा मंोटर बलणे, उपकरणांचाे अंोधानां करणे. | उमंेारासं दिलेल्या संामंग्रीपैकी एका संामंग्रीचाी (material) ात्यदिक्षाक परीक्षा घेण्याती येईल. |
| २. | मंौदिखक चाचाणी | मंौदिखक परीक्षा धारण संांडा बांधाकामं, लेखा संामंग्रीरील दिदिधा चाचाण्यांर घेण्याती येईल. |
मंहाराष्ट्राचाे राज्यपाल यांचाे आेानांसंार नांानांे,
अप्रिनल देवकाते, ासंनांाचाे उप संदिचा.
भाग चार-अ-१७१–३८ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८
WATER RESOURCES DEPARTMENT
Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk, Mantralaya, Mumbai 400 032, dated 9th April, 2026.
NOTIFICATION
Constitution of india.
No. TGO 2019/(123/19)/ Est.(Trg).—In exercise of the powers conferred by the proviso to article 309 of the Constitution of India, the Governor of Maharashtra, is hereby pleased to make the following rules to regulate the Departmental Examination for promotion to the post of Scientific Officer (Group-B) in the Office of Director General, Design, Training, Hydrology, Research and Safety, Maharashtra Engineering Research Institute, Nashik in the Water Resources Department, namely :-
1. Short title.- These rules may be called Departmental Examination Rules, 2026 for promotion to the post of the Scientific Officer (Group-B).
2. Definitions.- In these rules, unless the context otherwise requires,-
(a) "Appendix" means the Appendix appended to these rules;
(b) "Controlling Officer" means the concerned Zonal Superintending Engineer (Group-A);
(c) "Director General" means the Director General, Design, Training, Hydrology, Research and Safety, (DTHRS) Maharashtra Engineering Research Institute (MERI), Nashik;
(d) "Examination" means the Departmental Examination conducted as per the syllabus prescribed under rule 8 read with Appendix "A" and Appendix "B" to check the eligibility for promotion to the post of the Scientific Officer (Group-B);
(e) "Opportunity" means the chance provided by the Maharashtra Engineering Training Academy, Nashik for Senior Scientific Assistant, Group-C to appear for the Departmental Examination conducted to check their eligibility for promotion to the post of Scientific Officer, Group-B;
(f) "META" means Maharashtra Engineering Training Academy, Nashik;
(g) "Scientific Officer" means the Scientific Officer (Group-B) under Director General (DTHRS), Maharashtra Engineering Research Institute, Nashik in the Water Resources Department;
(h) "Senior Scientific Assistant" means the Senior Scientific Assistant (Group-C) under Director General (DTHRS), Maharashtra Engineering Research Institute, Nashik (Excluding Directorate of Irrigation Research and Development, Pune) in Water Resources Department; (i) "Water Resources Department" means the Water Resources Department of the Government of Maharashtra.
3. Eligibility to appear for Examination.- The persons appointed to the post of Senior Scientific Assistant, (Group-C) shall be eligible to appear for the Departmental Examination.
Provided that the person promoted to the post of Scientific Officer prior to the date of this notification, who do not fulfill the condition of passing the professional examination for promotion to the post of Scientific Officer as per the recruitment rules, shall be required to pass the said Departmental Examination.
4. Number of opportunities for passing Examination.- (i) As passing of the said Examination is condition for promotion to the post of Scientific Officer, the person holding the post of Senior Scientific Assistant shall may avail any number of opportunities to pass the examination.
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ ९Provided that, if the Senior Scientific Assistant has been promoted to the post of Scientific Officer before the date of publication of these rules in the Official Gazette, those officers shall require to pass the said Departmental Examination in three consecutive opportunities :
(ii) Provided also that, three consecutive Departmental Examination to be conducted by Maharashtra Engineering Training Academy, Nashik, After the date of publication of these rules in the Official Gazette, shall be considered as three consecutive opportunities :
Provided further that, if the person is eligible to appear for the said Examination but do not submit the Examination form or remains absent for the Examination, then it shall be counted as an opportunity to such person.
5. Consequences of failure to pass Examination within prescribed opportunities.- Any person
holding the post of Scientific Officer, Before the date of publication of this notification in the Official Gazette, who fails to pass the Examination within the prescribed opportunities, his increment shall be withheld till he passes the said Examination or gets exempted from passing the Examination as per rule 6 of these rules, The increment so withheld shall become payable to such person with effect from the date on which he passes the said Examination or exempted from passing the said Examination.
The increments so withheld shall be paid in the month of January or July coming after that date, but no arrears for the past period shall be admissible.
6. Exemption from passing the Examination.- A person who has completed at least fifteen years on the post of Senior Scientific Assistant or any person promoted to the post of Scientific Officer prior to the date of publication of this notification without passing the said Examination and has completed at least fifteen years on the said post of Scientific Officer or has completed fifty years of age, whichever is later, shall be exempted from passing the said Examination.
7. Date of passing.- The day immediately following the next day of the last paper of the Examination, shall be considered as the date of passing of the Examination.
8. Syllabus.- Pattern of Examination, number of papers, subjects and minimum qualifying marks to be obtained shall be as specified in Appendix "A" and syllabus of the examination shall be as specified in Appendix "B" or as the State Government may direct by order, from time to time.
9. Standard of passing.- The standard of passing the Examination, shall be fifty per cent. of the total marks in each online, practical and oral paper. In case of failure, such person is required to pass the Examination for those subjects in which he is failed.
10. Special Skills.- The candidate who passes the Examination in first attempt and obtains seventy percent or more marks in any subject, shall be deemed to have passed the Examination with special skill and an entry to that effect shall be recorded in his service book.
11. Examination when to be conducted.- (i) The Examination shall be held by the Maharashtra Engineering Training Academy, Nashik, once in a year preferably in the month of March or April.
The Examination shall be conducted in Marathi and English language.
(ii) The Academy shall declare result of the Examination within a period of sixty days from date of completion of the Examination. The result declared by the Academy shall be final and delay in announcement of result shall not invalidate the Examination.
भाग चार-अ-१७१–३अ१० महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ 12. Training Class.- Maharashtra Engineering Training Academy, Nashik, shall conduct training class for one month for imparting training to the eligible candidates. The training program shall be completed at least one month prior to the date of holding Examination. It shall be compulsory for eligible candidates to attend the training who is appearing for the Examination for first time. Eligible candidates shall be permitted to attend only one training session.
13. Conduct in Examination Hall.- The Controlling Officer of Examination shall restrict the candidate from appearing for the Examination and prohibit the candidate from appearing for rest of the papers if he finds that the candidate is misbehaving in any manner mentioned below, namely:-
(i) copying, carrying or referring any document, book, mobile, any electronic gadget or any other material which can be referred for answering the questions;
(ii) making conversation with other candidates;
(iii) receiving help from any other candidate in any matter;
(iv) copying the answer paper of any other candidate;
(v) tearing the answer sheets;
(vi) any other way or manner of behaviour which may amount to malpractices in the Examination.
14. The Government Resolution No. Wipadho 2620/ C.R.16 / Ka.17, dated the 31st March 2021, regarding the common policy of Departmental Examination and the changes made by the General Administration Department, from time to time, shall be applicable to this rule.
महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ ११Appendix A
(Rule 8)
Departmental Examination Paper Pattern for Promotion to the Post of Scientific Officer (Group-B) under the Director General (DTHRS), Maharashtra Engineering Research Institute, Nashik in the Water Resources Department.
| Sr. No. | Subject | Paper Pattern | Total Marks | Duration | Passing Marks | ||||
| 1. | Dams – Spillways and Construction Materials. | Multiple Choice Questions- Online Examination | 100 | 1 Hour 30 Minutes | 50 | ||||
| 2. | 1. Maharashtra Civil Service Rule, 2. Maharashtra Public Works Account Code, 3. Maharashtra Public Works Manual, 1984, 4. Various laws and Acts. | Multiple Choice Questions- Online Examination | 100 | 1 Hour 30 Minutes | 50 | ||||
| 3. | Practical and Oral Exam (Select any one material) Soil and Murum, Cement, Fly Ash, Water, Sand, Aggregate, Bricks, Calibration, Lime, Mortar, Steel, CBR, Seismology. | Practical and Oral Examination | Practical | Oral | Total | 3 Hours | Practical | Oral | Total |
| 75 | 25 | 100 | 38 | 12 | 50 | ||||
| Total Marks | 300 | 150 |
Appendix – B
(Rule 8)
Syllabus for Departmental Examination for promotion to the post of Scientific Officer (Group B) in the Water Resources Department.
| Paper-1 Dams-Spillways and Construction Materials | ||
| Sr. No. | Topics | Syllabus |
| 1. | Dams | Types of dams - Earthen dams, Rock fill dams, Masonry and concrete dams, Comparison of earthen and gravity dam Colgrout, Ferrocement etc. |
| 2. | Spillways | Definition, Functions, Types of spillway etc. |
| 3. | Canals | Definition, Parts of canal system, Classification of Canals, Discharge of Canals etc. |
| 4. | Stone | Definition, Types of Stone, Properties, Characteristics of Stone, various tests, etc. |
| 5. | Aggregates | Definition, Types of Aggregate, Properties of Aggregate, various tests, etc. |
| 6. | Lime | Definition, Classification of Lime, Properties of Lime, Use of Lime, various tests etc. |
| 7. | Soil | Definition, Function of soil, Characteristics of a soil, unified soil classification, application of soil, various tests, etc. |
| 8. | Sand | Definition, sources of sand, classification of sand, properties of sand, uses of sand, comparison between natural and artificial sand, various tests, etc. |
| 9. | Bricks | History, uses of bricks, Types of bricks, constituents of bricks, Characteristic of bricks, various tests, etc. |
| 10. | Cement | Definition, Types of cement, various tests, etc. |
| 11. | Mortar | Definition, Ingredients of Mortar, Properties of Mortar, Types of Mortar, Mix design of mortar and concrete, Various Tests etc. |
| 12. | Fly Ash | Definition, properties of fly ash, uses of fly ash, various tests, etc. |
| 13. | Seismology | Definition, types of earthquake, Types of Seismic waves, Earthquake and dams, Accelerographs, Analysis of seismogram, etc. |
References :
1. Construction Materials, First Year Civil Diploma Course
2. Irrigation Engineering, Third Year Diploma Course
3. PWD Handbook - Chapter- 33, Part-II
4. PWD Handbook - Chapter-33 Part-I
5. WRD Handbook No 1 ferrocement
6. WRD Handbook No 2 colgrout
7. TM No. SDAD /TR/138/2003
8. Related IS Codesमहाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८ १३
| Paper-2 Maharashtra Civil Services Rule, Maharashtra Public Works Account Code, Maharashtra Public Works Manual, 1984 and Various laws and Acts | ||
| Sr. No. | Topics | Syllabus |
| 1. | Maharashtra Civil Services Rules | • Maharashtra Civil Services (Terms and Conditions of Service) Rules, 1981 • Maharashtra Civil Services (Discipline) Rules, 1979 • Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981 • Maharashtra Civil Services (General Conditions of Service) Rules, 1981, • Maharashtra Civil Services (Discipline and appeal) Rules, 1979, • Maharashtra Civil Services (Leave) Rules, 1981. |
| 2. | Maharashtra Public Works Account Code | • General Revenue Deposits and Certificates, • General store, Store inventory, deposit, outward, bin card, Store verification, • Tools and Machinery, • Construction Accounts -Records of measurements, bills and certificates, advances, temporary advances. |
| 3. | Maharashtra Public Works Manual, 1984 | • Writing materials and Formats, Anonymous correspondence, Disposal of governing records, • General rules of office procedure, Periodicals, • Administrative approval, Sanction limits, Stock accounts (general method, store verification), Weapons and Machinery (general, Verification). Disposal of Store articles, mathematical equipment, Throat Rate, merchandising, Purchase of Goods, • Appendix 24 - Regulations for taking measurements and keeping records of measurements in MB, • Appendix 39- Rules for storing scientific and mathematical instruments. |
| 4. | Various laws and Acts | • Right to Information Act, 2005 (22 of 2005), • Maharashtra Public Records Act, 2005 (Mah. IV of 2006), • Maharashtra Government Servants Regulation of Transfers and Prevention of Delay In Discharge Of Official Duties Act, 2005 (Mah XXI of 2006), • Disaster Management Act, 2005 (53 of 2005). |
References :
1. Maharashtra Civil Service Rule -1987
2. Maharashtra Public Works Articles Code -1984
3. Maharashtra Public Works Rule Book- 1984
4. Various laws and Acts as mentioned in above chart१४ महाराष्ट्रट शासन राजपत्र असाधाराण भाग चारा-अ, एप्रिल ९, २०२६/चाैत्र १९, शाके १९४८
| Paper-3 Practical and Oral Exam ( Practical – 2 ½ hours and Oral - ½ hours) | ||
| Sr. No. | Name of exam | No. of Questions |
| 1. | Practical Test 1. Soil and murum 2. Cement 3. Fly Ash 4. Water 5. Sand 6. Aggregate 7. Bricks 8. Calibration 9. Lime 10. Mortar 11. Steel 12. CBR 13. Seismology : I. Seismic wave identification, wadati diagram II. Mounting of seismometer, replacement of drive motors, calibration of instrument. | A Candidate has to perform practical test for the given material |
| 2. | Oral Test | O r a l c o n d u c t e d o n D a m s a n d Spillways, Accounts and Various Tests on Materials. |
By order and in the name of the Governor of Maharashtra,
ANIL DEOKATE, Deputy Secretary to Government. ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, RUPENDRA DINESH MORE.