Bihar Gazette, 26 September 2025

(cid:467)नबंधन सं(cid:201)या पी0ट(cid:547)0-40

असाधारण अंक (cid:464)बहार सरकार (cid:430)ारा (cid:292)कािशत 4 आि(cid:435)न 1947 (श0)

(सं0 पटना 1567) पटना, शु(cid:272)वार, 26 िसत(cid:224)बर 2025 (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय ———

अिधसूचना

सं० (cid:464)व०प०(cid:232)था०-04/2019-2987(2)/(cid:464)व०प०—(cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय (भ(cid:419)(cid:568) एवं सेवा शत(cid:591)) िनयमावल(cid:547), 2018 एवं (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) क(cid:551) अिधसूचना सं(cid:201)या-(cid:464)व०प०(cid:232)था०-07/2025(नी०(cid:464)व०)- 2012(2)/(cid:464)व०प०, (cid:464)दनांक-11 जुलाई, 2025 (cid:430)ारा (cid:464)कए गए संशोधनोपरांत (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय (सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ) आदेश, 2023 में आंशिक संशोधन करते (cid:7263)ये (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) (भ(cid:419)(cid:568) और सेवा शत(cid:591)) िनयमावल(cid:547), 2018 के िनयम 8 (ख) एवं (ग) के अधीन सभापित, (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622), प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय म(cid:581) चालक एवं काया(cid:91)लय प(cid:464)रचार(cid:547) के पद(cid:585) पर भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ित/ प(cid:424)ितयाँ, र(cid:547)ित, पा(cid:211)य(cid:272)म, (cid:464)वषय, पर(cid:547)(cid:162)ा का आकार, अंक एवं संचालन के (cid:464)विनयमन के संबंध म(cid:581) िन(cid:224)निलिखत आदेश (cid:464)विन(cid:464)द(cid:91)(cid:231)ट करते है:-

(cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय ( सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ) (संशोधन) आदेश, 2025

1. संि(cid:162)(cid:220)त नाम और (cid:292)ारंभ- यह आदेश (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय(सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ)(संशोधन) आदेश, 2025 कह(cid:547) जा सके गी ।

2. यह आदेश अिधसूचना िनग(cid:91)त होने क(cid:551) ितिथ से (cid:292)भावी होगा।

3. (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय म(cid:581) (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय (सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ) आदेश, 2023 के अंत(cid:91)गत समूह-5 म(cid:581) उि(cid:227)लिखत चालक एवं समूह-7 म(cid:581) उि(cid:227)लिखत काया(cid:91)लय प(cid:464)रचार(cid:547) के पद(cid:585) पर सीधी भ(cid:419)(cid:568) हेतु प(cid:424)ितयाँ वह(cid:547) होगी जो इस अिधसूचना के साथ संल(cid:202)न 'प(cid:464)रिश(cid:231)ट' म(cid:581) विण(cid:91)त है।

सभापित, (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) के आदेश से,

नवीन कु मार िम(cid:302),

उप सिचव ।2 (cid:464)बहार गजट (असाधारण), 26 िसत(cid:224)बर 2025 (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय (सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ)(संशोधन) आदेश, 2025

प(cid:464)रिश(cid:231)ट

(cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय (भ(cid:419)(cid:568) एवं सेवा शत(cid:591)) िनयमावल(cid:547), 2018 एवं (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) क(cid:551) अिधसूचना सं(cid:201)या-(cid:464)व०प०(cid:232)था०-07/2025 (नी०(cid:464)व०)- 2012(2)/(cid:464)व०प०, (cid:464)दनांक- 11 जुलाई, 2025 (cid:430)ारा (cid:464)कए गए संशोधनोपरांत (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय ( सीधी भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ितयाँ) आदेश, 2023 म(cid:581) आंिशक संशोधन करते हुये (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) (भ(cid:419)(cid:568) और सेवा शत(cid:591)) िनयमावल(cid:547), 2018 के िनयम 8 (ख) एवं (ग) के अधीन सभापित, (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622), प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय म(cid:581) चालक एवं काया(cid:91)लय प(cid:464)रचार(cid:547) के पद(cid:585) पर भ(cid:419)(cid:568) क(cid:551) प(cid:424)ित/प(cid:424)ितयाँ, र(cid:547)ित, पा(cid:211)य(cid:272)म, (cid:464)वषय, पर(cid:547)(cid:162)ा का आकार, अंक एवं संचालन के (cid:464)विनयमन के संबंध म(cid:581) िन(cid:224)निलिखत आदेश (cid:464)विन(cid:464)द(cid:91)(cid:231)ट करते है:-

परी(cid:407)ा की प(cid:544)नत –

1. (क) चालक के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु ननम्न चरणों म(cid:336) ािंच/परी(cid:407)ा ली ाियेगी-

चालक के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु दो चरणों म(cid:336) ािंच/परी(cid:407)ा ली ाियेगी- (1) िलिखत परी(cid:407)ा (2) चालन कौल र्एं ट(cid:332) ेड ािंच((cid:366)ायोनगक)परी(cid:407)ा ।

i. (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा-

(क) चालक के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा OMR उ(cid:517)र-पु(cid:304)(cid:721)का आधा(cid:464)रत (व(cid:232)तुिन(cid:437) एवं बहु(cid:464)वक(cid:227)पीय)

(ख) (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा म(cid:336) िन(cid:224)नां(cid:464)कत र्नषय होंगे:-

• सामा(cid:219)य अंक गिणत

• सामा(cid:219)य (cid:163)ान, सामा(cid:219)य (cid:464)व(cid:163)ान एवं यातायात के िनयम से संबंिधत • सामा(cid:219)य (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547)

(ग) कु ल (cid:292)(cid:230)न(cid:585) की सं(cid:201)या 100 होगी। (cid:292)(cid:215)येक सही उ(cid:517)र के (cid:5016)लए 4 अंक नदये ािय(cid:336)गे ता (cid:292)(cid:215)येक गलत उ(cid:517)र के (cid:5016)लए 1 अंक की कटौती की ािएगी। परी(cid:407)ा की र्अनध 2 घंटा की होगी। परी(cid:407)ा म(cid:336) भाषा का मा(cid:218)यम (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547)/अं(cid:356)ेीि होगा। सामा(cid:219)य अंक ग(cid:5016)णत र्एं सामा(cid:219)य (cid:466)ान के (cid:292)(cid:230)न (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547) के सा अं(cid:356)ेीि म(cid:336) भी मुन(cid:363)त रह(cid:336)गे। अगर (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547) र्एं अं(cid:356)ेीि के (cid:292)(cid:230)न प(cid:361)ों म(cid:336) कोई नभ(cid:219)नता होगी, तो अं(cid:356)ेीि के (cid:292)(cid:230)न ही मा(cid:219)य होंगे। सामा(cid:219)य (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547) र्नषय के (cid:292)(cid:230)न (cid:5016)स(cid:330) (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547) (र्देनागरी (cid:5016)लनप) म(cid:336) मुन(cid:363)त रह(cid:336)गे।

ii. (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा का पा(cid:492)(cid:354)म:-

• सामा(cid:219)य अंक गिणत- 30 (cid:292)(cid:230)न

➢ लघु(cid:419)म समापव(cid:215)य(cid:91) (LCM), मह(cid:419)म समापवत(cid:91)क (HCF), वा(cid:232)त(cid:464)वक सं(cid:201)या, प(cid:303)रमेय सं(cid:201)या, अप(cid:303)रमेय सं(cid:201)या, पूणा(cid:333)क सं(cid:201)या,र् ग(cid:330)मूल, घनमूल, (cid:366)नततता, लाभ- हानन, ब(cid:485)ा, नब(cid:354)ीकर, साधारण (cid:222)याज, च(cid:354र्)ृ(cid:5016)(cid:544) (cid:222)याज, समय र्एं दू री, समानुपात र्एं (cid:366)नतलोम समानुपात।3 (cid:464)बहार गजट (असाधारण), 26 िसत(cid:224)बर 2025 • सामा(cid:219)य (cid:163)ान, सामा(cid:219)य (cid:464)व(cid:163)ान एवं यातायात के िनयम से संबंिधत- 40 (cid:292)(cid:230)न ➢ संसाधन एवं उसके (cid:292)कार, वन एवं व(cid:219)य जीव संसाधन, जल संसाधन, कृ (cid:464)ष एवं फसल(cid:581), खिनज एवं उजा(cid:91) संसाधन, (cid:464)विनमा(cid:91)ण उ(cid:429)ोग, रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य अथ(cid:91)- (cid:229)य(cid:229) (cid:232)था, मानिच(cid:287) अ(cid:218)ययन।

➢ संघवाद, भारत क(cid:551) संघीय (cid:229)यव(cid:232)था, के (cid:219)(cid:289)-रा(cid:207)य संबंध, भारत क(cid:551) भाषा, लोकतं(cid:287) एवं (cid:464)व(cid:464)वधता, भारत क(cid:551) सामािजक और धािम(cid:91)क (cid:464)व(cid:464)वधता, राजनीितक दल।

➢ मु(cid:289)ा और साख, वै(cid:230)वीकरण और भारतीय अथ(cid:91)(cid:229)यव(cid:232)था, (cid:229)यापार और भूमंडल(cid:547)करण, अथ(cid:91)(cid:229)यव(cid:232)था और आजी(cid:464)वका।

➢ भारत का इितहास, सं(cid:232)कृ ित, भूगोल, (cid:232)वतं(cid:287)ता आंदोलन, पंचायती राज, रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य आंदोलन म(cid:581) (cid:464)बहार का योगदान, भारत म(cid:581) रा(cid:231)(cid:282)वाद, समाजवाद एवं सा(cid:224)यवाद।

➢ (cid:292)काश-परावत(cid:91)न तथा अपवत(cid:91)न, मानव ने(cid:287) तथा रं ग(cid:464)बरं गा संसार, (cid:464)व(cid:429)ुत, (cid:464)व(cid:429)ुत धारा के चुंबक(cid:551)य (cid:292)भाव, उजा(cid:91) के (cid:232)(cid:287)ोत, रासायिनक अिभ(cid:464)(cid:272)याएँ एवं समीकरण, अ(cid:224)ल, (cid:162)ारक एवं लवण, धातु एवं अधातु, काब(cid:91)न एवं उसके यौिगक, त(cid:215)व(cid:585) का आव(cid:419)(cid:91), जैव (cid:292)(cid:272)म, जीव का (cid:292)जनन, आनुवांिशकता एवं जैव (cid:464)वकास, हमारा पया(cid:91)वरण, (cid:292)ाकृ ितक संसाधन(cid:585) का (cid:292)बंधन।

➢ समसामियक घटनाय(cid:581)

➢ यातायात के िनयम से संबंिधत।

• सामा(cid:219)य (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547)- 30 (cid:292)(cid:230)न

➢ सं(cid:163)ा, सव(cid:91)नाम, िलंग, (cid:464)वशेषण, (cid:292)(cid:464)वशेषण, पया(cid:91)यवाची श(cid:222)द, कारक, मुहावरा, काल, संिध, (cid:464)वलोम श(cid:222)द, समास, लोकोि(cid:265), अनेक श(cid:222)द(cid:585) के िलए एक श(cid:222)द, श(cid:222)द-शु(cid:464)(cid:424), वा(cid:200)य शु(cid:464)(cid:424), त(cid:215)सम त(cid:427)व श(cid:222)द, उपसग(cid:91), (cid:292)(cid:215)यय । ➢ 10वीं क(cid:162)ा क(cid:551) पा(cid:211)यपु(cid:232)तक के ग(cid:429) खंड एवं का(cid:229)य खंड के अंश, रचनाकार पर आधा(cid:464)रत (cid:292)(cid:230)न।

iii. अह(cid:91)क अंक ((cid:200)वाल(cid:547)फाइंग मा(cid:200)स(cid:91)):-

➢ कानम(cid:330)क र्एं (cid:366)ासननक सुधार र्नभाग, नबहार सरकार के संक(cid:227)प सं(cid:201)या-2374, नदनांक-16.07.2007 र्एं प(cid:361)ांक-6706, नदनांक-01.10.2008 के आलोक म(cid:336) परी(cid:407)ा म(cid:336) सामा(cid:219)य र्ग(cid:330) के (cid:5016)लए 40%, नपछार् ग(cid:330) के (cid:5016)लए 36.5%, अ(cid:215)यंत नपछार् ग(cid:330) के (cid:5016)लए 34% र्एं अनुसूनचत ािनत/ अनुसूनचत निािनत, मनहलाओं ता (cid:464)द(cid:229)यांग उ(cid:224)मीदवार के (cid:5016)लए 32% अह(cid:330)ता अंक (cid:292)ा(cid:220)त करना अनर्नाय(cid:330) होगा अ(cid:219)यथा र्े (cid:366)नतयोनगता से बाहर हो ािय(cid:336)गे।

➢ (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा म(cid:336) सल अ(cid:223)यिथ(cid:91)य(cid:585) को ही अगली चरण की परी(cid:407)ा चालन कौल र्एं ट(cid:332) ेड ािंच ((cid:366)ायोनगक) म(cid:336) स(cid:304)(cid:643)(cid:5016)लत होने की अनुमनत दी ाियेगी ।4 (cid:464)बहार गजट (असाधारण), 26 िसत(cid:224)बर 2025 ➢ िलिखत पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) के आधार पर उपल(cid:222)ध आर(cid:162)ण को(cid:464)टवार (cid:464)र(cid:464)(cid:416)य(cid:585) के 10 (दस) गुणा अ(cid:223)यिथ(cid:91)य(cid:585) का अगले चरण की परी(cid:407)ा के िलए चयन (cid:464)कया जाएगा।

➢ समान अंक (cid:292)ा(cid:220)त करने वाले अ(cid:223)यिथ(cid:91)य(cid:585) के ज(cid:219)म ितिथ के अनुसार अिधक उ(cid:296) वाले अ(cid:223)यथ(cid:568) को मेधा सूची म(cid:581) ऊपर रखा जाएगा।

➢ र्ैसे अ(cid:223)य(cid:334) (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा म(cid:336) स(cid:304)(cid:643)(cid:5016)लत होने के हदिार नहीं होंगे, िज(cid:219)ह(cid:581) संघ लोक र्सेा आयोग/नकसी रा(cid:207)य र्सेा आयोग/अ(cid:219)य चयन आयोग (cid:554)ारा नननद(cid:330)(cid:231)ट र्अनध तक दिाचार के मामलों म(cid:336) परी(cid:407)ा सेर् ंनचत कर नदए ािने का आदे पा(cid:303)रत नकया गया हो। अ(cid:223)यनय(cid:344) के परी(cid:407)ा म(cid:336) बैठने की पा(cid:361)ता या अपा(cid:361)ता के नब(cid:219)दु पर नबहार र्नधान प(cid:303)रषद् सनर्चालय का ननण(cid:330)य अंनतम होगा।

iv. चालन कौल र्एं ट(cid:332) ेड ािंच ((cid:366)ायोनगक ) परी(cid:407)ा ➢ चालक के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु अ(cid:223)य(cid:334) को चालन कौल म(cid:336) उ(cid:517)ीण(cid:330) होना अनर्नाय(cid:330)

ेड ािंच ((cid:366)ायोनगक) परी(cid:407)ा म(cid:336) स(cid:304)(cid:643)(cid:5016)लत होने है। चालन कौल म(cid:336) उ(cid:517)ीण(cid:330) अ(cid:223)य(cid:334) ही ट(cid:332)

के पा(cid:361) होंगे। ट(cid:332) ेड ािंच ((cid:366)ायोनगक ) परी(cid:407)ा 50 अंको की ली ाियेगी।

➢ चालन कौल परी(cid:407)ा म(cid:336) असल घोनषत अ(cid:223)य(cid:334) चालक के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु यो(cid:202)य नही ं होंगे।

v. मेधा सूची- िलिखत पर(cid:547)(cid:162)ा तथा (cid:282)ेड जांच ((cid:292)ायोिगक) पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) के आधार पर मेधा सूची तैयार क(cid:551) जायेगी। भ(cid:419)(cid:568) (cid:292)(cid:464)(cid:272)या के (cid:464)कसी भी चरण म(cid:581) असफल घो(cid:464)षत अ(cid:223)यथ(cid:568) अगले चरण क(cid:551) जांच/पर(cid:547)(cid:162)ा के यो(cid:202)य नह(cid:547)ं ह(cid:585)गे। 2. काया(cid:330)लय प(cid:303)रचारी के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा ली ाियेगी-

i. (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा-

(क) काया(cid:330)लय प(cid:303)रचारी के पदों पर सीधी भ(cid:517)(cid:334) हेतु (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा OMR उ(cid:517)र- पु(cid:304)(cid:721)का आधा(cid:464)रत (व(cid:232)तुिन(cid:437) एवं बहु(cid:464)वक(cid:227)पीय) होंगे।

(ख) (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा म(cid:336) नन(cid:817)नांनकत र्नषय होंगे:-

• सामा(cid:219)य अंक गिणत

• सामा(cid:219)य (cid:163)ान एवं सामा(cid:219)य (cid:464)व(cid:163)ान

• सामा(cid:219)य (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547)

(ग) कु ल (cid:366)(cid:827)नों की सं(cid:783)या 100 होगी। (cid:366)(cid:797)येक सही उ(cid:517)र के नलए 4 अंक नदये ािय(cid:336)गे ता (cid:366)(cid:797)येक गलत उ(cid:517)र के नलए 1 अंक की कटौती की ािएगी। परी(cid:407)ा की र्अनध 2 घंटा की होगी। परी(cid:407)ा म(cid:336) भाषा का मा(cid:801)यम नह(cid:802)दी/अं(cid:356)ेीि होगा। सामा(cid:802)य अंक गनणत र्एं सामा(cid:802)य (cid:466)ान के (cid:366)(cid:827)न नह(cid:802)दी के सा अं(cid:356)ेीि म(cid:336) भी मुन(cid:363)त रह(cid:336)गे। अगर नह(cid:802)दी र्एं अं(cid:356)ेीि के (cid:366)(cid:827)न प(cid:361)ों म(cid:336) कोई नभ(cid:802)नता होगी, तो5 (cid:464)बहार गजट (असाधारण), 26 िसत(cid:224)बर 2025 अं(cid:356)ेीि के (cid:366)(cid:827)न ही मा(cid:802)य होंगे। सामा(cid:802)य नह(cid:802)दी र्नषय के (cid:366)(cid:827)न नस(cid:330) नह(cid:802)दी (र्देनागरी नलनप) म(cid:336) मुन(cid:363)त रह(cid:336)गे।

ii. (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा का पा(cid:492)(cid:354)म:-

• सामा(cid:219)य अंक गिणत- 30 (cid:292)(cid:230)न

➢ लघु(cid:419)म समापव(cid:215)य(cid:91) (LCM), मह(cid:419)म समापवत(cid:91)क (HCF), वा(cid:232)तर्नक

सं(cid:201)या, प(cid:303)रमेय सं(cid:201)या, अप(cid:303)रमेय सं(cid:201)या, पूणा(cid:333)क सं(cid:201)या, र्ग(cid:330)मूल, घनमूल,

(cid:366)नततता, लाभ-हानन, ब(cid:485)ा, नब(cid:354)ीकर, साधारण (cid:222)याज, च(cid:354र्)ृ(cid:5016)(cid:544) (cid:222)याज,

समय र्एं दू री, समानुपात र्एं (cid:366)नतलोम समानुपात।

• सामा(cid:219)य (cid:163)ान एवं सामा(cid:219)य (cid:464)व(cid:163)ान- 40 (cid:292)(cid:230)न

➢ संसाधन एवं उसके (cid:292)कार, वन एवं व(cid:219)य जीव संसाधन, जल

संसाधन, कृ (cid:464)ष एवं फसल(cid:581), खिनज एवं उजा(cid:91) संसाधन, (cid:464)विनमा(cid:91)ण

उ(cid:429)ोग, रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य अथ(cid:91)-(cid:229)य(cid:229) (cid:232)था, मानिच(cid:287) अ(cid:218)ययन।

➢ संघवाद, भारत क(cid:551) संघीय (cid:229)यव(cid:232)था, के (cid:219)(cid:289)-रा(cid:207)य संबंध, भारत क(cid:551)

भाषा, लोकतं(cid:287) एवं (cid:464)व(cid:464)वधता, भारत क(cid:551) सामािजक और धािम(cid:91)क

(cid:464)व(cid:464)वधता, राजनीितक दल।

➢ मु(cid:289)ा और साख, वै(cid:230)वीकरण और भारतीय अथ(cid:91)(cid:229)यव(cid:232)था, (cid:229)यापार और

भूमंडल(cid:547)करण, अथ(cid:91)(cid:229)यव(cid:232)था और आजी(cid:464)वका।

➢ भारत का इितहास, सं(cid:232)कृ ित, भूगोल, (cid:232)वतं(cid:287)ता आंदोलन, पंचायती

राज, रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य आंदोलन म(cid:581) (cid:464)बहार का योगदान, भारत म(cid:581) रा(cid:231)(cid:282)वाद,

समाजवाद एवं सा(cid:224)यवाद।

➢ (cid:292)काश-परावत(cid:91)न तथा अपवत(cid:91)न, मानव ने(cid:287) तथा रं ग(cid:464)बरं गा संसार,

(cid:464)व(cid:429)ुत, (cid:464)व(cid:429)ुत धारा के चुंबक(cid:551)य (cid:292)भाव, उजा(cid:91) के (cid:232)(cid:287)ोत, रासायिनक

अिभ(cid:464)(cid:272)याएँ एवं समीकरण, अ(cid:224)ल, (cid:162)ारक एवं लवण, धातु एवं

अधातु, काब(cid:91)न एवं उसके यौिगक, त(cid:215)व(cid:585) का आव(cid:419)(cid:91), जैव (cid:292)(cid:272)म,

जीव का (cid:292)जनन, आनुवांिशकता एवं जैव (cid:464)वकास, हमारा पया(cid:91)वरण,

(cid:292)ाकृ ितक संसाधन(cid:585) का (cid:292)बंधन।

➢ समसामियक घटनाय(cid:581)।

• सामा(cid:219)य (cid:464)ह(cid:219)द(cid:547)- 30 (cid:292)(cid:230)न

➢ सं(cid:163)ा, सव(cid:91)नाम, िलंग, (cid:464)वशेषण, (cid:292)(cid:464)वशेषण, पया(cid:91)यवाची श(cid:222)द, कारक,

मुहावरा, काल, संिध, (cid:464)वलोम श(cid:222)द, समास, लोकोि(cid:265), अनेक श(cid:222)द(cid:585)

के िलए एक श(cid:222)द, श(cid:222)द-शु(cid:464)(cid:424), वा(cid:200)य शु(cid:464)(cid:424), त(cid:215)सम त(cid:427)व श(cid:222)द,

उपसग(cid:91), (cid:292)(cid:215)यय ।

➢ 10वीं क(cid:162)ा क(cid:551) पा(cid:211)यपु(cid:232)तक के ग(cid:429) खंड एवं का(cid:229)य खंड के अंश,

रचनाकार पर आधा(cid:464)रत (cid:292)(cid:230)न।6 (cid:464)बहार गजट (असाधारण), 26 िसत(cid:224)बर 2025 iii. अह(cid:91)क अंक ((cid:200)वाल(cid:547)फाइंग मा(cid:200)स(cid:91)):-

➢ कानम(cid:330)क र्एं (cid:366)ासननक सुधार र्नभाग, नबहार सरकार के संक(cid:227)प सं(cid:201)या 2374, नदनांक-16.07.2007 र्एं प(cid:361)ांक-6706, नदनांक-01.10.2008 के आलोक म(cid:336) परी(cid:407)ा म(cid:336) सामा(cid:219)य र्ग(cid:330) के (cid:5016)लए 40%, नपछार् ग(cid:330) के (cid:5016)लए 36.5%, अ(cid:215)यंत नपछा र्ग(cid:330) के (cid:5016)लए 34% र्एं अनुसूनचत ािनत/ अनुसूनचत निािनत, मनहलाओं ता (cid:464)द(cid:229)यांग उ(cid:224)मीर्दारों के (cid:5016)लए 32% अह(cid:330)ता अंक (cid:292)ा(cid:220)त करना अनर्नाय(cid:330) होगा अ(cid:219)यथार् े (cid:366)नतयोनगता से बाहर हो ािय(cid:336)गे।

➢ र्ैसे अ(cid:223)य(cid:334) (cid:5016)ल(cid:304)खत परी(cid:407)ा म(cid:336) स(cid:304)(cid:643)(cid:5016)लत होने के हदिार नही ं होंगे, िज(cid:219)हे संघ लोक र्सेा आयोग/नकसी रा(cid:207)य र्सेा आयोग/अ(cid:802)य चयन आयोग (cid:554)ारा नननद(cid:330)(cid:829)ट र्अनध तक दिाचार के मामलों म(cid:336) परी(cid:407)ा से र्ंनचत कर नदए ािने का आदे पा(cid:303)रत नकया गया हो। अ(cid:816)यनय(cid:344) के परी(cid:407)ा म(cid:336) बैठने की पा(cid:361)ता या अपा(cid:361)ता के नब(cid:802)दु पर नबहार र्नधान प(cid:303)रषद् सनर्चालय का ननण(cid:330)य अंनतम होगा।

iv. मेधा सूची- िलिखत पर(cid:547)(cid:162)ा म(cid:581) (cid:292)ा(cid:220)त अंक(cid:585) के आधार पर मेधा सूची तैयार क(cid:551) जायेगी।

3. पर(cid:547)(cid:162)ा शु(cid:227)का।- सामा(cid:219)य (cid:292)शासन (cid:464)वभाग, (cid:464)बहार सरकार के संक(cid:227)प सं(cid:201)या-(cid:163)ापांक-21/ आयोग-02/2018, सा०(cid:292)०-15568/पटना-15, (cid:464)दनांक-21.08.2025 के आलोक म(cid:581) (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) सिचवालय म(cid:581) उ(cid:200)त पद(cid:585) पर ऑनलाईन आवेदन सम(cid:464)प(cid:91)त करने हेतु पर(cid:547)(cid:162)ा शु(cid:227)क के (cid:510)प म(cid:581) (cid:292)(cid:215)येक अ(cid:223)यथ(cid:568) के िलए मा(cid:287) 100/-(एक सौ) (cid:510)पये िनधा(cid:91)(cid:464)रत (cid:464)कया जाता है।

सभापित, (cid:464)बहार (cid:464)वधान प(cid:464)रष(cid:622) के आदेश से,

नवीन कु मार िम(cid:302),

उप सिचव ।

———

अधी(cid:162)क, सिचवालय मु(cid:289)णालय,

(cid:464)बहार, पटना (cid:430)ारा (cid:292)कािशत एवं मु(cid:464)(cid:289)त। (cid:464)बहार गजट (असाधारण)1567-571+25-डी0ट(cid:547)0पी0। Website: https://egazette.bihar.gov.in