भाग चार-अ, असा. क्रमांक ३७७, कामगार विभाग, अधिसूचना, भारताचे संविधान, क्रमांक सेप्रनि-२०२२/प्र.क्र. १९९/कामगार-८. बुधवार, २ सप्टेंबर २०२६.

RNI No. MAHBIL /2009/31733

महाराष्ट्र शासन राजपत्र

असाधारण भाग चार-अ

वर्ष १२, अंक १११] बुधवार, सप्टेंबुर २, २०२६/भाद्रपद ११, शके १९४८ [पृष्टठे ७, किंकंमत : रुपये १५.००

असाधारण क्रमांक ३७७

प्ाकिंधकृत प्काशन

महाराष्ट्र शासनाने केंद्ररीये अकिंधकिंनयेमांन्वये तयेार केलेले

(भाग एक, एक-अ आकिंण एक-ल येांमध्ये प्किंसद्ध केलेले किंनयेम व आदेश येांव्येकिंतररक्त) किंनयेम व आदेश.

कामगार किंवभाग

मंत्रालय, मंादामं कामंा मंागग, हुतात्मंा राजगुरु चाौका,

मंु ंबई ४०० ०३२, दिदानांांका २ सप्टेंबर २०२६.

अकिंधसूचना

भारताचे संकिंवधान.

क्रमंांका सेप्रदिनां-२०२२/प्र.क्र.१९९/कामंगार-८.— भारताीय संदिधानांाच्या अनांुच्छेदा ३०९ खालील परंताुकान्ये प्रदानां कारण्याता आलेल्या शक्तांचा ापर कारूनां आदि अस्तितात्त्ाता असलेले सग दिद्यमंानां दिनांयमं, आदाेश दिकांा अनांुदाेश अदिधाक्रदिमंता कारूनां, मंहुाराष्ट्राचाे राज्यपाल याद्वारे मंहुाराष्ट्रा शासनांाच्या कामंगार दिभागाच्या अदिधापत्याखालील कामंगार आयुक्ता यांच्या कायागलयाताील " दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-१ दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२", गटें-का या पदारील सेा प्रेशाचाे दिदिनांयमंनां कारण्यासाठी याद्वारे पुढील दिनांयमं कारीता आहुे ताे असे :-

१. संकिंप्त नाव, प्ारंभ :–

१. या दिनांयमंांनांा कामंगार आयुक्ता कायागलयाताील "दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-१ दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२", गटें-का सेाप्रेश दिनांयमं, २०२६ असे संबोधाण्याता याे.

२. सदार दिनांयमं शासनां राजपत्र प्रदिसध्दा झाल्याच्या दिदानांांकापासूनां अंमंलाता येताील.

२. व्येाख्येा — या दिनांयमंांमंध्ये संदाभागनांुसार अन्यथा दाुसरा अथाग अदिभाप्रेता नांसेल तार,-

(का) " दिनांयुक्ताी प्रादिधाकारी " याचा अथाग, शासकाीय सेताील "दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-१ दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२", गटें-का या पदार दिनांयुक्ताी कारण्यासाठी सक्षमं असारा " कामंगार आयुक्ता " हुा प्रादिधाकारी असा आहुे ;

(खा) " आयुक्तालय " याचा अथाग कामंगार दिभाग या प्रशासकाीय दिभागाच्या अदिधापत्याखालील कामंगार आयुक्तालय असा आहुे ;

(ग) " पदाोन्नांताीसाठीचाी पात्राता" याचा अथाग, शासनांाच्या सामंान्य प्रशासनां दिभागानांे ेळोेळोी यासंदाभागता दिनांगगदिमंता काेलेले दिनांयमं, शासनां दिनांगय दिकांा आदाेशाद्वारे पदाोन्नांताीसाठी दिदिहुता काेलेल्या अटेंी शताीनांुसार पदाोन्नांताीसाठीचाी पात्राता असा आहुे ;

(१)

भाग चार-अ-३७७–१२ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, सप्टेंबुर २, २०२६/भाद्रपद ११, शके १९४८ (घ) " पदाी " याचा अथाग, सांदिदिधाका दिद्यापीठीाचाी काोत्याहुी शाखाेताील पदाी दिकांा शासनांानांे त्याच्याशी समंताुल्य म्हुूनां घोदिता काेलेली अन्य काोताीहुी अहुगता ;

(चा) " शासनां " याचा अथाग, मंहुाराष्ट्रा शासनां असा आहुे ;

(छे) " आयोग " याचा अथाग मंहुाराष्ट्रा लोकासेा आयोग असा आहुे.

३. दुकाने किंनररीक श्रेणरी-१, गटें-क येा पदावररील किंनयेुक्तरी पुढीरील मागाषने करण्येात येईल.

आयुक्तालयाताील दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-१ (गटें-का) या पदार दिनांयुक्ताी हुी आयुक्तालयाताील दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२, (गटें-का) हुे पदा धार काराऱ्या तासेचा सदार पदार ताीनां ाहुूनां कामंी नांसेल इताकाी सलग दिनांयदिमंता सेा झालेल्या व्यक्तांमंधाूनां पदाोन्नांताीसाठीचाी पात्राता या दिनांकार योग्य व्यक्तांच्या पदाोन्नांताीनांे.

४. दुकाने किंनररीक श्रेणरी-२, गटें-क येा पदावररील किंनयेुक्तरी पुढीरील मागाषने करण्येात येईल.

(क) पदोन्नतरीने किंनयेुक्तरीचा मागष—

दिलदिपका-टेंकालेखाका, गटें-का हुे पदा धार काराऱ्या दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२ या पदार पदाोन्नांताी दाेण्याचा दिकाल्प दिदालेल्या आदि दिलदिपका-टेंकालेखाका या पदार ताीनां ाहुूनां कामंी नांसेल इताकाी सलग दिनांयदिमंता सेा झालेल्या आदि खांड (खा) च्या उपखांड (दाोनां) येथाील शैक्षदिका अहुगता धार काेलेल्या व्यक्तांमंधाूनां पदाोन्नांताीसाठीचाी पात्राता या दिनांकार, आदि दिलदिपका-टेंकालेखाका संगागताील पदाीधारांचाी राज्यतारार (कामंगार आयुक्तालय) ठीेण्याता येता असलेल्या तांत्रा ज्येष्ठीता यादाीताील योग्य व्यक्तांच्या पदाोन्नांताीनांे.

परंताु, सदार दिकाल्प संबंदिधाता दिनांडसूचाी ागकारिरता राहुील ताद्नांतारच्या दिनांडसूचाी ागकारिरता पुन्हुा नांव्यानांे दिकाल्प दाे आश्यका राहुील."

दिकांा

(ख) नामकिंनदेशनाद्वारे किंनयेुक्तरीचा मागष—

मंहुाराष्ट्रा लोकासेा आयोगामंार्फता घेण्याता येाऱ्या पधागत्मंका परीक्षेच्या दिनांकालाच्या आधारे दिशर्फारस कारण्याता आलेल्या उमंेदारांमंधाूनां नांामंदिनांदाेशनांाद्वारे.

(एक) वयेोमयेाषदा-

दाुकानांे दिनांरीक्षका श्रेी-२, गटें-का या पदासाठी खालीलप्रमंाे आश्यका राहुील.

(एका) दिकामंानां योमंयागदा- सदार पदा भारताीच्या जादिहुराताीता नांमंूदा काेलेल्या

अजग स्तिकाृताीच्या अंदितामं दिदानांांकास १८ ग पूग असाे.

(दाोनां) कामंाल योमंयागदा- सदार पदा भारताीच्या जादिहुराताीता नांमंूदा काेलेल्या

अजग स्तिकाृताीच्या अंदितामं दिदानांांकास अमंागास

प्रगागताील व्यक्तांचाे य ३८ ग पूग पेक्षा

अदिधाका नांसाे आदि मंागास प्रगागताील

व्यक्तांचाे य ४३ ग पूग पेक्षा अदिधाका नांसाे.

(ताीनां) योमंयागदाेचाी गनांा- जादिहुराताीता नांमंूदा काेलेल्या अजग ीकाृताीच्या

अंदितामं दिदानांांकास, उपरोक्ता प्रमंाे नांमंूदा

काेलेली दिकामंानां कामंाल योमंयागदा धार

काेलेली असे आश्यका राहुील.

(दोन) शैकिंणक अहषता-

सांदिदिधाका दिद्यापीठीाताील काोत्याहुी दिद्याशाखाेचाी दिकामंानां पदाी दिकांा शासनांानांे दिताच्याशी समंताुल्य असल्याचाे घोदिता काेलेली अन्य काोताीहुी शैक्षदिका अहुगता धार कारे आश्यका आहुे.

५. दिनांयमं ३ ४ येथाे नांमंूदा काेलेल्या पदारील दिनांयुक्त्या या दिनांयुक्ताी प्रादिधाकाऱ्याच्या मंान्यताेनांे कारण्याता येताील.

६. किंनयेुक्तरी मागाषनुसार किंनयेुक्तरीचे प्माण :—

दिनांयमं ४ येथाे नांमंूदा काेलेल्या पदाच्या एकाू मंजूर पदासंख्येसाठी, पदाोन्नांताीनांे नांामंदिनांदाेशनांानांे दिनांयुक्ताी दाेण्याचाे प्रमंा हुे अनांुक्रमंे ५०:५० असे राहुील;

७. किंहंदरी व मराठेरी भार्षा पररीेबुाबुतचरी तरतूद :—

(का) दिनांयमं ३ ४ येथाे नांमंूदा काेलेल्या पदार पदाोन्नांताीनांे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्ताीनांे, पदाोन्नांताीपूी दिहुंदाी भा परीक्षा मंराठी भा परीक्षा या दाोन्हुी परीक्षांसंदाभागता मंराठी भा दिभागानांे ेळोेळोी काेलेल्या दिनांयमंांनांुसार, दिहुंदाी भा मंराठी भा परीक्षा अगोदारचा उत्तीग काेलेली असे अथा उत्तीग हुोण्यापासूनां सूटें दिमंळोदिलेली असे आश्यका राहुील. अन्यथा दिनांयमं ३ येथाील पदार पदाोन्नांताी अनांुज्ञेय ठीरार नांाहुी.

(खा) दिनांयमं ४ येथाे नांमंूदा काेलेल्या पदार नांामंदिनांदाेशनांाद्वारे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्ताीनांे, दिहुंदाी भा परीक्षा मंराठी भा परीक्षा या दाोन्हुी परीक्षांसंदाभागता मंराठी भा दिभागानांे ेळोेळोी काेलेल्या दिनांयमंांनांुसार, दिहुंदाी भा मंराठी भा परीक्षा उत्तीग काेलेली नांसेल अथा उत्तीग हुोण्यापासूनां सूटें दिमंळोदिलेली नांसेल तार, दिनांयुक्ताीनांतार संबंदिधाता दिनांयमंाता नांमंूदा काेलेल्या दिदिहुता मंुदाताीता दिहुंदाी भा मंराठी भा परीक्षा उत्तीग हुोे आश्यका राहुील. त्याचाप्रमंाे दिदिहुता मंुदाताीता दिहुंदाी भा मंराठी भा परीक्षा उत्तीग नां झाल्यास सदार परीक्षा उत्तीग हुोईपयता ादिगका ेतानांाढी अनांुज्ञेय राहुार नांाहुी. तासेचा रिरष्ठी पदार पदाोन्नांताी अनांुज्ञेय राहुार नांाहुी.

८. संगणक अहषता प्माणपत्राबुाबुतचरी तरतूद :—

(का) दिनांयमं ३ ४ येथाील पदार पदाोन्नांताीनांे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्ताीनांे, पदाोन्नांताीपूी संगका अहुगता प्रमंापत्रासंदाभागता शासनांानांे ेळोेळोी काेलेल्या दिनांयमंानांुसार, संगका अहुगता प्रमंापत्रा धार कारे अथा सामंान्य प्रशासनां दिभाग (मंादिहुताी तांत्राज्ञेानां) यांनांी ेळोेळोी शासनां आदाेशाद्वारे नांमंूदा काेलेल्या संगका/मंादिहुताी तांत्राज्ञेानां दियका परीक्षा उत्तीग हुोे अथा सामंान्य प्रशासनां दिभागानांे ेळोेळोी शासनां आदाेशानांुसार दिनांस्तिश्चाता काेलेल्या योमंयागदाेनांुसार संगका अहुगता प्रमंापत्रा सादार कारण्यापासूनां सूटें दिमंळोदिलेली असे आश्यका राहुील. अन्यथा दिनांयमं ३ येथाील पदार पदाोन्नांताी अनांुज्ञेय ठीरार नांाहुी.

(खा) दिनांयमं ४ येथाील पदार नांामंदिनांदाेशनांाद्वारे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्ताीनांे, संगका अहुगता प्रमंापत्रासंदाभागता शासनांानांे ेळोेळोी काेलेल्या दिनांयमंानांुसार, दिनांयुक्ताीपूी संगका अहुगता प्रमंापत्रा धार काेलेले नांसल्यास, याबाबताच्या दिनांयमंाता नांमंूदा काेलेल्या दिदिहुता मंुदाताीता सदार प्रमंापत्रा धार कारे आश्यका राहुील. त्याप्रमंाे दिदिहुता मंुदाताीता प्रमंापत्रा धार नां काेल्यास सदार संगका प्रमंापत्रा धार कारेपयता ादिगका ेतानांाढी अनांुज्ञेय राहुार नांाहुी. तासेचा रिरष्ठी पदार पदाोन्नांताी अनांुज्ञेय राहुार नांाहुी.

९. लहान कुटें

बुाच्येा प्किंतज्ञापनाबुाबुतचरी तरतूद :—

(१) दिनांयमं क्र. ४ येथाील पदार नांामंदिनांदाेशनांाद्वारे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्ताीनांे, मंहुाराष्ट्रा नांागरी सेा (लहुानां काुटें ंबाचाे प्रदिताज्ञेापनां) दिनांयमं, २००५ मंधाील तारताुदांनांुसार त्याबाबता ेळोेळोी कारण्याता येाऱ्या दिनांयमंांनांुसार, दिनांयुक्ताीच्या ेळोी लहुानां काुटें ंबाचाे प्रदिताज्ञेापनां सादार कारे आश्यका राहुील.

(२) लहुानां काुटें ंबाचाे प्रदिताज्ञेापनांामंध्ये जर अपत्यसंख्या दाोनां पेक्षा अदिधाका असल्याचाे नांमंूदा काेल्याचाे दिनांदाशगनांास आल्यास, संबंदिधाता उमंेदार शासकाीय दिनांयुक्ताीसाठी अपात्रा राहुील.

(३) एखाद्या व्यक्ताीचाी शासकाीय सेता दिनांयुक्ताी झाल्यानांतार, जर दिनांयुक्ताीच्या ेळोी दिकांा त्यानांतार त्याला दाोनांपेक्षा जाता अपत्ये असल्याचाे दिसद्ध झाले, तार ताी व्यक्ताी शासनां सेकारिरता अनांहुग राहुील.

भाग चार-अ-३७७–१अ४ महाराष्ट्र शासन राजपत्र असाधारण भाग चार-अ, सप्टेंबुर २, २०२६/भाद्रपद ११, शके १९४८

१०. बुदलरीबुाबुतचरी तरतूद :—

दिनांयमं ३ ४ येथाील पदार पदाोन्नांताीनांे दिनांयुक्ता हुोाऱ्या व्यक्तांचाी सेाज्येष्ठीता यादाी हुी राज्य तारार ठीेण्याता येईल.

त्यामंुळोे सदार व्यक्ताी हुी मंहुाराष्ट्राता राज्य तारार बदालीसाठी पात्रा राहुील.

११. शासकरीये सेवेत प्वेश केल्येानंतर सेवाकिंवर्षयेक अन्ये आदेश/किंनयेम लागू होतरील :—

शासकाीय सेता दिनांयुक्ताी झाल्यानांतार राज्य शासनांाच्या ताीनांे शासनां आदाेशाद्वारे दिनांस्तिश्चाता काेलेल्या अटेंी शताी संबंदिधातांस लागू राहुताील.

मंहुाराष्ट्राचाे राज्यपाल यांच्या आदाेशानांुसार नांानांे.

आये. ए. कु

ंदन,

शासनांाचाे अपर मंुख्य सदिचा (कामंगार).

Mantralaya, Madam Cama Marg, Hutatma Rajguru Chowk,

Mumbai 400 032, dated the 2nd September 2026.

NOTIFICATION

Constitution of india.

No. Seprani-2022/C.R.199/Labour-8.—In exercise of the powers conferred by the proviso to Article 309 of the Constitution of India, and in supersession of all the existing rules, orders or instruments made in this behalf, the Governor of Maharashtra is hereby pleased to make the following Rules regulating recruitment to the post of Shop Inspector Grade-I and Shop Inspector Grade-II (Group-C), in the Office of Commissioner of Labour under the administrative controal of the Labour Department of Government of Maharashtra, namely :—

1. These rules may be called " The Shop Inspector Grade-I and Shop Inspector Grade-II (Group-C) (Recruitment) Rules, 2026.

2. In these rules, unless the context requires otherwise, —

(a) "Appointing Authority" means the Commissioner of Labour in relation to the posts of Shop Inspector Grade-I and Shop Inspector Grade-II (Group-c) ;

(b) "Commissionerate" means Labour Commissionerate under the administrative control of the Labour Department ;

(c) "Eligibility for promotion" means eligibility for promotion in accordance with the terms and conditions specified for promotion by the rules, resolutions or orders issued by the General Administration Department of the Government, from time to time ;

(d) "Degree" means degree of any discipline of a statutory university or any qualification declared by the Government to be equivalent thereto ;

(e) "Government" means the Government of Maharashtra ;

(f) "Commission" means the Maharashtra Public Service Commission.

3. Appointment to the post of Shop Inspector Grade-I (Group-C) in the Commissionerate shall be made by promotion of a suitable person having eligibility for promotion on the basis of seniority from amongst the persons holding the post of Shop Inspector Grade-II (Group-C) in the Commissionerate and having not less than three years regular and continuous service on the said post.

4. Appointment to the post of Shop Inspector Grade-II (Group-C) in the Commissionerate shall be made either,—

(a) by promotion of a suitable person who have opted for promotion to the said post and by promotion of suitable persons from the separate seniority list of graduates in the Clerk-Typist (Group-C) cadre maintained at the state level (Commissionerate) and having not less than three years regular and continuous service on the said posts alongwith minimum educational qualification as mentioned in sub-clause (ii) of clause (b) :

Provided that, the separate seniority list of Clerk-Typist who have opted for promotion to the post of Shop Inspector Grade-II (Group-C) is valid only for a concerned selection list year. It is necessary to prepare a fresh list of seniority on the basis of options given by Clerk-Typist for that particular year, or

(b) Through nomination from among the candidates recommended based on the results of the competitive examination conducted by the Maharashtra Public Service Commission.

(A) Lower Age Limit Not less than eighteen years of age as on the last date

of receipt of applications as per advertisement for recruitment to the said post.

(B) Upper Age Limit Not more than thirty-eight years of age for the persons not belonging to reserved categories and not more than forty-three years of age for the persons belonging to reserved categories as on the last date of receipt of applications as per advertisement for recruitment to the said post.

(ii) Minimum Educational Qualification- A candidate possess a degree.

5. Appointment to the post mentioned in rules 3 and 4 shall be made with the approval of Appointing Authority.

6. Appointment to the post mentioned in rule 4 by promotion and nomination shall be made in the ratio of 50:50, respectively.

7. (a) A person to be appointed to the posts mentioned in rule 3 and 4 by promotion shall pass the Marathi and Hindi languages examination as per the rules made in this behalf by the Government, from time to time unless he has already passed or has been exempted from passing those examinations, before getting promoted to the said post.

(b) A person appointed to the posts mentioned in rule 4 by nomination shall pass the Marathi and Hindi languages examinations as per the rules made in this behalf by the Government, from time to time within the prescribed time limit after appointment, unless he has already passed or has been exempted from passing those examinations. He shall not be eligible for annual increment or promotion to the next promotional post until he passes those examinations.

8. (a) A person to be appointed to the posts mentioned in rule 3 and 4 by promotion shall possess a Certificate of Computer Operations prescribed by rules or orders issued in that behalf by the Government, from time to time, unless he already possess such Certificate or has been exempted therefrom, before getting promoted to the said post.

(b) A person appointed to the post mentioned in rule 4 by nomination shall possess a Certificate of Computer Operations prescribed by the Government, from time to time, within the prescribed time limit after appointment, unless he already possessed or has been exempted from possessing such Certificate, otherwise, he shall not be eligible for annual increment or promotion to the next promotion post until he possesses the same.

9. (1) A person recommended for appointment by nomination to the post mentioned in rule 4 shall submit a declaration of Small Family as per the provision of the Maharashtra Civil Services (Declaration of Small Family) Rules, 2005 or any other rules, orders or any instruments issued in this behalf by the Government, from time to time.

(2) A person having more than two children on the date of submission of Declaration of small family shall be disqualified for the appointment in Government Service.

(3) After appointment of a person in the Government service, if it is proved that he has more than two children at the time of appointment or thereafter, then he shall be disqualified for continuing on the said post in the Government service.

anywhere in the State of Maharashtra, as a seniority list of the said posts is maintained at State level.

11. The terms and conditions specified by the Government, in any rules, or resolution issued by the Government from time to time, before or subsequent to the appointment of any Government Servant shall also be applicable to the concerned Government Servant.

By order and in the name of the Governor of Maharashtra,

I. A. KUNDAN,

Additional Chief Secretary to Government (Labour).

ON BEHALF OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATION, PRINTED AND PUBLISHED BY DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR, PRINTED AT GOVERNMENT CENTRAL PRESS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004 AND PUBLISHED AT DIRECTORATE OF GOVERNMENT PRINTING, STATIONERY AND PUBLICATIONS, 21-A, NETAJI SUBHASH ROAD, CHARNI ROAD, MUMBAI 400 004. EDITOR : DIRECTOR, SMT. MANISHA KUMBHAR.