भाग चार, असा. क्रमांक ५७, सन २०२६ चा महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमांक १०. महाराष्ट्र ग्रामपंचायत अधिनियम आणि महाराष्ट्र जिल्हा परिषद आणि पंचायत समित्या अधिनियम, १९६१ यांत आणखी सुधारणा करण्याकरिता अध्यादेश. सोमवार, ३ ऑगस्ट २०२६.

RNI No. MAHBIL /2009/35530

महाराष्ट्रट शासन रापंत्र

असारा भाग चारा

षष १२, अका २४] सोमारा, ऑगस्ट ३, २०२६/श्रा १२, शकाे १९४८ [पंृष्ठे ४, विकांमत : रुपंयाे २३.००

असारा क्रमाका ५७

प्राविकाृत प्राकाशन

महाराष्ट्र विानमडळाचाे अविविनयाम राज्यापंालांानी प्राख्याविपंत काेलांेलांे अध्यादेश काेलांेलांे विविनयाम.

अनुक्रमविका

पंृष्ठे

सन २०२६ चा महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमाका १०.—महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ यंत आखी संधंरां काराण्यंकारिरातं अध्यंेश. . . . . १-४

ग्रामविकास विभाग

बांई ४०० ००१,

बांधकांम भवन २५, मर्जबांन पथ, फोर्ट, मं दिनंका ३ ऑगस्र्ट २०२६.

MAHARASHTRA ORDINANCE No. X OF 2026.

AN ORDINANCE

FURTHER TO AMEND THE MAHARASHTRA VILLAGE PANCHAYATS ACT AND THE MAHARASHTRA ZILLA PARISHADS AND PANCHAYAT SAMITIS ACT, 1961.

सन २०२६ महाराष्ट्र अध्यादेश क्रमाका १०.

महाराष्ट्र ग्रामपंचायात अविविनयाम आवि महाराष्ट्र विल्हा पंरिराषदे आवि

पंचायात सविमत्या अविविनयाम, १९६१ यात आखी सुारा काराण्याकारिराता अध्यादेश.

ज्याअर्थी, रांज्य दिवधंनमडळांच्यं ोन्ही सभंगृहींचे अदिधवेशन चेंलू नंही;

१९५९ चें ३. १९६२ चें महीं. ५.

आवि ज्याअर्थी, यंत यंपंढे दिलूेल्यं प्रयोर्जनंकारिरातं, महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ यंत आखी संधंरां काराण्यंकारिरातं महींरांष्ट्रंच्यं रांज्यपंलूंनी तंत्कांळा कांयजवंही काराे र्जीमंळाे आवश्यका व्हींवे अशी परिरास्थिस्थती अस्थिस्त्वंत असल्यंबांद्दलू त्यंचेी खींत्री पर्टलूी आहीे ;

त्याअर्थी, आता, भंरातंच्यं सदिवधंनंच्यं अनंच्छे २१३ च्यं खीड (१) द्वांराे प्रंन काेलूेल्यं अदिधकांरांचें वंपरा कारून, महींरांष्ट्रंचे रांज्यपंलू, यंद्वांराे, पंढेीलू अध्यंेश प्रख्यंदिपत काराीत आहीेत :—

(१)

भंग चेंरा ५७-१२ महाराष्ट्रट शासन रापंत्र असारा भाग चारा, ऑगस्ट ३, २०२६/श्रा १२, शकाे १९४८

प्रकारा एका

प्राराविभाका

१. (१) यं अध्यंेशंस, महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिक्षीप्त नंव व प्रंराभ.

सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६, असे म्हींवे.

(२) तो, तंत्कांळा अमलूंत येईलू.

प्रकारा ोन

महाराष्ट्र ग्रामपंचायात अविविनयामाचाी सुारा

१९५९ चें ३.

२. महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम (यंत यंपंढे, यं प्रकारांत, ज्यंचें दिनेश, "महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम" असं काेलूं आहीे) यंच्यं कालूम १०-१का मध्ये, ंसऱ्यं परातंकांनतरा, पंढेीलू परातंका र्जं ंखीलू काराण्यंत येईलू :—

सन १९५९ चें अदिधदिनयम क्रमंका ३ यंच्यं कालूम १०-१का चेी संधंरां.

२०२६ चें महीं. अध्यं. १०.

"परातं तसेचे, र्जरा अशी व्यक्ती, ९ फोेब्रुंवंराी २०२६ राोर्जी दिकांवं त्यंनतरा, परातं महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६ च्यं प्रंराभंच्यं दिनंकांस दिकांवं त्यंपूवी झांलूेल्यं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेलूी असेलू, आदि ती व्यक्ती, ज्यं दिनंकांस दिनवडून आल्यंचे घोदिषत झांलूे असेलू, त्यं दिनंकांपंसून बांरां मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंस कासूरा काराीलू तरा, दितचेी दिनवड, भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द काराण्यंत आलूी असल्यंचे मंनण्यंत येईलू आदि ती, सस्य म्हीून रांहीण्यंसंठी अपंत्री ठीराेलू.".

३. महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयमंच्यं कालूम ३०-१का मध्ये, ंसऱ्यं परातंकांनतरा, पंढेीलू परातंका र्जं ंखीलू काराण्यंत येईलू :—

सन १९५९ चें अदिधदिनयम क्रमंका ३ यंच्यं कालूम ३०-१का चेी संधंरां.

२०२६ चें महीं. अध्यं. १० "परातं तसेचे, र्जरा अशी व्यक्ती, ९ फोेब्रुंवंराी २०२६ राोर्जी दिकांवं त्यंनतरा, परातं महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६ च्यं प्रंराभंच्यं दिनंकांस दिकांवं त्यंपूवी झांलूेल्यं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेलूी असेलू, आदि ती व्यक्ती, ज्यं दिनंकांस दिनवडून आल्यंचे घोदिषत झांलूे असेलू, त्यं दिनंकांपंसून बांरां मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंस कासूरा काराीलू तरा, दितचेी दिनवड, भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द काराण्यंत आलूी असल्यंचे मंनण्यंत येईलू आदि ती, सरापचे म्हीून रांहीण्यंसंठी अपंत्री ठीराेलू.".

प्रकारा तीन

महाराष्ट्र विल्हा पंरिराषदे आवि पंचायात सविमत्या अविविनयाम, १९६१ याचाी सुारा

१९६२ चें महीं. ५.

४. महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ (यंत यंपंढे, यं प्रकारांत, ज्यंचें दिनेश, "महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम" असं काेलूं आहीे) यंच्यं कालूम १२का मध्ये, ंसऱ्यं परातंकांनतरा, पंढेीलू परातंका र्जं ंखीलू काराण्यंत येईलू :—

सन १९६२ चें महींरांष्ट्र अदिधदिनयम क्रमंका ५ यंच्यं कालूम १२का चेी संधंरां.

२०२६ चें महीं. अध्यं. १० "परातं तसेचे, र्जरा अशी व्यक्ती, ९ फोेब्रुंवंराी २०२६ राोर्जी दिकांवं त्यंनतरा, परातं महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६ च्यं प्रंराभंच्यं दिनंकांस दिकांवं त्यंपूवी झांलूेल्यं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेलूी असेलू, आदि ती व्यक्ती, ज्यं दिनंकांस दिनवडून आल्यंचे घोदिषत झांलूे असेलू, त्यं दिनंकांपंसून बांरां मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंस कासूरा काराीलू तरा, दितचेी दिनवड, भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द काराण्यंत आलूी असल्यंचे मंनण्यंत येईलू आदि ती, परिराष सस्य म्हीून रांहीण्यंसंठी अपंत्री ठीराेलू.".

५. महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयमंच्यं कालूम ४२ मधीलू, पोर्ट-कालूम (६का) मध्ये, ंसऱ्यं परातंकांनतरा, पंढेीलू परातंका र्जं ंखीलू काराण्यंत येईलू :—

सन १९६२ चें महींरांष्ट्र अदिधदिनयम क्रमंका ५ यंच्यं कालूम ४२ चेी संधंरां.

२०२६ चें महीं. अध्यं. १०.

"परातं तसेचे, र्जरा अशी व्यक्ती, ९ फोेब्रुंवंराी २०२६ राोर्जी दिकांवं त्यंनतरा, परातं महींरा ंष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६ च्यं प्रंराभंच्यं दिनंकांस दिकांवं त्यंपूवी झांलूेल्यं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेलूी असेलू, आदि ती व्यक्ती, ज्यं दिनंकांस दिनवडून आल्यंचे घोदिषत झांलूे असेलू, त्यं दिनंकांपंसून बांरां मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंस कासूरा काराीलू तरा, दितचेी दिनवड, भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द काराण्यंत आलूी असल्यंचे मंनण्यंत येईलू आदि ती, अध्यक्षी म्हीून रांहीण्यंसंठी अपंत्री ठीराेलू.".

६. महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयमंच्यं कालूम ६७ मधीलू, पोर्ट-कालूम (७का) मध्ये ंसऱ्यं परातंकांनतरा, पंढेीलू परातंका र्जं ंखीलू काराण्यंत येईलू :—

सन १९६२ चें महींरांष्ट्र अदिधदिनयम क्रमंका ५ यंच्यं कालूम ६७ चेी संधंरां.

२०२६ चें महीं. अध्यं. १०.

"परातं तसेचे, र्जरा अशी व्यक्ती, ९ फोेब्रुंवंराी २०२६ राोर्जी दिकांवं त्यंनतरा, परातं महींरा ंष्ट्र ग्रांमपचेंयत आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं (संधंरां) अध्यंेश, २०२६ च्यं प्रंराभंच्यं दिनंकांस दिकांवं त्यंपूवी झांलूेल्यं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेलूी असेलू, आदि ती व्यक्ती, ज्यं दिनंकांस दिनवडून आल्यंचे घोदिषत झांलूे असेलू, त्यं दिनंकांपंसून बांरां मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंस कासूरा काराीलू तरा, दितचेी दिनवड, भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द काराण्यंत आलूी असल्यंचे मंनण्यंत येईलू आदि ती, सभंपती म्हीून रांहीण्यंसंठी अपंत्री ठीराेलू.".

विनेदेन

महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम (१९५९ चें ३) यंचेी कालूमे १०-१का व ३०-१का, आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ (१९६२ चें महीं. ५) यंचेी कालूमे १२का, ४२ व ६७ यंमध्ये अशी तरातू आहीे काी, अनंसूदिचेत र्जंती, अनंसूदिचेत र्जमंती, दिकांवं यथंस्थिस्थदित, नंगरिराकांचें मंगंसवगज यंमधीलू व्यक्तंकारिरातं रांखीव असलूेल्यं, ग्रांमपचेंयत सस्य व सरापचे, दिर्जल्हीं परिराषंचे परिराष सस्य व अध्यक्षी, आदि पचेंयत सदिमत्यंचे सभंपती यं र्जंगेचेी दिनवडूका लूढेदिवण्यंस इच्छेुका असलूेलूी प्रत्येका व्यक्ती, सक्षीम प्रंदिधकांऱ्यंने दिलूेलूे र्जंतीचे प्रमंपत्री व पडतंळाी सदिमतीने दिलूेलूे वैधतं प्रमंपत्री, नंमदिनेशन पत्रींसोबांत संरा काराीलू.

२. वरा दिनेदिशत काेलूेल्यं कालूमंच्यं परातंकांन्वये, रांखीव असलूेल्यं र्जंगंकारिरातं दिनवडूका लूढेदिवण्यंसंठी उमेवंरांनं नंमदिनेशनपत्रींसोबांत, त्यंनी वैधतं प्रमंपत्री दिमळाण्यंसंठी पडतंळाी सदिमतीकाडे ंखीलू काेलूेल्यं अर्जंजचेी प्रत दिकांवं त्यंचें अन्य काोतंही पंरांवं; आदि पडतंळाी सदिमतीने दिलूेलूे वैधतं प्रमंपत्री त्यंच्यं दिनवडंकाीच्यं दिनंकांपंसून सहीं मदिहीन्यंच्यं आत तो संरा काराीलू, असे हीमीपत्री संरा काराण्यंचेी परावंनगी दिलूेलूी आहीे. असे वैधतं प्रमंपत्री दिवदिनदिजष्र्ट काेलूेल्यं सहीं मदिहीन्यंच्यं कांलूंवधीत संरा काराण्यंत कासूरा काेल्यंच्यं परिरांमी, अशं व्यक्तंचेी दिनवडूका भूतलूक्षी प्रभंवंने राद्द हीोते आदि सस्य, सरापचे, परिराष सस्य, अध्यक्षी, दिकांवं यथंस्थिस्थदित सभंपती यंचे प धंरा काराण्यंस अपंत्री ठीराते.

३. दिडसंबांरा २०२५ ते फोेब्रुंवंराी २०२६ यं मदिहीन्यंमध्ये नगरापंदिलूकां, दिर्जल्हीं परिराषं, पचेंयत सदिमत्यं आदि ग्रांमपचेंयतंच्यं एकांचे वेळाी मोठ्यां प्रमंत दिनवडंकां घोेण्यंत आलूेल्यं असल्यंमंळाे, पडतंळाी सदिमत्यंवरा र्जंत प्रमंपत्रींचेी पडतंळाी काराण्यंच्यं आदि वैधतं प्रमंपत्रीे ेण्यंच्यं कांमंचें अदितभंरा आलूेलूं आहीे. यंमंळाे, अशं दिनवडंकांमध्ये दिनवडून आलूेल्यं उमेवंरांनं दिवदिनदिजष्र्ट काेलूेल्यं कांलूमयंजेत र्जंत प्रमंपत्रीे दिमळादिवण्यंत अडचेंनं संमोराे र्जंवे लूंगत आहीे. म्हीून, दिनवडून आलूेलूे सस्य, सरापचे, परिराष सस्य, अध्यक्षी आदि सभंपती यंनं, त्यंचे अर्ज पडतंळाी सदिमतीकाडे प्रलूदिबांत असल्यंमंळाे, अद्यांपही वैधतं प्रमंपत्री प्रंप्त कारांवयंचे आहीेत, ते दिवदिनदिजष्र्ट काेलूेल्यं कांलूमयंजेच्यं आत वैधतं प्रमंपत्री संरा काराण्यंसंठी अपंत्री ठीरांरा नंहीत, यंचेी संदिनस्थिश्चेती काराे आवश्यका आहीे. म्हीून, महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ यंत संयोग्य संधंरां कारून, अशं दिनवडंकांमध्ये, असे दिनवडून आलूेलूे सस्य, सरापचे, परिराष सस्य, अध्यक्षी आदि सभंपती यंनं वैधतं प्रमंपत्रीे संरा काराण्यंसंठी आखी सहीं मदिहीन्यंचें कांलूंवधी वंढेवून ेण्यंचेी तरातू काराे इष्र्ट आहीे, असे वंर्टते.

४. रांज्य दिवधंनमडळांच्यं ोन्ही सभंगृहींचे अदिधवेशन चेंलू नंही आदि उपराोक्त प्रयोर्जनंसंठी, महींरांष्ट्र ग्रांमपचेंयत अदिधदिनयम आदि महींरांष्ट्र दिर्जल्हीं परिराष आदि पचेंयत सदिमत्यं अदिधदिनयम, १९६१ यंमध्ये आखी संधंरां काराण्यंकारिरातं महींरांष्ट्रंच्यं रा ंज्यपंलूंनी तंत्कांळा कांयजवंही काराे र्जीमंळाे आवश्यका व्हींवे अशी परिरास्थिस्थती अस्थिस्त्वंत असल्यंबांद्दलू त्यंचेी खींत्री पर्टलूी आहीे; म्हीून, हीं अध्यंेश प्रख्यंदिपत काराण्यंत येत आहीे.

मं बांई,

विष्ु दे माष,

दिनंका ३१ र्जंलूै २०२६. महींरांष्ट्रंचे रांज्यपंलू.

महींरांष्ट्रंचे रांज्यपंलू यंच्यं आेशंनंसंरा व नंवंने,

डॉ. चाद्रकात पंुलांकां

ंडारा,

शंसनंचे सदिचेव.

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR.