Servants of Knowledge
Jharkhand Gazette · Government of Jharkhand

Jharkhand Gazette, No. 542, 18 November 2022

Published 18 November 2022

Type
Extra Ordinary
Gazette no.
542
Identifier
in.gazette.jharkhand.2022-11-18.542
Languages
English, Hindi

click here for IIIF manifest

झारख(cid:214)ड गजट

असाधारण अंक

झारख(cid:214)ड सरकार (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत

26 का(cid:467)त(cid:91)क , 1944 (श०)

सं(cid:201)या – 542 राँची, गु(cid:509)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 (ई०) झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547)

(cid:302)म¸ (cid:467)नयोजन¸ (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण एवं कौशल (cid:874)वकास (cid:874)वभाग

--------

संक(cid:227)प

14 नव(cid:224)बर, 2022

(cid:874)वषयः- "मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना" अंतग(cid:91)त झारखंड रा(cid:207)य के युवाओं को (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:232)तर तक रोजगारो(cid:219)मुखी कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करने हेतु योजना क(cid:551) (cid:232)वीकृ (cid:467)त के संबंध म(cid:581) । सं(cid:201)या-1198--झारखंड रा(cid:207)य (cid:292)ाकृ (cid:467)तक संसाधन(cid:585) से प(cid:464)रपूण(cid:91) रा(cid:207)य है। रा(cid:207)य का मानव पू ँजी संसाधन काफ(cid:551) हद तक अ(cid:292)यु(cid:200)त रहा है। रा(cid:207)य के लोग(cid:585) क(cid:551) सेवा करने के अपने मजबूत (cid:292)(cid:467)तब(cid:424)ता के साथ झारखंड सरकार का ल(cid:234)य रा(cid:207)यभर म(cid:581) मानव संसाधन के लाभकार(cid:547) (cid:874)वकास के (cid:871)लए हर संभव अवसर (cid:292)दान करना है¸ िजससे (cid:873)क रा(cid:207)य म(cid:581) समावेशी (cid:874)वकास (Inclusive growth) क(cid:551) प(cid:464)रक(cid:227)पना को साकार (cid:873)कया जा सके । इसी (cid:272)म म(cid:581) रा(cid:207)य म(cid:581) युवाओं के रोजगार वृ (cid:874)(cid:424) हेतु कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करने¸ उसक(cid:551) गुणव(cid:215)ता सु(cid:467)नि(cid:230)चत करने¸ रा(cid:207)य के ि(cid:232)कल गैप (Skill Gap) को दूर करने एवं झारखंड सरकार क(cid:551) कौशल नी(cid:467)त (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत करने हेतु झारखंड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) का गठन (cid:873)कया2 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 गया है¸ िजसका उ(cid:622)ये(cid:230)य रा(cid:207)य म(cid:581) कौशल (cid:874)वकास के (cid:871)लये नोडल एजे(cid:219)सी के (cid:510)प म(cid:581) क(cid:581) (cid:289) एवं रा(cid:207)य सरकार के (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न कौशल (cid:874)वकास के (cid:292)यास(cid:585) के म(cid:218)य (cid:292)भावशाल(cid:547) सम(cid:219)वय बनाना है। झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) रा(cid:207)य म(cid:581) कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:162)े(cid:287) म(cid:581) गुणव(cid:215)तापूण(cid:91) मानक(cid:585) पर आधा(cid:464)रत (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण कराने और उसे (cid:232)वरोजगार एवं उ(cid:622)योग(cid:585) के मांग के अनु(cid:510)प बनाने क(cid:551) (cid:465)दशा म(cid:581) काय(cid:91)रत है।

रा(cid:207)य के युवाओं को हु नरमंद कर रोजगार पाने यो(cid:202)य बनाने एवं (cid:232)वरोजगार से जोड़े जाने हेतु रोजगारो(cid:219)मुखी कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करने के (cid:467)न(cid:871)म(cid:215)त "मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना" का (cid:292)(cid:232)ताव है¸ जो पूण(cid:91)तः (cid:467)नःशु(cid:227)क होगा ।

"मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना" का उ(cid:622)ये(cid:230)य -

कौशल (cid:874)वकास एवं उ(cid:622)यमशीलता मं(cid:287)ालय¸ भारत सरकार (cid:622)वारा (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत मापदंड(cid:585) (Common Cost Norms) के अनु(cid:510)प National Skill Qualification Framework (NSQF) आधा(cid:464)रत रोजगारपरक एवं उ(cid:622)योग (cid:292)ासं(cid:876)गक Job Roles म(cid:581) (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:232)तर तक कौशल उ(cid:219)नयन (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करना है । इस योजना अंतग(cid:91)त अनुसू(cid:876)चत जा(cid:467)त¸ अनुसू(cid:876)चत जनजा(cid:467)त¸ अ(cid:219)य (cid:874)पछड़ा वग(cid:91)¸ म(cid:465)हलाओं एवं शार(cid:547)(cid:464)रक (cid:510)प से (cid:467)नःश(cid:200)त¸ आ(cid:876)थ(cid:91)क (cid:510)प से कमजोर (EWS) एवं अ(cid:219)य को(cid:465)ट (Transgenderस(cid:465)हत) के (cid:871)लए समय-समय पर रा(cid:207)य सरकार (cid:622)वारा (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत आर(cid:162)ण मापदंड(cid:585) के अनु(cid:510)प रा(cid:231)(cid:282)(cid:547)य कौशल (cid:874)वकास (cid:467)नगम (National Skill Development Council- NSDC) तथा से(cid:200)टर ि(cid:232)कल काउि(cid:219)सल (SSC)से संब(cid:424) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सं(cid:232)थान(cid:585) म(cid:581) National Skill Qualification Framework (NSQF) compliant (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जाना है ।

झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के (cid:622)वारा वत(cid:91)मान म(cid:581) इसके गठन के उ(cid:622)ये(cid:230)य क(cid:551) पू(cid:467)त(cid:91) हेतु रा(cid:207)य म(cid:581) कौशल (cid:874)वकास के (cid:871)लये भारत सरकार क(cid:551) नी(cid:467)तय(cid:585) के अनु(cid:510)प अ(cid:876)धसू(cid:876)चत National Skill Qualification Framework (NSQF) और (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत मापदंडो (Common Cost Norms) पर आधा(cid:464)रत (cid:467)न(cid:224)न कौशल (cid:874)वकास योजनाओं को (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन (cid:873)कया जा रहा है -

1. स(cid:162)म झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास योजना (SJKVY)

2. द(cid:547)नदयाल उपा(cid:218)याय कौशल क(cid:581) (cid:289) (DDUKK)

3. Employability Excellence with College Education & Learning (EXCEL) इन सभी योजनाओं को मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के अंतग(cid:91)त समा(cid:465)हत (cid:873)कया जाता है। इन योजनाओं का (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन (cid:467)न(cid:224)न(cid:871)ल(cid:872)खत मापद(cid:214)ड(cid:585) के तहत (cid:873)कया जाएगा -

i. स(cid:162)म झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास योजना- स(cid:162)म झारखंड कौशल (cid:874)वकास योजना (SJKVY) का उ(cid:423)े(cid:230)य 18-35 वष(cid:91) क(cid:551) आयु वग(cid:91) के युवाओं म(cid:581) गुणव(cid:215)तापूण(cid:91) कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करना है और इसे स(cid:224)पूण(cid:91) रा(cid:207)य म(cid:581) लागू (cid:873)कया जा रहा है। रांची¸ धनबाद¸ जमशेदपुर¸ हजार(cid:547)बाग और बोकारो के (cid:871)लए (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण क(cid:581) (cid:289)(cid:585) का आकार (cid:219)यूनतम 10¸000 वग(cid:91) फु ट तथा शेष िजल(cid:585) के (cid:871)लए यह (cid:219)यूनतम 5000 वग(cid:91) फु ट (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत (cid:873)कया गया है। योजना के अंतग(cid:91)त आवासीय एवं गैर आवासीय (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) संचा(cid:871)लत है।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 3

इस योजना के मु(cid:201)य (cid:466)ब(cid:219)दु (cid:467)न(cid:224)नवत है-

• National Skill Qualification Framework – NSQF आधा(cid:464)रत पा(cid:619)य(cid:272)म का (cid:292)ावधान है।

• लाभा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के (cid:871)लए पूण(cid:91)तः (cid:467)नःशु(cid:227)क (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)को का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (Training of Trainer) अ(cid:467)नवाय(cid:91) है। • भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म(cid:585) का भुगतान (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के http://jsdm.jharkhand.gov.in पोट(cid:91)ल के मा(cid:218)यम से (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना के तहत सभी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) क(cid:551) उपि(cid:232)थ(cid:467)त आधार आधा(cid:464)रत बायोमै(cid:465)(cid:282)(cid:200)स (cid:292)णाल(cid:547) (Aadhar Enabled Biometric Attendance System) (cid:622)वारा दज(cid:91) (cid:873)कया जाता है।

ii. द(cid:547)न दयाल उपा(cid:218)याय कौशल क(cid:581) (cid:289) (MEGA) द(cid:547)न दयाल उपा(cid:218)याय कौशल क(cid:581) (cid:289) (DDUKK) लंबी अव(cid:876)ध का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म है¸ (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण अंतग(cid:91)त उ(cid:224)मीदवार गहन तकनीक(cid:551) कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के साथ ऑन जॉब (cid:282)े(cid:467)नंग (OJT) (cid:292)ा(cid:220)त करते है ता(cid:873)क अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को उ(cid:622)योग के (cid:871)लए तैयार (cid:873)कया जा सके । (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण क(cid:581) (cid:289)(cid:585) के संचालन हेतु (cid:219)यूनतम आकार 25,000 वग(cid:91) फु ट (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत है।

इस योजना के मु(cid:201)य (cid:466)ब(cid:219)दु (cid:467)न(cid:224)नवत है-

• योजना के तहत रा(cid:207)य के 18 से 35 वष(cid:91) के युवा लाभाथ(cid:568) ह(cid:583)।

• लाभा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के (cid:871)लए पूण(cid:91)तः (cid:467)नःशु(cid:227)क (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण।

• National Skill Qualification Framework – NSQF आधा(cid:464)रत पा(cid:619)य(cid:272)म िजसम(cid:581) (cid:219)यूनतम 576 घंट(cid:585) का कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (160 घंटे का Soft Skills,

Entrepreneurship एवं IT (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण शा(cid:871)मल है) का (cid:292)ावधान है।

• यह योजना पूण(cid:91)तः आवासीय है।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)क(cid:585) का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (Training of Trainer) अ(cid:467)नवाय(cid:91) है। • भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म(cid:585) का भुगतान (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के

http://jsdm.jharkhand.gov.in पोट(cid:91)ल के मा(cid:218)यम से (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना के तहत सभी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का उपि(cid:232)थ(cid:467)त आधार आधा(cid:464)रत बायोमै(cid:465)(cid:282)(cid:200)स (cid:292)णाल(cid:547) (Aadhar Enabled Biometric Attendance System) (cid:622)वारा दज(cid:91) (cid:873)कया जाता है।4 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022

iii. Employability Excellence with College Education & Learning (EXCEL): यह

काय(cid:91)(cid:272)म 12वीं उ(cid:215)तीण(cid:91) छा(cid:287)(cid:585)/(cid:232)नातक म(cid:581) अ(cid:218)ययनरत छा(cid:287)(cid:585) के (cid:871)लए बनाया गया है। काय(cid:91)(cid:272)म कॉलेज प(cid:464)रसर म(cid:581) चलाया जाता है। यह काय(cid:91)(cid:272)म कॉलेज म(cid:581) चलाये जा रहे पा(cid:619)य(cid:272)म(cid:585) के साथ- साथ चलाया जा रहा है।

इस योजना के मु(cid:201)य (cid:466)ब(cid:219)दु (cid:467)न(cid:224)नवत है-

• योजना के तहत रा(cid:207)य के 18 से 35 वष(cid:91) के युवा लाभाथ(cid:568) ह(cid:583)।

• National Skill Qualification Framework – NSQF आधा(cid:464)रत पा(cid:619)य(cid:272)म का (cid:292)ावधान है। • लाभा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के (cid:871)लए पूण(cid:91)तः (cid:467)नःशु(cid:227)क (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण।

• यह योजना पूण(cid:91)तः गैर आवासीय है।

• योजना के अंतग(cid:91)त Management & Entrepreneurship and Professional Skills Council (MEPSC) के दो पा(cid:619)य(cid:272)म के अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जा रहा है। • पा(cid:619)य(cid:272)म Office Operations Executive एवं Field Survey Enumerator हेतु (cid:219)यूनतम शै(cid:162)(cid:872)णक यो(cid:202)यता 12वीं पास है।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)क(cid:585) का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (Training of Trainer) अ(cid:467)नवाय(cid:91) है।

• भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म(cid:585) का भुगतान (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के http://jsdm.jharkhand.gov.in पोट(cid:91)ल के मा(cid:218)यम से (cid:873)कया जाता है।

• उ(cid:200)त योजना के तहत सभी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का उपि(cid:232)थ(cid:467)त आधार आधा(cid:464)रत बायोमै(cid:465)(cid:282)(cid:200)स (cid:292)णाल(cid:547) (Aadhar Enabled Biometric Attendance System) (cid:622)वारा दज(cid:91) (cid:873)कया जाता है। उपरो(cid:200)त तीन योजनाओं के अ(cid:467)त(cid:464)र(cid:200)त चतुथ(cid:91) योजना Block level Institute for Rural Skill Acquisition (BIRSA) का संचालन मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:232)ता(cid:874)वत (cid:873)कया जा रहा है। (cid:292)(cid:232)ता(cid:874)वत Block level Institute for Rural Skill Acquisition (BIRSA) योजना क(cid:551) संरचना (cid:467)न(cid:224)नवत है-

• BIRSA योजना का संचालन NSDC के माग(cid:91)द(cid:871)श(cid:91)का के अनु(cid:510)प (cid:873)कया जायेगा। • योजना के तहत रा(cid:207)य के 18 से 35 वष(cid:91) के युवा लाभाथ(cid:568) है। आर(cid:879)(cid:162)त (cid:302)ेणी के (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का अ(cid:876)धकतम आयु सीमा 50 वष(cid:91) होगी।

• National Skill Qualification Framework – NSQF आधा(cid:464)रत पा(cid:619)य(cid:272)म पर कौशल (cid:874)वकास (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जाएगा।

• Sector Skill Council (cid:622)वारा तैयार (cid:873)कये गये Level I, II एवं III तक के पा(cid:619)य(cid:272)म(cid:585) को (cid:292)ाथ(cid:871)मकता द(cid:547) जायगी।

• BIRSA Training Center यथा संभव 5000 वग(cid:91)फ(cid:551)ट के भवन म(cid:581) संचा(cid:871)लत (cid:873)कया जायेगा।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 5 • लाभा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) के (cid:871)लए (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण पूण(cid:91)तः (cid:467)नःशु(cid:227)क होगा।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)क(cid:585) का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (Training of Trainer) अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगी।

• भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म(cid:585) का भुगतान (cid:873)कया जाएगा।

• उ(cid:200)त योजना का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के http://jsdm.jharkhand.gov.in पोट(cid:91)ल के मा(cid:218)यम से (cid:873)कया जाएगा।

• उ(cid:200)त योजना के तहत सभी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का उपि(cid:232)थ(cid:467)त आधार आधा(cid:464)रत बायोमै(cid:465)(cid:282)(cid:200)स (cid:292)णाल(cid:547) (Aadhar Enabled Biometric Attendance System) (cid:622)वारा दज(cid:91) (cid:873)कया जाएगा। • यह योजना पूण(cid:91)तः गैर आवासीय होगा।

• योजना के अंतग(cid:91)त रा(cid:207)य के सभी 24 िजल(cid:585) के सम(cid:232)त (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) म(cid:581) उपल(cid:222)ध सरकार(cid:547) एवं गैर सरकार(cid:547) भवन(cid:585) म(cid:581) संचा(cid:871)लत (cid:873)कया जायेगा।

• इन क(cid:581) (cid:289)ो म(cid:581) National Skill Qualification Framework – NSQF म(cid:581) उ(cid:227)ले(cid:872)खत Level I, II एवं III के पा(cid:619)य(cid:272)म(cid:585) म(cid:581) कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान करने पर (cid:292)ाथ(cid:871)मकता द(cid:547) जायेगी। • Special Project - Special Project का संचालन BIRSA योजना के अंतग(cid:91)त (cid:873)कया जायेगा िजसम(cid:581) उन (cid:874)वषय(cid:585) पर कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:292)दान (cid:873)कया जाएगा जो मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के अ(cid:219)य घटक(cid:585) के अंतग(cid:91)त उपल(cid:222)ध नह(cid:547)ं है।

• Special Project के अंतग(cid:91)त Traditional Art/Crafts एवं अ(cid:219)य के (cid:871)लए Job Role का पा(cid:619)य(cid:272)म बनाकर NSDC/SSC से अनुमोदन (cid:292)ा(cid:220)त कर (cid:871)लया जायेगा।

• Special Project योजना हेतु मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के तहत (cid:292)(cid:467)त वष(cid:91) 25 करोड़ (cid:510)पये बजट म(cid:581) (cid:292)ावधा(cid:467)नत रहेगा।

• य(cid:465)द (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण क(cid:581) (cid:289)ो का संचालन सरकार(cid:547) भवन(cid:585) यथा - क(cid:232)तूरबा आवासीय (cid:874)व(cid:622)यालय¸ उ(cid:205)च (cid:874)व(cid:622)यालय(+2)/उ(cid:215)(cid:272)(cid:871)मत उ(cid:205)च एवं अ(cid:219)य सरकार(cid:547) भवन म(cid:581) (cid:873)कया जाता है तो ऐसी ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के शासी (cid:467)नकाय क(cid:551) (cid:465)दनांक 05.12.2017 को संप(cid:219)न 14वीं बैठक के काया(cid:91)वल(cid:547) सं(cid:201)या - 9(i) म(cid:581) सरकार(cid:547) भवन(cid:585) के कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु उपयोग के एवज म(cid:581) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण रा(cid:871)श से कटौती संबंधी (cid:871)लये गये (cid:467)नण(cid:91)य कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) के संचालन के (cid:871)लए सरकार(cid:547) भवन(cid:585) के उपयोग हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण रा(cid:871)श से नगर (cid:467)नगम के (cid:162)े(cid:287) म(cid:581) 15 (cid:292)(cid:467)तशत कटौती एवं अ(cid:219)य (cid:162)े(cid:287)(cid:585) हेतु 5 (cid:292)(cid:467)तशत क(cid:551) कटौती का अनुपालन (cid:873)कया जायेगा। • िजन (cid:292)ख(cid:214)डो म(cid:581) आधारभूत संरचनाओं क(cid:551) कमी हो वैसे (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) म(cid:581) सरकार(cid:547)/गैर सरकार(cid:547) (cid:874)व(cid:622)यालय(cid:585) के भवन(cid:585) का उपयोग (cid:874)व(cid:622)यालय क(cid:551) शै(cid:162)(cid:872)णक समय (School Time) से पूव(cid:91) एवं बाद म(cid:581) उ(cid:200)त योजना हेतु कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:871)लए (cid:873)कया जायेगा। ऐसी ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के शासी (cid:467)नकाय क(cid:551) (cid:465)दनांक 05.12.2017 को संप(cid:219)न 14वीं बैठक के काया(cid:91)वल(cid:547) सं(cid:201)या - 9(i) म(cid:581) सरकार(cid:547) भवन(cid:585) के कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु उपयोग के एवज म(cid:581) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण रा(cid:871)श से कटौती संबंधी (cid:871)लये गये (cid:467)नण(cid:91)य कौशल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) के संचालन के (cid:871)लए6 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022

सरकार(cid:547) भवन(cid:585) के उपयोग हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण रा(cid:871)श से नगर (cid:467)नगम के (cid:162)े(cid:287) म(cid:581) 15 (cid:292)(cid:467)तशत कटौती

एवं अ(cid:219)य (cid:162)े(cid:287)(cid:585) हेतु 5 (cid:292)(cid:467)तशत क(cid:551) कटौती का अनुपालन (cid:873)कया जायेगा। त(cid:622)नुसार (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) के (cid:873)कराये क(cid:551) रा(cid:871)श (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाता के भुगतेय रा(cid:871)श से कटौती कर संबं(cid:876)धत (cid:874)वभाग को ह(cid:232)तांत(cid:464)रत क(cid:551) जाएगी।

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के उ(cid:200)त पाँच(cid:585) घटको के अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण पा(cid:619)य(cid:272)म(cid:585) को संचालन (cid:467)न(cid:224)नां(cid:873)कत

मानदंड(cid:585) के अनु(cid:510)प (cid:873)कया जायेगा -

• National Skill Qualification Framework – NSQF आधा(cid:464)रत पा(cid:619)य(cid:272)म।

• Sector Skill Council (cid:622)वारा तैयार (cid:873)कये गये अ(cid:622)यतन पा(cid:619)य(cid:272)म(cid:585) को (cid:292)ाथ(cid:871)मकता द(cid:547) जायगी।

• योजना अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289)(cid:585) म(cid:581) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (cid:465)दये जाने हेतु िजला कौशल स(cid:871)म(cid:467)त के (cid:232)तर से जॉब रो(cid:227)स (Job Roles) (cid:876)चि(cid:219)हत कर झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) म(cid:581) भेजना अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) का (cid:292)मा(cid:872)णकरण (Center Accreditation) NSDC (cid:622)वारा (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत मानक(cid:585) के आधार पर (cid:873)कया जायेगा।

• Training Life Cycle, Skill India Portal के मा(cid:218)यम से (cid:467)नयं(cid:466)(cid:287)त एवं संचा(cid:871)लत (cid:873)कया जायेगा।

• (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)क(cid:585) का (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण (Training of Trainer) अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा।

• भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण काय(cid:91)(cid:272)म(cid:585) का भुगतान (cid:873)कया जायेगा।

• भारत सरकार के Common Cost Norms के आधार पर अ(cid:219)य मद(cid:585) यथा -Learning Kit, Uniform, Post Placement Support का भुगतान (cid:873)कया जायेगा।

• गैर आवासीय (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को उनके घर से (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289) तक आने-जाने हेतु (cid:292)(cid:467)त माह रा(cid:871)श (cid:510)0 1000/- Direct Benefit Transfer (DBT) के मा(cid:218)यम से द(cid:547) जायेगी। • (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णोपरांत (cid:292)मा(cid:872)णत सफल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को रोजगार (cid:292)ो(cid:215)साहन भ(cid:215)ता रोजगार से न जोड़ने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) (युवक(cid:585) को (cid:292)(cid:467)तमाह 1000/- (cid:510)पये एवं युव(cid:467)तय(cid:585)/(cid:465)द(cid:229)यांग/परल(cid:583)(cid:876)गक को (cid:292)(cid:467)तमाह 1500/- (cid:510)पये) अ(cid:876)धकतम एक वष(cid:91) के (cid:871)लए Direct Benefit Transfer (DBT) के मा(cid:218)यम से द(cid:547) जायेगी। रोजगार (cid:292)ो(cid:215)साहन भ(cid:215)ता का भुगतान (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णोपरांत सफल अ(cid:223)य(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को (cid:292)माणीकरण के तीन माह के अ(cid:219)दर (cid:467)नयोजन नह(cid:547)ं होने क(cid:551) ि(cid:232)थ(cid:467)त म(cid:581) ह(cid:547) देय होगा । • उ(cid:200)त योजना का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के http://jsdm.jharkhand.gov.in पोट(cid:91)ल के मा(cid:218)यम से (cid:873)कया जायेगा ।

• उ(cid:200)त योजना के तहत सभी (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का उपि(cid:232)थ(cid:467)त आधार आधा(cid:464)रत बायोमै(cid:465)(cid:282)(cid:200)स (cid:292)णाल(cid:547) (Aadhar Enabled Biometric Attendance System) (cid:622)वारा दज(cid:91) (cid:873)कया जायेगा । • (cid:292)माणीकरण के उपरांत सफल (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) को भारत सरकार के Common Cost Norms के अनु(cid:510)प रोजगार/(cid:232)वरोजगार से जोड़ना (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाताओं के (cid:871)लए अ(cid:467)नवाय(cid:91) होगा । • उ(cid:200)त योजना का अनु(cid:302)वण रा(cid:207)य (cid:232)तर पर काय(cid:91)का(cid:464)रणी स(cid:871)म(cid:467)त¸ झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) एवं िजला (cid:232)तर पर िजला कौशल स(cid:871)म(cid:467)त के (cid:622)वारा (cid:873)कया जायेगा ।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 7 उपरो(cid:200)त उ(cid:227)ले(cid:872)खत मापद(cid:214)ड(cid:585) को वत(cid:91)मान म(cid:581) संचा(cid:871)लत योजनाओं पर भी लागू (cid:873)कया जाएगा ।

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना अ(cid:219)तग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाता के चयन एवं (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन क(cid:551) (cid:292)(cid:873)(cid:272)या

1- झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) (cid:622)वारा मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना अ(cid:219)तग(cid:91)त (cid:467)न(cid:874)वदा के मा(cid:218)यम से इ(cid:205)छु क एज(cid:581)(cid:871)सय(cid:585) (साव(cid:91)ज(cid:467)नक (cid:162)े(cid:287)क उप(cid:272)म (PSUs), उ(cid:622)योग समूह(cid:585)¸ सरकार(cid:547)/गैर सरकार(cid:547) (cid:871)श(cid:162)ण सं(cid:232)थान¸ कं प(cid:467)नयाँ¸ सोसाईट(cid:547)¸ (cid:282)(cid:232)ट इ(cid:215)या(cid:465)द) को चय(cid:467)नत कर सूचीब(cid:424) (Empanelment) क(cid:551) जायेगी ।

2- सूचीब(cid:424) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाताओं के साथ सभी घटक(cid:585) के (cid:871)लए (cid:219)यूनतम पाँच वष(cid:607) (SJKVY, EXCEL, BIRSA एवं DDUKK पाँच वष(cid:91)) क(cid:551) अव(cid:876)ध के (cid:871)लए (cid:874)व(cid:876)ध(cid:162)ा के उपरांत झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के साथ रा(cid:207)य सरकार के (cid:874)व(cid:215)तीय (cid:467)नयम(cid:585) (cid:873)क अनु(cid:510)प अनुबंध ह(cid:232)ता(cid:162)(cid:464)रत (cid:873)कया जायेगा ।

3- EoI के मा(cid:218)यम से सूचीब(cid:424) (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाताओं के साथ अनुबंध अव(cid:876)ध (cid:874)व(cid:232)ता(cid:464)रत नह(cid:547)ं क(cid:551) जायेगी एवं इसके पूव(cid:91) ह(cid:547) पुनः Empanelment कर (cid:871)लया जायेगा ।

4- िजला (cid:232)तर पर िजला कौशल स(cid:871)म(cid:467)त से (cid:292)ा(cid:220)त िजला कौशल (cid:874)वकास योजना (DSDP) के अनु(cid:510)प अनुबं(cid:876)धत (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाताओं को झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) (cid:622)वारा काया(cid:91)देश (cid:467)नग(cid:91)त (cid:873)कया जायेगा ।

5- झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) (cid:622)वारा सभी घटक(cid:585) के अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:465)दशा(cid:467)नद(cid:566)श (Guidelines) जार(cid:547) (cid:873)कया जायेगा ।

का अनु(cid:302)वण एवं मू(cid:227)यांकन करते हुए कौशल (cid:874)वकास एवं उ(cid:622)यमशीलता मं(cid:287)लाय¸ भारत सरकार के Common Cost Norms के (cid:467)नयम(cid:585) के अनु(cid:510)प¸ (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण सेवा (cid:292)दाताओं को भुगतान (cid:873)कया जायेगा ।

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के सफल संचालन हेतु (cid:467)न(cid:224)न(cid:871)ल(cid:872)खत आव(cid:230)यक (cid:229)यव(cid:232)था (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत है-

प(cid:464)रयोजना (cid:292)बंधन - उपरो(cid:200)त योजनाओं का संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) (cid:622)वारा (cid:873)कया जा रहा है िजसम(cid:581) काय(cid:91)रत काय(cid:91)बल क(cid:551) सं(cid:201)या एवं (cid:467)नयुि(cid:200)त (cid:292)शासी पदवग(cid:91) स(cid:871)म(cid:467)त¸ झारख(cid:214)ड सरकार (cid:622)वारा (cid:232)वीकृ (cid:467)त (cid:292)ा(cid:220)त है। (cid:292)शासी पदवग(cid:91) स(cid:871)म(cid:467)त (cid:622)वारा (cid:232)वीकृ त इन पद(cid:585) के (cid:874)व(cid:510)(cid:424) (cid:467)नयु(cid:200)त मानवबल एवं उनका (cid:292)बंधन (cid:274)ामीण (cid:874)वकास (cid:874)वभाग¸ झारख(cid:214)ड के अधीन संचा(cid:871)लत Jharkhand State Livelihood Promotion Society (JSLPS) म(cid:581) लागू मानव संसाधन (cid:467)नयमावल(cid:547) के अनु(cid:510)प होगा। चू ँ(cid:873)क (cid:292)(cid:232)ता(cid:874)वत Block level Institute for Rural Skill Acquisition (BIRSA) योजना का (cid:874)व(cid:232)तार रा(cid:207)य के सभी (cid:292)ख(cid:214)ड(cid:585) म(cid:581) (cid:873)कया जाना है¸ अतएव (cid:292)भावी योजना (cid:292)बंधन (रा(cid:207)य एवं िजला (cid:232)तर पर मानव संसाधन क(cid:551) तैनाती¸ िजला एवं (cid:292)ख(cid:214)ड (cid:232)तर पर सम(cid:219)वय¸ (cid:232)थानीय (cid:232)तर पर रोजगार¸ (cid:232)वरोजगार सृ जन IT संबंधी सेवाएँ¸ उ(cid:622)य(cid:871)मता (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु पा(cid:619)य(cid:272)म तैयार करना आ(cid:465)द) हेतु संयु(cid:200)त रा(cid:231)(cid:282) (cid:874)वकास काय(cid:91)(cid:272)म (UNDP) क(cid:551) शु(cid:227)क आधा(cid:464)रत (Fee Based) (cid:292)बंधक(cid:551)य सेवाएं (cid:871)लया जायेगा ।8 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के (cid:292)भावी (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन एवं सफल (cid:292)बंधन हेतु (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण के (cid:219)(cid:289)(cid:585)

का (cid:874)व(cid:232)तार (cid:272)मवार (cid:873)कया जायेगा िजसक(cid:551) (cid:874)ववरणी (cid:467)न(cid:224)नवत है -

Phase Wise मुख्यमंत्री सारथी योजना के ᮓियान्वयन हेतु अपनाई जाने वाली रणनीति ः-
शीर्षक वर्ष 2022-23 वर्ष 2023-24 वर्ष 2024-25 वर्ष 2025-26
वतर्मान में संचालित प्रशिक्षण कार्यᮓम (SJKVY/DDUKK/EXCEL) क े न्ᮤ स ंख्या 150 150 150 150
प्रशिक्षण् ल᭯य 1,00,000 1,00,000 1,00,000 1,00,000
अनुमोदन हेतु प्रस्तावित नई योजना (BIRSA) प्रत्येक प्रख᭛ड में एकप्रशिक्षण क े न्ᮤ के लिए 500 प्रशिक्षण ल᭯य का निर्धारण किया गया है। क े न्ᮤ स ंख्या 80 150 264
प्रशिक्षण् ल᭯य 40,000 75,000 1,00,000

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना के (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन म(cid:581) UNDP (cid:622)वारा इन (cid:466)बंदुओं पर सहयोग (cid:292)दान (cid:873)कया

जायेगा –

• Improve the capacity of JSDMS and other Stakeholders

• Capacity enhancement of District Skill Committee (DSC)and enhanced coordination amongst district level actors

• Support in the preparation of DSDP/BSDP

• Support in Proposal Development with Focus on Inclusion

• Capacity building of District and Cluster Based public and private institutional actors

• Publicity and Visibility of Skill Development Initiatives

• Organize Career Conclave and Job Fairs

• State and District Level Human Resource Support

उपरो(cid:200)त उ(cid:227)ले(cid:872)खत सभी (cid:466)बंदुओं का (cid:873)(cid:272)या(cid:219)वयन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) के वत(cid:91)मान एवं भ(cid:874)व(cid:231)य हेतु आव(cid:230)यक है। उपरो(cid:200)त (cid:466)बंदुओं के मा(cid:218)यम से झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547) Institution Development and Capacity Enhancement towards sustainable outcomes क(cid:551) अवधारणा पूर(cid:547) क(cid:551) जायेगी। (cid:292)थम चरण म(cid:581) UNDP से पाँच वष(cid:607) तक (cid:874)व(cid:871)भ(cid:219)न सेवाएँ (cid:292)ा(cid:220)त क(cid:551) जायेगी ।झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022 9 • (cid:874)व(cid:215)तीय (cid:467)नयमावल(cid:547) के (cid:467)नयम-235 को (cid:162)ांत करते हु ए (cid:467)नयम 245 के तहत UNDP का मनोनयन (cid:873)कया जायेगा ।

संयु(cid:200)त रा(cid:231)(cid:282) (cid:874)वकास काय(cid:91)(cid:272)म (UNDP) (cid:622)वारा योजना (cid:292)बंधन हेतु तैनात (cid:873)कये जाने वाले मानव संसाधन क(cid:551) सं(cid:201)या (cid:467)न(cid:224)नवत है –

• रा(cid:207)य(cid:232)तर(cid:547)य मानव संसाधन - कु ल सं(cid:201)या 10

• िजला (cid:232)तर पर - कु ल सं(cid:201)या - 48

UNDP से (cid:292)ा(cid:220)त सेवाएँ पूण(cid:91) (cid:510)प से ग(cid:467)त(cid:874)व(cid:876)ध क(cid:551) पूण(cid:91)तः Completion and Quality पर आधा(cid:464)रत होगा। UNDP (cid:622)वारा (cid:292)दत सेवाओं का संभा(cid:874)वत वा(cid:874)ष(cid:91)क (cid:229)यय 4.5 करोड़ (cid:510)पये होगी एवं inflation के (cid:510)प म(cid:581) वा(cid:874)ष(cid:91)क 5 (cid:292)(cid:467)तशत क(cid:551) वृ (cid:874)(cid:424) क(cid:551) जायेगी ।

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना अंतग(cid:91)त वा(cid:874)ष(cid:91)क भौ(cid:467)तक एवं (cid:874)व(cid:215)तीय ल(cid:234)य -

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना अंतग(cid:91)त (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण हेतु (cid:292)(cid:467)तवष(cid:91) 2¸00¸000 (cid:292)(cid:871)श(cid:162)णा(cid:876)थ(cid:91)य(cid:585) का ल(cid:234)य (cid:467)नधा(cid:91)(cid:464)रत है। िजसके (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण तथा योजना (cid:292)बंधन मद म(cid:581) Year 1- 661.20 Crore, Year 2- 764.40 and Year-3 onwards - (cid:292)(cid:467)तवष(cid:91) (cid:510)0 838.12 करोड़ का बजट संभा(cid:874)वत है¸ िजसे रा(cid:207)य योजना मद से पूण(cid:91) (cid:873)कया जायेगा। योजनावार (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण ल(cid:234)य एवं बजट रा(cid:871)श का (cid:874)ववरण (cid:467)न(cid:224)नवत है¸ िजसम(cid:581) घटको के म(cid:218)य (cid:874)वचलन (Untide) अनुमा(cid:219)य होगा-

मु(cid:201)यमं(cid:287)ी सारथी योजना - Budget Summary

Particulars Unit Year 01 (FY 2023-24) Year 02 (FY 2024-25) Year 03 (FY 2025-26) & Onwards
Training Target :
DDU-KK Number 60,000 60,000 60,000
SJKVY Number 30,000 30,000 30,000
EXCEL Number 10,000 10,000 10,000
BIRSA Number 40,000 75,000 1,00,000
Total Yearly Target Number 1,40,000 1,75,000 2,00,000
Training Cost as per common norms INR in Crore 499.71 571.75 623.21
RojgarProtsahan Bhatta INR in Crore 105.00 131.25 150.00
Total Training Cost INR in Crore 604.71 703.00 773.21
Special Project Cost INR in Crore 25.00 25.00 25.00
Admin Cost INR in Crore 31.49 36.40 39.91
Total Cost INR in Crore 661.20 764.40 838.12
10 झारख(cid:214)ड गजट (असाधारण) गु(cid:510)वार, 17 नव(cid:224)बर, 2022

उ(cid:200)त योजना पर (cid:229)यय क(cid:551) रा(cid:871)श बजट रा(cid:207)य (cid:232)क(cid:551)म मु(cid:201)य शीष(cid:91)-2230-(cid:302)म तथा रोजगार-उपशीष(cid:91)-41- कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन-लघुशीष(cid:91)-796-जनजातीय (cid:162)े(cid:287) उपयोजना के अंतग(cid:91)त (cid:874)वकलनीय होगा । • यह योजना संक(cid:227)प (cid:467)नग(cid:91)मन क(cid:551) (cid:467)त(cid:876)थ से (cid:292)भावी होगा ।

• योजना का काया(cid:91)(cid:219)वयन एवं संचालन झारख(cid:214)ड कौशल (cid:874)वकास (cid:871)मशन सोसाईट(cid:547)¸ (cid:302)म¸ (cid:467)नयोजन¸ (cid:292)(cid:871)श(cid:162)ण एवं कौशल (cid:874)वकास (cid:874)वभाग¸ झारख(cid:214)ड¸ राँची के (cid:232)तर से (cid:873)कया जाएगा । • (cid:292)(cid:232)ताव पर मं(cid:466)(cid:287)प(cid:464)रष(cid:622) क(cid:551) (cid:465)दनांक 10-11-2022 को संप(cid:219)न बैठक म(cid:581) मद सं0-19 म(cid:581) (cid:232)वीकृ (cid:467)त (cid:292)दान क(cid:551) गई है ।

झारख(cid:214)ड रा(cid:207)यपाल के आदेश से,

(cid:292)वीण कु मार टो(cid:220)पो,

सरकार के स(cid:876)चव

--------

झारख(cid:214)ड राजक(cid:551)य मु(cid:289)णालयझारख(cid:214)ड राजक(cid:551)य मु(cid:289)णालय,, राँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)तराँची (cid:622)वारा (cid:292)का(cid:871)शत एवं मु(cid:465)(cid:289)त,,

झारख(cid:214)ड गजट झारख(cid:214)ड गजट ((असाधारणअसाधारण) ) 554422 –– 5500

Cite this issue. Jharkhand Gazette, Government of Jharkhand, 18 November 2022. Indian Gazettes, https://egazette.servantsofknowledge.in/details/in.gazette.jharkhand.2022-11-18.542/. Archive identifier in.gazette.jharkhand.2022-11-18.542.